Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Евразин экономикин бертан Таможнин барт

Кеп:Советийн хилла аренашкара интеграци
**Евразин экономикин бертан Таможнин барт** (ЕАЭБ ТБ) — Евразин экономикин бертан (ЕАЭБ) мехкийн-декъахойн таможнин барт. 2015 шарахь ЕАЭБ кхоллале, Евразин экономикин йукъараллин (ЕврАзЭЮ) мехкийн-декъахойн йукъара кхаа мехкан бен бацара таможнин барт (Росси, Белорусси, Кхазакхстан) — иштта иза бара **Евразин экономикин йукъараллин базин тӀера Таможенин барт** (**ЕврАзЭЮ ТБ** я **TБ**), цунна йукъара дакъалалла тӀедиллина дацара ЕврАзЭЮ мехкашна-декъахошна.

ЕАЭЮ кхуллуш (цул хьалха хиллачух — ЕврАзЭЮ къасташ), йукъара таможнин барт хилира ЕАЭЮ ца къаьста дакъа, берриг ЕАЭЮ мехкаш-декъахой автоматаца юкъабогӀу Таможнин бертан ЕАЭЮ юкъайоьдушехь. Цу тӀе Таможнин бертан мехкаша-декъахоша лелайора (до формирования ЕАЭЮ 1 января 2015 года), хӀинца а лелайо йукъара таможнин тарифаш а, кхоалгӀачу мехкашца махлелорехь кхин нисдаран белхаш а.

## ХӀоттам

Таможнин бертан мехкаш-декъахой:

* Кхазакхстан — 2010 шеран 1 июлехь дуьйна
* Росси — 2010 шеран 1 июлехь дуьйна
* Белорусси — 2010 шеран 6 июлехь дуьйна
* Эрмалойчоь — 2014 шеран 10 октябрехь дуьйна; лела даьлла 2015 шеран 2 январехь дуьйна (ЕАЭЮ юкъайоьдушехь)
* ГӀиргӀазойчоь — 2015 шеран 8 майхь дуьйна; лела даьлла 2015 шеран 12 августехь дуьйна (ЕАЭЮ юкъайоьдушехь)

Кандидаташ:

* Шеман ойла ю ТБ юкъаяха (болх болийна 2013 шарахь)
* Туниса кхайкхийна шайн ойла барт юкъаваха (2015 шеран 14 январехь)

## Билгалдахарш
# ХӀуцӀиен

**ХIуцIи́ен** (инг. *Redskin* оьрс. *Краснокожие*) — европахоша индахой билгалбоху дош, дукхаха дерг АЦШхь. И дош юкъадаьлла Керла Ингалсе хевшинчу британин колонисташна юкъахь.

Оцу терминан йац цхьан а уьйр индахойн Ӏаламан чкъоьран бесца (кӀайчун тӀиера Ӏаьржачу амате кхаччалц). Оцу цӀеран схьаяларан версица, дуьххьара европахошца уьйр хилла Ньюфаундленд гӀайрен тӀиера тайпано беотукаша, шайн Ӏадатехь яххьашна а, бедаршна а цӀиен басар хьокхура. Впервые он зафиксирован в источнике 1699 г.

1992 шарахь АЦШ индахойн тоба тӀеяхара АЦШ патентийн а, йохк-эцаран маркийн а урхаллан, «хӀуцӀиен» дош лело ца магдар фирмийн цӀерашкахь, спортан командашкахь, йохк-эцаран хьаьркашкахь, хӀунда аьлча еккъа и лело бакъо йолуш хила беза шешша индахой. Амма и дехар дӀатеттира, хӀунда аьлча и термин «хӀуцӀиен» юридически агӀора формула яла таро йолуш дац.

## Билгалдахарш
# YouTube

| YouTube, LLC |
| --- |
|  |
| Тайпа | Google Inc. компанин генийн йукъараллаш |
| Кхоллар | 2005 шеран 14 февраль |
| Кхоьллинарш | Чен, Стив Чад Хёрли Джавед Карим |
| Йолу меттиг |  АЦШ: Сан-Бруно, Калифорни |
| Коьрта фигураш |
Салар Камангар (Коьрта урхалхо) |
| Дакъа | Интернет, видеохостинг |
| Компанин корта | Google Inc. (2006 шарахь дуьйна) |
| Сайт | youtube.com (инг.) |

Компанин офис Калифорнехь
**YouTube** (МФА: [juː tjuːb]; ингл. «you» — хьо, «tube» — биргӀа, телеканал) — нахан видеохостинган хьашташ кхочуш яш йолу сайт. Неха йиш ю шаьш яккхина видео чуяккха а, хьажа а, комментариш ян а, нахана яла а. Иза лелаян атта йолу дела YouTube ю дуьненахь массарелла гӀаръялла видеохостинг а, охьушберш дукхаллица дуьненахь кхозлугӀа сайт а. 2012 шеран январехь хӀора динахь 4 млрд стаг вара оцу сайтехь видео хьожуш. «Россин газетас» яздарехь, 51 млн стаг я аудиторин 2 % Россера ву.

## Литература

* *Майкл Миллер.* YouTube для бизнеса. Онлайн видео-маркетинг для любого бизнеса = YouTube for Business: Online Video Marketing for Any Business. — М.: «Манн, Иванов и Фербер», 2012. — С. 304. — ISBN 978-5-91657-393-0.
* *В.Д.Байков, Д.В.Байков, Е.В.Крылова.* Википедия и YouTube для всех. — М.: «ДМК-Пресс», 2013. — С. 234. — ISBN 978-5-94074-874-8.

## Билгалдахарш

## Хьажоргаш

* YouTube (оьр.)
* YouTube — статья в Лентапедии. 2012 год.
* WhatStat — рейтинг и статистика русскоязычных каналов YouTube.
# Харша

| Харша |
| --- |
|  |
| Вина терахь | 590 |
| Вина меттиг | * Таннасар, Инди
 |
| Кхелхина терахь | 647 |
| Кхелхина меттиг | * Каннаудж, Инди
 |
| ГӀуллакхан тайпа | поэт, драматург |
| Да | Prabhakarvardhana |
| Нана | Yasomati |
| Бераш | Vagyavardhana |
|  Викиларми чохь медиафайлаш |

**Харша** (*Харшавадхана)* (590—647 гергга) — 606 — 646 шерашкара Къилба ХӀиндиера Пушпабхути (Пушьябхути) тайпанара куьйгалхо.

Цуьнан дайшкара кхаьчна мехкаш дара Джамна хин тогӀенан лакхарчу декъехь — Малхбален Пенджабера Ганган а, малхбален Раджпутанан а йистошкара, дуьххьарлера коьрта шахьар хилла Стханешвара. Харшас схьабаьккхина бенгалин Шашанка паччахьегара а, Гуптийн Малва паччахьегара а мехкаш. Харшас керла коьрта шахьар йира Канауджах. Харшас схьадаьккхира Малвин дакъа, Деканан тӀелетира, амма Нарбада (612 шеран гергга) хин тӀехь ийшира. 643 шарахь Харшас схьайаьккхира Бенгали а, Орисса а. Харшан импери хилла, шортта куьйга кӀелахь олаллаш долу, тӀеман-феодалан кепара пачхьалкх, йоьхна Харша велча.

Харшина тӀеяздо авторалла шина гӀарайаьллачу ширахӀиндин драмийн — «Ратнавалин» а, «Наганандан» а.

## Литература

1. История стран Азии и Африки в средние века. М., 1987
2. Бана, «Харшачарита» (Приключения Харши)
# 25 март

| ←→Март |
| --- |
|

| Орш | Шин | Кха | Йеар | ПӀе | Шот | КӀи |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | 31 |   |   |   |   |   |

 |
| 2026 шо |

## Оцу динахь бинарш

* Асуханов Аманды Абасович (1939 шеран 25 март) — Нохчийн Республикин Халкъан художник

## Оцу динахь белларш