Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Să̤-siàng-kṳ̆

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

|  |
| --- |
| **Să̤-siàng-kṳ̆** |
| —  **Kṳ̆**  — |
| **西城區** |
|  |
| Să̤-siàng-kṳ̆ găk Báe̤k-gĭng gì ôi-dé gì ôi-déSă̤-siàng-kṳ̆ găk Báe̤k-gĭng gì ôi-dé |
| Guók-gă
  |  Dṳ̆ng-guók
 |
| Dĭk-hăk-Chê (直轄市)
  | Báe̤k-gĭng (北京)
  |
| **Miêng-cék** |
|  - Dŭ-liāng
  | 50.33 km2 |
| **Ìng-kēu** (2017) |
|  - Dŭ-liāng | 1,259,000 nè̤ng |
| Uōng-câng | www.bjxch.gov.cn |

**Să̤-siàng-kṳ̆** (西城區), sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók Báe̤k-gĭng-chê gì siŏh ciáh Chê-hăk-kṳ̆(市轄區).

## Lĭk-sṳ̄ (歷史)

## Hèng-céng Dăng-ôi (行政單位)

## Dê-lī gâe̤ng Ké-hâiu (地理共氣候)

## Gĭng-cá̤ (經濟)

## Ùng-huá Ngṳ̄-ngiòng (文化語言)

## Ngiê-sŭk (藝術)

## Lṳ̄-iù (旅遊)

## Gáu-ṳ̆k (教育)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu (參考資料)

## Ngiê-dāu lièng-ciék (外斗鏈接)

* 西城區政府網站 互聯網檔案館其存檔，存檔日期2011-08-28.

|  |  |
| --- | --- |
|
 | *Wikimedia Commons diē-sié ô gâe̤ng **Să̤-siàng-kṳ̆** ô-găng-guó gì nô̤i-ṳ̀ng.* |
# Báe̤k-gĭng Sṳ̆-huâng Dâi-hŏk

**Báe̤k-gĭng Sṳ̆-huâng Dâi-hŏk北京師範大學**|  |
| **Sìng-lĭk Sì-găng** | 1902 nièng |
| **Gāng-chĭng** | Báe̤k-sṳ̆-dâi |
| **Hŏk-hâiu Dê-cī** | Dṳ̆ng-guók Báe̤k-gĭng |

**Báe̤k-gĭng Sṳ̆-huâng Dâi-hŏk** (北京師範大學) sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dâi-hŏk, găk Báe̤k-gĭng gì Hāi-diêng-kṳ̆.

## Ngiê-dāu lièng-ciék

* Báe̤k-gĭng Sṳ̆-huâng Dâi-hŏk
# Gék-lìng Dâi-hŏk

**Gék-lìng Dâi-hŏk吉林大學**|  |
| **Sìng-lĭk Sì-găng** | 1946 nièng |
| **Gāng-chĭng** | Gék-dâi |
| **Hŏk-hâiu Dê-cī** | Dṳ̆ng-guók Gék-lìng |

**Gék-lìng Dâi-hŏk** (吉林大學) sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì siŏh ciáh dâi-hŏk, găk Gék-lìng-sēng gì Diòng-chŭng-chê.

## Lĭk-sṳ̄

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

## Ngiê-dāu lièng-ciék

* Gék-lìng Dâi-hŏk 吉林大學
# Gĭng-cŭk

**Gĭng-cŭk** (京族, Uŏk-nàng-ngṳ̄: người Kinh) iâ hô̤ lā̤ **Uŏk-cŭk** (越族, Uŏk-nàng-ngṳ̄: người Việt), sê Dĕ̤ng-nàng Ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, iâ sê Uŏk-nàng gì ciō-tā̤ mìng-cŭk. Ciā mìng-cŭk iâ ké̤ṳk Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng sê „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.

Gĭng-cŭk nè̤ng gōng Uŏk-nàng-ngṳ̄.
# Céng-ngṳ̄

| Céng-ngṳ̄ |
| --- |
|
晋语 |
| Huák-nguòng guók |
Dṳ̆ng-guók |
| Sāi-ê̤ṳng dê-kṳ̆ |
Săng-să̤; Nô̤i Mùng-gū dṳ̆ng-buô; Ò̤-báe̤k, Ò̤-nàng gâe̤ng Siēng-să̤ gì siŏh buô-hông |
| mū-ngṳ̄ sāi-ê̤ṳng-ciā |
6305 uâng |
| ngṳ̄-hiê |
Sino-Tibetan
* Sinitic
	+ Háng-ngṳ̄-cŭk
		- **Céng-ngṳ̄**
 |
| Guăng-huŏng dê-ôi |
| guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng |
mò̤ |
| Guāng-lī gĭ-gáiu |
mò̤ |
| ngṳ̄-ngiòng dâi-mā |
| ISO 639-1 | `zh` |
| ISO 639-2 | `chi (B)` `zho (T)` |
| ISO 639-3 | `cjy` |
| Céng-ngṳ̄ sāi gì dê-huŏng |

**Céng-ngṳ̄** (晉語) sê Dṳ̆ng-guók Săng-să̤ nè̤ng gì mū-ngṳ̄. Gĭng-dáng gōng ciā uâ gì nè̤ng chă-bók-dŏ̤ ô 6305 uâng.
# Hók-chiăng-uâ

**Hók-chiăng-uâ** (福清話) sê Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ gì siŏh cṳ̄ng huŏng-ngiòng, sṳ̆k Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Nàng-piéng. Sāi gì nè̤ng ciō-iéu diêu diŏh Hók-ciŭ gì Hók-chiăng-chê.

Hók-chiăng-uâ gâe̤ng Hók-ciŭ-uâ ô bī-gáu mìng-hiēng gì chă-biék, bók-guó sāi lâng cṳ̄ng huŏng-ngiòng gì nè̤ng bī-gáu ṳ̀ng-ê hô-siŏng tiăng huôi-é.

Bìng-tàng nè̤ng gōng gì Bìng-tàng-uâ gâe̤ng Hók-chiăng-uâ chă-mâ̤-kó̤-huông. Lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng Bìng-tàng sê sṳ̆k Hók-chiăng guāng gì, gó-chṳ̄ ô gì nè̤ng ciŏng Bìng-tàng-uâ gâe̤ng Hók-chiăng-uâ hông-siŏh-dŏi cà̤ hô̤ lā̤ „Hók-chiăng-uâ“.
# Gióng-nìng Lò̤-mā-cê

Kĕk Gióng-nìng Lò̤-mā-cê siā gì «Séng-gĭng»
**Gióng-nìng-hū tū-kiŏng Lò̤-mā-cê** (建寧府土腔羅馬字, Mìng-báe̤k-ngṳ̄: Gṳ̿ing-nǎing-hǔ Gâ̤ Tǔ-kióng Lô̤-mǎ-cī), iâ hô̤ lā̤ **Gióng-nìng Lò̤-mā-cê**, **Gióng-ciŭ Lò̤-mā-cê** hĕ̤k-ciā **Gióng-ĕu-uâ Lò̤-mā-cê**, sê să̤-huŏng diòng-gáu-sê̤ṳ tá̤ Mìng-báe̤k-ngṳ̄ Gióng-ĕu-uâ siék-gié gì siŏh cṳ̄ng Gáu-huôi Lò̤-mā-cê.
# Giŏng-ngṳ̄

| Giŏng-ngṳ̄ |
| --- |
|
Rrmearr |
| Huák-nguòng guók |  Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók |
| Sāi-ê̤ṳng dê-kṳ̆ |
Sé̤ṳ-chiŏng |
| mū-ngṳ̄ sāi-ê̤ṳng-ciā |
14 uâng |
| ngṳ̄-hiê |
Háng-cáung-ngṳ̄-hiê
* Câung-Miēng-ngṳ̄-cŭk
	+ Giŏng-ngṳ̄-ciĕ
		- **Giŏng-ngṳ̄**
 |
| ngṳ̄-ngiòng dâi-mā |
| ISO 639-3 |
Either: `cng` – Báe̤k Giŏng-ngṳ̄ `qxs` – Nàng Giŏng-ngṳ̄ |

**Giŏng-ngṳ̄**(羌語, Rrmearr) sê diŏh Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng Ngawa Câung-cŭk Giŏng-cŭk Cê̤ṳ-dê-ciŭ dê-kṳ̆ tŭng-hèng gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng, ĭk sê Giŏng-cŭk nè̤ng gì mū-ngṳ̄, gōng ciā uâ gì dŭ liāng ô 14 uâng nè̤ng.

## Nguôi-buô Lièng-giék

* Báe̤k Giŏng-ngṳ̄ ISO dâi-mā
* Nàng Giŏng-ngṳ̄ ISO dâi-mā
# Sé̤ṳ-chiŏng Ì-ngṳ̄

| Sé̤ṳ-chiŏng Ì-ngṳ̄ 四川彝語 |
| --- |
|
ꆈꌠ꒿ |
| Tĕ̤k-ĭng | /nɔ˧su˧ hʊ˨˩/ |
| Huák-nguòng guók |  Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók |
| Sāi-ê̤ṳng dê-kṳ̆ |
Sé̤ṳ-chiŏng gâe̤ng Hùng-nàng báe̤k-buô |
| mū-ngṳ̄ sāi-ê̤ṳng-ciā |
200 uâng |
| ngṳ̄-hiê |
Háng-cáung-ngṳ̄-hiê
* Câung-Miēng-ngṳ̄-cŭk
	+ Ì-ngṳ̄-ciĕ
		- **Sé̤ṳ-chiŏng Ì-ngṳ̄ 四川彝語**
 |
| ùng-cê hiê-tūng |
Ì-uǒ̤ng |
| Guăng-huŏng dê-ôi |
| guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng |
Liòng-săng Ì-cŭk Cê̤ṳ-dê-ciŭ |
| ngṳ̄-ngiòng dâi-mā |
| ISO 639-1 | `ii` |
| ISO 639-2 | `iii` |
| ISO 639-3 | `iii` |
|  |

**Sé̤ṳ-chiŏng Ì-ngṳ̄**(四川彝語, ꆈꌠ꒿) sê diŏh Dṳ̆ng-guók Sé̤ṳ-chiŏng gâe̤ng Hùng-nàng báe̤k-buô dê-kṳ̆ tŭng-hèng gì siŏh cṳ̄ng Ì-ngṳ̄ Huŏng-ngiòng, ĭk sê Ì-cŭk nè̤ng gì mū-ngṳ̄, gōng ciā uâ gì dŭ liāng ô 200 uâng nè̤ng.

## Nguôi-buô Lièng-giék

* Sé̤ṳ-chiŏng Ì-ngṳ̄ ISO dâi-mā
# Gīng-pŏ̤-ngṳ̄

| Gīng-pŏ̤-ngṳ̄ |
| --- |
|
Jinghpaw |
| Tĕ̤k-ĭng | / tɕiŋ˧˩pʰɔʔ˧˩/ |
| Huák-nguòng guók |  Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók |
| Sāi-ê̤ṳng dê-kṳ̆ |
Hùng-nàng |
| mū-ngṳ̄ sāi-ê̤ṳng-ciā |
94 uâng |
| ngṳ̄-hiê |
Háng-cáung-ngṳ̄-hiê
* Câung-Miēng-ngṳ̄-cŭk
	+ Gīng-pŏ̤-ngṳ̄-ciĕ?
		- **Gīng-pŏ̤-ngṳ̄**
 |
| ùng-cê hiê-tūng |
Lá-dĭng cê-mō̤ Miēng-diêng cê-mō̤ |
| Guăng-huŏng dê-ôi |
| sìng-nêng gì siēu-só ngṳ̄-ngiòng |  Miēng-diêng |
| ngṳ̄-ngiòng dâi-mā |
| ISO 639-2 | `kac` |
| ISO 639-3 |
gáuk-cṳ̄ng dâi-mā: `kac` – Jingpho `sgp` – Singpho `tcl` – Taman |
| Glottolog | `jing1260` |

**Gīng-pŏ̤-ngṳ̄**(景頗語, Jinghpaw),iâ hô̤ lā̤ **Kachin-ngṳ̄**, sê diŏh Dṳ̆ng-guók Hùng-nàng gâe̤ng Miēng-diêng dê-kṳ̆ tŭng-hèng gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng, ĭk sê Gīng-pŏ̤-cŭk nè̤ng gì mū-ngṳ̄, gōng ciā uâ gì dŭ liāng ô 94 uâng nè̤ng.

## Nguôi-buô Lièng-giék

* Gīng-pŏ̤-ngṳ̄ ISO dâi-mā
# Lìng-gŏ̤-ngṳ̄

| Lìng-gŏ̤-ngṳ̄ |
| --- |
|
Vo Limgao |
| Huák-nguòng guók |  Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók |
| Sāi-ê̤ṳng dê-kṳ̆ |
Hāi-nàng |
| mū-ngṳ̄ sāi-ê̤ṳng-ciā |
70 uâng |
| ngṳ̄-hiê |
Cáung-tŭng-ngṳ̄-hiê
* Lìng-gŏ̤-dài-ngṳ̄-ciĕ?
	+ **Lìng-gŏ̤-ngṳ̄**
 |
| ngṳ̄-ngiòng dâi-mā |
| ISO 639-3 | `onb` |

**Lìng-gŏ̤-ngṳ̄**(臨高語, Vo Limgao) sê Dṳ̆ng-guók Hāi-nàng Lìng-gŏ̤-nè̤ng gì mū-ngṳ̄, gōng ciā uâ gì dŭ liāng ô 70 uâng nè̤ng.

## Nguôi-buô Lièng-giék

* Là̤-ngṳ̄ ISO dâi-mā
# Tái-lĕk-ngṳ̄

| Tái-lĕk-ngṳ̄ |
| --- |
|
ᦅᧄᦑᦺᦟᦹᧉ |
| Tĕ̤k-ĭng | kâm.tâj.lɯ̀ |
| Huák-nguòng guók |  Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók  Tái-guók  Miēng-diêng |
| Sāi-ê̤ṳng dê-kṳ̆ |
Dṳ̆ng-guók Să̤-sĕ̤ng-bāng-năk Tái-guók |
| mū-ngṳ̄ sāi-ê̤ṳng-ciā |
70 uâng |
| ngṳ̄-hiê |
Cáung-tŭng-ngṳ̄-hiê
* Tŭng-dài-ngṳ̄-cŭk
	+ Tŭng-cūi-ngṳ̄-ciĕ
		- Să̤-nàng-buô
			* **Tái-lĕk-ngṳ̄**
 |
| ngṳ̄-ngiòng dâi-mā |
| ISO 639-2 | `tai` |
| ISO 639-3 | `khb` |

**Tái-lĕk-ngṳ̄**(傣仂語, ᦅᧄᦑᦺᦟᦹᧉ) sê diŏh Dṳ̆ng-guók Să̤-sĕ̤ng-bāng-năk gâe̤ng Tái-guók tŭng-hèng gì siŏh cṳ̄ng ngṳ̄-ngiòng, gōng ciā uâ gì dŭ liāng ô 70 uâng nè̤ng.

## Nguôi-buô Lièng-giék

* Tái-lĕk-ngṳ̄ ISO dâi-mā
# Ciŭ Giĕk-lùng

Ciŭ Giĕk-lùng, 2005
**Ciŭ Giĕk-lùng** (周杰倫, 1979 nièng 1 nguŏk 18 hô̤ –  ) sê Dài-uăng gì siŏh ciáh làu-hèng gŏ̤-chiū, cáuk-ké̤ṳk-gă, cáuk-sṳ̀-gă, ciŏng-cĭk cié-cáuk-ìng gâe̤ng diêng-īng iēng-uòng. Ĭ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ "Mandopop gì guók-uòng" (*King of Mandopop*), ĭ gì ciŏng-cĭk dŭ-liāng mâ̤ chók chiĕu-guó 3000 uâng diŏng, sê Dài-uăng ciŏng-cĭk mâ̤ chók có̤i sâ̤ gì nè̤ng.

## Sĕng-bìng

Ciŭ Giĕk-lùng diŏh Dài-báe̤k-gâing Lìng-kāu-hiŏng (gĭng-dáng Sĭng-báe̤k-chê Lìng-kāu-kṳ̆) chók-sié, ĭ gì nòng-bâ Ciŭ Iêu-dṳ̆ng (周耀中) sê Lù-ciŭ Guók-dṳ̆ng (蘆洲國中) gá sĕng-ŭk gì sĭng-săng, nòng-nā̤ Iĕk Hiê-mī (葉惠美) sê Lìng-kāu Guók-dṳ̆ng (林口國中) gì mī-sŭk sĭng-săng. 14 huói gì sèng-âu bâ-nā̤ liê-huŏng, iù nòng-bâ có̤ ĭ gì gáng-hô̤-ìng; gáu 18 huói ī-hâiu ĭ sōng-dĕk gâe̤ng nòng-nā̤ diêu.

Ciŭ Giĕk-lùng có̤-sá̤ dó̤i ĭng-ngŏk hĭng-ché̤ṳ cĭng duâi, ĭ diŏh 3 huói kăi-sṳ̄ ŏ̤h gáung-kìng, 16 huói kăi-sṳ̄ ché siā-kuóh. 1997 nièng 8 nguŏk, ĭ gì dùng-hŏk chăng-gă diêng-sê chióng-gŏ̤ bī-suói gì sèng-âu niông ĭ dàng gáung-kìng puâng-cáiu, diŏh ciā ciék-mŭk diē-sié Ciŭ Giĕk-lùng sêu gáu Ngù Cŭng-hiēng (吳宗憲) cé̤ṳ-é. Bók-guó, Ngù Cŭng-hiēng nêng-ùi ĭ săng mò̤ gáu cóng, mò̤-niĕ-ài cĭng ká̤ chók-miàng, gó̤-chṳ̄ niông ĭ ciŏng-sĭng siā-gŏ̤; ĭ ciā gì cáuk-pīng cĭng sâ̤ biéng-siàng hĭ-sèng-âu cĭng liù-hèng gì gŏ̤.

2000 nièng, Ciŭ Giĕk-lùng huák-hèng cê-gă tàu diŏng gáuk-ìng ciŏng-cĭk *Jay*, ciáng-sék chók-dô̤. Màng-nièng ĭ huák-hèng sĭng gì ciŏng-cĭk *Huâng-dĕk-să̤*, ciā ciŏng-cĭk gì gŏ̤ giék-hăk dĕ̤ng-huŏng gâe̤ng să̤-huŏng gì ĭng-ngŏk hŭng-gák, niông ĭ có̤-siŏh-hâ chók-miàng. *Huâng-dĕk-să̤* ciā ciŏng-cĭk hī nièng Gĭng Ké̤ṳk Ciōng (金曲獎) 5 ciáh ciōng-hâung. Ī-hâiu ĭ huák-hèng sĕk-gūi diŏng gáuk-ìng ciŏng-cĭk, diŏh Dṳ̆ng-guók, Hiŏng-gē̤ng, Mā-lài-să̤-ā, Sĭng-gă-pŏ̤ dēng-dēng guók-gă iâ sêu gáu cĭng sâ̤ nè̤ng huăng-ngìng. Gáu 2019 nièng, ĭ kŭi guó 6 diòng sié-gái sùng-huòi iēng-chióng-huôi, dŭ-liāng ô 1000 uâng nè̤ng kó̤ hiêng-diòng káng guó.

2007 nièng, ĭ sìng-lĭk ĭ cê-gă gì chióng-piéng gŭng-sĭ JVR Music. Dṳ̀-kó̤ káh-dièu ĭng-ngŏk, Ciŭ Giĕk-lùng iâ sê siŏh ciáh iēng-uòng, téng 2005 nièng kăi-sṳ̄ iēng diêng-īng, ĭ iēng gì tàu ciáh diêng-īng sê *Tàu Ùng-cê D*. 2011 nièng, ĭ chók-iēng Hollywood diêng-īng *The Green Hornet*, găk Să̤-huŏng guók-gă kăi-sṳ̄ ô dĭ-miàng-dô̤.

## Gáuk-ìng ciŏng-cĭk

* *Jay* (2000)
* *Huâng-dĕk-să̤* (范特西) (2001)
* *Báik-dô̤ Kŭng-găng* (八度空間) (2002)
* *Iĕk Hiê-mī* (葉惠美) (2003)
* *Chék-lī-hiŏng* (七里香) (2004)
* *Sĕk-ék-nguŏk dék Siĕu-băng* (十一月的蕭邦) (2005)
* *Ĭ-iòng Huâng-dĕk-să̤* (依然范特西) (2006)
* *Ngō̤ hēng mòng* (我很忙) (2007)
* *Mò̤-giĕk-cô̤* (魔杰座) (2008)
* *Kuā Sì-dâi* (跨時代) (2010)
* *Gĭng-táng-hô̤* (驚嘆號) (2011)
* *12 Sĭng Cáuk* (12新作) (2012)
* *Ăi-iŭ, bók-chó̤ ò̤* (哎呦，不錯哦) (2014)
* *Ciŭ Giĕk-lùng dék Chòng-biĕng Gó-sê̤ṳ* (周杰倫的床邊故事) (2016)
* *Có̤i Ūi-dâi dék Cáuk-pīng* (最偉大的作品) (2022)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
# Wikinews

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

Wikinews gì dù-biĕu
**Wikinews** (*Wiki Sĭllpng-*) sê siŏh gá nô̤i-ṳ̀ng cê̤ṳ-iù gì sĭng-ùng huák-buó uōng-câng, sṳ̆k diŏh Wikimedia. Ĭ gâe̤ng lWikipedia gì kṳ̆-biék cêu chiông Jimmy Wales sū gōng gì: „Găk Wikinews, giĕng-dṳ̆k dà̤ bó̤-dô̤ dŭ sê siā có̤ gâe̤ng báik-kuŏ-ciòng-llcṳ̆ gì ùng-ciŏng siŏng-dó̤i gì sĭng-ùng bó̤-dô̤.“ Wikinews gì bó̤-dô̤ sê guăng-diēng dṳ̆ng-lĭk gì.

## Chăng-kō̤

## Nguôi-buô lièng-giék

* Wikinews

Mì-gĭ Sĭng-ùng biĕu-cé
Wikinews siōng-guăng bó̤-dō̤:
**Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄\_Wiki\_Sĭng-ùng\_dáng-sĕng\_lāu**
# Hùng-hĭ Huòng-dá̤

Hùng-hĭ Huòng-dá̤
**Mìng Ìng-cŭng** (明仁宗, 1378 n. - 1425 n.), miàng **Ciŏ Gŏ̤-chié** (朱高熾), sê Mìng-dièu gì dâ̤ 4 ciáh huòng-dá̤, 1424 nièng gáu 1425 nièng câi-ôi. Nièng-hô̤ Hùng-hĭ, gó-chṳ̄ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ lā̤ **Hùng-hĭ Huòng-dá̤** (洪熙皇帝). Ĭ sê Īng-lŏk Huòng-dá̤ gì giāng.
# Gangwon Dĕk-biék Cê̤ṳ-dê-dô̤

|  |
| --- |
| **Gangwon Dô̤** |
| —  **Dô̤**  — |
| **diōng-siā** |
|  - Dièu-siēng-cê | 강원도 |
|  - Háng-cê | 江原道 |
|  - McCune-Reischauer | Kangwŏndo |
|  - Guók-ngṳ̄ Lò̤-mā-cê | Gangwon-do |
| Gangwon Dô̤ gì ôi-dé |
| Guók-gă
  |  Hàng-guók
 |
| Siū-hū | Chuncheon |
| **Miêng-cék** |
|  - Dŭ-liāng
  | 16,875 km2 |
| **Ìng-kēu** (April, 2016) |
|  - Dŭ-liāng | 1,564,615 nè̤ng |
|  - Mĭk-dô |
92.7/km2 |
| Uōng-câng | gwd.go.kr |

**Gangwon Dô̤** (Hàng-guók-ngṳ̄: 강원도, 江原道) sê Dâi-hàng Mìng-guók gì siŏh ciáh dô̤. Dièu-siēng Mìng-ciō-ciō-ngiê Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók iâ ô siŏh ciáh miàng-cê siŏh-muò-siŏh-iông gì dô̤.
# Duâi-tàu-giáng

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

Duâi-tàu-giáng
**Duâi-tàu-giáng** (大頭鏡), sê siŏh cṳ̄ng â̤ niông nó̤h ché̤ṳ kī lì biéng duâi gì giáng.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
# Bók-séu-gáung

**Bók-séu-gáung** (不鏽鋼) sê siŏh cṳ̄ng tiék gì hăk-gĭng. Ĭ gì iông-sék chiông gáung, dáng-sê mâ̤ chiông gáung hŭ-uâng ṳ̀ng-ê săng-cĭng, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ „bók-séu-gáung“.
# Cṳ̆-buōng-ciō-ngiê

**Cṳ̆-buōng-ciō-ngiê** (資本主義) sê siŏh tó̤ gĭng-cá̤ lī-lâung gâe̤ng céng-dê lī-lâung, sê sêu cê̤ṳ-iù-ciō-ngiê īng-hiōng sāng-sĕng gì.

Ĭ gì dĕk-sáik sê gáuk-ìng ô cê-gă gì cài-sāng, muōi siŏh ciáh nè̤ng gì dàu-cṳ̆ uăk-dông â̤ sāi iù gáuk-ìng sṳ̆-siōng lì có̤, ng-sê iù guók-gă kóng-cié. Găk gĭng-cá̤ huŏng-miêng, có̤ chê-diòng gĭng-cá̤, ciók gó nè̤ng gâe̤ng lò̤-dông, kĕk sĕng-sāng cài-lâiu lì cháung-cô̤ gá-dĭk.

## Gái Káng

* Siâ-huôi-ciō-ngiê
* Gê̤ṳng-sāng-ciō-ngiê
# Ŭng Gă-bō̤

Ŭng Gă-bō̤, 2009
**Ŭng Gă-bō̤** (溫家寶, 1942 n. 9 ng. 15 h. - ) Tiĕng-cĭng nè̤ng, sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók gì céng-dê-gă.

Ĭ găh 2003 nièng gáu 2013 nièng dài-dŏng sê Dṳ̆ng-guók gì Guók-ô-iêng cūng-lī.
# Bō̤-ăng-kṳ̆

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

|  |
| --- |
| **Bō̤-ăng-kṳ̆** |
| —  **Kṳ̆**  — |
| **寶安區** |
|  |
| Bō̤-ăng-kṳ̆ găk Chĭng-dáung gì ôi-dé gì ôi-déBō̤-ăng-kṳ̆ găk Chĭng-dáung gì ôi-dé |
| Guók-gă
  |  Dṳ̆ng-guók
 |
| Sēng
  | Guōng-dĕ̤ng (廣東)
  |
| Chê
  | Chĭng-dáung (深圳)
  |
| **Miêng-cék** |
|  - Dŭ-liāng
  | 392.14 km2 |
| **Ìng-kēu** (2018) |
|  - Dŭ-liāng | 3,257,800 nè̤ng |
| Uōng-câng | www.baoan.gov.cn |

**Bō̤-ăng-kṳ̆** (寶安區), sê Guōng-dĕ̤ng-sēng Chĭng-dáung-chê gì siŏh ciáh Kṳ̆(區).

## Lĭk-sṳ̄ (歷史)

## Hèng-céng Dăng-ôi (行政單位)

## Dê-lī gâe̤ng Ké-hâiu (地理共氣候)

## Gĭng-cá̤ (經濟)

## Ùng-huá Ngṳ̄-ngiòng (文化語言)

## Ngiê-sŭk (藝術)

## Lṳ̄-iù (旅遊)

## Gáu-ṳ̆k (教育)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu (參考資料)

## Ngiê-dāu lièng-ciék (外斗鏈接)

* 寶安區政府網站 互聯網檔案館其存檔，存檔日期2019-01-17.

|  |  |
| --- | --- |
|
 | *Wikimedia Commons diē-sié ô gâe̤ng **Bō̤-ăng-kṳ̆** ô-găng-guó gì nô̤i-ṳ̀ng.* |
# Hók-dièng-kṳ̆

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

|  |
| --- |
| **Hók-dièng-kṳ̆** |
| —  **Kṳ̆**  — |
| **福田區** |
|  |
| Hók-dièng-kṳ̆ găk Chĭng-dáung gì ôi-dé gì ôi-déHók-dièng-kṳ̆ găk Chĭng-dáung gì ôi-dé |
| Guók-gă
  |  Dṳ̆ng-guók
 |
| Sēng
  | Guōng-dĕ̤ng (廣東)
  |
| Chê
  | Chĭng-dáung (深圳)
  |
| **Miêng-cék** |
|  - Dŭ-liāng
  | 78.66 km2 |
| **Ìng-kēu** (2018) |
|  - Dŭ-liāng | 1,633,700 nè̤ng |
| Uōng-câng | www.szft.gov.cn |

**Hók-dièng-kṳ̆** (福田區), sê Guōng-dĕ̤ng-sēng Chĭng-dáung-chê gì siŏh ciáh Kṳ̆(區).

## Lĭk-sṳ̄ (歷史)

## Hèng-céng Dăng-ôi (行政單位)

## Dê-lī gâe̤ng Ké-hâiu (地理共氣候)

## Gĭng-cá̤ (經濟)

## Ùng-huá Ngṳ̄-ngiòng (文化語言)

## Ngiê-sŭk (藝術)

## Lṳ̄-iù (旅遊)

## Gáu-ṳ̆k (教育)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu (參考資料)

## Ngiê-dāu lièng-ciék (外斗鏈接)

* 福田區政府網站 互聯網檔案館其存檔，存檔日期2007-07-01.

|  |  |
| --- | --- |
|
 | *Wikimedia Commons diē-sié ô gâe̤ng **Hók-dièng-kṳ̆** ô-găng-guó gì nô̤i-ṳ̀ng.* |
# Dṳ̆ng-guók-nè̤ng

*"**Dṳ̆ng-guók-nè̤ng**" sê siŏh piĕng Bàng-uâ-cê ùng-ciŏng, buóh ché̤ṳ Háng-cê bēng-buōng "**中國儂**", dók cŭ-uái.*
Háng-cŭk gì Dṳ̆ng-guók-nè̤ng
**Dṳ̆ng-guók-nè̤ng** (中國儂), găk Bàng-uâ diē-sié bô hô̤ lā̤ **Dòng-nè̤ng** (唐儂), gŏng-gé̤ṳ mâ̤-dè̤ng-iông gì kái-niêng , ĭ gì dêng-ngiê â̤ dé̤ṳng buŏng iā sâ̤ bĭh: Hĕk guók-cĭk gì kái-niêng lā̤ gái-dêng, cêu-sê gōng ô Dṳ̆ng-guók guók-cĭk gì nè̤ng. Sāi ùng-huá gâe̤ng dê-lī gì kái-niêng lā̤ gái-dêng, sê cī hī-sâ̤ iā òng sì-găng dêu găk Dṳ̆ng-guók dê-kṳ̆ hĕ̤k-ciā gâe̤ng Dṳ̆ng-huà ùng-huá lièng-hiê iā gīng-mĭk gì nè̤ng; ì sāi guók-cŭk gì kái-niêng lā̤ gái-dêng, cêu-sê sṳ̆k-ṳ̀ Dṳ̆ng-huà mìng-cŭk gì nè̤ng, bô hô̤ lā̤ Huà-ìng.

## Gái Ché̤ṳ

* Huà-ìng (華人)
* Dṳ̆ng-huà mìng-cŭk (中華民族)
* Huăng-káh (番客)

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu

|  |  |
| --- | --- |
|
 | *Wikimedia Commons diē-sié ô gâe̤ng **Dṳ̆ng-guók-nè̤ng** ô-găng-guó gì nô̤i-ṳ̀ng.* |
# Mali

| Mali Gê̤ṳng-huò-guókRépublique du Mali |
| --- |
|
guók-gì

guók-hŭi

 |
| **Gáik-ngiòng:**Un peuple, un but, une foi "Siŏh ciáh ìng-mìng, siŏh ciáh mŭk-dĭk, siŏh ciáh séng-niêng" |
| **Guók-gŏ̤:** Le Mali "Mali"  |
|  |
| Siū-dŭ gâe̤ng có̤i duâi siàng-chê |
Bamako |
| Guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng |
Huák-ngṳ̄ |
| Sìng-nêng gì guók-gă ngṳ̄-ngiòng |
Huák-ngṳ̄, Ā-lá-báik-ngṳ̄, Fulani-ngṳ̄, Mandinka-ngṳ̄ |
| Céng-hū |
dăng-ék-cié, lìng-sì céng-hū |
|  |
| • cūng-tūng  |
Assimi Goïta (dâi-lī) |
| • cūng-lī  |
Choguel Kokalla Maïga (dâi-lī) |
| Lĭk-huák gĭ-gáiu |
Guók-mìng Ngiê-huôi |
| Miêng-cék |
| • Dŭ-liāng |
1,240,192 km2 (478,841 sq mi) (dâ̤ 23 miàng) |
| • cūi-mĭk (%) |
1.6 |
| Ìng-kēu |
| • 2020 nièng gū-gié |
20,250,833 (dâ̤ 59 miàng) |
| • 2018 nièng puō-că |
19,329,841 |
| • Mĭk-dô̤ |
11.7/km2 (30.3/sq mi) (dâ̤ 215 miàng) |
| GDP (PPP) |
2018 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng |
$44.329 sĕk-é |
| • Bìng-gĭng |
$2,271 |
| GDP (mìng-ngiê) |
2018 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng |
$17.407 sĕk-é |
| • Bìng-gĭng |
$891 |
| Gini (2010 nièng) |
33.0 dṳ̆ng |
| HDI (2019 nièng) |  0.434 dă̤ · dâ̤ 184 miàng |
| Huó-bê |
Să̤-hĭ CFA franc (XOF) |
| Sì-kṳ̆ | UTC  (GMT) |
| Kŭi-chiă huŏng-hióng |
iêu |
| Diêng-uâ kṳ̆-hô̤ |
+223 |
| ISO 3166 dâi-hô̤ |
ML |
| Uōng-mĭk sáuk-siā |
.ml |

**Mali** sê Hĭ-ciŭ să̤-buô gì siŏh ciáh guók-gă.
# Dòng Iô-cŭng

Dòng Iô-cŭng
**Dòng Iô-cŭng** (唐睿宗, 622 n. - 716 n.), miàng **Lī Dáng** (李旦), sê Dòng-dièu gì siŏh ciáh huòng-dá̤. Ĭ sê Dòng Gŏ̤-cŭng gâe̤ng Ū Cáik-tiĕng gì giāng.
# Ū Cáik-tiĕng

Ū Cáik-tiĕng
**Ū Cáik-tiĕng** (武則天, 624 n. 2 ng. 17 h. - 705 n. 12 ng. 16 h.) sê Dòng-dièu gì huòng-hâiu, huòng-tái-hâiu gâe̤ng Ū-ciŭ gì huòng-dá̤. 690 nièng gáu 705 nièng câi-ôi. Ĭ sê Dṳ̆ng-guók lĭk-sṳ̄ gà̤-dēng mì-ék siŏh ciáh nṳ̄ gì huòng-dá̤.

Ĭ sê Dòng Gŏ̤-cŭng gì lâu-mā, iâ sê Dòng Dṳ̆ng-cŭng gâe̤ng Dòng Iô-cŭng gì nòng-nā̤.