Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Чжэнчжоу

| Чжэнчжоу хото |
| --- |
| Түб аралжаанай хороонТүб аралжаанай хороон |
| Чжэнчжоу хотын байрлалгаЧжэнчжоу хотын байрлалга |
| Улас орон |  БНХАУ |
| Можо | **Шаньдун можо** |
| Газар нютаг | 7 446 км² |
| Хүн зон  | 49 190 000 хүн |
| Хотын дарга | Ма И  |
| Сагай бүһэ | Хитадай саг (НЗНС+8) |
| Сахим газар | www.zhengzhou.gov.cn (хитадаар) |

**Чжэнчжоу** (хилбар Хитад: 郑州; уламж Хитад: 鄭州; пиньинь: *Zhèngzhōu*), Түб Хитадта байрладаг хото, Хэнань можын засаг захиргаанай түб. Хүн зониинь 2 сая ажаһуугшад (2004). Тээбэриин уулзабари. Уласхоорондын ниидэхэ онгосын буудалтай. Томо машина барилгын болон хүбэн дабуунай ажаүйлэдбэриин түб юм. Уламжалалта дархалалгын үйлэдбэрилгэ. Ехэ һургуули.

МЭҮ XVI зуун жэлһээ Аоду (隞都) гэһэн нэрээр Шан уласай нэгэ ниислэл хото байгаа. Мүнөө үеын нэрэнь 581 ондо Тан уласай үедэ можын ниислэл хото болоһондоо нэрлэгдэбэ.

Гол суурхаһан юумэнүүд: Шан уласай ниислэл байһан эртын хотын үлэгдэл (МЭҮ XVI зуун); Шан үеын юумэнүүдтэй хуушан сыхэюаньта байрладаг археологиин музей; Күнзын сүмэ; Мин уласай үедэ баригдаһан Чжэнчжоугэй томо лалын сүмэ; Хэнань можын музей (1927 ондо байгуулагдаһан).

## Аха дүү хотонууд

* Япон, Сайтама
* Америкын Нэгэдэһэн Улас, Ричмонд
* Урда Солонгос, Чинджу
* Намиби, Мариенталь
* Оросой холбоото улас, Самара
* Бразил, Жоинвили
* Румыни, Клуж-Напока
* Иордани, Ирбид
* Германи, Шверин
* Болгари, Шумен
* Итали, Неаполь
* Беларусь, Могилёв
* Украина, Кривый Риг

## Зүүлтэ
# Уһан далайн сэрэгэй флот

**Уһан сэрэгэй флот** — улас гүрэнэй бүхы зэбсэгтэй хүсэндэ багтаһан ба далай дээрэ дайлалсахаар зорюулһан сэрэг. Уһан сэрэгэй флот болбол үндэһэтэнэй улас түрын бодолгые
зорилгонуудые бэелүүлхын тула байдаг: колонинуудые гарһаан алдахагүй ба элдэб наймаанай хэрэгүүдые эзэмдэхэ г. м. Мүнөө сагай уһан сэрэгэй флодто иимэнүүд онгосонууд байдаг: уһан дээгүүр ябадаг онгосонууд (линиин онгосонууд, крейсернүүд, тральщигууд, ниидэхэ онгосо тээбэрилэгшэ, миноносцууд ба бусад); эдэ болбол далай дээрэхи байлдаанда ба хуурай газарай армида туһалалсадаг, ехэ онгосонуудые гэмтээхэ зорилготой элдэб янзын шунгагша онгосо.

## Зүүлтэ
# Мин улас

|  |
| --- |
|  |
| **Мин улас** 大明 / 明朝 |
| Эзэнтэ гүрэн |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | 1368 — 1644

 |  → |

 |
|  XV зуунда Мингэй газар |
| **Ниислэл** | Нанжин (1368–1644) Бээжэн (1403–1644) |
| **Хэлэн(үүд)** | Хитад хэлэн |
| **Засаглалай хэлбэри** | Эзэн хаанай засаг |
| **Обог удам** | Мин |
| **Эзэн хаан** |
|  - 1368 - 1398 | Хунъу (түрүүшын хаан) |
|  |

**Ехэ Мин эзэнтэ гүрэн**(хит. уламж. 大明帝國, хилб. 大明帝国, пиньинь: *Dà Míng Dìguó*, палл.: *да мин диго*) —  Хитадай Ехэ Монгол Уласһаа тусгаар амяарлан тогтоһоной һүүлээр Мин обог удамай (кит. хилб. 明朝, пиньинь: *Míng Cháo*, палл.: *мин чао*) засаг доро 1368 онһоо 1644 он хүрэтэр байһан эзэнтэ улас юм. 1644 ондо Мингэй ниислэл болохо Бээжэн хото Ли Цзычэнгэй буһалгаанай үрэ дүндэ унаһаншье һаа, гүрэнэй урда хэһэгынь 1662 оной хүрэтэр Мин обог удамда бэеэ үгэнги журам доро (Урда Мин) үлэбэ.

Мин гүрэнэй флот болон саг үргэлжын сэрэгэй ниитэ тоо нэгэ сая хүндэ хүртэбэ. Удаан сагай дайнай үрэ дүндэ газар эдлүүриин хэлтэс бүхы таряалха газарай гурбанай нэгэн болотор агшаад, улас гүрэнэй эзэлхэ хэлтэс олошорбо. Үнэндөө, гүрэнэй дотор албан ёһоор соносхоогүй эдэлэнгүүдэй системэ илаба. Засаг захиргаанай шэрүүн централизаци хэжэ, эрхэтэдэй бүхы талаар ажамидаралые журамлаха туршалга хэжэ үзэбэ. Хунъу болон Юнлэ түрүүшын хоёр эзэн хаашуулай амжалтатайгаар хааншалһаншье һаа, эсэстэнь гүрэнэй аппарат соо һалалгын шэнжэ тэмдэгүүд элирүүлэгдэжэ, XVII зуун жэлэй эхиндэ гүрэнэй аппарат коррупцяар шэнгэжэ, эзэн хаашуул улас түрэдэ бага һонирхолтой болоод дээдэ засаг тэрэнэй тойрон хүреэлэгшэдэй (түрэл, тайган болон ордоной зон) гарта түблэржэ оробо. Химаралынь таряалангай харилсаанда баһал ехэхэн нүлөө үзүүлээ һэн: эзэн хашуулай тойрон хүреэлэгшэдэй хэһэн приватизациин һүүлдэ гүрэнэй хэлтэс үгы болобо. Мингэй Хитад өөрөө тусгаарлаха бодолго ябуулжа эхилбэ. Тэрэ сагта Мингэй зүүн хойто захада залуу хүсэтэй Нурхаци обогой засаг дорохи Манжа улас бии болобо. Манжанууд Ли Цзычэнгэй таряашадай буһалгааниие ашаглажа, Бээжэниие эзэлээд Хитадта Цин уласые соносхобо.

XV зуунай эхиндэ дайлан эзэмдэхэ гадаада бодолго ябуулаа. 1407 ондо хитад сэрэг Вьетнамые эзэлээ. Урда далай ба Энэдхэг далай руу Чжэн Хэгэй толгойлһон 7 далайгаар ябуулгануудые эльгээбэ. Португалшуудай Хитадта колони болгохо туршалгын ушарһаа 1521 ондо Чжэндэ хаан европынхид Хитадта орожо хорёод, тэрэндэ Аомыньһаа гадна бүхы порт боомтонуудые хааба. Ниигэмэй зүршэлдөөнэй үрэ дүндэ XVII зуунай 20-ёод онуудта Миндэ таряашадай дайн (Ли Цзычэнгэй буһалгаан) болоо. Мингэй һүүлшын үедэ Орос гүрэн Хитадтай түрүүшынхиеэ холбоо баряа (1618 ондо тобольскын амбан Иван Петлиниие Бээжэндэ эльгээһэн гэхэ мэтэ).

## Зүүлтэ
# 7 һарын 15

**Долодугаар һарын 15** — Григориин литын жэлэй 196-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 197-дэхи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 169 үдэрнүүд үлэжэ байна.

## Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр

## Энэ үдэр тохёоһон үйлэ ябадалай жагсаалта

## Энэ үдэр түрэһэниинь

## Энэ үдэр наһа бараһаниинь

---

| **Жэлэй үдэрнүүд** |
| --- |
| 1 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 2 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 |
| 3 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 4 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 5 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 6 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 7 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 8 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 9 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 10 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 11 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 12 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
# Сомали

**Сомали** - Африкийн улас.

|  |
| --- |
| Африка |
|  | **Алжир·**  Ангола **·**  Бенин **·**  Ботсвана **·**  Буркино-Фасо **·**  Бурунди **·**  Габон **·**  Гамби **·**  Гана **·**  Гвиней **·**  Гвиней-Бисау **·**  Джибути **·**  Египет **·**  Замби **·**  Зимбабве **·**  Эсватини **·**  Кабо-Верде **·**  Камерун **·**  Кени **·**  Коморын арлууд **·**  Конго **·**  Ардчилсан Конго Улас **·**  Кот д'Ивуар **·**  Лесото **·**  Либери **·**  Ливи **·**  Маврики **·**  Мавритан **·**  Мадагаскар **·**  Малави **·**  Мали **·**  Марокко **·**  Мозамбик **·**  Намиби **·**  Нигер **·**  Нигери **·**  Руанда **·**  Сан-Томе ба Принсипи **·**  Сейшелийн арлууд **·**  Сенегал **·**  Сомали **·**  Судан **·**  Сьерра-Леоне **·**  Танзани **·**  Того **·**  Тунис **·**  Түб Африкын Улас **·**  Уганда **·**  Урда Африкын Улас **·**  Урда Судан **·**  Чад **·**  Экваторын Гвиней **·**  Эритрей **·**  Этиоп |
# 12 һарын 7

**Арбан хоёрдугаар һарын7** — Григориин литын жэлэй 341-дохи үдэр (үндэр жэлдэ 342-дахи үдэр). Жэлэй эсэн болотор 24 үдэрүүд үлэжэ байна.

## Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр

## Энэ үдэр тохёоһон үйлэ ябадалай жагсаалта

## Энэ үдэр түрэһэниинь

## Энэ үдэр наһа бараһаниинь

| **Жэлэй үдэрнүүд** |
| --- |
| 1 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 2 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 |
| 3 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 4 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 5 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 6 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 7 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 8 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 9 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 10 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 11 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 12 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
# Данте Алигьери

|  |
| --- |
| Данте Алигьери |
| Durante degli Alighieri |
|  |
| Ажал үйлэ: |
шүлэгшэ, сэрэгшэ
 |
| Түрэһэн үдэр: | ок. 1265 оной |
| Түрэһэн газар: | Флоренци |
| Эрхэтэнэй харьяалал: |  Флорентийская республика[d] |
| Наһа бараһан үдэр: | 1321 оной 9 һарын 14 |
| Наһа бараһан газар: | Равенна, Папын Улас |
| Ажал хэһэн саг: |
Ренессанс үе
 |

**Данте Алигьери** - (итальян: Dante Alighieri, 1265 - 1321) боло Һэргэн мандалтын үеын Италиин агуу ехэ шүлэгшэ юм.
# Дарһан

Сагаан, улаан дарһан.
**Дарһан** гү, али **вино** (лата: vinum) — уһан үзэмэй шүүһые эһэгдэжэ хэһэн һогтуурха ундан юм. Үндэһэн гурбан түрэлтэй.

* **Сагаан дарһан**: Үл мэдэг шара ногоондуу туяатай бараг үнгэгүй дарһаниие хэлнэ. Сагаан уһан үзэм зэргэ бараан бэшэ үнгын уһан үзэмые дан жэмэсэй шүүһээр эһэгдэжэ хэнэ. Энэ түрэлэй дарһаниинь загаһанай мяхан хоолтой һайн зохисоно.
* **Улаан дарһан**: Тунгалаг улаан, гүн ягаан болон улаан хүрэн үнгын дарһанууд энэ түрэлдэ багтана. Сагаан дарһантай харисуулхаад найралгадаа таннин ехээр агуулха ба гашуундуу амтагдана. Улаан дарһаниие голшолон хара ба улаан уһан үзэм ашаглан архяар эһэгдэдэг байна. Мяхан түрэлэй хоолтой сайн зохисохо ба хүргэхэ үлэмжэ гашуун амтань олошорхо тула хүргэлгүй уудаг.
* **Ягаан дарһан**: Франци хэлээр *розе* гэхэ ба "сарнай сэсэгэй үнгэ" гэһэн удхатай хундан ягаан туяатай дарһан юм. Энэ түрэлэй дарһаниие сайбар үнгын уһан үзэмые улаан дарһатай адли архяар эһэгдэхэ болон улаан сайбар уһан үзэмүүдые холижо хэхэ гэхэ мэтэ хэд хэдэн аргаар үйлэдбэрилнэ. Дарһанай гол найралгада уһан, этанол, хэдэн түрэлэй органик хүшэл, шэхэр, глицерин, аминохүшэл, таннин, нүүрһэнтүрэгшын хоёрдохи эһэл зэргэ ороно. Органик хүшэлнүүдэй дотор дарһанай шулуунай хүшэл (*tartaric acid*), алимын хүшэл, нимбэгэй хүшэл (*citric acid*), һүнэй хүшэл (*lactic acid*), шуунай (уксусай) хүшэл (*vinegar*), жэмэсэй яһанай хүшэл зэргэнь дарһанай амта, үнэртэ нүлөөлхэ хамагай шухала бүрилдэхүүндэ тоосогдодог.

## Түүхэ

Дарһаниинь эгээн эртын түүхэтэй архиин түрэлэй нэгэдэ тоосогдохо ба МЭҮ 6000 оной үедэ Месопотамиин Шумер үндэһэтэнүүд анха хэһэн гэжэ тоосогдодог. МЭҮ 5000 оной үеһөө мүн шара айраг хэхэ болоһон болоод МЭҮ 3000 оной үедэ Эртын Египет уласта дамжаһан. Пирамидын доторхи ханын зурагуудта дарһан, шара айраг хэрхэн хэжэ байе дүрсэлһэн байдаг. Шара айраг эһэгдэхэнь харисангы хялбар байһан тула үдэр тутам, харин дарһаниие тансаг хэрэглээдэ уужа байгаа.
# Каир

| Каир хото |
| --- |
| —  **хото**  — |
| Каир хото |
| Skyline of Каир хото |
|

|  |
| --- |
|  **Һүлдэ туг** |

 |
| Улас орон |  Египет |
| Мухафаза | **Каир** |
| Газар нютаг | 528 км² |
| Газарай байса | д.н.д. 68 м |
| Хүн зон  | 2013 ондо 8 026 454 хүн |
| Нягтарал | 15 201,62 хүн/км² |
| Нютагай олон | Каирайхид |
| Дарга | Галяль Мостафа Саид  |
| Сахим газар | cairo.gov.eg (арабаар) |

**Каир** (Араб: القاهرة, *Аль-Кахира* — «илагша» гэжэ удхатай), Египедэй ниислэл, Нил мүрэндэхи оршоно. Шухала тээбэриин узуулбари. 8 026 мянган ажаһуугшадтай (2009 он). Улас хоорондын ниидэхэ онгосын буудал. Металл эдлэл үйлэдбэрилгэ, машина бүтээлгэ, бүдэй, химиин, гэхэ мэтэ ажаүйлэдбэри. Дархалал (металл, арһан гэхэ мэтэ бүтээл). Метрополитен. 4 дээдэ һургуули. Академи. Египедэй Хүреэлэн. 10 музейнүүд, энэ тоодо Египедэй, Коптын музейнүүд.

Римэй-византиин үедэ мүнөөнэй Каирай байрада Вавилон хото, һүүлдэнь Фустат хото байрлаба. 641-969 оной хоорондо Египедэй араб амбан сайдай ниислэл байгаа. 969 ондо Фатимид уласай засагай газарай үргөө (Аль-Кахира). 973-1171 оной хоорондо Фатимид уласай ниислэл. XIII - XVI зуунай эхиндэ томо наймаанай, уралигай, соелой түб, мамелюк султануудай ниислэл, Аббасид уласай һүүлшын халифуудай үргөө. XVI зуунай эхиндэ осман түрэгүүдэй эзэлжэ абагдаһан. 1822 ондо англиин сэрэгүүдэй эзэмдэһэн. 1914-1922 оной хоорондо Египет хаанта уласай ниислэл, 1953 онһоо - Бүгэдэй Найрамдаха Египет Улас, 1958-71 - Нэгэдэһэн Араб Бүгэдэ Найрамдаха Улас, 1971 онһоо - Араб Бүгэдэ Найрамдаха Египет Улас.

## Хүн зон

2004 ондо Каирэй телесамхагһаа харагдаһан Каирай Гезирын урда хэһэгэй тойм

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Он | Хүн зон |
| --- | --- |
| 1800 | 200 000 |
| 1859 | 254 000 |
| 1865 | 282 300 |
| 1870 | 313 400 |
| 1877 | 327 500 |
| 1882 | 374 838 |
| 1897 | 570 062 |
| 1907 | 654 476 |
| 1917 | 790 939 |
| 1927 | 1 059 800 |

 |

| Он | Хүн зон |
| --- | --- |
| 1937 | 1 312 096 |
| 1947 | 2 090 654 |
| 1960 | 3 349 000 |
| 1966 | 4 219 900 |
| 1976 | 5 084 463 |
| 1986 | 6 052 836 |
| 1996 | 6 789 479 |
| 2006 | 7 786 640 |
| 2008 | 7 947 121 |
| 2009 | 8 026 454 |  |

 |

## Зүүлтэ
# Балба

|  |
| --- |
| **Холбоото Бүгэдэ Найрамдаха Арадшалһан Балба Улас** ᠬᠣᠯᠪᠤᠭᠠᠲᠤ ᠪᠦᠭᠦᠳᠡ ᠨᠠᠶᠢᠷᠠᠮᠳᠠᠬᠤ ᠠᠷᠠᠳᠴᠢᠯᠠᠭᠰᠠᠨ ᠪᠠᠯᠪᠠ ᠤᠯᠤᠰसङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल  |
|

|  |
| --- |
|  |
| Түрын туг |

 |
| Балба һуури байра  |
| Ниислэл | Катманду |
| Албан хэлэн | Балба хэлэн |
| Захиргаан |
|  -  | Юрэнхылэгшэ | Бидхья Деви Бхандари |
|  -  | Юрэнхы сайд | Кхадга Прасад Шарма Оли |
| **ДНБ** (ХАШТ) | 2010 оной тоосоо |
|  -  | Бүгэдэ | $35.813 тэрбум  |
|  -  | Нэгэ хүндэ | $1,270  |
| **ДНБ** (Нэрлэһэн) | 2010 оной тоосоо |
|  -  | Бүгэдэ | $15.836 тэрбум  |
|  -  | Нэгэ хүндэ | $562  |
| **ОТББЭ** (2003) | 47.2 (үндэр)  |
| **ХХИ** (2007) |  0.553 (дундажа) (144) |
| Мүнгэн тэмдэгтэ | Балбын рупи (NPR)  |
| Сагай бүһэ | +05:45  |
| Интернет домэйн | .np |
| Телефоной код | +977 |

**Балба** (албан ёһоор **Холбоото Бүгэдэ Найрамдаха Арадшалһан Балба Улас**) — Урда Азидахи, Гималайн түб хэһэгтэ байрладаг холбоото улас юм. Хитадтай болон Энэдхэгтэй хилэ зурыдаг. Хүн зоной 17 % хотынхид. Албан ёһоной хэлэниинь непали, уласай шажаниинь — энэдхэгэй шажан. Засаг захиргаанай хуубари — долоон можо нютагуудта хубаагдана (2015 оной байдалаар). Ниислэл хотонь — Катманду.

Балба орон Гималайн урда хэһэгтэ байрлана, Балба ба Түбэдэй хилэ дээрэ Дэлхэйн эгээн үндэр уула болохо Жомолунгма (Эверест, үндэрынь 8848 м) байрлана; урда хэһэгээрнь — Ганга мүрэнэй хотогор нэмжынэ. Халуун (субэкваторой), бороотой, уулын уларилтай. Урда хэһэгтэ 7 һарын дундажа температура 30°C, 1 һарын дундажа температура 15°C; ууладаа энэнһээ хүйтэн, үндэр ууладаа байнгын хюруу. Жэл бүри 2000 мм шииг нойтонтой. Ганга мүрэнэй һабын гол горхон (Карнали, Кали-Гандак, Арун). Урда хэһэгтэнь — халуун ороной тропигой ой ба терай (намагархаг шэрэнги ой), уулын дунда бүһэдэнь — набшата болон шэлбэһэтэ ой, 4500 м дээшэ — нуга, хабсагай, мүльһэн гол.

* Балба
* Kathmandu
* Pashupatinath
* Bhaktapur
* Patan
* Himalaya
* Mustang
* Rice
* Transport

## Холбооһон

* *Энэ хуудаһан* **Балбагэһэн Викимедиа сангай ангилал холбооһотой.*
# Буэнос-Айрес

| Буэнос-Айрес хото |
| --- |
| —  **ниислэл хото**  — |
| Skyline of Буэнос-Айрес хото |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Һүлдэ туг** |  **Һүлдэ тэмдэг** |

 |
| Улас орон |  Аргентина |
| Газар нютаг | 202 км² |
| Газарай байса | д.н.д. 25 м |
| Хүн зон  | 2011 ондо 2 891 082 хүн |
| Нягтарал | 14 312,3 хүн/км² |
| Нютагай олон | Буэнос-Айресэйхид |
| Дарга | Орасио Родригес Ларрета  |
| Сахим газар | buenosaires.gov.ar (испаняар) |

**Буэнос-Айрес** (испан: *Buenos Aires* — «һайн хии»), Аргентинын ниислэл хото. Албан ёһоной хилэ доторынь — холбооной ниислэл тойрог. 2 891 мянган хүн зонтой (2010), шадар дүүргэнүүд тоолобол, 14,598 сая хүн зонтой. Гүрэнэй эгээл томо тээбэриин узуулбари ба далайн боомто (жэлдэ 20 сая тооно ашаанай эрьелтэтэй). Эсейса улас хоорондын ниидэхэ онгосын буудал. Гол ажаүйлэдбэриин түб (гүрэнэй ажаүйлэдбэриин бүтээгдэхүүнэй 50 % үлүү). Машина бүтээлгэ, тоһо болбосоруулха, химиин, хүнгэн, хүнэһэнэй ажаүйлэдбэри. Метрополитен. Дээдэ һургуулинууд. Эрдэм Ухаанай Академи, Үндэһэтэнэй түүхын музей, угсаатан зүй музей, г.м. Латин Америкэдэ эгээн томо «Колон» оперын театр. 1536 ондо (ондоо мэдээлэлээр, 1535 ондо) байгуулагданхай. 1776 онһоо Ла-Плата хаанай түлөөлэлгын ниислэл, 1816—1826 оной хоорондо Ла-Плата Нэгэдэһэн Можонуудай, 1880 онһоо Аргентинэ уласай ниислэл. XVIII зуунай церковь сүмэнүүд, XIX—XX зуун жэлэй парадай гудамжа.

Буэнос-Айрес
## Мүн үзэхэ

 *Энэ хуудаһан* **Буэнос-Айресгэһэн Викимедиа сангай ангилал холбооһотой.*

* Марадона
# 9 һарын 2

**Юһэдүгээр һарын 2** — Григориин литын жэлэй 245-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 246-дэхи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 120 үдэрнүүд үлэжэ байна.

## Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр

## Энэ үдэр тохёоһон үйлэ ябадалай жагсаалта

## Энэ үдэр түрэһэниинь

## Энэ үдэр наһа бараһаниинь

---

| **Жэлэй үдэрнүүд** |
| --- |
| 1 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 2 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 |
| 3 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 4 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 5 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 6 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 7 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 8 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 9 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 10 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 11 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 12 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |