Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tū-ī-gì

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

| Tū-ī-gì Gê̤ṳng-huò-guókTürkiye Cumhuriyeti |
| --- |
|
guók-gì

guók-hŭi

 |
| **Guók-gŏ̤:** İstiklal Marşı "Dŭk-lĭk céng-hèng-kuóh"  |
|  |
| Siū-dŭ |
Ankara |
| Có̤i duâi siàng-chê |
Istanbul |
| Guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng |
Tū-ī-gì-ngṳ̄ |
| Céng-hū |
dăng-ék-cié, buáng-cūng-tūng-cié, gê̤ṳng-huò-guók |
|  |
| • cūng-tūng  |
Recep Tayyip Erdoğan |
| • hó-cūng-tūng  |
Fuat Oktay |
| • Dâi Guók-mìng Ngiê-huôi ngiê-diōng  |
Mustafa Şentop |
| Lĭk-huák gĭ-gáiu |
Dâi Guók-mìng Ngiê-huôi |
| Miêng-cék |
| • Dŭ-liāng |
783,356 km2 (302,455 sq mi) (dâ̤ 36 miàng) |
| • cūi-mĭk (%) |
2.03 |
| Ìng-kēu |
| • 2020 nièng gū-gié | 83,614,362 (dâ̤ 18 miàng) |
| • Mĭk-dô̤ |
109/km2 (282.3/sq mi) (dâ̤ 107 miàng) |
| GDP (PPP) |
2021 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng | $2.749 uâng-é (dâ̤ 11 miàng) |
| • Bìng-gĭng |
$32,278 (dâ̤ 68 miàng) |
| GDP (mìng-ngiê) |
2021 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng | $794.530 sĕk-é (dâ̤ 20 miàng) |
| • Bìng-gĭng |
$9,327 (dâ̤ 89 miàng) |
| Gini (2019 nièng) |  41.9 dṳ̆ng |
| HDI (2019 nièng) |  0.820 cĭng gŏ̤ · dâ̤ 54 miàng |
| Huó-bê |
Tū-ī-gì lira (₺) (TRY) |
| Sì-kṳ̆ | UTC+3 (TRT) |
| Sì-găng gáik-sék |
dd.mm.yyyy (CE) |
| Gă-ê̤ṳng diêng-nguòng |
230 V–50 Hz |
| Kŭi-chiă huŏng-hióng |
iêu |
| Diêng-uâ kṳ̆-hô̤ |
+90 |
| ISO 3166 dâi-hô̤ |
TR |
| Uōng-mĭk sáuk-siā |
.tr |

**Tū-ī-gì** (土耳其, Tū-ī-gì-ngṳ̄: Türkiye), ciòng-miàng sê "**Tū-ī-gì Gê̤ṳng-huò-guók**" (Türkiye Cumhuriyeti), sê Siēu Ā-sá̤-ā gì siŏh bĭk guók-gă. Ĭ guók-géng-siáng siông ô 7 bĭk ciō-iéu gì guók-gă: să̤-báe̤k gì Bulgaria, să̤-biĕng gì Hĭ-lé-nà̤, dĕ̤ng-báe̤k gì Gruzia, Armenia, Iran, dĕ̤ng-nàng-buô gì Iraq gâe̤ng Sê̤ṳ-lé-ā. Lêng-nguôi, Tū-ī-gì báe̤k-buô ô Ŭ-hāi, să̤-buô ô Ái-gìng-hāi, nàng-buô ô Dê-dṳ̆ng-hāi. Tū-ī-gì găk Ā-ciŭ gâe̤ng Ĕu-ciŭ dŭ ô liāng-tū.

Hiêng-dâi Tū-ī-gì dê-kṳ̆ găk gū-cā báik-cèng sê Dĕ̤ng Lò̤-mā Dá̤-guók ùng-mìng gì sū-câi. Dṳ̆ng Sié-gī Dĕ̤ng Lò̤-mā ké̤ṳk Osman Dá̤-guók miĕk-uòng, ciā dê-duòng bô kăi-sṳ̄ Ĭ-sṳ̆-làng-huá. Gĭng-dáng-nĭk gì Tū-ī-gì ùng-huá sê Dĕ̤ng-huŏng gâe̤ng Să̤-huŏng ùng-huá gì ṳ̀ng-hăk.

Ék Ciéng giék-sók hâiu, Osman Dá̤-guók gāi-tā̤, Tū-ī-gì iù-sê sìng-lĭk gê̤ṳng-huò-guók céng-hū, bêng-chiā nū-lĭk ciék-sêu Să̤-huŏng siĕng-céng gì ùng-huá gâe̤ng céng-dê cié-dô. 2005 nièng, Tū-ī-gì gă-ĭk Ĕu-mèng (*European Union*). Gĭng-dáng gì Tū-ī-gì ī-gĭng sê 1 bĭk bī-gáu mìng-ciō, kăi-huóng, céng-buô gì guók-gă.
# Kagoshima-gâing

|  |
| --- |
| **Kagoshima-gâing 鹿児島県** |
| —  **Gâing**  — |
| **Nĭk-buōng-ngṳ̄ diōng-siā** |
|  - Nĭk-buōng-ngṳ̄ | 鹿児島県 |
|  - Kana | かごしまけん |
|  - Lò̤-mā-cê | Kagoshima-ken |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Gì** |  **gâing-chiŏng** |

 |
| Kagoshima-gâing gì ôi-dé |
| Guók-gă
  |  Nĭk-buōng
 |
| Dê-huŏng
  | Kyūshū
 |
| Siū-hū | Kagoshima |
| **Miêng-cék** |
|  - Dŭ-liāng
  | 9,187.01 km2 |
| **Ìng-kēu** (June 1, 2019) |
|  - Dŭ-liāng | 1,604,284 nè̤ng |
|  - Mĭk-dô |
174.6/km2 |
| Uōng-câng | www.pref.kagoshima.jp/foreign/english/index.html |

**Kagoshima-gâing** (鹿児島県) sê Nĭk-buōng gì siŏh ciáh gâing.
# Mā-lài Gùng-dō̤

**Mā-lài Gùng-dō̤** sê hŭng-buô ṳ̀ Éng-ciĕ Buáng-dō̤ gâe̤ng Ó̤-ciŭ cĭ-găng gì siŏh cū gùng-dō̤. Mā-lài Gùng-dō̤ găh Éng-dô-iòng gâe̤ng Tái-bìng-iòng dăng-dŏng, tūng-gâe̤ng ô 25000 dŏ̤ ciáh dō̤, ék-buăng lì gōng bău-guák lāu gĭng-dáng gì Éng-nà̤, Mā-lài-să̤-ā, Ùng-lài, Sĭng-gă-pŏ̤, Hĭ-lŭk-bĭng gâe̤ng Dĕ̤ng Timor ciā gūi ciáh guók-gă.
# Sĭng-gă-pŏ̤

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

| Sĭng-gă-pŏ̤ Gê̤ṳng-huò-guókRepublik Singapura
*gì-tă câi-dê ngṳ̄-ngiòng** Republic of Singapore 新加坡共和国 சிங்கப்பூர் குடியரசு
 |
| --- |
|
guók-gì

guók-hŭi

 |
| **Gáik-ngiòng:**Majulah Singapura "Hióng-sèng Sĭng-gă-pŏ̤" |
| **Guók-gŏ̤:** Majulah Singapura "Hióng-sèng Sĭng-gă-pŏ̤"  |
|  |
| Guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng |
Ĭng-ngṳ̄, Huà-ngṳ̄, Mā-lài-ngṳ̄, Tamil-ngṳ̄ |
| Sìng-nêng gì guók-gă ngṳ̄-ngiòng |
Mā-lài-ngṳ̄ |
| Céng-hū |
dăng-ék-cié, ék-dōng iŭ-sié, ngiê-huôi-cié, gê̤ṳng-huò-guók |
|  |
| • cūng-tūng  |
Tharman Shanmugaratnam |
| • cūng-lī  |
Lī Hiēng-lṳ̀ng |
| Lĭk-huák gĭ-gáiu |
Guók-huôi |
| Miêng-cék |
| • Dŭ-liāng |
728.6 km2 (281.3 sq mi) (dâ̤ 176 miàng) |
| Ìng-kēu |
| • 2021 nièng gū-gié |  5,453,600 (dâ̤ 115 miàng) |
| • Mĭk-dô̤ |
7,804/km2 (20,212.3/sq mi) (dâ̤ 2 miàng) |
| GDP (PPP) |
2021 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng | $600.063 sĕk-é (dâ̤ 38 miàng) |
| • Bìng-gĭng | $102,742 (dâ̤ 2 miàng) |
| GDP (mìng-ngiê) |
2021 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng | $374.394 sĕk-é (dâ̤ 38 miàng) |
| • Bìng-gĭng | $64,103 (dâ̤ 8 miàng) |
| Gini (2017 nièng) |  45.9 dṳ̆ng |
| HDI (2019 nièng) |  0.938 cĭng gŏ̤ · dâ̤ 11 miàng |
| Huó-bê |
Sĭng-gă-pŏ̤ dollar (S$) (SGD) |
| Sì-kṳ̆ | UTC+8 (SST) |
| Sì-găng gáik-sék |
dd/mm/yyyy |
| Gă-ê̤ṳng diêng-nguòng |
230 V–50 Hz |
| Kŭi-chiă huŏng-hióng |
cō̤ |
| Diêng-uâ kṳ̆-hô̤ |
+65 |
| ISO 3166 dâi-hô̤ |
SG |
| Uōng-mĭk sáuk-siā |
.sg |

**Sĭng-gă-pŏ̤** (新嘉波 hĕ̤k-ciā 新加坡) sê Dĕ̤ng-nàng Ā gì siŏh ciáh guók-gă, dĕ̤ng-buô sê Nàng Dṳ̆ng-guók Hāi.

## Lĭk-sṳ̄

## Siâ-huôi

### Ìng-kēu

### Ngṳ̄-ngiòng

### Cŭng-gáu

### Ùng-huá

## Gâing-ék
# Ghana

| Ghana Gê̤ṳng-huò-guókRepublic of Ghana |
| --- |
|
guók-gì

guók-hŭi

 |
| **Gáik-ngiòng:**Freedom and Justice "Cê̤ṳ-iù gâe̤ng céng-ngiê" |
| **Guók-gŏ̤:** God Bless Our Homeland Ghana "Siông-dá̤ bō̤-êu nē̤ng-gă gì cū-guók Ghana"  |
|  |
| Siū-dŭ gâe̤ng có̤i duâi siàng-chê |
Accra |
| Guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng |
Ĭng-ngṳ̄ |
| Sìng-nêng gì guók-gă ngṳ̄-ngiòng |
Dagaare-ngṳ̄, Dagbani-ngṳ̄, Dangme-ngṳ̄, Ewe-ngṳ̄, Frafra-ngṳ̄, Ga-ngṳ̄, Gonja-ngṳ̄, Nzema-ngṳ̄, Twi-ngṳ̄, Ghana chiū-ngṳ̄ |
| Céng-hū |
dăng-ék-cié, cūng-tūng-cié, gê̤ṳng-huò-guók |
|  |
| • cūng-tūng  |
Nana Akufo-Addo |
| • hó-cūng-tūng  |
Mahamudu Bawumia |
| • Guók-mìng Ngiê-huôi ngiê-diōng  |
Alban Sumana Kingsford Bagbin |
| • Có̤i-gŏ̤ huák-guăng  |
Kwasi Anin-Yeboah |
| Lĭk-huák gĭ-gáiu |
Guók-mìng Ngiê-huôi |
| Miêng-cék |
| • Dŭ-liāng |
239,567 km2 (92,497 sq mi) (dâ̤ 80 miàng) |
| • cūi-mĭk (%) |
4.61 |
| Ìng-kēu |
| • 2020 nièng gū-gié |
31,072,940 (dâ̤ 47 miàng) |
| • 2010 nièng puō-că |
24,200,000 |
| • Mĭk-dô̤ |
101.5/km2 (262.9/sq mi) (dâ̤ 103 miàng) |
| GDP (PPP) |
2020 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng |
$226 sĕk-é |
| • Bìng-gĭng |
$8,343 |
| GDP (mìng-ngiê) |
2020 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng |
$73.594 sĕk-é |
| • Bìng-gĭng |
$2,374 |
| Gini (2016 nièng) |  43.5 dṳ̆ng |
| HDI (2019 nièng) |  0.611 dṳ̆ng · dâ̤ 138 miàng |
| Huó-bê |
Ghana cedi (GHS) |
| Sì-kṳ̆ | UTC  (GMT) |
| Kŭi-chiă huŏng-hióng |
iêu |
| Diêng-uâ kṳ̆-hô̤ |
+233 |
| ISO 3166 dâi-hô̤ |
GH |
| Uōng-mĭk sáuk-siā |
.gh |

**Ghana** sê Hĭ-ciŭ să̤-buô gì siŏh ciáh guók-gă.
# Mali

| Mali Gê̤ṳng-huò-guókRépublique du Mali |
| --- |
|
guók-gì

guók-hŭi

 |
| **Gáik-ngiòng:**Un peuple, un but, une foi "Siŏh ciáh ìng-mìng, siŏh ciáh mŭk-dĭk, siŏh ciáh séng-niêng" |
| **Guók-gŏ̤:** Le Mali "Mali" 時長：1 分，19 秒。1:19 |
|  |
| Siū-dŭ gâe̤ng có̤i duâi siàng-chê |
Bamako |
| Guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng |
Huák-ngṳ̄ |
| Sìng-nêng gì guók-gă ngṳ̄-ngiòng |
Huák-ngṳ̄, Ā-lá-báik-ngṳ̄, Fulani-ngṳ̄, Mandinka-ngṳ̄ |
| Céng-hū |
dăng-ék-cié, lìng-sì céng-hū |
|  |
| • cūng-tūng  |
Assimi Goïta (dâi-lī) |
| • cūng-lī  |
Choguel Kokalla Maïga (dâi-lī) |
| Lĭk-huák gĭ-gáiu |
Guók-mìng Ngiê-huôi |
| Miêng-cék |
| • Dŭ-liāng |
1,240,192 km2 (478,841 sq mi) (dâ̤ 23 miàng) |
| • cūi-mĭk (%) |
1.6 |
| Ìng-kēu |
| • 2020 nièng gū-gié |
20,250,833 (dâ̤ 59 miàng) |
| • 2018 nièng puō-că |
19,329,841 |
| • Mĭk-dô̤ |
11.7/km2 (30.3/sq mi) (dâ̤ 215 miàng) |
| GDP (PPP) |
2018 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng |
$44.329 sĕk-é |
| • Bìng-gĭng |
$2,271 |
| GDP (mìng-ngiê) |
2018 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng |
$17.407 sĕk-é |
| • Bìng-gĭng |
$891 |
| Gini (2010 nièng) |
33.0 dṳ̆ng |
| HDI (2019 nièng) |  0.434 dă̤ · dâ̤ 184 miàng |
| Huó-bê |
Să̤-hĭ CFA franc (XOF) |
| Sì-kṳ̆ | UTC  (GMT) |
| Kŭi-chiă huŏng-hióng |
iêu |
| Diêng-uâ kṳ̆-hô̤ |
+223 |
| ISO 3166 dâi-hô̤ |
ML |
| Uōng-mĭk sáuk-siā |
.ml |

**Mali** sê Hĭ-ciŭ să̤-buô gì siŏh ciáh guók-gă.
# Dâi-să̤-iòng

Dâi-să̤-iòng
**Dâi-să̤-iòng** (大西洋) sê sié-gái gà̤-dēng gì siŏh ciáh dâi-iòng. Ĭ să̤-biĕng sê Mī-ciŭ, dĕ̤ng-biĕng sê Ĕu-ciŭ gâe̤ng Hĭ-ciŭ, nàng-biĕng sê Nàng-bĭng-iòng.

Dâi-să̤-iòng gó â̤ dé̤ṳng buŏng Báe̤k Dâi-să̤-iòng gâe̤ng Nàng Dâi-să̤-iòng 2 ciáh dâi-iòng.
# Pŏ̤-làng

| Pŏ̤-làng Gê̤ṳng-huò-guókRzeczpospolita Polska |
| --- |
|
guók-gì

guók-hŭi

 |
| **Guók-gŏ̤:** Mazurek Dąbrowskiego "Dąbrowski gì Mazurka"  |
|  |
| Siū-dŭ gâe̤ng có̤i duâi siàng-chê |
Warszawa |
| Guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng |
Pŏ̤-làng-ngṳ̄ |
| Céng-hū |
dăng-ék-cié, ngiê-huôi-cié, gê̤ṳng-huò-guók |
|  |
| • cūng-tūng  |
Karol Nawrocki |
| • cūng-lī  |
Mateusz Morawiecki |
| Lĭk-huák gĭ-gáiu |
Ngiê-huôi |
| • Siông-ngiê-iêng |
Chăng-ngiê-iêng |
| • Hâ-ngiê-iêng |
Cé̤ṳng-ngiê-iêng |
| Miêng-cék |
| • Dŭ-liāng |
312,696 km2 (120,733 sq mi) (dâ̤ 69 miàng) |
| • cūi-mĭk (%) |
1.48 |
| Ìng-kēu |
| • 2020 nièng gū-gié | 38,268,000 (dâ̤ 38 miàng) |
| • Mĭk-dô̤ |
123/km2 (318.6/sq mi) (dâ̤ 83 miàng) |
| GDP (PPP) |
2021 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng | $1.412 uâng-é (dâ̤ 19 miàng) |
| • Bìng-gĭng | $37,323 (dâ̤ 39 miàng) |
| GDP (mìng-ngiê) | $17,318 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng | $655 sĕk-é (dâ̤ 22 miàng) |
| • Bìng-gĭng |
44 |
| Gini (2019 nièng) |  28.5 dă̤ |
| HDI (2019 nièng) |  0.880 cĭng gŏ̤ · dâ̤ 35 miàng |
| Huó-bê |
Pŏ̤-làng złoty (PLN) |
| Sì-kṳ̆ | UTC+1 (CET) |
| • Hâ-lêng-sì (DST) | UTC+2 (CEST) |
| Sì-găng gáik-sék |
dd.mm.yyyy (CE) |
| Kŭi-chiă huŏng-hióng |
iêu |
| Diêng-uâ kṳ̆-hô̤ |
+48 |
| ISO 3166 dâi-hô̤ |
PL |
| Uōng-mĭk sáuk-siā |
.pl |

**Pŏ̤-làng** (波蘭, Pŏ̤-làng-ngṳ̄: *Polska*) sê sié-gāi gà̤-dēng gì siŏh ciáh guók-gă. Ĭ ôi-dé găk Dṳ̆ng-ĕu, báe̤k-buô sê Băh-hāi.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu