Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Эрхи

Япон эрхи
Бадма сэсэгэй (*Daemonorops spp.*) үрээр хэһэн эрхиин монсогор
**Эрхи** (самгардяар माला — «баглаа сэсэг», түбэдөөр ཕྲེང་བ) — хүн бүхэнэй тарни уншахадаа хэрэглэдэг, ооһорто үлхөөтэй монсогор модон, шүрэ, яһан, зандан модон гэхэ мэтэ юумээр бүтээгдэһэн тоолуур; бурханда һүзэглэжэ, маани уншаһанаа тоолодог, утаһанда үлхөөтэй бишыхан монсогор модонууд. Буряад зон эрхиеэ ехэ гоёдог байна юм. Зандан модон хара эрхи ехэ гоёдо тоологдодог байһан юм.

## Бүридэл

* *Эрхиин толгой* гэжэ үлхэгдэһэн эрхиин ооһорой хоёр үзүүрые гулдируулжа гаргаһан, эрхиһээ хэмжүүрээрээ томо монсогор шүрэ юм. Эрхиин толгой гоёжо, хэдэн янзаар хэдэг һэн: томо хубаар хажуу таладань нүхэ гаргаад, эрхиин ооһорой үзүүрнүүдые хажуу тээшэнь гаргажа, дээрэһээнь хэдэн үнгын шулуу үлхэжэ сасаг хэдэг байгаа. Мүн томо улаан шүрэшье хэдэг һэн.
* *Бөөрэ* гээшэ эрхи үлхэхэдөө, адли зайда гурбан газар үлхэлсэһэн шүрэ гү, али ондоо эрдэниин шулуун. Эрхиин бөөрэнүүдые хоёр хажууһаань мүнгэн сахаригуудаар хабшажа мүн лэ гоёдог байһан юм.
* *Дулды* — үлхөөтэй эрхиин дундуурнь һаадгүй ходорон гарахаар хэмжүүрэй эрхидэ үлхэлсэһэн түхэреэн мүнгэн сахариг. Тарни уншахада, дулды абяа гаража байха ёһотой юм.
* *Хаалта* — эрхиин үлхөөдэ бүхэлэгдэһэн, уншагдаһан тарни тоолохо, утаһанда үлхэһэн арбан яһаханууд болон утаһан бүтүүнүүд. Зуунай хаалта болбол утаһанда үлхөөтэй арбан яһаханууд юм. Хаалтанууд арбан мянганай, зуун мянганай гээд байдаг һэн.

## Зүүлтэ
# Рождество

Андрей Рублёв "Иисус Христос түрэhэн"
**Рождество** гэжэ (монгол хэлээр **Зул Сарын Баяр**) (ород хэлээр **Рождество Христово**) (Η κατά σάρκα Γέννησις του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών) - бэлгын тооллын шэнэ жэл. Хабарай тэргүүн һарын шэнын нэгэндэ тэмдэглэдэг. Орон даяар амардаг. Эхэ үрсын баяр болон Хүүгэдэй баяр зэрэг олон нэршэлтэй. Христиан шажанай бурхан болон тэнгэри Иисус Христос түрэhэн.

## Зүүлтэ

## Холбооһон

* *The Battle for Christmas*, by Stephen Nissenbaum (1996; New York: Vintage Books, 1997). ISBN 0-679-74038-4
* *The Origins of Christmas*, by Joseph F. Kelly (August 2004: Liturgical Press) ISBN 978-0-8146-2984-0
* *Christmas Customs and Traditions*, by Clement A. Miles (1976: Dover Publications) ISBN 978-0-486-23354-3
* *The World Encyclopedia of Christmas*, by Gerry Bowler (October 2004: McClelland & Stewart) ISBN 978-0-7710-1535-9
* *Santa Claus: A Biography*, by Gerry Bowler (November 2007: McClelland & Stewart) ISBN 978-0-7710-1668-4
* *There Really Is a Santa Claus: The History of St. Nicholas & Christmas Holiday Traditions*, by William J. Federer (December 2002: Amerisearch) ISBN 978-0-9653557-4-2
* *St. Nicholas: A Closer Look at Christmas*, by Jim Rosenthal (July 2006: Nelson Reference) ISBN 1-4185-0407-6
* *Just say Noel: A History of Christmas from the Nativity to the Nineties*, by David Comfort (November 1995: Fireside) ISBN 978-0-684-80057-8
* *4000 Years of Christmas: A Gift from the Ages*, by Earl W. Count (November 1997: Ulysses Press) ISBN 978-1-56975-087-2
# Бельги

|
Бельгиин Хаанта Улас Koninkrijk België (Нидерланд) Royaume de Belgique (Франци) Königreich Belgien (Германи) |
| --- |
|
Туг

Һүлдэ

 |
| **Уряа:**"Eendracht maakt macht" (Нидерланд) "L'union fait la force" (Франци) "Einigkeit macht stark" (Германи) "Нэгэдэл хүсэные бүтээдэг"
 |
| **Түрын дуулал:** "La Brabançonne" (Буряад: "Брабант")  |
| Бельгиин Байрлалга (тодо ногоон) – Европодо (ногоон & тодо боро) – Европын Холбоондо (ногоон) |
| Нийслэл ба томо хотонууд |
Брюссель ﻿ / ﻿ |
| Албан хэлэн |
Нидерланд Франци Германи |
| Шажан (2019) |
60% Христос —54% Римэй Католик —6% Бусад Христос 31% Шажангүй 7% Лалын 2% Бусад |
| Демоним |
Бельгишүүд |
| Түрэ засаг |
Холбооной парламентын үндэһэн хуулита монархи |
|  |
| • Монархи  |
Филипп |
| • Юрэнхы Сайд  |
Барт Де Вевер |
| Уласай хурал |
Холбооной Парламент |
| • Дээдэ танхим |
Сенат |
| • Доодо танхим |
Түлөөлэгшэдэй Танхим |
| Түүхэ |
|  |
| • Тунхаглагдаһан  |
10 һарын 4, 1830 |
| • Зүбшөөгдэһэн  |
4 һарын 19, 1839 |
| Дэбиcхэр газар |
| • Бүхэлидөө |
30,689 км2 (136) |
| • Уһанай хуби (%) |
0.71 (2015) |
| Хүн зон |
| • Тоосоо 2020 |  11,492,641 (82) |
| • Нягтарал |
376 |
| ДНБ (ХАШТ) |
2020 оной тоосоо |
| • Бүгэдэ |
$575.808 тэрбум (36) |
| • Нэгэ хүндэ |
$50,114 (18) |
| ДНБ (нэрлэһэн) |
2020 оной тоосоо |
| • Бүгэдэ |
$503.416 тэрбум (26) |
| • Нэгэ хүндэ |
$43,814 (16) |
| ОТББЭ (2020) |  25.4 бага |
| ХХИ (2019) |  0.919 онсо һайн · 17 |
| Мүнгэн тэмдэгтэ |
Евро (€) (EUR) |
| Сагай бүһэ | UTC+1 (CET) |
| • Зун (ЗС) | UTC+2 (CEST) |
| Жолоодолгын тала |
баруун |
| Телефоной код |
+32 |
| Интернет домэйн |
.be |

**Бельги**, албан ёһоор **Бельгиин Хаанта Улас**, болбол Баруун Европодо оршодог улас. Улас нь хойто талаараа Нидерланд, зүүн талаараа Германи, зүүн-урда талаараа Люксембург, баруун-урда талаараа Франци, баруун-хойто талаараа Хойто тэнгистэй хилэлдэг. Энэнь 30,689 км2 (11,849 миль2) газар нютагтай, 11,5 сая хүн зонтой ба нэгэ квадратна километр талмайда 376 хүн зон нягтаралтай (970/миль2) дэлхэйн хорин хоёрто, европын зургаада ороно. Ниислэл ба хамагай томо хото нь Брюссель; бусад томо хотонууд нь Антверпен, Гент, Шарлеруа, Льеж, Брюгге ба Намюр юм.

## Зүүлтэ

## Холбооһон

* *Энэ хуудаһан* **Бельгигэһэн Викимедиа сангай ангилал холбооһотой.*

|  |
| --- |
| Европо |
|  | **Австри·**  Азербайджан **·**  Албани **·**  Андорра **·**  Беларусь **·**  Бельги **·**  Болгари **·**  Босни ба Герцеговина **·**  Ватикан **·**  Германи **·**  Греци **·**  Гүржи **·**  Дани **·**  Ирланд **·**  Исланд **·**  Испани **·**  Итали **·**  Казахстан **·**  Кипр **·**  Оросой холбоото улас **·**  Латви **·**  Литва **·**  Лихтенштейн **·**  Люксембург **·**  Мальта **·**  Молдави **·**  Монако **·**  Нидерланд **·**  Норвеги **·**  Нэгэдэһэн Хаанта Улас **·**  Польшо **·**  Португал **·**  Румыни **·**  Сан-Марино **·**  Серби **·**  Словак **·**  Словен **·**  Турк **·**  Унгар **·**  Украина **·**  Финланд **·**  Франци **·**  Хойто Македони **·**  Хорвати **·**  Черногори **·**  Чехи **·**  Швейцари **·**  Швеци **·**  Эстони |
# 6 һарын 24

**Зургадугаар һарын 24** — Григориин литын жэлэй 175-дахи үдэр (үндэр жэлдэ 176-дахи үдэр). Жэлэй эсэс болотор 190 үдэрнүүд үлэжэ байна.

## Энэ үдэрэй тэмдэглэлтэ баяр

## Энэ үдэр тохёоһон үйлэ ябадалай жагсаалта

## Энэ үдэр түрэһэниинь

## Энэ үдэр наһа бараһаниинь

---

| **Жэлэй үдэрнүүд** |
| --- |
| 1 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 2 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 |
| 3 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 4 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 5 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 6 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 7 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 8 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 9 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 10 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| 11 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| 12 һара | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
# Дипломати

Антон фон Вернер, Берлинэй конгресс (1881): 1878 оной 6 һарын 13-да Гүрэнэй канцеллярида Бисмаркын Дьюла Андрашитай ба Пётр Шуваловтой уулзалга, зүүн талада Алайош Кароли, Александр Горчаков ба Бенджамин Дизраели
**Дипломати** гээшэ улас гүрэнэй гадаада бодолго бэелүүлхэ түрын тэригүүдэй, засагай газарай, тусхай гадаада харилсаанай эмхи зургаануудай болон тэрэнэй түлөөлэгшэдэй үйлэ ажаллалга юм. Тус нэрэ томьёон диилэнхидээ уласхоорондын дипломатиин харилсааниие тэмдэглэнэ. Ондоогоор хэлэбэл, дипломати хадаа энхэ тайбан ба дайн, соёл, эдэй засаг, худалдаан наймаан ба арсалдаан гэхэ мэтэ асуудалнууд тухай засагай газарнуудай хоорондын болон супра-уласай (уласһаа дээдэ уласуудые хинадаг байгуулганууд, жээшэнь ЕХ) харилсаае гүйсэдхэхэ үйлэ ябадал юм.

Хари гүрэнүүдээр хэлсэхэ, зүблэхэ эрхэтэй тус засагай газарай түлөөлэгшые **дипломат** гэнэ.

## Зүүлтэ

## Ном зохёол

* Kissinger, Henry. *Diplomacy*. New York: Simon & Schuster, 1994. (ISBN 0-671-51099-1) (англ)
* Советский энциклопедический словарь: — М.: Советская энциклопедия, 1980. — 1600 с. с илл. (ород)
* Борунков А. Ф. Дипломатический протокол в России. 2-е изд., доп. — М.: Международные отношения, 2001. (ород)
* Ковалев Ан. Азбука дипломатии. 5-е изд., переработанное и дополненное — М., 1988. (ород)