# Оьпа

| Оьпа |
| --- |
|  |
| Ӏилманан классификаци |
| йуккъера рангаш

|  |  |
| --- | --- |
| Домен: | Эукариоташ |

|  |  |
| --- | --- |
| Дуьне: | Дийнаташ |

|  |  |
| --- | --- |
| Бухара дуьне: | Eumetazoa |

|  |  |
| --- | --- |
| Ранг йоцу: | Bilateria |

|  |  |
| --- | --- |
| Ранг йоцу: | Deuterostomia |

|  |  |
| --- | --- |
| Тип: | Chordata |

|  |  |
| --- | --- |
| Бухара тип: | Vertebrata |

|  |  |
| --- | --- |
| Инфратип: | Gnathostomata |

|  |  |
| --- | --- |
| ТӀера класс: | Tetrapoda |

|  |  |
| --- | --- |
| Класс: | Mammalia |

|  |  |
| --- | --- |
| Бухара класс: | Акхарой |

|  |  |
| --- | --- |
| Клада: | Eutheria |

|  |  |
| --- | --- |
| ТӀера тоба: | Euarchontoglires |

|  |  |
| --- | --- |
| Грандтоба: | Glires |

|  |  |
| --- | --- |
| Тоба: | Rodentia |

|  |  |
| --- | --- |
| Бухара тоба: | Muroidea |

|  |  |
| --- | --- |
| Доьзал: | Cricetidae |

|  |  |
| --- | --- |
| Бухара доьзал: | **Оьпа** |

 |
| Дуьненайукъара Ӏилманан цӀе |
| *Cricetinae* Fischer-Waldheim, 1817 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сурт Викилармехь |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 632545 |
| NCBI   | 10026 |
| FW   | 91459 |

 |

 |

нох. Оьпа (оьрс. *Хомяк*) олу. Ялтийн аренашкахь, нехан хьаьжкӀаш юьйчу керташкахь а хуьлуш ю оьпарчий. **Оьпа** билгал ю чукӀело а, лога кӀелхьара а Ӏаьржачу босахь хиларна. Букъ хьаьрса бу цуьнан. Лерган яххаш, беснеш кӀайн ю. ТӀехьажарехь стомма а, партала а хетало иза. Амма иза партала йац, каде ю. Ялташна доккха зе до оьпарчаша. ОьгӀазе а, майра леташ а ю оьпа. Лата адамана доьхьал а йолу иза. ОьгӀазе дарлой, шок а етташ, цӀийза а цӀийзаш тӀекхета иза стагана. ЖӀаьла доьхьал нисделчи цунна хьалха тӀе а кхетий, и кхера а дой, йолу оьпа кӀелхьара. ТӀекхетий цергаш чӀогӀа юхку цо. Уьш дӀа-схьа ца йохуш, цергаш йоьхканчуьра дилх цосту.

* Адамах къахкаш йац оьпа. Мелхо а уьш дехачу меттехьа герга гӀерта иза.
* Оьпа ялта диъна ца Ӏа. Цхьа пунт хиллал ялта Ӏай даа тӀаьхьалонна дӀахьулдо цо лаьтта бухахь. Шена чохь Ӏен бен баьккхина ца Ӏеш йиъ-пхиъ чоь кечйо цо. Ялта чудухкуш "амбар", юьжу мотт, хӀума юу чоь, нехаш дӀакхуьссийла, хьоштагӀа. Багахь доьлашна юххехь 50 грамм ялта хьо цо. Цхьа кийла ялта ӀаӀош 20-зза дӀай-схьай йоьду иза. Цхьа пунт ялта тӀаьхьалонна дӀадерзош 320-за ялташ дийначу уьрда тӀе хьала а йолу, юха Ӏуьргах чу а йоьду иза. Ши метар кӀорга охка ца латта. Цо аьхъканчу Ӏуьрган дохалла йиъ метар, ах метар хуьлу. Оццулла чӀогӀа болх бан дуккху а хан еза цунна. Шена лиъчи чехка охку цо латта. Яьшки чу йоьллина оьпа, и а хадийна, пена кӀелхулацхьаметар, ах метар деха Ӏуьрг а даьккхина, дӀаяханера цхьана буьйсанна. Оьпанан бен шина агӀор чекхболуш хуьлу. Цхьанахьаша раз чуйоьдийла йокку цо. Вукхазхьашхула нисса хьалайолийла йо. Къоначара чуйоьдийла цхьаъ бен ца йо.
* Ӏай йийшина Ӏохку оьпарчий. Бакъду, массо а хенахь ца йо цара наб. ХӀума яа самайовлу уьш. Ӏай наггахь бенара хьала а йолу оьпа, довхо де деъчи.
* Оьпа гурахь кхин долу акхарой санна чӀогӀа ца ерста. Цундела юуш хӀума а йоцуш Ӏа даккха гӀора ца хуьлу цуьнан. Дехкаша санна Ӏай напгӀа лаха корматалла йац оьпанан. Ша тӀаьхьалонна гулдина ялта доу цо Ӏай. Оьпано садолу хӀумнаш а йоу. Жима а, доккха а экха дац оьпаночул дукха кӀорнеш еш. Ейтта а, пхийтта а, берхӀитта а кӀорни йо цо цкъа ехкаш. Ши кӀира кхаьччи кӀорнеша шайна къаьс-къаьстана, лаьттах охкуш, баннаш до.

## Хьажа. кхин

## Хьажоргаш