Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Lō̤-cṳ̄

Lō̤-cṳ̄ Chiông
**Lō̤-cṳ̄** (老子) sê Dṳ̆ng-guók Chŭng-chiŭ Sì-dâi gì siŏh ciáh sṳ̆-siōng-gă. Gáu-muōi-lāu ké̤ṳk Dô̤-gáu cŭng chĭng hô̤ lā̤ **Dô̤-dáik Tiĕng-cŭng** (道德天尊).
# Cò̤ Pī

Cò̤ Pī
**Ngôi Ùng-dá̤** (魏文帝, 187 n. - 226 n.), miàng **Cò̤ Pī** (曹丕), sê Săng-guók sèng-âu Cò̤-ngôi gì gióng-lĭk-ciā. 220 nièng gáu 226 nièng câi-ôi, nièng-hô̤ Uòng-chŭ (黃初).

Ĭ sê Cò̤ Chó̤ gì giāng.
# Nguòng Sŭk

| Nguòng Sŭk |
| --- |
| Mū-ngṳ̄-miàng |
袁術 |
| Chók-sié |
155 nièng
商水縣  |
| Guó-sié |
199 nièng 7 nguŏk   (43 huói)
Ăng-hŭi  |
| guók-cĭk |
東漢  |
| Cék-ngiĕk |
céng-dê-gă  |
| Lâu-mā |
孫奮  |
| Giāng |
袁燿, 袁夫人  |
| Gă-cŭk |
汝南袁氏  |
| Nòng-bâ |
袁逢  |
| Hiăng-diê ciā-muói |
Nguòng Siêu, 袁基  |
| [diŏh Wikidata gāi] |

**Nguòng Sŭk** (袁術, 155 n. - 199 n.), cê **Gŭng-lô** (公路), sê Dṳ̆ng-guók Dĕ̤ng-háng(東漢) sì-gĭ gì siŏh ciáh céng-dê ìng-ŭk.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

* 陳壽《三國志》
# Mìng-uŏk

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

Mìng-uŏk
**Mìng-uŏk** (閩越) sê gô-dā̤ diŏh Dṳ̆ng-guók nàng-huŏng gì siŏh ciáh guók-gă, liāng-tū chă-bók-dŏ̤ găk gĭng-dáng gì Hók-gióng-sēng. Ĭ iâ sê Hók-gióng lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng gì tàu ciáh guók-gă.

## Kái-huóng

Mìng-uŏk gì ciō-tā̤ mìng-cŭ sê Mìng-uŏk-cŭk, sê Uŏk-guók guók-uòng Gĕu-ciēng gì hâiu-dâi. Uŏk-guók diŏh sèng 334 nièng ké̤ṳk Chū-guók miĕk lâi, Uŏk-cŭk gì nè̤ng ô gó găk Ciék-gŏng, ô gì cāu kó̤ Hók-gióng. Ciā cāu lì Hók-gióng gì nè̤ng gióng-lĭk Mìng-uŏk-guók. Mìng-uŏk gì siū-dŭ có̤i cā găk Ū-ì-săng gì săng-kă, gāu-muōi-lāu buăng gáu Dĕ̤ng-iā kó̤, ciā Dĕ̤ng-iā cêu sê diŏh gĭng-dáng Hók-ciŭ Bìng-săng gì săng-kă.

Cìng Sṳ̄-huòng miĕk lĕ̤k-guók, bô kó̤ páh nàng-biĕng gì Uŏk-cŭk guók-gă, diŏh Hók-gióng siék siŏh ciáh Mìng-dṳ̆ng-gông (閩中郡), niông Mìng-uŏk guók-uòng có̤ gông-siū. Cìng-dièu miĕk-uòng ī-hâiu, Mìng-uŏk guók-uòng Ù-cṳ̆ (無諸) dó̤i-chiū Làu Băng páh Hâung Ṳ̄. Sèng 202 nièng, Làu Băng gióng-lĭk Háng-dièu, hŭng Ù-cṳ̆ có̤ Mìng-uŏk-uòng.

Hī sèng-âu gì Mìng-uŏk sê Háng-dièu nàng-huŏng có̤i giòng-duâi gì guók-gă. Ĭ báe̤k páh Ĕu-uŏk-guók (甌越國), să̤ páh Nàng-uŏk-guók (南越國). Biĕng-dău guók-gă dŭ iā giăng ĭ, dó̤i-chiū Háng-dièu kó̤ chĭng-liŏk Mìng-uŏk. Ṳ̀-siêng tài-sī guók-uòng Īng chuàng-ôi, hióng Háng-dièu dàu-hòng. Háng-dièu cêu hŭng Ṳ̀-siêng có̤ Mìng-uŏk-uòng. Sèng 110 nièng, Ṳ̀-siêng huāng-dó̤i Háng-dièu, có̤i-cṳ̄ng guók-gă ké̤ṳk Háng-dièu miĕk lâi.

Háng Ū-dá̤ â̤ giăng Mìng-uŏk-nè̤ng bô cô̤-huāng, ciŏng ĭ-gáuk-nè̤ng buăng kó̤ Gĕ̤ng-Huài (江淮) kó̤ dêu. Ô gì Mìng-uŏk-nè̤ng cāu hāi diē-sié, cī siŏh dêng gì hâiu-dâi cêu sê kuóh-dà̤.

## Liù-hèng ùng-huá

«Niū-iók Sì-bó̤» ô kăng-dĕng guó lŏk-kuāng siā lā̤ „Mìng-uŏk-nè̤ng“ gì guōng-gó̤. 2014 nièng 7 nguŏk 23 hô̤, «Niū-iók Sì-bó̤» dĕng lāu sāi Guăng-uâ Báik-uâ-ùng, Ĭng-ùng, Nĭk-ùng, Dáik-ùng siā gì «Gó̤ Sié-gái Cṳ̆», lŏk-kuāng siā lā̤ „có̤i-hâiu siŏh-ciáh Mìng-uŏk-nè̤ng“, gōng buóh hióng hāi-iòng gì liŏk-dŏk-ciā (掠奪者) sŏng-ciéng (宣戰).

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
# Sèng 123 nièng

|  |  |
| --- | --- |
| **Chiĕng-gī:** | **Sèng 1 chiĕng-gī** |
| **Sié-gī:** | Sèng 3 sié-gī | **Sèng 2 sié-gī** | Sèng 1 sié-gī |
| **Nièng-dâi:** | Sèng 150 nièng-dâi | Sèng 140 nièng-dâi | Sèng 130 nièng-dâi | **Sèng 120 nièng-dâi** | Sèng 110 nièng-dâi | Sèng 100 nièng-dâi | Sèng 90 nièng-dâi |
| **Nièng:** | Sèng 128 nièng | Sèng 127 nièng | Sèng 126 nièng | Sèng 125 nièng | Sèng 124 nièng | **Sèng 123 nièng** | Sèng 122 nièng | Sèng 121 nièng | Sèng 120 nièng | Sèng 119 nièng | Sèng 118 nièng |

123 BC găk gì-tă lĭk-huák| Gregorius Lĭk-huák | 123 BC *CXXII BC* |
| Ab urbe condita | 631 |
| Gū Ăi-gĭk lĭk | XXXIII dynasty, 201 |
| *- huák-lō̤* | Ptolemy VIII Physcon, 23 |
| Gū Hĭ-lé-nà̤ lĭk | 164th Olympiad, year 2 |
| Assyria-lĭk | 4628 |
| Bali-lĭk | *N/A* |
| Mâing-gă-lăk-lĭk | −715 |
| Berber-lĭk | 828 |
| Hŭk-lĭk | 422 |
| Miēng-diêng-lĭk | −760 |
| Byzantine-lĭk | 5386–5387 |
| Nùng-lĭk | 丁巳年 (Fire Snake) 2574 or 2514     *— to —* 戊午年 (Earth Horse) 2575 or 2515 |
| Coptic-lĭk | −406 – −405 |
| Discordia-lĭk | 1044 |
| Ethiopia-lĭk | −130 – −129 |
| Hĭ-báik-lài-lĭk | 3638–3639 |
| Éng-dô-lĭk |  |
|  - *Vikram Samvat* | −66 – −65 |
|  - *Éng-dô-guók-gă-lĭk* | *N/A* |
|  - *Kali Yuga* | 2978–2979 |
| Holocene-lĭk | 9878 |
| Iran-lĭk | 744 BP – 743 BP |
| Ĭ-sṳ̆-làng-lĭk | 767 BH – 766 BH |
| Cuā-uă-lĭk  | *N/A* |
| Julius-lĭk | *N/A* |
| Hàng-guók-lĭk | 2211 |
| Mìng-guók-lĭk | 2034 before ROC 民前2034年 |
| Nanakshahi-lĭk | −1590 |
| Seleucid-lĭk | 189/190 AG |
| Tái-guók-lĭk | 420–421 |
| Să̤-câung-lĭk | 陰火蛇年 (female Fire-Snake) 4 or −377 or −1149     *— to —* 陽土馬年 (male Earth-Horse) 5 or −376 or −1148 |

**Sèng 123 nièng** găk Nùng-lĭk diē-sié sê siŏh ciáh muô-ngū-nièng (戊午年).

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
# Sṳ̆-mā Hé

Sṳ̆-mā Hé
**Sṳ̆-mā Hé** (司馬懿, 179 n. - 251 n.), cê **Dê̤ṳng-dăk** (仲達), sê Săng-guók sèng-âu Cò̤-ngôi gì siŏh ciáh guăng-lièu gâe̤ng ciŏng-gŭng. Ĭ găk Cò̤-ngôi gì dê-ôi iā dâe̤ng-iéu, iā sâ̤ huòi dái-bĭng gâe̤ng Sṳ̆k-háng gì Cṳ̆-gák Liông siŏng-páh.

Ĭ gì giāng Sṳ̆-mā Sṳ̆ gâe̤ng Sṳ̆-mā Ciĕu dŭ sê Cò̤-ngôi dâe̤ng-iéu gì guăng-lièu. Céng-dièu gì gióng-lĭk-ciā Sṳ̆-mā Ièng sê ĭ gì sŏng.
# Nùng-lĭk 9 nguŏk

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Nùng-lĭk 9 nguŏk** | >> |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |
| Nùng-lĭk nguŏk-lĭk |

**Nùng-lĭk 9 nguŏk** (農曆九月) sê nùng-lĭk nièng diē-sié gì dâ̤ 9 ciáh nguŏk.
# Nùng-lĭk 12 nguŏk

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Nùng-lĭk 12 nguŏk** | >> |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |
| Nùng-lĭk nguŏk-lĭk |

**Nùng-lĭk 12 nguŏk** (農曆十二月) sê nùng-lĭk nièng diē-sié gì dâ̤ 12 ciáh nguŏk.
# Bīng-sáe̤k

| Găng-ciĕ |
| --- |
| 1 Gák-cṳ̄ | 2 Ĭk-tiū | 3 Bīng-ìng | 4 Dĭng-māu | 5 Muô-sìng | 6 Gī-sê̤ṳ |
| 7 Gĕng-ngū | 8 Sĭng-ê | 9 Ìng-sĭng | 10 Gŭi-iū | 11 Gák-sáe̤k | 12 Ĭk-hâi |
| 13 Bīng-cṳ̄ | 14 Dĭng-tiū | 15 Muô-ìng | 16 Gī-māu | 17 Gĕng-sìng | 18 Sĭng-sê̤ṳ |
| 19 Ìng-ngū | 20 Gŭi-ê | 21 Gák-sĭng | 22 Ĭk-iū | 23 Bīng-sáe̤k | 24 Dĭng-hâi |
| 25 Muô-cṳ̄ | 26 Gī-tiū | 27 Gĕng-ìng | 28 Sĭng-māu | 29 Ìng-sìng | 30 Gŭi-sê̤ṳ |
| 31 Gák-ngū | 32 Ĭk-ê | 33 Bīng-sĭng | 34 Dĭng-iū | 35 Muô-sáe̤k | 36 Gī-hâi |
| 37 Gĕng-cṳ̄ | 38 Sĭng-tiū | 39 Ìng-ìng | 40 Gŭi-māu | 41 Gák-sìng | 42 Ĭk-sê̤ṳ |
| 43 Bīng-ngū | 44 Dĭng-ê | 45 Muô-sĭng | 46 Gī-iū | 47 Gĕng-sáe̤k | 48 Sĭng-hâi |
| 49 Ìng-cṳ̄ | 50 Gŭi-tiū | 51 Gák-ìng | 52 Ĭk-māu | 53 Bīng-sìng | 54 Dĭng-sê̤ṳ |
| 55 Muô-ngū | 56 Gī-ê | 57 Gĕng-sĭng | 58 Sĭng-iū | 59 Ìng-sáe̤k | 60 Gŭi-hâi |
| Tiĕng-găng ・Dê-ciĕ |

**Bīng-sáe̤k** (丙戌) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 23.
# Gī-hâi

| Găng-ciĕ |
| --- |
| 1 Gák-cṳ̄ | 2 Ĭk-tiū | 3 Bīng-ìng | 4 Dĭng-māu | 5 Muô-sìng | 6 Gī-sê̤ṳ |
| 7 Gĕng-ngū | 8 Sĭng-ê | 9 Ìng-sĭng | 10 Gŭi-iū | 11 Gák-sáe̤k | 12 Ĭk-hâi |
| 13 Bīng-cṳ̄ | 14 Dĭng-tiū | 15 Muô-ìng | 16 Gī-māu | 17 Gĕng-sìng | 18 Sĭng-sê̤ṳ |
| 19 Ìng-ngū | 20 Gŭi-ê | 21 Gák-sĭng | 22 Ĭk-iū | 23 Bīng-sáe̤k | 24 Dĭng-hâi |
| 25 Muô-cṳ̄ | 26 Gī-tiū | 27 Gĕng-ìng | 28 Sĭng-māu | 29 Ìng-sìng | 30 Gŭi-sê̤ṳ |
| 31 Gák-ngū | 32 Ĭk-ê | 33 Bīng-sĭng | 34 Dĭng-iū | 35 Muô-sáe̤k | 36 Gī-hâi |
| 37 Gĕng-cṳ̄ | 38 Sĭng-tiū | 39 Ìng-ìng | 40 Gŭi-māu | 41 Gák-sìng | 42 Ĭk-sê̤ṳ |
| 43 Bīng-ngū | 44 Dĭng-ê | 45 Muô-sĭng | 46 Gī-iū | 47 Gĕng-sáe̤k | 48 Sĭng-hâi |
| 49 Ìng-cṳ̄ | 50 Gŭi-tiū | 51 Gák-ìng | 52 Ĭk-māu | 53 Bīng-sìng | 54 Dĭng-sê̤ṳ |
| 55 Muô-ngū | 56 Gī-ê | 57 Gĕng-sĭng | 58 Sĭng-iū | 59 Ìng-sáe̤k | 60 Gŭi-hâi |
| Tiĕng-găng ・Dê-ciĕ |

**Gī-hâi** (己亥) sê găng-ciĕ gì gì-dṳ̆ng siŏh ciáh, bà̤ dâ̤ 36.
# 113 nièng

|  |  |
| --- | --- |
| **Chiĕng-gī:** | **1 chiĕng-gī** |
| **Sié-gī:** | 1 sié-gī | **2 sié-gī** | 3 sié-gī |
| **Nièng-dâi:** | 80 nièng-dâi | 90 nièng-dâi | 100 nièng-dâi | **110 nièng-dâi** | 120 nièng-dâi | 130 nièng-dâi | 140 nièng-dâi |
| **Nièng:** | 108 nièng | 109 nièng | 110 nièng | 111 nièng | 112 nièng | **113 nièng** | 114 nièng | 115 nièng | 116 nièng | 117 nièng | 118 nièng |

**113 nièng găk gì-tă lĭk-huák**| Găng-ciĕ | Ìng-cṳ̄ nièng — *gáu* — Gŭi-tiū nièng |
| Gregorius lĭk | 113 nièng CXIII |
| Julius lĭk | bī Gregorius lĭk cā -1 gĕ̤ng |
| Hŭk-lĭk | 657 nièng |
| Dô̤-gáu-lĭk | 2810 nièng |
| Huòi-lĭk | 525 BH~524 BH |
| Nĭk-buōng Huòng-gī | 773 nièng |
| Tàng-gī | 2446 nièng |
| Hĭ-báik-lài-lĭk | 3873~3874

  |
| Hindu lĭk |  |
| - *Vikram Samvat* | 168 – 169 |
| - *Shaka Samvat* | 35 – 36 |
| Iran lĭk | -509 – -508 |
| Runic lĭk | 363 |
| Assyria lĭk | 4863 nièng |
| Ethiopia lĭk | 107~108 |

**113 nièng** găk Julius Lĭk-huák diē-sié sê siŏh ciáh bìng-nièng, tàu gĕ̤ng sê bái-lĕ̤k.

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
# Cò̤ Mò̤

| Cò̤ Mò̤ |
| --- |
| Chók-sié |
241 nièng 11 nguŏk 15 hô̤
未知  |
| Guó-sié |
260 nièng 6 nguŏk 2 hô̤  (18 huói)
Lŏk-iòng  |
| guók-cĭk |
Cò̤-ngôi  |
| Cék-ngiĕk |
詩人, céng-dê-gă  |
| Lâu-mā |
卞皇后 (曹髦)  |
| Gă-cŭk |
魏朝皇室  |
| Nòng-bâ |
曹霖  |
| Hiăng-diê ciā-muói |
曹啟  |
| [diŏh Wikidata gāi] |

**Cò̤ Mò̤** (曹髦, 241 n. - 260 n.), cê **Ngiêng-sê̤ṳ** (彥士), sê Dṳ̆ng-guók Săng-guók(三國) sì-gĭ gì siŏh ciáh céng-dê ìng-ŭk.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

* 陳壽《三國志》
# Gèng-gŏ̤ Ā̤-báik

Gèng-gŏ̤ (cō̤) gâe̤ng Ā̤-báik (êu).
**Gèng-gŏ̤ Ā̤-báik** (懸哥矮八) sê Dṳ̆ng-guók mìng-găng séng-ngiōng gì lâng ciáh sī-sìng (死神), ĭ lâng-ciáh sê lĕ̤k-cióng cĭ ék, hó-cáik niăh gūi, chṳ̄-huăk ngài-nè̤ng, ciōng-siōng hō̤-nè̤ng.

Gèng-gŏ̤ iâ hô̤ lā̤ Gèng-iè (懸爺), Dòng-iè (長爺), Chék-iè (七爺), buōng-miàng Siâ Bĭk-ăng (謝必安). Ā̤-báik iâ hô̤ lā̤ Ā̤-iè (矮爺), Báik-iè (八爺), buōng-miàng Huâng Ù-kéu (范無咎). ĭ lâng-ciáh nguòng-lài sê ngà-muòng dŏng-chă̤-gì. Ô siŏh huòi ĭ lâng-ciáh ák dâe̤ng-iéu gì huâng-nè̤ng cāu--kó̤, ĭ lâng-ciáh buŏng kŭi lì tō̤, iók-dêng găk duâi-giò giò â giéng-méng. Huâng Ù-kéu sĕng gáu lā̤ dīng, gáu iók-dêng gì sì-sìng, Siâ Bĭk-ăng gó lā̤ muôi gáu. Huâng Ù-kéu gié-sṳ̆k dīng, cĭ-hâiu huák-kă̤-cūi, Huâng Ù-kéu ké̤ṳk cūi céng sī--kó̤. Sĭk-cié Siâ Bĭk-ăng sê ĭng-ôi dâung duâi-ṳ̄ mò̤-niĕ-ài áng-sì gáu. Siâ Bĭk-ăng huák-hiêng Huâng Ù-kéu ī-gĭng sĕng--kó̤ cêng kó̤ siŏng-sĭng, cêu siông-diéu cê̤ṳ-sák. Gáu-muōi-lāu Ngṳ̆k-huòng-siông-dá̤ hŭng ĭ lâng-ciáh có̤ sī-sìng.
# Ngū-dá̤

Ngū-dá̤
**Ngū-dá̤** (五帝), ciòng miàng **Ngū-hók Dâi-dá̤** (五福大帝), sê Dô̤-gáu diē-sié gì guāng ŭng-ĭk gì sìng-mìng, ī-hâiu ké̤ṳk mìng-găng hông có̤ dṳ̆k--kó̤ ŭng-ĭk gì sìng. Ciā sìng ké̤ṳk Hók-ciŭ-nè̤ng hông có̤ hiŏng-tū gì siū-hô̤-sìng. Ngū-dá̤ dŭ-liāng ô 5 ciáh sìng, buŏng dĕ̤ng, să̤, nàng, báe̤k, dṳ̆ng, muōi ciáh sìng guāng ciáh huŏng-ôi. Â-dā̤ gì buô-hâ ô Ĭng-iòng-sĭ (陰陽司), Liòng-nguông-sĭ (良願司), Sùng-áng-sĭ (巡按司), Cūi-chái-sĭ (水菜司), Ciōng-kó̤-sĭ (掌庫司), Sùng-ŭ-sĭ (巡塢司) dēng-dēng.

## Ngū-dá̤ guāng gì huŏng-ôi

Ngū-dá̤ gáuk ciáh guāng gì huŏng-ôi sê:

Dṳ̆ng: Hiēng-lìng-gŭng Diŏng Nguòng-báik (顯靈公張元伯), ngū-hèng sṳ̆k tù, uòng-sáik méng

Dĕ̤ng: Éng-lìng-gŭng Cṳ̆ng Sê̤ṳ-séu (應靈公鍾士秀), ngū-hèng sṳ̆k mŭk, liŏh-sáik méng

Să̤: Sŏng-lìng-gŭng Làu Nguòng-dăk (宣靈公劉元達), ngū-hèng sṳ̆k gĭng, băh-sáik méng

Nàng: Iòng-lìng-gŭng Sṳ̄ Ùng-ngiĕk (揚靈公史文業), ngū-hèng sṳ̆k huō, è̤ng-sáik méng

Báe̤k: Céng-lìng-gŭng Diêu Guŏng-mìng (振靈公趙光明), ngū-hèng sṳ̆k cūi, ŭ-sáik méng

## Chók-hāi

Nùng-lĭk lĕ̤k-nguŏk, chék-nguŏk gì sèng-âu, Dài-gĕ̤ng gì nè̤ng dŭ â̤ có̤ siŏh ciáh miàng hô̤ "chók-hāi" (出海) gì ngì-sék, iâ hô̤ lā̤ "Lĕ̤k-nguŏk-huôi" (六月會). Muōi nièng ngū-nguŏk chĕ̤-lĕ̤k, Ngū-dá̤ kŭi-dòng bâing-áng. Sĕng iù Gèng-gŏ̤ Ā̤-báik giàng sèng-dău, gì-tă sìng giàng ĭ piăng-âu, Ngū-dá̤ găk có̤i-hâiu, mŭk-dĭk sê niăh áuk-gūi. Ngū-dá̤ săng gì iông-sék dŭ cêng--kó̤ chiăng-giăng, gó-chṳ̄ Hók-ciŭ-uâ ô siŏh guó uâ hô̤ lā̤ "ké̤ṳk Ngū-dá̤ niăh kó̤" (乞五帝搦去), é-sé̤ṳ sê má nè̤ng kó̤ sī. Ciék-giâ-lì sê dáe̤k-sìng (撞神), Gèng-gŏ̤ Ā̤-báik sùng-iâ niăh cāu--kó̤ gì áuk-gūi. Cĭ-hâiu gēng siŏh gĕ̤ng có̤ "sùng-iù" gì ngì-sék. Ciā nĭk kĕk cāi cák siŏh ciáh sùng. Gái ciŏng dṳ̆-háik, giĕ-mò̤ dēng-dēng lă-că-nó̤h biáng tĕ̤ng-tĕ̤ng lā̤ káing kī lì, dâi-biēu ciŏng áuk-gūi guŏng tĕ̤ng-tĕ̤ng lā̤ kó̤, ciā tĕ̤ng-tĕ̤ng hô̤ lā̤ "Hók-tē̤ng" (福桶). Dāng iù Gèng-gŏ̤ Ā̤-báik dâi-dô̤i, gáu ciáh sìng gŏng lā̤ hâ Hók-tē̤ng gì cāi-sùng, ká̤-ká̤ bié gáu Mìng-gĕ̤ng biĕng, ciŏng ĭ buóng-huōi siĕu lâi. Gê̤ṳng-sāng-dōng siông-dài ī-hâiu mò̤ ciā ngì-sék lāu.

## Chăng-kō̤
# Tū-pī

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

**Tū-pī** (土匪), cêu-sê â̤ tău, chiōng báh-sáng gâe̤ng sĕng-lī-nè̤ng gì nó̤h, hĕ̤k-chiā lék-sáuk, kŭi băh-méng-chió, cēu-sṳ̆, báuk nó̤h, mâ̤ dŭk-pīng dēng-dēng, kó̤ có̤ cūng-kuāng ùi-huák gì dâi-gé sĕng-uăk gì dê-huŏng ū-cŏng sié-lĭk.
# Mìng-uŏk-nè̤ng

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

**Mìng-uŏk-nè̤ng** (閩越儂) sê gŭng-nguòng-sèng 110 nièng ī-sèng sĕng-uăk găk gĭng-dáng Hók-gióng gì gṳ̆-mìng, sê Hók-gióng gū-cā gì nguòng-cê̤ṳ-mìng, sṳ̆k-ṳ̆ Báh-uŏk (百越).
# Uòng Iòng-hĭ

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

**Uòng Hĭ** (王曦, ? - 944 n.), nguòng-lài miàng-cê hô̤ lā̤ **Uòng Iòng-hĭ** (王延曦), sê Ngū-dâi Sĕk-guók gì sèng-âu Mìng-guók gì dâ̤ 4 dâi huòng-dá̤. 939 nièng gáu 944 nièng câi-ôi.

Uòng Iòng-hĭ sê Uòng Sīng-dĭ gì giāng, sê Uòng Iòng-hâng, Uòng Iòng-gĭng gì diê, iâ sê Uòng Iòng-céng gì gŏ̤. Uòng Iòng-hĭ găk Uòng Gié-bèng câi-ôi gì sèng-âu sê cō̤-páuk-siâ (左僕射) giĕng dùng-bìng-ciŏng-sê̤ṳ (同平章事). Uòng Gié-bèng dó̤i cŭng-sék tái-dô dŭ mâ̤ hō̤, giăng ĭ-gáuk-nè̤ng cô̤-huāng. Uòng Iòng-hĭ ciŏng diĕng-pă, ké̤ṳk Uòng Gié-bèng niăh lā̤ guŏng diŏh chió lā̤. 939 nièng, ciŏng-gŭng Ciŏ Ùng-céng, Lièng Tṳ̀ng-ngê̤ṳ cô̤-huāng, ciŏng Uòng Gié-bèng tài sī, niông ĭ có̤ huòng-dá̤, nièng-hô̤ Īng-lṳ̀ng (永隆).

Uòng Hĭ gâe̤ng Uòng Gié-bèng séng-gák iā chiông, bêng-chiă bī ĭ gó lā̤ ngài. Ĭ gâe̤ng Gióng-ciŭ chié-sṳ̄ Uòng Iòng-céng có̤ mâ̤ huò. 940 nièng, Uòng Hĭ puái bĭng páh Gióng-ciŭ, ciā ciéng-cĕng siŏh páh cêu páh iā sâ̤ nièng.

Uòng Hĭ ciā nè̤ng iā dŏ̤ ngì, buóh siōng tài sī Ciŏ Ùng-céng, Lièng Tṳ̀ng-ngê̤ṳ lâng ciáh nè̤ng. Dáng-sê ciā dâi-gié ké̤ṳk lâng ciáh nè̤ng sĕng báik lāu, găk 944 nièng, ciŏng Uòng Hĭ áng-sák. Găk Hók-ciŭ gì Mìng-guók cŭng-sék dŭ ké̤ṳk cī lâng ciáh nè̤ng tài ták. Miêu-hô̤ **Gīng-cŭng** (景宗), ié-hô̤ **Iô-ùng Guōng-ū Mìng-séng Nguòng-dáik Lṳ̀ng-dô̤ Dâi-háu Huòng-dá̤** (睿文廣武明聖元德隆道大孝皇帝).
# Gēng Cĭng-dṳ̆ng

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

Gēng Cĭng-dṳ̆ng
**Gēng Cĭng-dṳ̆ng** (耿精忠, ? - 1682 n.) sê Muāng-chĭng sèng-âu gì dâ̤ 3 dâi gì Cêng-nàng-uòng (靖南王), iâ sê Săng-huăng cĭ lâung dâi-dŏng gì „săng-huăng“ cĭ ék.

Gēng Cĭng-dṳ̆ng sê dâ̤ 2 dâi Cêng-nàng-uòng Gēng Gié-mâiu gì giāng, 1649 nièng ĭ nòng-bâ sī lō̤ ī-hâiu hŭng uòng. 1673 nièng, găk Hók-ciŭ kī-bĭng huāng-káung Muāng-chĭng. Dài-uăng Dŭng-nìng-guók gì Dâng Gĭng iâ puái bĭng lì Hók-gióng ciĕ-uông, bók-guó ĭ gâe̤ng Dâng Gĭng có̤ siŏng-ciăng kó̤, Dâng Gĭng puái bĭng ciŏng Ciòng-ciŭ gâe̤ng Ciŏng-ciŭ ciéng kó̤. Muāng-chĭng gì bĭng téng Ciék-gŏng páh gáu Hók-gióng, ĭ mò̤-niĕ-ài dàu-hòng, ké̤ṳk Muāng-chĭng niăh kó̤ Báe̤k-gĭng. 1681 nièng, Kŏng-hĭ bìng-dêng Săng-huăng cĭ lâung ī-hâiu, ciŏng ĭ lìng-dì tài sī, gó̤-lòng chió nè̤ng dŭ ké̤ṳk Muāng-chĭng tài ták.

Gēng Cĭng-dṳ̆ng gì uòng-hū găk gĭng-dáng Hók-ciŭ Céng-ăng-kṳ̆ gì Uòng-cŏng (王莊) hŭ-uái. Gĭng-dáng Uòng-cŏng biĕng-dău ô iā sâ̤ Chiông-huòng (象園), Lièng-huòng (蓮園) cī siŏh lôi dái „huòng“ (園) cê gì dê-miàng, gô-dā̤ dŭ sê Gēng Cĭng-dṳ̆ng uòng-hū gì hâiu-huă-huòng.
# Hĭng-huá-nè̤ng

Hĭng-huá-nè̤ng| Pó-sing-náng, Hing-hua̍-náng |
| Cūng Ìng-kēu |
| ~5,000,000 |
| Hŭng-buó dê-kṳ̆ |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  Dṳ̆ng-guók | Hók-gióng |  |
|  Dài-uăng | Ŭ-kiŭ |  |
| Dĕ̤ng-nàng-ā |  |  |

 |
| Ngṳ̄-ngiòng |
|
Buò-siĕng-ngṳ̄ |
| Hông gì Cŭng-gáu |
|
Hŭk-gáu, Dô̤-gáu, Ṳ̀-gáu, ù-cŭng-gáu... siēu-só: Gĭ-dók-gáu |
| Siŏng-guăng Mìng-cŭk |
|
Hók-gióng-nè̤ng (Mìng-nàng-nè̤ng, Dièu-ciŭ-nè̤ng, Lòi-ciŭ-nè̤ng, Hāi-nàng-nè̤ng, Hók-ciŭ-nè̤ng, ...), Háng-cŭk |

**Hĭng-huá-nè̤ng** (興化儂), iâ hô̤ lā̤ **Buò-siĕng-nè̤ng** (莆仙儂), sê Háng-cŭk gì siŏh ciáh mìng-hié, sĕng-uăk diŏh Hók-gióng gì Buò-dièng, gōng Buò-siĕng-ngṳ̄.
# Mìng-nàng-nè̤ng

Mìng-nàng-nè̤ng| Bân-lâm-jîn, Bân-lâm-lîn, Hô-ló, Hok-ló, Ho̍h-ló |
|  |
|  |
| Cūng Ìng-kēu |
| ~40,000,000 |
| Hŭng-buó dê-kṳ̆ |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  Dṳ̆ng-guók | Hók-gióng, Ciék-gŏng, Guōng-dĕ̤ng |  |
|  Dài-uăng | ~16,321,075 |  |
|  Mā-lài-să̤-ā |  |  |
|  Hĭ-lĭ-pĭng |  |  |
|  Sĭng-gă-pŏ̤ |  |  |
|  Éng-nà̤ |  |  |
|  Miēng-diêng |  |  |
|  Mī-guók | >70,000 |  |
|  Hiŏng-gē̤ng |  |  |
|  Ó̤-muòng |  |  |
|  Madagascar |  |  |

 |
| Ngṳ̄-ngiòng |
|
Mìng-nàng-ngṳ̄ |
| Hông gì Cŭng-gáu |
|
Dô̤-gáu, Ṳ̀-gáu, Hŭk-gáu, ù-cŭng-gáu... siēu-só: Gĭ-dók-gáu |
| Siŏng-guăng Mìng-cŭk |
|
Hók-gióng-nè̤ng (Buò-dièng-nè̤ng, Dièu-ciŭ-nè̤ng, Lòi-ciŭ-nè̤ng, Hāi-nàng-nè̤ng, Hók-ciŭ-nè̤ng, ...), Háng-cŭk |

**Mìng-nàng-nè̤ng** (閩南儂), bô hô̤ lā̤ **Â-nàng-nè̤ng**, sê Háng-cŭk gì siŏh ciáh mìng-hié, sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók gì Mìng-nàng (Hók-gióng nàng-buô) gâe̤ng Dài-uăng, gōng Mìng-nàng-ngṳ̄.

## Chăng-kō̤
# Hók-gióng Nùng-lìng Dâi-hŏk

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

**Hók-gióng Nùng-lìng Dâi-hŏk福建農林大學**|  |
| **Sìng-lĭk Sì-găng** | 1936 nièng |
| **Gāng-chĭng** | Nùng-dâi |
| **Hŏk-hâiu Dê-cī** | Dṳ̆ng-guók Hók-ciŭ |

**Hók-gióng Nùng-lìng Dâi-hŏk** (福建農林大學) sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dâi-hŏk, găk Hók-gióng gì siū-hū Hók-ciŭ.

## Hâu-gŏ̤

«Hók-gióng Nùng-lìng Dâi-hŏk Hâu-gŏ̤» (福建農林大學校歌) găk 1940 nièng cháung-cáuk, iâ cêu sê «Hók-gióng Sēng-lĭk Nùng-hŏk-iêng Iêng-gŏ̤» (福建省立農學院院歌). Gŏ̤-sṳ̀ sê:

> 農爲邦本, 訓自先賢,
>
>
> 中華立國五千年.
>
>
> 授民時, 盡地力,
>
>
> 深耕易耨古相沿.
>
>
> 功宏耕戰, 政以爲先,
>
>
> 吾閩屹立東海緣.
>
>
> 果樹遍野, 禾黍連阡,
>
>
> 勖哉我同學, 科學宜精研.
>
>
> 拓經界, 均地權, 報國效殖邊,
>
>
> 農工並進, 服膺拳拳.
>
>

Sāi Lò̤-mā-cê siā cêu sê:

> Nùng ùi băng-buōng, hóng cê̤ṳ siĕng-hièng,
>
>
> Dṳ̆ng-huà lĭk guók ngū chiĕng nièng.
>
>
> Sêu mìng sì, cêng dê-lĭk,
>
>
> chĭng gĕng ĭk iŭ gū siōng iòng.
>
>
> Gŭng hèng gĕng-ciéng, céng ī ùi sĕng,
>
>
> ngù Mìng ngék-lĭk dǔng-hāi iòng.
>
>
> Guō-sê̤ṳ piéng iā, huò-sṳ̄ lièng chiĕng,
>
>
> hé̤ṳk căi ngō dùng-hŏk, kuŏ-hŏk ngì cĭng-ngiēng.
>
>
> Táuk gĭng-gái, gĭng dê-guòng, bó̤-guók hâu sĭk-biĕng,
>
>
> nùng-gĕ̤ng bêng céng, hók-ĭng gùng-gùng.
>
>
# Hók-gióng Lī-gĕ̤ng Dâi-hŏk

**Hók-gióng Lī-gĕ̤ng Dâi-hŏk**, nguòng-miàng **Hók-gióng Gĕ̤ng-tiàng Hŏk-iêng**, sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dâi-hŏk, găk Hók-gióng gì siū-hū Hók-ciŭ.
# Lò̤-sĭng-ták

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

Lò̤-sĭng-ták
**Lò̤-sĭng-ták**(羅星塔) sê Hók-ciŭ Mā-muōi gì siŏh ciáh ták, găk Mìng-gĕ̤ng báe̤k-gièng gì Lò̤-sĭng-săng gà̤-dēng.

Lò̤-sĭng-ták có̤i cā sê Sóng-dièu gì sèng-âu kī gì, dŏng-sì Lò̤-sĭng-săng gó sê sióh ciáh gĕ̤ng-sĭng-dō̤, ng-sê chiông gĭng-dáng ciŏng-uâng gâe̤ng báe̤k-gièng lièng siŏh dŏi. Mìng-dièu gì sèng-âu táh kó̤, dṳ̀ng-sĭng kī hō̤. Gĭng-dáng nē̤ng-gă káng-giéng gì sê Mìng-dièu gì ták. Muāng-chĭng Guŏng-sê̤ṳ 10 nièng (1884 nièng), Dṳ̆ng Huák Ciéng-cĕng báuk-huák, Muāng-chĭng cūi-gŭng gâe̤ng Huák-guók buô-dôi găk cŭ-uái hô-gê̤ṳng dó̤i páh, ciā ták ké̤ṳk páu-dâng páh ngài kó̤. 1964 nièng dṳ̀ng-sĭng siŭ hō̤.
# Mĕ̤k-lê-huă-dà

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

Mĕ̤k-lê-huă-dà
**Mĕ̤k-lê-huă-dà** (茉莉花茶), gó-dā̤ bô hô̤ lā̤ **hiŏng-piéng** (香片), sê siŏh cṳ̄ng kĕk dà-niŏh gâe̤ng mĕ̤k-lê-huă kău siŏh dŏi có̤ gì siŏh cṳ̄ng dà.

Mĕ̤k-lê-huă-dà có̤i cā sê Hók-ciŭ nè̤ng huák-mìng gì.
# Dŏng-ciŭ-dō̤

Màng-buŏ sèng-âu gì Dŏng-ciŭ-dō̤ gâe̤ng Mìng-gĕ̤ng.
**Dŏng-ciŭ-dō̤** (中洲島) sê Hók-ciŭ Chŏng-săng-kṳ̆ gì siŏh ciáh dō̤, diŏh Mìng-gĕ̤ng gì dài-dài-dŏng. Ciā dō̤ gióng-dé̤ṳk miêng-cék dŭ-liāng ô 7 uâng bìng-huŏng-mī, gô-dā̤ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ có̤ "Nàng-dài mìng-ciŏ" (南臺明珠), sê "Ṳ̀ng-siàng sĕk gīng" (榕城十景) cĭ ék. Gāi-huóng-dâi-giò kī diŏh ciā dō̤ gà̤-dēng, ièng giò hióng báe̤k giàng sê kó̤ Dài-gĕ̤ng-kṳ̆ gì Dŏng-dìng-gă̤, hióng nàng giàng sê Chŏng-săng gì Chŏng-sèng (倉前).

Dŏng-ciŭ-dō̤ gà̤-dēng ô siŏh ciáh hông-gáu-dòng hô̤ lā̤ Dŏng-ciŭ Gĭ-dók-gáu-dòng. Ciā gáu-dòng nguòng-lài sê Hók-ciŭ Gáu-huôi có̤i duâi gì cê̤ṳ-huôi-sū, 1948 nièng, ĭng-ôi Hók-ciŭ hông-gáu gì nè̤ng muōng biéng muōng sâ̤, Ngà̤ Táuk-sĭng cêu ciŏng cê-gă gì cū-sāng giŏng ké̤ṳk gáu-huôi, gāi siàng ciā hông-gáu-dòng. Dō̤ lā̤ gó ô siék siŏh ciáh Gāi-huóng-dâi-giò gì cūi-ôi găng-cháik-câng, muōi gĕ̤ng gé-liŏh Mìng-gĕ̤ng gì cūi-ôi, dâung-ṳ̄-liông, cūi-cék dēng dēng só-gé̤ṳ.
# Ciŏ-ciē-huŏng

**Ciŏ-ciē-huŏng** (朱紫坊) sê Hók-ciŭ Gū-làu-kṳ̆ gì siŏh dèu háe̤ng. Ciā háe̤ng dĕ̤ng-hióng lièng Ngū-ék Báe̤k-lô (五一北路), să̤-hióng lièng Báik-ék-chék Báe̤k-lô (八一七北路). Diē-sié ô iā sâ̤ gô-dā̤ gì chió.
# Ŭ-ták

Ŭ-ták gâe̤ng Siŏh-ták-sê (石塔寺)
**Ŭ-ták** (烏塔), ciáng-sék miàng-cê hô̤ lā̤ **Cùng-miêu-bō̤-séng-giĕng-lò̤-ták** (崇妙保聖堅牢塔), sê diŏh Hók-ciŭ-chê Gū-làu-kṳ̆ Ŭ-siŏh-săng gà̤-dēng gì siŏh cô̤ ták. Ŭ-ták sê Dṳ̆ng-guók hāng-giéng gì Ngū-dâi siŏh-ták cĭ ék, dāng ké̤ṳk céng-hū diâng có̤ siŏh ciáh „Cuòng-guók Dê̤ṳng-diēng Ùng-ŭk Bō̤-hô Dăng-ôi“.

## Lĭk-sṳ̄

941 nièng, Mìng-uòng Uòng Iòng-hĭ (王延曦) hĭng-gióng Ŭ-ták. Buōng-dā̤ gié-hĕk gióng-cô̤ 9 cèng, dáng-sê 944 nièng Mìng-guók huák-sĕng céng-biéng, Uòng Gióng-hĭ ké̤ṳk nè̤ng tài sī, ták gióng 7 cèng cêu hiók-gĕ̤ng gó̤. Găk Mìng-dièu 1621 nièng gâe̤ng Chĭng-dièu Kŏng-hĭ nièng-găng (1696 nièng), Ŭ-ták tṳ̀ng-sĭng siŭ-gióng. 1958 nièng, ĭng-ôi ták sĭng muōng biéng muōng uăi, gó-chṳ̄ sāi gáung-dèu giĕng-gó. 1961 nièng ké̤ṳk céng-hū sŏng-buó sê „Hók-gióng-sēng Ùng-ŭk Bō̤-hô Dăng-ôi“ cĭ ék, 2001 nièng diâng có̤ „Cuòng-guók Dê̤ṳng-diēng Ùng-ŭk Bō̤-hô Dăng-ôi“.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
# Băh-ták

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

Băh-ták
**Băh-ták** (白塔), ciáng-sék miàng-cê hô̤ lā̤ **Bó̤-ŏng-dêng-guŏng-dŏ̤-bō̤-ták** (報恩定光多寶塔), sê Hók-ciŭ Ṳ̀-săng gà̤-dēng gì siŏh ciáh ták, găk gô-dā̤ Hók-ciŭ Nàng-muòng Uâng-huói-sê (萬歲寺) gì piăng-hâiu.

Băh-ták sê Dòng-dièu gì sèng-âu Uòng Sīng-dĭ kī gì. Tiĕng-êu nguòng nièng (904 nièng), Uòng Sīng-dĭ kī ciā ták lì chiĕu-dô cê-gă gì bâ-nā̤. Ták gì ngiê-dău ciòng-buô dù băh băh sék, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ „Băh-ták“. Có̤ dê-gĭ gì sèng-âu, găk tù lā̤ huák-hiêng siŏh lăk mìng-ciŏ, gó̤-chṳ̄ ciā ták hô̤ lā̤ „Bó̤-ŏng-dêng-guŏng-dŏ̤-bō̤-ták“. Dâ̤ 2 nièng, Uòng Sīng-dĭ găk ták biĕng-dău bô kī siŏh ciáh sê, miàng ĭ „Băh-ták-sê“.

Có̤i cā ciā ták diē-sié sê kĕk ciŏng-tàu kī gì, ngiê-dău sê chà, ô 240 chióh (chă-bók-dŏ̤ 80 mī) hī māng gèng. Mìng-dièu Gă-cêng 13 nièng (1534 nièng), ták ké̤ṳk lài-gŭng páh sék-huōi siĕu ngài kó̤. Gă-cêng 27 nièng (1548 nièng) dṳ̀ng-sĭng gái kī, ciòng-buô gāi siàng ciŏng-tàu-mō̤.

1962 nièng, Băh-ták ké̤ṳk céng-hū diâng có̤ „Hók-ciŭ-chê Ùng-ŭk Bō̤-hô Dăng-ôi“. 1991 nièng bô biéng siàng „Sēng-gék Ùng-ŭk Bō̤-hô Dăng-ôi“.
# Hók-ciŭ Să̤-hù

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

**Hók-ciŭ Să̤-hù** (福州西湖) diŏh Hók-ciŭ chê-kṳ̆ gì să̤-báe̤k-buô, sê Să̤-céng Tái-kŏng (太康) 3 nièng (282 nièng) gì sèng-âu Céng-ăng-gông Gông-siū (晉安郡郡守) Ngièng Gŏ̤ (嚴高) gó̤ nè̤ng cáuk chók lì gì, dŏng-sì dò̤ lì uók chèng sāi. Nguòng-lài nâ sê siŏh ciáh cūi-káuk, gáu-muōi-lāu Mìng-guók huòng-dá̤ Uòng Iòng-gĭng diŏh cŭ-uái kī Cūi-gĭng-gṳ̆ng (水晶宮) dò̤ lì ké̤ṳk cê-gă káh-dièu, ciŏng ciā hù uă duâi, kī siàng siŏh ciáh iā cóng gì huă-huòng.

Să̤-hù gīng mâ̤ ngài. 1914 nièng gāi siàng gŭng-huòng. Gĭng-dáng Să̤-hù ô Să̤-hù Gŭng-huòng, Cō̤-hāi Gŭng-huòng 2 ciáh gŭng-huòng.
# Hók-gióng Sṳ̆-huâng Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dṳ̆ng-hŏk

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

**Hók-gióng Sṳ̆-huâng Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dṳ̆ng-hŏk福建師範大學附屬中學**| 文件:Logo of the Affiliated High School of Fujian Normal University.png |
| **Sìng-lĭk sì-găng** | 1951 nièng |
| **Gāng-chĭng** | Sṳ̆-duâi Hó-dṳ̆ng, Hó-dṳ̆ng |
| **Uōng-cī** | Hók-gióng Sṳ̆-dâi Hó-dṳ̆ng 互聯網檔案館其存檔，存檔日期2021-04-22. |

Hâu muòng
Hó-dṳ̆ng tiĕng-ùng-dài (天文臺)
**Hók-gióng Sṳ̆-huâng Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dṳ̆ng-hŏk** (福建師範大學附屬中學) sê Dṳ̆ng-guók Hók-gióng-sēng Hók-ciŭ-chê gì dṳ̆ng-hŏk, gāng-chĭng Hók-gióng Sṳ̆-dâi Hó-dṳ̆ng (福建師大附中). Ciā hŏk-hâu găk 1951 nièng cháung-gióng. Cī ciáh hŏk-hâiu iâ sê Hók-sṳ̆-duâi gì hó-sṳ̆k dṳ̆ng-hŏk.

|  |  |
| --- | --- |
|
 | *Wikimedia Commons diē-sié ô gâe̤ng **Hók-gióng Sṳ̆-huâng Dâi-hŏk Hó-sṳ̆k Dṳ̆ng-hŏk** ô-găng-guó gì nô̤i-ṳ̀ng.* |