Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Вануату

**Вануату** - Австралиин болон Океаниин улас.

|  |
| --- |
| Австрали ба Океани |
|  | **Австрали·**  Вануату **·**  Кирибати **·**  Маршалл аралууд **·**  Микронезиин Холбооной Улас **·**  Науру **·**  Палау **·**  Папуа-Шэнэ Гвинея **·**  Самоа **·**  Соломон аралууд **·**  Тонга **·**  Тувалу **·**  Фиджи **·**  Шэнэ Зеланд |
# Гималайн уула

| Һималай |
| --- |
| самгардяар हिमालय |
|  Түб Ази болон Урда Азиин сагай уларилые заагалагша Хималай |
| Эгээн үндэр сэг |
| Орьёл |
Жомолунгма |
| Үндэршил |
8848 м |
| Хэмжээ |
| Ута |
2330 км |
| Үргэн |
1335 км |
| Дэбисхэр |
1 089 133 км² |
| Газар зүй |
| Оронууд |

Жагсаалта
* Энэдхэг
* БНХАУ
* Балба
* Бутан
* Пакистан
 |
| Геологи |
| Үе |
Шохойн үе |

**Һималайн уула** (сам. हिमालय, *himālaya*, «саһата орон») — дэлхэйн эгээн үндэр уулануудай шэлэн юм.

Һималай Түбэдэй үндэрлиг (ара тала), Инд-Гангын нама доро газар (үбэр тал) хоёрой хоорондо байралжа, Түб Азиин уулархаг сүлэрхэг газар, Урда Азиин халуун ороноц сагай уларилта газарые заагалдаг. Тэндэ Балба, Бутан, Пакистан, Хитад (Түбэдэй автомито орон), Энэдхэг гэхэ 5 ороной нютаг һууна.

Һималай Түб болон Урда Азиие бэлшэрлэн 2900 км тухай утатай, 350 км оршом сэмсэгэр нумран тогтоһон. Гималайн уулануудай дундажа үндэр 6 км ба ноён орьёлынь 8848 м үндэр Жомолунгма (Эверест) уула юм. Далайн нюрууһаа дээшэ 8000 метрһээ үндэр найман мянгата 10 орьёлтой.

Һималайһаа баруун тиишэ Каракорум, Хиндукуш, Памир үргэлжэлнэ.

Инд, Ганга, Хүхэ мүрэн Гималайн уулануудһаа эхэ абана.

## Зүүлтэ

* The Himalayan Journal published by Himalayan Club
* Michael Palin, *Himalaya*, Weidenfeld Nicolson Illustrated (2004) ISBN 0-297-84371-0
* John Hunt, *Ascent of Everest*, Hodder & Stoughton (1956) ISBN 0-89886-361-9
* *Everest*, the IMAX movie (1998), ISBN 0-7888-1493-1

## Холбооһон

* *Энэ хуудаһан* **Һималайгэһэн Викимедиа сангай ангилал холбооһотой.*
* Comprehensive Information about the mountains of Himalaya with links to good images
* Harish Kapadia
* The making of the Himalaya and major tectonic subdivisions Архивировалһан 23 арбан хоёр һара 2013 оной.
* Geology of the Himalayan mountains Архивировалһан 16 зургаа һара 2010 оной.
* Birth of the Himalaya
* Some notes on the formation of the Himalaya Архивировалһан 12 зургаа һара 2010 оной.
* Guide to the 8000 m peaks Архивировалһан 20 арбан нэгэ һара 2006 оной.
* Pictures from a trek in Annapurna (film by Ori Liber)
* Kumaon Himalayas Архивировалһан 14 арба һара 2007 оной.
* Adi Kailash — Himalayas Архивировалһан 12 арба һара 2007 оной.
# Сая

**Сая** (түбэдөөр ས་ཡ།: *sa ya*) али **миллион** — мянган мянга, зуун түмэн, ёһото тоо, нэгэнэй араһаа 6 тэгтэй, 106. СИ системэдэ : мега — гэжэ тэмдэглэдэг (106) эсэбэл микро — (10−6).

## Мүн үзэхэ

* Тэрбүм
* Ехэ наяд
# Висконсин

|  |
| --- |
|  |
| **Висконсин можо улас** State of Wisconsin |
| АНУ-ай можо улас |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  | Далбаа | Уласай тамга |  |

 |
| **УряаForward* *Урагшаа* |
|  АНУ-да Висконсиной байра |
| **Ниислэл** | Мэдисон |
| **Албан ёһоной хэлэн** | үгы байна (*де-факто* Англи) |
| **Нютаг дэбисхэр** |
|   Ниитэ | 169 636 км² |
|   Уһанай хуби | 4472 км² (17,32 %) |
| **Хүн зон** | 5 726 398 (2012) |
| **Можо улас болоһон үдэр** | 1848 оной 5 һарын 29 (30-дахи) |
| **Захиргаан** |
|  - Амбан захирагша | Скотт Уокер |
|  - Дэд захирагша | Ребекка Клифиш |

**Висконсин** (англи: Wisconsin) — Америкын Нэгэдэһэн Уласай түб хойто хэһэгтэ оршохо нэгэ можо улас юм. Тус можо уласынь табан Ехэ нуурнуудай хоёроор хүреэлэгдэһэн болоод АНУ-ай Иллинойс, Айова, Мичиган, Миннесота можо уласуудтай хилэлдэг. Висконсиной ниислэлынь Мэдисон хото болоод эгээн томо хотонь Милуоки юм.

## Газарзүйн байра

| Хүршэ засаг захиргаанай нэгэжэ |
| --- |
| *Баруун-хойто:*  Миннесота | *Хойто:* Дээдэ нуур | *Зүүн-хойто:*  Мичиган |
| *Баруун:*  Миннесота |  | *Зүүн:* Мичиган нуур |
| *Баруун-урда*  Айова | *Урда:*  Иллинойс | *Зүүн-урда:* Мичиган нуур |

## Зүүлтэ

|  |
| --- |
| дэлгээхэ АНУ-ай засаг захиргаанай хуубари |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Можо уласууд |
Айдахо | Айова | Алабама | Аляска | Аризона | Арканзас | Баруун Вирджини | Вайоминг | Вашингтон | Вермонт | Вирджини | Висконсин | Гавай | Делавэр | Джорджи | Иллинойс | Индиана | Калифорни | Канзас | Кентукки | Колорадо | Коннектикут | Луизиана | Массачусетс | Миннесота | Миссисипи | Миссури | Мичиган | Монтана | Мэн | Мэриленд | Небраска | Невада | Нью-Гэмпшир | Нью-Джерси | Нью-Йорк | Нью-Мексико | Огайо | Оклахома | Орегон | Пенсильвани | Род-Айленд | Теннесси | Техас | Урда Дакота | Урда Каролина | Флорида | Хойто Дакота | Хойто Каролина | Юта |
| Холбооной тойрог |
Вашингтон (Колумби тойрог) |
| Арал нютаг дэбисхэрнүүд |
Америкын Самоа | АНУ-ай Виргиниин аралнууд | Гуам | Пуэрто-Рико | Хойто Марианай аралнууд |
| Бишыхан аралнууд |
Бахо-Нуэво\* | Бейкэр арал | Уэйк арал | Джарвис арал | Джонстон атолл | Кингмен шүрэн арал | Мидуэй атолл | Навасса арал | Пальмира атолл | Серранилла арал | Хаулэнд арал |

 |
# Һондурас

|  |
| --- |
|  |
| **Һондурас** испан: *República de Honduras* |
| бүрин эрхэтэ улас |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  | Туг | Һүлдэ |  |

 |
| **Уряа** Libre, Soberana e Independiente *Сүлөөтэ, бүрин эрхэтэ ба бэеэ дааһан* |
| **Дуулал** Tu bandera es un lampo de cielo |
| Продолжительность: 2 минуты и 47 секунд.2:47 |
|  Һондурас Америкэдэ |
| **Ниислэл** | Тегусигальпа |
| **Албан ёһоной хэлэн** | испан |
| **Нютаг дэбисхэр** |
|   Ниитэ | 112 492 км² |
|   Уһанай хуби | 0,7 % |
| **Хүн зон** | 8 303 771 хүн (2013 оной) |
| **Тусгаар тогтониһон** | 1821 оной 9 һарын 15 |
| **Захиргаан** |
|  - Юрэнхылэгшэ | Сиомара Кастро |
|  - Дид юрэнхылэгшэ | Сальвадор Насралла |
| **ДНБ** (нэрлэһэн)
  |
| Ниитэ
  | ▲31 717 700 115 АНУ-гай доллар (2022 оной) |
|   Нэгэ хүндэ | 2551 |
| **ДНБ** (ХАШ)
  |
| Ниитэ
  | 58,096 тэрбум (2019)
 |
| Нэгэ хүндэ
  | 5946 |
| **ХХИ** | 0,621 |

**Бүгэдэ Найрамдаха Һондурас Улас** — Түб Америкын улас, 112 492 дүрбэлжэн км талмайтай. Хойто зүгтэ Карибын тэнгисээр угаагдадаг, зүүн урда зүгтэ Никарагуатай, урда ба баруун урда зүгтэ — Сальвадортой, баруун зүгтэ — Гватемалатай хилэлдэг; урда зүгтэ Номгон далай дээрэхи Фонсекын булан руу харана. Уласай ниислэл хото — Тегусигальпа.

## Зүүлтэ

|  |
| --- |
| дэлгээхэХойто Америкэ |
|  | **Америкын Нэгэдэһэн Улас·**  Антигуа ба Барбуда  **·**  Баһаамын аралууд  **·**  Барбадос  **·**  Белиз  **·**  Гаити  **·**  Гватемала  **·**  Гренада  **·**  Ямайка  **·**  Доминика  **·**  Бүгэдэ Найрамдаха Доминикана Улас  **·**  Канада  **·**  Коста-Рика  **·**  Куба  **·**  Мексикэ  **·**  Никарагуа  **·**  Панама  **·**  Сальвадор  **·**  Сент-Винсент ба Гренадин  **·**  Сент-Китс ба Невис  **·**  Сент-Люси  **·**  Тринидад ба Тобаго  **·**  Һондурас |