Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Афина

| Афина |
| --- |
| —  **Хото**  — |
| грек: Αθήνα |
| Грецидэхи Афина хотоГрецидэхи Афина хото |
| Улас орон |  Греци |
| Можо | Афина |
| Дүүргэ | Нэрэ бүхы 7 дүүргэ |
| Газар нютаг | 412 км² |
| Газарай байса | д.т.д. 20 м |
| Хүн зон  | 655 780 хүн |
| Нягтарал | 7 462 хүн/км² |
| 881 он | Хотын зэргэ олоһон |
| Хотын дарга | Георгиос Каминис  |
| Телефоной\_код | +43 1 |
| Шууданай индекс | 1010—1239, 1400, 1450 |
| Сахим газар | cityofathens.gr |

**Афина** (грек: Αθήνα, *Athina*) — Грециин ниислэл болоод хамагай томо хотонь юм. Аттика перифериин ехэнхиие эзэлдэг. Афинань дэлхэйн хамагай эртын хотонуудай нэгэ болоод 3,000 жэлэй бэшэгдэһэн түүхэтэй.

Афинын захиргаа доорохи 39 км² газар нютагта 2001 оной байдалаар 745,514 хүн амидаржа байна. Афина хотын хүн зониинь 2005 онойхоор 3.37 сая хүн зонтой байгаа. Афина можын газар нютагынь 412 км² болоод 3,192,606 хүн зонтой. Афина Ехэ Хотын Бүһын (*Larger Urban Zone, LUZ*) хүн зониинь Европын холбоо дахи LUZ-уудһаа наймада жагсадаг. Афинань маша хүдэлөөнтэй, олон ороной эргэд амидардаг газар болоод Грециин эдэй засаг, санхүү, ажа үйлэдбэри, улас түрэ, соёл уралигай түб юм. Одоогоор Европын холбооной тэргүүлэгшэ бизнесэй түбүүдэй нэгэ боложо хүгжэһөөр байна. 2008 оной UBS-ын шудалгаагаар дэлхэйн 32 дахи баян хотоор шалгараа.

## Түүхэ

Һунгадаг Афина хотонь ехэ хүсэрхэг хото-улас байба. Соёл уралиг, эрдэм мэдэлгэ, гүн ухаанай түб байһан болоод Платоной академи, Аристотелиин лицей зэргэ байрлажа байгаа. Афина хотодо Сократ, Перикл, Софокл зэргэ философууд, мүн тухайн үеын хамагай алдар нэрэ бүхы зохёолшо, улас түрэшэд түрэһэн байна. МЭҮ 5 болон 4-р зуунай үедэ Европо түбиин бусад газарта үзүүлһэн соёл уралиг, улас түрын нүлөөнүүдһөөнь боложо Афинань баруунай соёл эргэншэлэй ба арадшалалай түрэһэн хүгжэһэн газар гэгдэдэг.

Афинада һунгадаг үеын үб, нүлөөнь ехэд мэдэрэгдэдэг болоод энэнь олон тооной эртын хүшөө дурасхал, уран зураг, барималнуудта дүрсэлэгдэнэ. Эдэгээрһээ хамагай алдартайнь эртын баруунай соёл эргэншэлэй тэмдэг гэгдэдэг Акрополь дахи Парфенон юм. Грециинхидһөө гадна Афинада түүхыень үгүүлһэн Рома, Византиин эзэнтэ гүрэнүүдэй олон, Османай эзэнтэ гүрэнэй хэдэн тооной хүшөө дурасхал байдаг. 1830 онһоо (Грециин тусгаар тогтониһон үдэр) хойшохи оршон үеын зүйлнүүдшье элбэг тохёоно. Эдэгээртэ 19-р зуунай Грециин парламент, мүн Афинын гурбал (номын сан, ехэ һургуули, академи) ородог. Афина хотодо 1896 оной анханай оршон үеын Олимпиин наадан зохёогдоһон болоод 108 жэлэй дараа 2004 оной дахин амжалтатайгаар зохёон байгуулагдаһан ажа.

## Гадаада холбооһон

* Афин хотын албан ёсны сайт (грекээр)
* Афины архитектур, алхах замууд
* Афин МЭӨ 421 онд
* Афин хотын түүх

## Зүүлтэ
# Католик сүмэ

Римэй папын һүлдэ
**Католик сүмэ** гү, али **Римэй Католик сүмэ** болбол Христосой шажанай дэлхэйн эгээн томо сүмэ болон нэгэ тэрбум үлүү гэшүүнтэй байгуулга. Ударидагшань — папа. Уг сүмэ өөрын зорилго Иисус Христосой Евангелиеэ түгээн дэлгэрүүлхэ, шажанай зан үйлые ударидан ябуулха, буянай үйлэ ажаллалгые эрхэлхэ гэжэ тодорхойлһон байдаг.

Католик сүмэ христианствын одоо оршон бай эгээн эртэнэй байгуулгануудай нэгэ болоод Баруун эргэншэлэй түүхэдэ шухала байра һуури эзэлһээр ерээ. Үндэһэлэгшэ Иисус Христос гэжэ үзэдэг болоод папанарые апостолнуудай хойто дүрэ гэжэ үзэдэг. Папа Римэй Понтифик универсал мяндагтан Гэгээн Пётрын хойто дүрэ юм. Мүн тэдэ өөһэдэйнгөө Арюун Һүнэһэнэй заабариин дагуу өөрын һургаалые номлодог тула алдаа мадаггүй байдаг гэдэг.

## Зүүлтэ