Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Disyembre 8

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | Disyembre | >> |
| Do | Lu | Ma | Mi | Hu | Bi | Sa |
|  |  | 01 | 02 | 03 | 04 | 05 |
| 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| **2026** |

Ang **Disyembre 8** ang ika-342 nga adlaw sa tuig sa kalendaryong Gregoryan. 23 pa ka adlaw ang nahabilin sa tuig.

## Mga dagkong panghitabo sumad ning adlawa

## Mga gipanganak sumad ning adlawa

## Mga nangamatay sumad ning adlawa

## Mga selebrasyon ning adlawa

## Mga eksternal nga link

* BBC: On This Day
* Today in History: December 8

| Mga bulan sa tuig |
| --- |
| Enero | Pebrero | Marso | Abril | Mayo | Hunyo | Hulyo | Agosto | Septiyembre | Oktubre | Nobiyembre | Disyembre |
# 1977

|  |  |
| --- | --- |
| Kalibohan: | Ika-2 ka kalibohan |
| Mga gatusan: | * Ika-19 ka gatusan
* **Ika-20 ka gatusan Ika-21 ka gatusan
 |
| Mga tinagpulo ka tuig: | * 1950s
* 1960s
* **1970s 1980s
* 1990s
 |
| Mga tuig: | * 1974
* 1975
* 1976
* **1977 1978
* 1979
* 1980
 |

|  |
| --- |
| **1977 pinaagi sa hilisgutan** |
| *Politika* |
| Mga lider sa nasud – Mga nasud |
| *Mga kategoriya sa natawo ug namatay* |
| Natawo – Namatay |
| *Mga kategoriya sa pagtukod ug panapos* |
| Pagtukod – Panapos |
| * v
* t
* e
 |

Ang tuig 1977 sa nagkalain-laing mga kalendaryo| Kalendaryong Gregoryano | 1977  |
| Ab urbe condita | 2730 |
| Kalendaryong Armenia | 1426 ԹՎ ՌՆԻԶ |
| Kalendaryong Asyria | 6727 |
| Kalendaryo nga Baayismo | 133–134 |
| Bengaling kalendaryo | 1384 |
| Kalendaryo nga Berber | 2927 |
| British Regnal year | 25 Eliz. 2 – 26 Eliz. 2 |
| Buddhist calendar | 2521 |
| Burmese calendar | 1339 |
| Byzantine calendar | 7485–7486 |
| Kalendaryong Intsik | 丙辰年 (Fire Dragon) 4673 or 4613     — to — *丁巳年 (Fire Snake) 4674 or 4614* |
| Coptic calendar | 1693–1694 |
| Discordian calendar | 3143 |
| Ethiopian calendar | 1969–1970 |
| Kalendaryong Ebreo | 5737–5738 |
| Hindu calendars |  |
|  - Vikram Samvat | 2033–2034 |
|  - Shaka Samvat | 1898–1899 |
|  - Kali Yuga | 5077–5078 |
| Holocene calendar | 11977 |
| Kalendaryong Igbo | 977–978 |
| Kalendaryong Irani | 1355–1356 |
| Kalendaryong Islam | 1397–1398 |
| Kalendaryo sa Hapon | Shōwa 52 (昭和５２年) |
| Kalendaryo sa Java | 1908–1909 |
| Juche calendar | 66 |
| Kalendaryong Huliano | Gregorian minus 13 days |
| Kalendaryo sa Korean | 4310 |
| Minguo calendar | ROC 66 民國66年 |
| Nanakshahi calendar | 509 |
| Kalendaryong adlaw sa Taylandya | 2520 |
| Unix time | 220924800 – 252460799 |
| This box: * view
* talk
* edit
 |

Ang **1977 (MCMLXXVII)** mao ang usa ka tuig sa kalendaryong Gregoryano. Ang 1977 maoy usa ka tuig nga normal nga nagsugod sa usa ka Sabado.
# Kasaysayan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ganghaan:Kasaysayan |

Ang **kaagi** kun **kasaysayan** usa ka sistematikanhong koleksiyon sa kasayuran kabahin sa mga panghitabo sa kanhiay. Sa sentidong "natad sa pagtuon", ang kasaysayan nagatumbok sa pagtuon ug interpretasyon sa rekord sa mga tawo, pamilya ug katilingban. Ang kahibalo sa kasaysayan naglakip sa kahibalo sa mga panghitabo sa kanhiay ug sa gitawag og *historical thinking skills*.

Sumala sa tradisyon, ang pagtuon sa kasaysayan lakip sa *humanities*. Apan sa modernong akademya ang kasaysayan giila nga usa ka katilingbanong siyensiya.

## Mga klasipikasyon

May lain-laing paagi sa pag-organisa sa historikal nga impormasyon:

* Kronolohiya (pinaagi sa adlawon/petsa)
* Heyograpikal (pinaagi sa bungto)
* Nasyonal (pinaagi sa nasod)
* Etniko
* Pinaagi sa hilisgotan

May pipila nga misaway sa eksisting nga mga kasaysayan kay kini mipokus lamang sa mga politikanhong panghitabo, mga gubat, ug mga sikat nga tawo samtang ang mas mahinungdanon ug mas lawom nga mga kausaban sa ideya, teknolohiya, kinabuhi sa bánay ug budaya napasagdan.
# Pagkaon

Ang **pagkaon** mao ang bisan unsang sangkap nga gigamit aron makahatag substansiya sa nutrisyon alang sa usa ka organismo. Kasagaran kini gigikanan sa tanum kun mananap, ug adunay sulud nga mga nutrisyon, sama sa karbohidrat, tambok, protina, bitamina, o mineral. Ang substansiya gisamok sa usa ka organismo ug gipasiugda sa mga selyula sa organismo aron makahatag kusog, makapadayon sa kinabuhi, o makapadasig sa pagtubo.
# Amerikang Latino

Ang kahimutangan sa Amerikang Latino *(kolor berde)* sa mapa sa kalibotan.
Ang **Amerikang Latino** o **Latinoamerika** (Iningles: *Latin America*; Pinortuges: *América Latina*; Kinatsila: *Latinoamérica* o *América Latina*; Prinanses: *Amérique latine*) mao ang rehiyon sa Amerika diin ang Pinortuges ug Kinatsila ang mga nangunang pinulongan. Gikan sa pamilya sa pinulongang Romanse, o ang mga pinulongan nga nahimugso gikan sa Linatin. Tipikal nga gigamit kini aron malahi ang "Latino Amerika" gikan sa Anglo-Amerika diin Iningles, usa ka pimulongang Hermaniko, ang gigamit nga pinulongan. Usahay, iapil ang mga nasod ug lugar nga Prinanses ang pinulongan - ang Guyane, Quebec sa Kanada, ug ang mga nasod sa Caribbean, ubp.

## Mga reperensiya
# Dominikanhong Republika

Ang St Dominic, nga pagkahuman ginganlan sa nasud
Ang **Dominikanhong Republika‏‎** o **Republikang Dominikano** (Kinatsila: *República Dominicana*, Iningles: *Dominican Republic*) usa ka nasod nga LatinAmerikano nahimutang sa sidlakang 2/3 sa isla sa Hispaniola sa Dagat Caribbean. Aduna kiniy utlanan sa Haiti, usa sa duha nga isla sa Caribbean nga adunay duha ka nasod o bansa; ang usa mao ang Saint-Martin/Sint Maarten. Ang Hispaniola ang ikaduhang labing dako sa mga isla sa Greater Antilles, ug nahimutang sa weste sa Puerto Rico ug este sa Cuba ug Jamaica. Santo Domingo ang iyang kapital.
# Abril 1

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | Abril | >> |
| Do | Lu | Ma | Mi | Hu | Bi | Sa |
|  |  |  | 01 | 02 | 03 | 04 |
| 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |   |
| **2026** |

Ang **Abril 1** ang ika-1 nga adlaw sa tuig sa kalendaryong Gregoryan. 274 pa ka adlaw ang nahabilin sa tuig.

## Mga dagkong panghitabo sumad ning adlawa

## Mga gipanganak sumad ning adlawa

## Mga nangamatay sumad ning adlawa

## Mga selebrasyon ning adlawa

## Mga eksternal nga link

* BBC: On This Day
* Today in History: April 1 Gi-arkibo 2005-10-28 at the Wayback Machine

| Mga bulan sa tuig |
| --- |
| Enero | Pebrero | Marso | Abril | Mayo | Hunyo | Hulyo | Agosto | Septiyembre | Oktubre | Nobiyembre | Disyembre |
# Kamulupyohan

Ang **kamulupyohan** kun **populasyon** mao ang gidaghanon sa mga tawo nga nagapuyo sa usa ka maong dapit. Ang kini nga mga tawo gitawag og mga lumulupyo kun mga residente.
# Paugnat sa kusog

Paugnat sa kusog
Ang **paugnat sa kusog** kun **esport** usa ka aktibidad nga pisikal nga may batakang paagi sa pagduwa o mga kustom. Ang esport kasagaran kompetitibo, ang paglupig ug pagdaog sa usa ka duwa mao ang tuyo. Ang pagkakusgan o pagkahanas ginamit ang pisikal nga kapabilidad mao ang magpadaog o magpapildi sa usa.

Ang duha nga labing giapilan nga esport sa Pilipinas mao ang basketbol ug baksing.

## History

Ang mga artipakto ug istruktura nagsugyot sa dula sa China kaniadtong 2000 BC. Ang gymnastics daw ilado sa karaang China. Ang mga monumento sa mga Paraon nagpakita nga daghang mga dula, apil ang paglangoy ug pagpangisda, maayo ang pagkaugmad ug gikontrolar pipila ka libo ka tuig kanhi sa karaang Ehipto . Ang ubang mga esport sa Ehipto nag apil sa pag-itsa sa javelin, high jump, ug wrestling. Ang karaang mga esport sa Persia sama sa tradisyonal nga Iranian martial art sa Zoorkhaneh adunay suod nga koneksyon sa mga kahanas sa pakiggubat. Laing sa ubang mga dula nga naggikan sa karaang Persia mao ang polo ug jousting . Nagkalainlain nga tradisyonal nga mga dula sa India sama sa Kho kho ug Kabbadi nga gidula sulod sa kadaghan ka tuig. Ang kabaddi lagmit gipatokar isip pagpangandam sa pagpangayam.

Ang motorized nga mga sports nagpakita sukad sa pag-abut sa modernong panahon.
Ang usa ka halapad nga mga dula natukod na sa panahon sa Karaang Gresya ug ang kultura sa militar ug ang paganunsyo sa dula sa Greece nakaimpluwensya sa usag usa. Ang sport nahimong usa ka prominenteng bahin sa ilang kultura nga ang mga Griyego nagmugna sa Olympic Games, nga sa karaang mga panahon gihimo matag upat ka tuig sa usa ka gamay nga sitio sa Peloponnesus nga gitawag og Olympia .

Ang mga dula labi nga giorganisar ug gikontrol gikan sa panahon sa karaang Olympics hangtod karon nga henerasyon. Ang industriyalisasyon nagdala sa de-motor nga transportasyon ug dugang nga oras sa paglingawlingaw, gitugotan ang mga tawo nga mo apil ug magsunod sa mga sports sa tumatan-aw ug moapil sa mga kalihokan sa atleta. Maoni nga mga uso nagpadayon sa pag-abut sa mass media ug global nga komunikasyon. Ang propesyonalismo nahimong kaylap, dugang nga nagdugang sa pag-uswag sa pagkapopular sa sport, tungod kay ang mga sports fans misunod sa mga pagpahimulos sa propesyonal nga mga atleta – tanan samtang nalingaw sa ehersisyo ug kompetisyon nga may kalihukan sa amateur partisipasyon sa sports. Sumad sa turn sa ika-21 siglo, nagkadaghan ang debate bahin sa kung ang mga transgender nga mga sports nga mga tawo kinahanglan nga makaapil sa mga kalihokan sa dula nga nahiuyon sa ilang post-transition gender identity .
# 1860

|  |  |
| --- | --- |
| Kalibohan: | Ika-2 ka kalibohan |
| Mga gatusan: | * Ika-18 ka gatusan
* **Ika-19 ka gatusan Ika-20 ka gatusan
 |
| Mga tinagpulo ka tuig: | * 1840s
* 1850s
* **1860s 1870s
* 1880s
 |
| Mga tuig: | * 1857
* 1858
* 1859
* **1860 1861
* 1862
* 1863
 |

|  |
| --- |
| **1860 pinaagi sa hilisgutan** |
| *Politika* |
| Mga lider sa nasud – Mga nasud |
| *Mga kategoriya sa natawo ug namatay* |
| Natawo – Namatay |
| *Mga kategoriya sa pagtukod ug panapos* |
| Pagtukod – Panapos |
| * v
* t
* e
 |

Ang tuig 1860 sa nagkalain-laing mga kalendaryo| Kalendaryong Gregoryano | 1860  |
| Ab urbe condita | 2613 |
| Kalendaryong Armenia | 1309 ԹՎ ՌՅԹ |
| Kalendaryong Asyria | 6610 |
| Kalendaryo nga Baayismo | 16–17 |
| Bengaling kalendaryo | 1267 |
| Kalendaryo nga Berber | 2810 |
| British Regnal year | 23 Vict. 1 – 24 Vict. 1 |
| Buddhist calendar | 2404 |
| Burmese calendar | 1222 |
| Byzantine calendar | 7368–7369 |
| Kalendaryong Intsik | 己未年 (Earth Goat) 4556 or 4496     — to — *庚申年 (Metal Monkey) 4557 or 4497* |
| Coptic calendar | 1576–1577 |
| Discordian calendar | 3026 |
| Ethiopian calendar | 1852–1853 |
| Kalendaryong Ebreo | 5620–5621 |
| Hindu calendars |  |
|  - Vikram Samvat | 1916–1917 |
|  - Shaka Samvat | 1781–1782 |
|  - Kali Yuga | 4960–4961 |
| Holocene calendar | 11860 |
| Kalendaryong Igbo | 860–861 |
| Kalendaryong Irani | 1238–1239 |
| Kalendaryong Islam | 1276–1277 |
| Kalendaryo sa Hapon | Ansei 7 / Man'en 1 (万延元年) |
| Kalendaryo sa Java | 1788–1789 |
| Kalendaryong Huliano | Gregorian minus 12 days |
| Kalendaryo sa Korean | 4193 |
| Minguo calendar | 52 before ROC 民前52年 |
| Nanakshahi calendar | 392 |
| Kalendaryong adlaw sa Taylandya | 2402–2403 |
| This box: * view
* talk
* edit
 |

Ang **1860 (MDCCCLX)** mao ang usa ka tuig sa kalendaryong Gregoryano. Ang 1860 maoy usa ka tuig nga manglukso nga nagsugod sa usa ka Dominggo.