Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Belgorod Ciŭ

|  |
| --- |
| **Belgorod Ciŭ** |
| —  **Ciŭ**  — |
| **Белгородская область** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Gì** |  **Hŭi-ciŏng** |

 |
|  gì ôi-dé |
| Guók-gă
  |  Ngò̤-lò̤-sṳ̆
 |
| Siū-hū | Belgorod |

**Belgorod Ciŭ** sê Ngò̤-lò̤-sṳ̆ gì siŏh ciáh ciŭ.
# Tău-dò̤-nó̤h

Siŏh ciáh chĕk-giāng găk lā̤ tău dò̤ à̤
**Tău-dò̤-nó̤h**(偷掏乇) sê siŏh cṳ̄ng ciŏng bék-nè̤ng gì nó̤h găk bék-nè̤ng mò̤ cé̤ṳ-é gì sèng-âu dò̤ kó̤. Găk gĭng-dáng gì sū-iū guók-gă, cuòi dŭ sê ùi-huāng huák-lŭk gì.

Kó̤ tău-dò̤-nó̤h gì nè̤ng hô̤ lā̤ chĕk(賊).
# Zambia

| Zambia Gê̤ṳng-huò-guókRepublic of Zambia |
| --- |
|
guók-gì

guók-hŭi

 |
| **Gáik-ngiòng:**One Zambia, One Nation "Siŏh ciáh Zambia, siŏh ciáh guók-gă" |
| **Guók-gŏ̤:** Stand and Sing of Zambia, Proud and Free "Kiê lā̤ chióng-gŏ̤ gì Zambia, giĕu-ngô̤ bêng-chiā cê̤ṳ-iù"  |
|  |
| Siū-dŭ gâe̤ng có̤i duâi siàng-chê |
Lusaka |
| Guăng-huŏng ngṳ̄-ngiòng |
Ĭng-ngṳ̄ |
| Sìng-nêng gì dê-kṳ̆ ngṳ̄-ngiòng |
Bemba-ngṳ̄, Nyanja-ngṳ̄, Tonga-ngṳ̄, Tumbuka-ngṳ̄, Lozi-ngṳ̄, Chewa-ngṳ̄, Nsenga-ngṳ̄, Lunda-ngṳ̄, Kaonde-ngṳ̄, Lala-ngṳ̄, Lamba-ngṳ̄, Ĭng-ngṳ̄, Luvale-ngṳ̄, Mambwe-ngṳ̄, Lenje-ngṳ̄, Namwanga-ngṳ̄, Bisa-ngṳ̄, Ushi-ngṳ̄, Ila-ngṳ̄, Mbunda-ngṳ̄, Ngoni-ngṳ̄, Senga-ngṳ̄, Lungu-ngṳ̄, Toka-Leya-ngṳ̄ |
| Céng-hū |
dăng-ék-cié, cūng-tūng-cié, gê̤ṳng-huò-guók |
|  |
| • cūng-tūng  |
Hakainde Hichilema |
| • hó-cūng-tūng  |
Mutale Nalumango |
| Lĭk-huák gĭ-gáiu |
Kok-bîn Gī-hoē |
| Miêng-cék |
| • Dŭ-liāng |
752,617 km2 (290,587 sq mi) (dâ̤ 38 miàng) |
| • cūi-mĭk (%) |
1 |
| Ìng-kēu |
| • 2018 nièng gū-gié |
17,351,708 (dâ̤ 65 miàng) |
| • 2010 nièng puō-că |
13,092,666 |
| • Mĭk-dô̤ |
17.2/km2 (44.5/sq mi) (dâ̤ 191 miàng) |
| GDP (PPP) |
2019 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng |
$75.857 sĕk-é |
| • Bìng-gĭng |
$4,148 |
| GDP (mìng-ngiê) |
2019 nièng gū-gié |
| • Dŭ-liāng |
$23.946 sĕk-é |
| • Bìng-gĭng |
$1,307 |
| Gini (2015 nièng) |
57.1 gŏ̤ |
| HDI (2019 nièng) |  0.584 dṳ̆ng · dâ̤ 146 miàng |
| Huó-bê |
Zambia kwacha (ZMW) |
| Sì-kṳ̆ | UTC+2 (CAT) |
| Sì-găng gáik-sék |
dd/mm/yyyy |
| Kŭi-chiă huŏng-hióng |
cō̤ |
| Diêng-uâ kṳ̆-hô̤ |
+260 |
| ISO 3166 dâi-hô̤ |
ZM |
| Uōng-mĭk sáuk-siā |
.zm |

**Zambia** sê Hĭ-ciŭ nàng-buô gì siŏh ciáh guók-gă.
# 1374 nièng

|  |  |
| --- | --- |
| **Chiĕng-gī:** | **2 chiĕng-gī** |
| **Sié-gī:** | 13 sié-gī | **14 sié-gī** | 15 sié-gī |
| **Nièng-dâi:** | 1340 nièng-dâi | 1350 nièng-dâi | 1360 nièng-dâi | **1370 nièng-dâi** | 1380 nièng-dâi | 1390 nièng-dâi | 1400 nièng-dâi |
| **Nièng:** | 1369 nièng | 1370 nièng | 1371 nièng | 1372 nièng | 1373 nièng | **1374 nièng** | 1375 nièng | 1376 nièng | 1377 nièng | 1378 nièng | 1379 nièng |

**1374 nièng găk gì-tă lĭk-huák**| Găng-ciĕ | Gŭi-tiū nièng — *gáu* — Gák-ìng nièng |
| Gregorius lĭk | 1374 nièng MCCCLXXIV |
| Julius lĭk | bī Gregorius lĭk cā 8 gĕ̤ng |
| Hŭk-lĭk | 1918 nièng |
| Dô̤-gáu-lĭk | 4071 nièng |
| Huòi-lĭk | 776~777 |
| Nĭk-buōng Huòng-gī | 2034 nièng |
| Tàng-gī | 3707 nièng |
| Hĭ-báik-lài-lĭk | 5134~5135 |
| Să̤-câung-lĭk | ĭng cūi ngù *(chu mo glang)* — *gáu* — iòng mŭk hū *(shing pho stag)* |
| Hindu lĭk |  |
| - *Vikram Samvat* | 1429 – 1430 |
| - *Shaka Samvat* | 1296 – 1297 |
| Iran lĭk | 752 – 753 |
| Runic lĭk | 1624 |
| Assyria lĭk | 6124 nièng |
| Ethiopia lĭk | 1368~1369 |

**1374 nièng** găk Julius Lĭk-huák diē-sié sê siŏh ciáh bìng-nièng, tàu gĕ̤ng sê lā̤-bái.

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
# 1862 nièng

|  |  |
| --- | --- |
| **Chiĕng-gī:** | **2 chiĕng-gī** |
| **Sié-gī:** | 18 sié-gī | **19 sié-gī** | 20 sié-gī |
| **Nièng-dâi:** | 1830 nièng-dâi | 1840 nièng-dâi | 1850 nièng-dâi | **1860 nièng-dâi** | 1870 nièng-dâi | 1880 nièng-dâi | 1890 nièng-dâi |
| **Nièng:** | 1857 nièng | 1858 nièng | 1859 nièng | 1860 nièng | 1861 nièng | **1862 nièng** | 1863 nièng | 1864 nièng | 1865 nièng | 1866 nièng | 1867 nièng |

**1862 nièng găk gì-tă lĭk-huák**| Găng-ciĕ | Sĭng-iū nièng — *gáu* — Ìng-sáe̤k nièng |
| Gregorius lĭk | 1862 nièng MDCCCLXII |
| Julius lĭk | bī Gregorius lĭk cā 12 gĕ̤ng |
| Hŭk-lĭk | 2406 nièng |
| Dô̤-gáu-lĭk | 4559 nièng |
| Huòi-lĭk | 1279~1280 |
| Nĭk-buōng Huòng-gī | 2522 nièng |
| Tàng-gī | 4195 nièng |
| Hĭ-báik-lài-lĭk | 5622~5623 |
| Să̤-câung-lĭk | ĭng tiék giĕ *(lcags mo bya)* — *gáu* — iòng cūi kēng *(chu pho khyi)* |
| Hindu lĭk |  |
| - *Vikram Samvat* | 1917 – 1918 |
| - *Shaka Samvat* | 1784 – 1785 |
| Iran lĭk | 1240 – 1241 |
| Runic lĭk | 2112 |
| Assyria lĭk | 6612 nièng |
| Ethiopia lĭk | 1856~1857 |

**1862 nièng** găk Gregorius Lĭk-huák diē-sié sê siŏh ciáh bìng-nièng, tàu gĕ̤ng sê bái-săng; găk Julius Lĭk-huák diē-sié sê siŏh ciáh bìng-nièng, tàu gĕ̤ng sê bái-ék. Ciā nièng găk Gregorius Lĭk-huák diē-sié bī Julius Lĭk-huák cā 12 gĕ̤ng. Buô-hông guók-gă găk 1923 nièng ī-sèng gó lā̤ sāi Julius Lĭk-huák.

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
# 898 nièng

|  |  |
| --- | --- |
| **Chiĕng-gī:** | **1 chiĕng-gī** |
| **Sié-gī:** | 8 sié-gī | **9 sié-gī** | 10 sié-gī |
| **Nièng-dâi:** | 860 nièng-dâi | 870 nièng-dâi | 880 nièng-dâi | **890 nièng-dâi** | 900 nièng-dâi | 910 nièng-dâi | 920 nièng-dâi |
| **Nièng:** | 893 nièng | 894 nièng | 895 nièng | 896 nièng | 897 nièng | **898 nièng** | 899 nièng | 900 nièng | 901 nièng | 902 nièng | 903 nièng |

**898 nièng găk gì-tă lĭk-huák**| Găng-ciĕ | Dĭng-sê̤ṳ nièng — *gáu* — Muô-ngū nièng |
| Gregorius lĭk | 898 nièng DCCCXCVIII |
| Julius lĭk | bī Gregorius lĭk cā 4 gĕ̤ng |
| Hŭk-lĭk | 1442 nièng |
| Dô̤-gáu-lĭk | 3595 nièng |
| Huòi-lĭk | 285~286 |
| Nĭk-buōng Huòng-gī | 1558 nièng |
| Tàng-gī | 3231 nièng |
| Hĭ-báik-lài-lĭk | 4658~4659

  |
| Hindu lĭk |  |
| - *Vikram Samvat* | 953 – 954 |
| - *Shaka Samvat* | 820 – 821 |
| Iran lĭk | 276 – 277 |
| Runic lĭk | 1148 |
| Assyria lĭk | 5648 nièng |
| Ethiopia lĭk | 892~893 |

**898 nièng** găk Julius Lĭk-huák diē-sié sê siŏh ciáh bìng-nièng, tàu gĕ̤ng sê lā̤-bái.

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
# 257 nièng

|  |  |
| --- | --- |
| **Chiĕng-gī:** | **1 chiĕng-gī** |
| **Sié-gī:** | 2 sié-gī | **3 sié-gī** | 4 sié-gī |
| **Nièng-dâi:** | 220 nièng-dâi | 230 nièng-dâi | 240 nièng-dâi | **250 nièng-dâi** | 260 nièng-dâi | 270 nièng-dâi | 280 nièng-dâi |
| **Nièng:** | 252 nièng | 253 nièng | 254 nièng | 255 nièng | 256 nièng | **257 nièng** | 258 nièng | 259 nièng | 260 nièng | 261 nièng | 262 nièng |

**257 nièng găk gì-tă lĭk-huák**| Găng-ciĕ | Bīng-cṳ̄ nièng — *gáu* — Dĭng-tiū nièng |
| Gregorius lĭk | 257 nièng CCLVII |
| Julius lĭk | bī Gregorius lĭk cā 0 gĕ̤ng |
| Hŭk-lĭk | 801 nièng |
| Dô̤-gáu-lĭk | 2954 nièng |
| Huòi-lĭk | 376 BH~375 BH |
| Nĭk-buōng Huòng-gī | 917 nièng |
| Tàng-gī | 2590 nièng |
| Hĭ-báik-lài-lĭk | 4017~4018

  |
| Hindu lĭk |  |
| - *Vikram Samvat* | 312 – 313 |
| - *Shaka Samvat* | 179 – 180 |
| Iran lĭk | -365 – -364 |
| Runic lĭk | 507 |
| Assyria lĭk | 5007 nièng |
| Ethiopia lĭk | 251~252 |

**257 nièng** găk Julius Lĭk-huák diē-sié sê siŏh ciáh bìng-nièng, tàu gĕ̤ng sê bái-sé.

## Duâi dâi

## Chók-sié

## Guó-sié
# Las Vegas

|  |
| --- |
| **Las Vegas** |
| —  **Siàng-chê**  — |
| **City of Las Vegas** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Gì** |  **Hŭi-ciŏng** |

 |
| Las Vegas |
| Guók-gă
  |  Mī-guók
 |
| Ciŭ
  | Nevada
 |
| Gông
  | Clark
 |
| **Miêng-cék** |
|  - Dŭ-liāng
  | 352 km2 |
| **Ìng-kēu** (2010) |
|  - Dŭ-liāng | 583,756 nè̤ng |
|  - Mĭk-dô |
1,658.4/km2 |

**Las Vegas** sê Mī-guók Nevada gì siŏh ciáh siàng-chê. Cŭ-uái gì dū-diòng iā chók-miàng.
# Gŏ̤-ké̤ṳk

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

**Gŏ̤** (歌), cṳ̆-ngṳ̄ bô hô̤ **gŏ̤-ké̤ṳk** (歌曲), cêu-sê puói-hăk ciék-cáiu, suòng-lŭk tì-sṳ̆k có̤ siăng, ciŏng buóh siōng gōng gì nó̤h chióng chók-lì gì ngiê-sŭk.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu
# Punk ièu-gūng

*Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。*

---

**Punk ièu-gūng** (Ĭng-ngṳ̄: punk rock), Dṳ̆ng-ùng huăng-ĭk có̤ bèng-káik ièu-gūng (鬅客搖滾), sê siŏh-cṳ̄ng ĭng-ngŏk liù-puái. 1970 nièng-dâi dṳ̆ng-gĭ, Lùng-dŏng ô gì nè̤ng giéng-gé̤ṳk ièu-gūng ĭng-ngŏk ī-gĭng tā̤-cié-huá (体制化), ôi lā̤ piĕ-puáng ciā hiêng-chiông, có̤ chók punk ièu-gūng. Punk ièu-gūng piĕ-puáng siâ-huôi guáng-liê gâe̤ng dô̤-dáik, huák-siék ók sĭng diē-sié gì nô-ké.

## Chăng-kō̤ cṳ̆-lâiu