Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Dṳ̆ng-guók mìng-cŭk

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

**Dṳ̆ng-guók** ô iā sâ̤ gì **mìng-cŭk**, gì-dṳ̆ng ô 56 ciáh sêu gáu guăng-huŏng gì sìng-nêng. Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng ciŏng ciā ciáh mìng-cŭk cà̤ hô̤ lā̤ „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“.

Â-dā̤ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng sìng-nêng gì 56 ciáh mìng-cŭk:

* Háng-cŭk
* Mùng-gū-cŭk
* Huòi-cŭk
* Câung-cŭk
* Uyghur-cŭk
* Mièu-cŭk
* Ì-cŭk
* Cáung-cŭk
* Buó-ĭ-cŭk
* Dièu-siēng-cŭk
* Muāng-cŭk
* Tŭng-cŭk
* Ièu-cŭk
* Băh-cŭk
* Tū-gă-cŭk
* Hăk-nà̤-cŭk
* Kazakh-cŭk
* Dāi-cŭk
* Là̤-cŭk
* Lĭk-sé̤ṳk-cŭk
* Va-cŭk
* Siă-cŭk
* Lá-hô-cŭk
* Cūi-cŭk
* Dĕ̤ng-hiŏng-cŭk
* Năk-să̤-cŭk
* Gīng-pŏ̤-cŭk
* Kyrgyz-cŭk
* Tū-cŭk
* Daur-cŭk
* Mulao-cŭk
* Giŏng-cŭk
* Buó-lāng-cŭk
* Salar-cŭk
* Mò̤-nàng-cŭk
* Ngék-lâu-cŭk
* Sék-báh-cŭk
* Ă-chiŏng-cŭk
* Pumi-cŭk
* Tajik-cŭk
* Nô-cŭk
* Uzbek-cŭk
* Ngò̤-lò̤-sṳ̆-cŭk
* Evenk-cŭk
* Dáik-ngòng-cŭk (Palaung-cŭk)
* Bō̤-ăng-cŭk
* Yughur-cŭk
* Gĭng-cŭk
* Tatar-cŭk
* Dŭk-lṳ̀ng-cŭk
* Oroqen-cŭk
* Háik-diĕk-cŭk (Nanai-cŭk)
* Monpa-cŭk
* Lhoba-cŭk
* Jino-cŭk
* Gŏ̤-săng-cŭk
# Tū-gă-cŭk

**Tū-gă-cŭk** (土家族, Báe̤k Tū-gă-ngṳ̄: Bifzivkar, Nàng Tū-gă-ngṳ̄: Mongrzzir) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Hù-nàng, Hù-báe̤k, Gói-ciŭ gâe̤ng Tṳ̀ng-kéng.
# Mièu-cŭk

**Mièu-cŭk** (苗族) sê Dĕ̤ng-nàng Ā gì siŏh ciáh mìng-cŭk, iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék. Mièu-cŭk nè̤ng cê̤ṳ-chĭng Hmong-cŭk, guó-cié siông ék-buăng dŭ ciŏng ciā mìng-cŭk hô̤ có̤ Hmong-cŭk, Mièu-cŭk nâ sê dó̤i sĕng-uăk diŏh Dṳ̆ng-guók hī siŏh buô-hông gì chĭng-hŭ.

Mièu-cŭk gōng Mièu-ngṳ̄.
# Tŭng-cŭk

**Tŭng-cŭk** (侗族, Tŭng-ngṳ̄: Gaeml) sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, ciō-iéu sĕng-uăk diŏh Gói-ciŭ, Hù-nàng gâe̤ng Guōng-să̤ gì gău-gái, Laos gâe̤ng Uŏk-nàng 2 guók iâ ô Tŭng-cŭk. Tŭng-cŭk iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.

Tŭng-cŭk gōng Tŭng-ngṳ̄.
# Dṳ̆ng-guók Dâi-lṳ̆k

Dê-dù gà̤-dēng uòng-sáik buô-hông sê Dṳ̆ng-guók Dâi-lṳ̆k.
**Dṳ̆ng-guók Dâi-lṳ̆k** sê Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók sū lī-dê gì dê-kṳ̆, dáng-sê mò̤ bău-guák Hiŏng-gē̤ng gâe̤ng Ó̤-muòng. Ng-sāi áng cê-méng kó̤ lī-gāi „Dṳ̆ng-guók Dâi-lṳ̆k“, ĭng ciā kái-niêng ék-buăng sê ôi lāu kṳ̆-biék Dṳ̆ng-huà Mìng-guók sū lī-dê gì Dài-uàng, Pàng-hù, Gĭng-muòng, Mā-cū, gó-chṳ̄, Dṳ̆ng-guók Dâi-lṳ̆k iâ bău-guák Hāi-nàng.
# Kyrgyzstan

| Kyrgyz Gê̤ṳng-huò-guókКыргыз Республикасы Кыргызская Республика |
| --- |
|
guók-gì

guók-hŭi

 |
| **Gáik-ngiòng:**Кыргыз Республикасы "Kyrgyz Gê̤ṳng-huò-guók" |
| **Guók-gŏ̤:** Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Гимни "Kyrgyz Gê̤ṳng-huò-guók Guók-gŏ̤"  |
|  |
| Siū-dŭ gâe̤ng có̤i duâi siàng-chê |
Bishkek |
| Guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng |
Kyrgyz-ngṳ̄, Ngò̤-lò̤-sṳ̆-ngṳ̄ |
| Céng-hū |
dăng-ék-cié, cūng-tūng-cié, gê̤ṳng-huò-guók |
|  |
| • cūng-tūng  |
Sadyr Japarov |
| • cūng-lī  |
Akylbek Japarov |
| • Có̤i-gŏ̤ Ngiê-huôi ngiê-diōng  |
Talant Mamytov |
| Lĭk-huák gĭ-gáiu |
Có̤i-gŏ̤ Ngiê-huôi |
| Miêng-cék |
| • Dŭ-liāng |
199,951 km2 (77,202 sq mi) (dâ̤ 85 miàng) |
| • cūi-mĭk (%) |
3.6 |
| Ìng-kēu |
| • 2020 nièng gū-gié | 6,586,600 (dâ̤ 110 miàng) |
| • 2009 nièng puō-că |
5,362,800 |
| • Mĭk-dô̤ |
27.4/km2 (71.0/sq mi) (dâ̤ 176 miàng) |
| GDP (PPP) |
2019 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng | $35.324 sĕk-é (dâ̤ 127 miàng) |
| • Bìng-gĭng | $5,470 (dâ̤ 134 miàng) |
| GDP (mìng-ngiê) |
2019 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng | $8.455 sĕk-é (dâ̤ 141 miàng) |
| • Bìng-gĭng | $1,309 (dâ̤ 158 miàng) |
| Gini (2018 nièng) |  27.7 dă̤ |
| HDI (2019 nièng) |  0.697 dṳ̆ng · dâ̤ 120 miàng |
| Huó-bê |
Kyrgyzstan som (c) (KGS) |
| Sì-kṳ̆ | UTC+6 (KGT) |
| Kŭi-chiă huŏng-hióng |
iêu |
| Diêng-uâ kṳ̆-hô̤ |
+996 |
| ISO 3166 dâi-hô̤ |
KG |
| Uōng-mĭk sáuk-siā |
.kg |

**Kyrgyzstan** sê Dṳ̆ng Ā gì siŏh ciáh guók-gă.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
# Sēng

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

**Sēng** (省) sê gĭng-dáng Dṳ̆ng-guók gâe̤ng Uŏk-nàng dĕk duâi ngék hèng-céng-kṳ̆ gì mìng-chĭng (名稱). Diŏh Háng-ngṳ̄ diē-sié, iâ â̤ ciŏng iā sâ̤ guók-gă có̤i gŏ̤-ngék gì hèng-céng-kṳ̆ huăng-ĭk siàng „sēng“.
# Muāng-cŭk

**Muāng-cŭk** (滿族) iâ hô̤ lā̤ **Muāng-ciŭ-cŭk** (滿洲族, Muāng-ngṳ̄: ᠮᠠᠨ᠋ᠵᡠ, manju), sê Dṳ̆ng-guók gì siŏh ciáh mìng-cŭk, iâ sê Dṳ̆ng-guók guăng-huŏng giĕ-dêng gì „Dṳ̆ng-huà Mìng-cŭk“ cĭ ék.

Muāng-cŭk nè̤ng có̤i cā diêu diŏh Muāng-ciŭ (bău-guák gĭng-dáng gì Dṳ̆ng-guók Dĕ̤ng-báe̤k gâe̤ng Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gì Uōng-dĕ̤ng), 1644 nièng diē guăng gióng-lĭk Muāng-chĭng. Ī-hâiu Muāng-cŭk nè̤ng buŏng gáu ciòng-guók gáuk dê kó̤ diêu.

Muāng-cŭk nè̤ng gì mū-ngṳ̄ sê Muāng-ngṳ̄, bók-guó gĭng-dáng duâi buô-hông Muāng-cŭk nè̤ng dŭ mâ̤ báik gōng lāu.
# Diòng-siàng

Diòng-siàng
**Diòng-siàng**(長城) iâ hô̤ lā̤ **Uâng-lī Diòng-siàng**(萬里長城), sê gô-dā̤ Dṳ̆ng-guók kī gì siŏh gì iā dòng gì gŭng-sê̤ṳ huòng-ngṳ̄ chiòng. Ciā chiòng să̤ kī Gă-ṳ̆k-guăng, dĕ̤ng gáu Ák-liŏh-gĕ̤ng.
# 907 nièng

|  |  |
| --- | --- |
| **Chiĕng-gī:** | **1 chiĕng-gī** |
| **Sié-gī:** | 9 sié-gī | **10 sié-gī** | 11 sié-gī |
| **Nièng-dâi:** | 870 nièng-dâi | 880 nièng-dâi | 890 nièng-dâi | **900 nièng-dâi** | 910 nièng-dâi | 920 nièng-dâi | 930 nièng-dâi |
| **Nièng:** | 902 nièng | 903 nièng | 904 nièng | 905 nièng | 906 nièng | **907 nièng** | 908 nièng | 909 nièng | 910 nièng | 911 nièng | 912 nièng |

**907 nièng găk gì-tă lĭk-huák**| Găng-ciĕ | Bīng-ìng nièng — *gáu* — Dĭng-māu nièng |
| Gregorius lĭk | 907 nièng CMVII |
| Julius lĭk | bī Gregorius lĭk cā 5 gĕ̤ng |
| Hŭk-lĭk | 1451 nièng |
| Dô̤-gáu-lĭk | 3604 nièng |
| Huòi-lĭk | 294~295 |
| Nĭk-buōng Huòng-gī | 1567 nièng |
| Tàng-gī | 3240 nièng |
| Hĭ-báik-lài-lĭk | 4667~4668

  |
| Hindu lĭk |  |
| - *Vikram Samvat* | 962 – 963 |
| - *Shaka Samvat* | 829 – 830 |
| Iran lĭk | 285 – 286 |
| Runic lĭk | 1157 |
| Assyria lĭk | 5657 nièng |
| Ethiopia lĭk | 901~902 |

**907 nièng** găk Julius Lĭk-huák diē-sié sê siŏh ciáh bìng-nièng, tàu gĕ̤ng sê bái-sé.

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
# 1949 nièng

|  |  |
| --- | --- |
| **Chiĕng-gī:** | **2 chiĕng-gī** |
| **Sié-gī:** | 19 sié-gī | **20 sié-gī** | 21 sié-gī |
| **Nièng-dâi:** | 1910 nièng-dâi | 1920 nièng-dâi | 1930 nièng-dâi | **1940 nièng-dâi** | 1950 nièng-dâi | 1960 nièng-dâi | 1970 nièng-dâi |
| **Nièng:** | 1944 nièng | 1945 nièng | 1946 nièng | 1947 nièng | 1948 nièng | **1949 nièng** | 1950 nièng | 1951 nièng | 1952 nièng | 1953 nièng | 1954 nièng |

**1949 nièng găk gì-tă lĭk-huák**| Găng-ciĕ | Muô-cṳ̄ nièng — *gáu* — Gī-tiū nièng |
| Gregorius lĭk | 1949 nièng MCMXLIX |
| Julius lĭk | bī Gregorius lĭk cā 13 gĕ̤ng |
| Hŭk-lĭk | 2493 nièng |
| Dô̤-gáu-lĭk | 4646 nièng |
| Huòi-lĭk | 1368~1370 |
| Nĭk-buōng nièng-hô̤ | Ciĕu-huò (昭和) 24 nièng |
| Nĭk-buōng Huòng-gī | 2609 nièng |
| Tàng-gī | 4282 nièng |
| Mìng-guók | 38 nièng |
| Ciō-tā̤-lĭk | 38 nièng |
| Hĭ-báik-lài-lĭk | 5709~5710 |
| Să̤-câung-lĭk | iòng tù chṳ̄ *(sa pho byi)* — *gáu* — ĭng tù ngù *(sa mo glang)* |
| Hindu lĭk |  |
| - *Vikram Samvat* | 2004 – 2005 |
| - *Shaka Samvat* | 1871 – 1872 |
| Iran lĭk | 1327 – 1328 |
| Runic lĭk | 2199 |
| Assyria lĭk | 6699 nièng |
| Ethiopia lĭk | 1943~1944 |

**1949 nièng** găk Gregorius Lĭk-huák diē-sié sê siŏh ciáh bìng-nièng, tàu gĕ̤ng sê bái-lĕ̤k.

## Duâi dâi

* 10 nguŏk 1 hô̤: Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók sìng-lĭk.

## Chók-sié

## Guó-sié
# Sṳ̆k-háng

Sṳ̆k-háng
**Sṳ̆k-háng** (蜀漢) sê Săng-guók Sì-dâi gì 3 ciáh guók-gă cĭ ék, 221 nièng iù Làu Bê gióng-lĭk. 263 nièng, ké̤ṳk Cò̤-ngôi miĕk-uòng.

| Dṳ̆ng-guók lĭk-sṳ̄ |
| --- |
| Sṳ̄-sèng | Hâ | Siŏng | Ciŭ (Să̤-ciŭ, Dĕ̤ng-ciŭ, Chŭng-chiŭ, Ciéng-guók) | Cìng | Háng (Să̤-háng, Sĭng, Dĕ̤ng-háng) | Săng-guók (Cò̤-ngôi, Sṳ̆k-háng, Dĕ̤ng-ngù) | Céng (Să̤-céng, Dĕ̤ng-céng) | Ngū-hù Sĕk-lĕ̤k-guók (Sìng-háng, Sèng-diêu, Hâiu-diêu, Sèng-liòng, Sèng-iĕng, Sèng-cìng, Hâiu-iĕng, Hâiu-cìng, Să̤-cìng, Hâiu-liòng, Nàng-liòng, Să̤-liòng, Báe̤k-liòng, Nàng-iĕng, Báe̤k-iĕng, Hâ) | Nàng-báe̤k-dièu (Nàng-dièu: Làu-sóng, Nàng-cà̤, Nàng-liòng, Nàng-dìng; Báe̤k-dièu: Báe̤k-ngôi, Să̤-ngôi, Dĕ̤ng-ngôi, Báe̤k-ciŭ, Báe̤k-cà̤) | Sùi | Dòng | Ngū-dâi Sĕk-guók (Ngū-dâi: Hâiu-liòng, Hâiu-dòng, Hâiu-céng, Hâiu-háng, Hâiu-ciŭ; Sĕk-guók: Ngù-uŏk, Mìng, Gĭng-nàng, Mā-chū, Iòng-ngù, Nàng-dòng, Nàng-háng, Báe̤k-háng, Sèng-sṳ̆k, Hâiu-sṳ̆k) | Sóng (Báe̤k-sóng, Nàng-sóng) | Lièu | Gĭng | Să̤-hâ | Nguòng | Mìng (Nàng-mìng) | Chĭng | Dṳ̆ng-huà Mìng-guók | Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók |
# Lithuania

| Lithuania Gê̤ṳng-huò-guókLietuvos Respublika |
| --- |
|
guók-gì

guók-hŭi

 |
| **Guók-gŏ̤:** Tautiška giesmė "Guók-gă gì cáng-mī-sĭ"  |
|  |
| Siū-dŭ gâe̤ng có̤i duâi siàng-chê |
Vilnius |
| Guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng |
Lithuania-ngṳ̄ |
| Céng-hū |
dăng-ék-cié, buáng-cūng-tūng-cié, gê̤ṳng-huò-guók |
|  |
| • cūng-tūng  |
Gitanas Nausėda |
| • cūng-lī  |
Inga Ruginienė |
| • Ngiê-huôi ngiê-diōng  |
Juozas Olekas |
| Lĭk-huák gĭ-gáiu |
Ngiê-huôi |
| Miêng-cék |
| • Dŭ-liāng |
65,300 km2 (25,200 sq mi) (dâ̤ 121 miàng) |
| • cūi-mĭk (%) |
1.98 |
| Ìng-kēu |
| • 2021 nièng gū-gié | 2,784,279 (dâ̤ 142 miàng) |
| • Mĭk-dô̤ |
43/km2 (111.4/sq mi) (dâ̤ 138 miàng) |
| GDP (PPP) |
2021 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng |
$107 sĕk-é (dâ̤ 83 miàng) |
| • Bìng-gĭng |
$41,288 (dâ̤ 34 miàng) |
| GDP (mìng-ngiê) |
2021 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng |
$56 sĕk-é (dâ̤ 80 miàng) |
| • Bìng-gĭng |
$22,752 (dâ̤ 38 miàng) |
| Gini (2019 nièng) |  35.4 dṳ̆ng |
| HDI (2019 nièng) |  0.882 cĭng gŏ̤ · dâ̤ 34 miàng |
| Huó-bê |
Euro (€) (EUR) |
| Sì-kṳ̆ | UTC+2 (EET) |
| • Hâ-lêng-sì (DST) | UTC+3 (EEST) |
| Sì-găng gáik-sék |
yyyy-mm-dd (CE) |
| Kŭi-chiă huŏng-hióng |
iêu |
| Diêng-uâ kṳ̆-hô̤ |
+370 |
| ISO 3166 dâi-hô̤ |
LT |
| Uōng-mĭk sáuk-siā |
.lt |

**Lithuania** sê Dĕ̤ng Ĕu gì siŏh ciáh guók-gă.