# Улас оронуудай жагсаалта

Женева дахи Үндэһэтэнүүдэй Ордоной үмэнэ НҮБ-ын гэшүүн ба гэшүүн бэшэ ЮА ажаглагша гүрэнүүдэй туг.
Доорохи жагсаалта нь бүхэдэлхэйн сувереннэ уласуудай статус, суверенитетые зүбшөөһэн талаар мэдээсэлые байлгаһан жагсаалта юм.

Жагсаалтада ороһон 206 уласые НҮБ-ын системээр гэшүүн байлгагаар гурбан категорида хубаажа болоно: 193 гэшүүн улас, ЮА ажаглагша 2 улас, ба бусад 11 улас. *Бүрин эрхэтэ байдалай арсалдаанай* баганада арсалдаангүй бүрин эрхэтэ уласууд (188 улас), бүрин эрхын арсалдаантай уласууд (16 улас, 6 гэшүүн улас, 1 ЮА ажаглагша улас, ба бусад 9 улас байдаг), ба улас түрын тусхай статустай уласууд (2 улас) байдаг.

Гүрэн байлгын критериин улас оронуудай хамтын бүлгэмэй бүхэ гэшүүдтэ заабол дагажа мүрдэхэ тодорхойлолто байдаггүй тула иимэ жагсаалта гаргаха нь түбэгтэй ба зүршэлдөөнтэй ябаса байжа болохо юм. Энэ жагсаалтын агуулгые тодорхойлходо ашаглаһан критериудай талаар дэлгэрэнгы мэдээсэл абахын тулада доорохи *оруулха критериие үзэгты.*

## Оруулха критери

Гүрэн байлгын уласхоорондын хуулида булюу байха журам болбол 1933 оной Монтевидеогой конвенциор кодифицировалһан гүрэн байлгын тунхаглалай теори юм. Энэ конвенцидэ гүрэные "(a) байнгын хүн зон; (b) тодорхойлһон нютаг; (c) засагай газар; ба (d) бусад гүрэнүүдтэй харилсаанда орохо шадабаритай" байбала уласхоорондын хуулида нюур гээшэ тодорхойлһон байдаг, гэбэшье *энэ шанаруудые* "зэбсэг хэрэглэхэ, дипломат түлөөлэгшые занаха гү, али бусад үрэтэй албадаһан аргаар" абаһан болбол тоосохогүй*.*

Хүлээн зүбшөөлгые хэр зэргэ гүрэн байлгын критери болгон оруулха талаар арсалдаан хэгдэжэ байна. Гүрэн байлгын тунхаглалай теоринь гүрэн байлгань сэбэр объективнэ ба бусад уласуудай зүбшөөлгэнь хамаагүй гээшэ үзэдэг. Нүгөө таладань гүрэн байлгын бүридүүлэгшэ теоринь зүбхэн бусад тусгаар уласууд зүбшөөһэн тохёолдолдо уласхоорондын хуулида нюур гээшэ тоосогдодог. Энэ жагсаалтада өөртөө бүрин эрхэтэ улас гэжэ үзэдэг бүхы уласууд (тусгаар тогтонолой тунхаглал гү, али бусад аргаар) багтаһан гү, али:

* гүрэн байлгын тунхаглалай теориие хангаһан гэжэ үзэдэг *гү, али*
* НҮБ-ын гэшүүн улас багадаа нэгэ улас тусгаар тогтониһон улас гэжэ зүбшөөһэн байха

## Гүрэнүүдэй жагсаалта

| Юрэнхы ба албан нэрэнүүд | НҮБ-ын системын гэшүүн байлга | Суверенитедэй арсалдаан | Суверенитедэй статус ба зүбшөөгдэһэн байдалай нэмэлтэ мэдээсэл |
| --- | --- | --- | --- |
| A AAA | A AAA | A AAA |  |
| ZZZ↓ НҮБ-ын гэшүүн уласууд ба Юрэнхы Ассамблейн ажаглагша уласууд ↓ | A AAA | ZZZ |  |
| ZZZ*Абхази → Абхазиин жагсаалтые харагты* |
| **Азербайджан** – Бүгэдэ Найрамдаха Азербайджан Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Азербайджанда, Нахчыван, гэдэг нэгэ автономито гүрэн байдаг Азербайджанай баруун-урда хэсэгтэ *де-факто* Арцах улас байгуулагдаба. |
| **Афганистан** | A НҮБ-ын гэшүүн улас | Үгы | НҮБ мүнөөнэй байдалаар  Лалын Бүгэдэ Найрамдаха Афганистан Уласые, *де-факто* засагай газар  Лалын Эмиртэ Афганистан Уласай орондо, Афганистанай засагай газар гэжэ зүбшөөһэн. |
| **Албани** – Бүгэдэ Найрамдаха Албани Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Алжир** – Бүгэдэ Найрамдаха Арадшалаһан Алжир Арад Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | Үгы |  |
| **Андорро** – Андоррын Гүнтэ Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Андорродо түрын тэргүүнэй албаные Францын юрэнхылэгшэ ба, Арюун Шэрээнэй зүбшөөлээр томилогдодог, Римэй Католик шажанай Урхелиин хамба лам, нара гүйсэдхэдэг хамтарһан засаглал юм. |
| **Ангола** – Бүгэдэ Найрамдаха Ангола Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Антигуа ба Барбуда** | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Антигуа ба Барбуда болбол, Барбуда гэдэг нэгэ автономито можотой Хамтын нүхэрлэлэй гүрэн юм. |
| **Аргентинэ** – Бүгэдэ Найрамдаха Аргентинэ Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Аргентинэ нь 23 можонууд ба нэгэ автономито хотоһоо бүридэдэг холбоо юм. |
| **Армени** – Бүгэдэ Найрамдаха Армени Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | Пакистан зүбшөөдэггүй. | Армениие Арцахай арсалдаанһаа боложо Пакистан зүбшөөдэггүй. |
| ZZZ*Арцах → Арцахай жагсаалтые харагты* |
| **Австрали** – Австралиин Хамтын Нүхэрлэл | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Австрали нь Хамтын нүхэрлэлэй гүрэн ба можо ба нютагуудай холбоо юм. Зургаан можо, гурбан дотоодын нютаг, зургаан гадаадын нютаг ба нэгэ мэдээсэгдэһэн Антарктикын гадаада нютагтай. Австралиин гадаада нютагууд нь:

* Ашмор ба Картье Аралнууд
* Зул hарын арал
* [[Image:|22x20px|border ]] Кокос (Кийлийнг) аралууд

* Шүрэтэ Тэнгисэй Аралууд
* Херд Арал ба Макдональд Аралууд
* Норфолк Арал
* *Австралиин Антарктикын Нютаг*
 |
| **Австри** – Бүгэдэ Найрамдаха Австри Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Европын Холбооной Гэшүүн. Австри нь юһэн можонуудай холбоон юм. |
| **Бахама** – Бахамын Нүхэрлэл | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Бахама нь Хамтын нүхэрлэлэй гүрэн юм. |
| **Баһрэйн** – Баһрэйнэй Хаанта Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Бангладеш** – Бүгэдэ Найрамдаха Бангладеш Арад Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Барбадос** | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Беларусь** – Бүгэдэ Найрамдаха Беларусь Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Бельги** – Бельгиин Хаанта Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | ЕХ-ой Гэшүүн. Бельги нь гурбан хэлэнэй бүлгэм ба гурбан бүһэһээ бүридэдэг холбоон юм. |
| **Белиз** | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Белиз нь Хамтын нүхэрлэлэй гүрэн юм. |
| **Бенин** – Бүгэдэ Найрамдаха Бенин Улас | AA НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Бутан** – Бутанай Хаанта Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Боливи** – Боливиин Олон Үндэһэтэнэй Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Босни ба Герцеговина** | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Босни ба Герцеговина нь хоёр субъектһээ бүридэдэг:

* Босни ба Герцеговинын Холбоон
* Бүгэдэ Найрамдаха Сербын Улас

ба Брчко Дүүргэ, өөрын захиргаантай административна *дүүргэ*. |
| **Ботсвана** – Бүгэдэ Найрамдаха Ботсвана Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Бразил** – Холбооной Бүгэдэ Найрамдаха Бразил Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Бразил нь 26 можонууд ба нэгэ холбооной дүүргэһээ бүридэдэг холбоон юм. |
| **Брүнэй** – Брүнэй Гүрэн, Эб Найрамдалай Байра | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Болгари** – Бүгэдэ Найрамдаха Болгари Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | ЕХ-ой Гэшүүн улас. |
| **Буркино-Фасо** | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| ZZZ*Бирма → Мьянмагай жагсаалтые харагты* |
| **Бурунди** – Бүгэдэ Найрамдаха Бурунди Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Кампучи** – Кампучиин Хаанта Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Камерун** – Бүгэдэ Найрамдаха Камерун Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Канада** | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Канада нь Хамтын нүхэрлэлэй гүрэн ба арбан можонууд ба гурбан нютагһаа холбоон юм. |
| **Кабо-Верде** – Бүгэдэ Найрамдаха Кабо-Верде Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Түб Африкын Бүгэдэ Найрамдаха Улас** | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Чад** – Бүгэдэ Найрамдаха Чад Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Чили** – Бүгэдэ Найрамдаха Чили Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | AA Үгы |  |
| **Хитад** – Бүгэдэ Найрамдаха Хитад Арад Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | Зариманиинь зүбшөөгдэгүй. Бүгэдэ Найрамдаха Хитад Улас мэдээсэһэн | Хитад табан автономито оронһоо бүридэдэг, Гуанси, Үбэр Монгол, Нинся, Түбэд, ба Синьцзян. Тэрээнһээ гадна, энэнь онсогой захиргаата орондо суверенитеттэй:

* Хонконг
* Макао

Хитад улас, бүхы Хитадые өөрын нютаг дэбисхэр гэжэ үзэдэг арсалдагша засаг захиргаа (Бүгэдэ Найрамдаха Хитад Улас) ударидадаг Тайваниие абахые үнгэлзэжэ байгаа, болобошье хинадаггүй.
Хитадые 14 НҮБ-ын гэшүүн улас ба Ватикан зүбшөөхэгүй, ба, Бутанһаа бусадиинь, бүгэдэ Бүгэдэ Найрамдаха Хитад Уласые (Тайвань) зүбшөөдэг. |
| *Хитад улас, Бүгэдэ Найрамдаха → Тайваниин жагсаалтые харагты* |
| **Колумби** – Бүгэдэ Найрамдаха Колумби Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Коморой аралнууд** – Коморой Холбоон | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Комор нь гурбан аралай холбоон юм. |
| **Бүгэдэ Найрамдаха Арадшалһан Конго Улас** | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Бүгэдэ Найрамдаха Конго Улас** | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| ZZZ*Кукай аралнууд → Кукай аралнуудай жагсаалтые харагты* |
| **Коста-Рика** – Бүгэдэ Найрамдаха Коста-Рика Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Хорвати** – Бүгэдэ Найрамдаха Хорвати Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | ЕХ-ой Гэшүүн улас. |
| **Куба** – Бүгэдэ Найрамдаха Куба Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Кипр** – Бүгэдэ Найрамдаха Кипр Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | Түрэг зүбшөөгдэгүй | ЕХ-ой Гэшүүн улас. Аралай зүү-хойто хэсэг нь *де-факто* Хойто Кипр гүрэн юм.

Кипрын арсалдаанай уламһаа Түрэг улас Кипрые зүбшөөдэггүй, ба Түрэг Хойто Кипрые зүбшөөдэг. |
| **Бүгэдэ Найрамдаха Чехи Улас** | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | ЕХ-ой Гэшүүн улас. |
| ZZZ*Бүгэдэ Найрамдаха Арадшалһан Солонгос Арадай Улас* *→ Солонгос, Хойто жагсаалтые харагты* |
| **Дани** – Даниин Хаанта Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | Ех-ой Гэшүүн улас. The Даниин Хаанта Улас 2 өөртөө заһаха нютагтай:

* Фарерай аралнууд
* Гренланд

Даниин захиргаанай нютаг, Фарерай аралнууд ба Гренландынь Хаанта уласай гурбан уласые бүридүүлдэг. Данийн Хаанта Улас бүхэлидөө ЕХ-ой гэшүүн болобошье ЕХ-ой хуули (ехэнхи үедэ) Фарерай аралнууд ба Гренландтай хамаархадаггүй. Гренланд ба Европын Холбоо, ба Фарерай аралнууд ба Европын Холбоо хуудаһые нэмэлтэ мэдээсэлэй түлөө харагты. |
| **Джибути** – Бүгэдэ Найрамдаха Джибути Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Доминика** – Доминиканы Хамтын Нүхэрлэл | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Бүгэдэ Найрамдаха Доминикана Улас** | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| ZZZ*Бүгэдэ Найрамдаха Донецк Арад Улас → Бүгэдэ Найрамдаха Донецк Арад Улас жагсаалтые харагты* |
| **Зүүн Тимор** – Бүгэдэ Найрамдаха Арадшалһан Тимор-Лесте Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Эквадор** – Бүгэдэ Найрамдаха Эквадор Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Египет** – Араб Бүгэдэ Найрамдаха Египет Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Сальвадор** – Бүгэдэ Найрамдаха Сальвадор Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Экваторын Гвиней** – Бүгэдэ Найрамдаха Экваторын Гвиней Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Эритрей** – Эритрей Гүрэн | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы |  |
| **Эстони** – Бүгэдэ Найрамдаха Эстони Улас | A НҮБ-ын гэшүүн улас | A Үгы | ЕХ-ой Гэшүүн улас. |
| **Eswatini** – Kingdom of Eswatini | A UN member state | A None |  |
| **Ethiopia** – Federal Democratic Republic of Ethiopia | A UN member state | A None | Ethiopia is a federation of nine regions and two chartered cities. |
| **Fiji** – Republic of Fiji | A UN member state | A None | Fiji contains one autonomous region, Rotuma. |
| **Finland** – Republic of Finland | A UN member state | A None | Member of the EU.
* Загбар:Country data Åland is a neutral and demilitarised autonomous region of Finland.
 |
| **France** – French Republic | A UN member state | A None | Member of the EU. France contains five overseas regions/departments; French Guiana, Guadeloupe, Martinique, Mayotte, and Réunion. France also includes the overseas territories of:

* Clipperton Island
* French Polynesia
* New Caledonia
* Saint Barthélemy
* Saint Martin
* Saint Pierre and Miquelon
* Wallis and Futuna
* Загбар:Country data French Southern and Antarctic Lands
 |
| **Gabon** – Gabonese Republic | A UN member state | A None |  |
| **Загбар:Country data Gambia, The** – Republic of The Gambia | A UN member state | A None |  |
| **Georgia** | A UN member state | A None | Georgia contains two autonomous republics, Adjara and Abkhazia. In Abkhazia and South Ossetia, *de facto* states have been formed. |
| **Germany** – Federal Republic of Germany | A UN member state | A None | Member of the EU. Germany is a federation of 16 states. |
| **Ghana** – Republic of Ghana | A UN member state | A None |  |
| **Greece** – Hellenic Republic | A UN member state | A None | Member of the EU. Greece contains one autonomous area, Mount Athos. |
| **Grenada** | A UN member state | A None | Grenada is a Commonwealth realm. |
| **Загбар:Country data Guatemala** – Republic of Guatemala | A UN member state | A None |  |
| **Guinea** – Republic of Guinea | A UN member state | A None |  |
| **Guinea-Bissau** – Republic of Guinea-Bissau | A UN member state | A None |  |
| **Guyana** – Co-operative Republic of Guyana | A UN member state | A None |  |
| **Haiti** – Republic of Haiti | A UN member state | A None |  |
| ZZZ*Holy See → See Vatican City listing* |
| **Honduras** – Republic of Honduras | A UN member state | A None |  |
| **Hungary** | A UN member state | A None | Member of the EU. |
| **Iceland** | A UN member state | A None |  |
| **India** – Republic of India | A UN member state | A None | India is a federation of 28 states and eight union territories. |
| **Indonesia** – Republic of Indonesia | A UN member state | A None | Indonesia has five autonomous provinces, Aceh, Jakarta, Papua, West Papua, and Yogyakarta. |
| **Iran** – Islamic Republic of Iran | A UN member state | A None |  |
| **Iraq** – Republic of Iraq | A UN member state | A None | Iraq is a federation of 19 governorates, four of which make up the autonomous Kurdistan Region. |
| **Ireland** | A UN member state | A None | Member of the EU. |
| **Israel** – State of Israel | A UN member state | Partially unrecognised | Israel exerts strong control over the territory claimed by Palestine. It has annexed East Jerusalem, an act not recognised by the international community. Israel has varying levels of control over the rest of the West Bank, and although it ended its permanent civilian or military presence in the Gaza Strip, it is still considered to be the occupying power under international law. Israel is not recognised as a state by 28 UN members and the Sahrawi Arab Democratic Republic. The Palestine Liberation Organization, recognised by a majority of UN member states as the representative of the Palestinian people, recognised in Israel in 1993. |
| **Italy** – Italian Republic | A UN member state | A None | Member of the EU. Italy has 5 autonomous regions, Aosta Valley, Friuli-Venezia Giulia, Sardinia, Sicily and Trentino-Alto Adige/Südtirol. |
| **Загбар:Country data Ivory Coast** – Republic of Côte d'Ivoire | A UN member state | A None |  |
| **Jamaica** | A UN member state | A None | Jamaica is a Commonwealth realm. |
| **Japan** | A UN member state | A None |  |
| **Jordan** – Hashemite Kingdom of Jordan | A UN member state | A None |  |
| **Kazakhstan** – Republic of Kazakhstan | A UN member state | A None |  |
| **Kenya** – Republic of Kenya | A UN member state | A None |  |
| **Kiribati** – Republic of Kiribati | A UN member state | A None |  |
| **Загбар:Country data Korea, North** – Democratic People's Republic of Korea | A UN member state | Загбар:Claimedby | North Korea is not recognised by three UN members, France, Japan, and South Korea, the last of which claims to be the sole legitimate government of Korea. |
| **Загбар:Country data Korea, South** – Republic of Korea | A UN member state | Загбар:Claimedby | South Korea has one autonomous region, Jejudo. South Korea is not recognised by North Korea, which claims to be the sole legitimate government of Korea. |
| ZZZ*Kosovo → See Kosovo listing* |
| **Kuwait** – State of Kuwait | A UN member state | A None |  |
| **Kyrgyzstan** – Kyrgyz Republic | A UN member state | A None |  |
| **Laos** – Lao People's Democratic Republic | A UN member state | A None |  |
| **Latvia** – Republic of Latvia | A UN member state | A None | Member of the EU. |
| **Lebanon** – Lebanese Republic | A UN member state | A None |  |
| **Lesotho** – Kingdom of Lesotho | A UN member state | A None |  |
| **Liberia** – Republic of Liberia | A UN member state | A None |  |
| **Libya** – State of Libya | A UN member state | A None |  |
| **Liechtenstein** – Principality of Liechtenstein | A UN member state | A None |  |
| **Lithuania** – Republic of Lithuania | A UN member state | A None | Member of the EU. |
| **Luxembourg** – Grand Duchy of Luxembourg | A UN member state | A None | Member of the EU. |
| ZZZ*Macedonia → See North Macedonia listing* |
| **Madagascar** – Republic of Madagascar | A UN member state | A None |  |
| **Malawi** – Republic of Malawi | A UN member state | A None |  |
| **Malaysia** | A UN member state | A None | Malaysia is a federation of 13 states and three federal territories. |
| **Maldives** – Republic of Maldives | A UN member state | A None |  |
| **Mali** – Republic of Mali | A UN member state | A None |  |
| **Malta** – Republic of Malta | A UN member state | A None | Member of the EU. |
| **Marshall Islands** – Republic of the Marshall Islands | A UN member state | A None | Under Compact of Free Association with the United States. |
| **Mauritania** – Islamic Republic of Mauritania | A UN member state | A None |  |
| **Mauritius** – Republic of Mauritius | A UN member state | A None | Mauritius has an autonomous island, Rodrigues. |
| **Mexico** – United Mexican States | A UN member state | A None | Mexico is a federation of 31 states and one autonomous city. The Rebel Zapatista Autonomous Municipalities have de facto autonomy. |
| **Загбар:Country data Micronesia** – Federated States of Micronesia | A UN member state | A None | Under Compact of Free Association with the United States. The Federated States of Micronesia is a federation of four states. |
| **Moldova** – Republic of Moldova | A UN member state | A None | Moldova has the autonomous regions of Gagauzia and the Left Bank of the Dniester. The latter and a city, Bender (Tighina), is under the *de facto* control of Transnistria. |
| **Monaco** – Principality of Monaco | A UN member state | A None |  |
| **Mongolia** | A UN member state | A None |  |
| **Montenegro** | A UN member state | A None |  |
| **Morocco** – Kingdom of Morocco | A UN member state | A None | Part of the Moroccan-claimed Western Sahara is controlled by the partially recognised Sahrawi Arab Democratic Republic. |
| **Mozambique** – Republic of Mozambique | A UN member state | A None |  |
| **Myanmar** – Republic of the Union of Myanmar | A UN member state | A None | Wa State is a de facto autonomous state within Myanmar. The United Nations currently recognises the National Unity Government of Myanmar as the government of Myanmar instead of the *de facto* ruling government, the State Administration Council. |
| ZZZ*Nagorno-Karabakh → See Artsakh listing* |
| **Namibia** – Republic of Namibia | A UN member state | A None |  |
| **Nauru** – Republic of Nauru | A UN member state | A None |  |
| **Nepal** – Federal Democratic Republic of Nepal | A UN member state | A None | Nepal is a federation composed of 7 provinces. |
| **Загбар:Country data Kingdom of the Netherlands** – Kingdom of the Netherlands | A UN member state | A None | Member of the EU. The Kingdom of the Netherlands includes four areas with substantial autonomy:

* Aruba
* Curaçao
* Netherlands
* Sint Maarten

Metropolitan Netherlands, Aruba, Curaçao and Sint Maarten form the four constituent countries of the Kingdom. Three overseas parts of the Netherlands (Bonaire, Saba and Sint Eustatius) are special municipalities of metropolitan Netherlands. The Kingdom of the Netherlands as a whole is a member of the EU, but EU law applies only to parts within Europe. |
| **New Zealand** | A UN member state | A None | New Zealand is a Commonwealth realm, and has one dependent territory and one claimed Antarctic dependent territory:

* Загбар:Country data Tokelau
* *Ross Dependency*

The New Zealand Government acts for the entire Realm of New Zealand in all international contexts, which has responsibilities for (but no rights of control over) two freely associated states:
* Cook Islands
* Niue

The Cook Islands and Niue have diplomatic relations with Загбар:Numrel and Загбар:Numrel UN members respectively. They have full treaty-making capacity in the UN, and are members of some UN specialized agencies. |
| **Nicaragua** – Republic of Nicaragua | A UN member state | A None | Nicaragua contains two autonomous regions, Atlántico Sur and Atlántico Norte. |
| **Niger** – Republic of Niger | A UN member state | A None |  |
| **Nigeria** – Federal Republic of Nigeria | A UN member state | A None | Nigeria is a federation of 36 states and one federal territory. |
| ZZZ*Niue → See Niue listing* |
| ZZZ*North Korea → See Korea, North listing* |
| **North Macedonia** – Republic of North Macedonia | A UN member state | A None |  |
| ZZZ*Northern Cyprus → See Northern Cyprus listing* |
| **Norway** – Kingdom of Norway | A UN member state | A None | Norway has two unincorporated areas in Europe:

* Svalbard is an integral part of Norway, but has a special status due to the Svalbard Treaty.
* Jan Mayen is an uninhabited island that is an integral part of Norway, although unincorporated.

Norway has one dependent territory and two claimed Antarctic dependent territories in the Southern Hemisphere:
* Bouvet Island
* *Peter I Island*
* *Queen Maud Land*
 |
| **Oman** – Sultanate of Oman | A UN member state | A None |  |
| **Pakistan** – Islamic Republic of Pakistan | A UN member state | A None | Pakistan is a federation of four provinces and one capital territory. Pakistan exercises control over certain portions of Kashmir, but has not officially annexed any of it, instead regarding it as a disputed territory. The portions that it controls are divided into two territories, administered separately from Pakistan proper:

* Загбар:Country data Azad Kashmir
* Загбар:Country data Gilgit-Baltistan

Azad Kashmir describes itself as a "self-governing state under Pakistani control", while Gilgit-Baltistan is described in its governance order as a group of "areas" with self-government. These territories are not usually regarded as sovereign, as they do not fulfil the criteria set out by the declarative theory of statehood (for example, their current laws do not allow them to engage independently in relations with other states). Several state functions of these territories (such as foreign affairs and defence) are performed by Pakistan. |
| **Palau** – Republic of Palau | A UN member state | A None | Under Compact of Free Association with the United States. |
| **Загбар:Country data State of Palestine** – State of Palestine | A UN General Assembly observer state; member of 2 UN specialized agencies | Partially unrecognised. | The State of Palestine, declared in 1988, is not recognised as a state by Israel but has received diplomatic recognition from [[International recognition of Загбар:Numrec/Pal Загбар:Numrec/Pal|**Ошибка выражения: неопознанный символ пунктуации «[»**]] states. The proclaimed state has no agreed territorial borders, or effective control over much of the territory that it proclaimed. The Palestinian National Authority is an interim administrative body formed as a result of the Oslo Accords that exercises limited autonomous jurisdiction within the Palestinian territories. In foreign relations, Palestine is represented by the Palestine Liberation Organization. The State of Palestine is a member state of UNESCO, UNIDO and other international organizations. |
| **Panama** – Republic of Panama | A UN member state | A None |  |
| **Papua New Guinea** – Independent State of Papua New Guinea | A UN member state | A None | Papua New Guinea is a Commonwealth realm with one autonomous region, Bougainville. |
| **Paraguay** – Republic of Paraguay | A UN member state | A None |  |
| **Peru** – Republic of Peru | A UN member state | A None |  |
| **Philippines** – Republic of the Philippines | A UN member state | A None | The Philippines contains one autonomous region, Bangsamoro. |
| **Poland** – Republic of Poland | A UN member state | A None | Member of the EU. |
| **Portugal** – Portuguese Republic | A UN member state | A None | Member of the EU. Portugal contains two autonomous regions, the Azores and Madeira. |
| ZZZ*Pridnestrovie → See Transnistria listing* |
| **Qatar** – State of Qatar | A UN member state | A None |  |
| ZZZ*Republic of Korea → See Korea, South listing* |
| ZZZ*Republic of the Congo → See Congo, Republic of the listing* |
| **Romania** | A UN member state | A None | Member of the EU. |
| **Russia** – Russian Federation | A UN member state | A None | Russia is a federation of 85 federal subjects (republics, oblasts, krais, autonomous okrugs, federal cities, and an autonomous oblast). Several of the federal subjects are ethnic republics. |
| **Rwanda** – Republic of Rwanda | A UN member state | A None |  |
| ZZZ*Sahrawi Arab Democratic Republic → See Sahrawi Arab Democratic Republic listing* |
| **Saint Kitts and Nevis** – Federation of Saint Christopher and Nevis | A UN member state | A None | Saint Kitts and Nevis is a Commonwealth realm and is a federation of two islands, St. Kitts and Nevis. |
| **Saint Lucia** | A UN member state | A None | Saint Lucia is a Commonwealth realm. |
| **Saint Vincent and the Grenadines** | A UN member state | A None | Saint Vincent and the Grenadines is a Commonwealth realm. |
| **Samoa** – Independent State of Samoa | A UN member state | A None |  |
| **San Marino** – Republic of San Marino | A UN member state | A None |  |
| **São Tomé and Príncipe** – Democratic Republic of São Tomé and Príncipe | A UN member state | A None | São Tomé and Príncipe contains one autonomous province, Príncipe. |
| **Saudi Arabia** – Kingdom of Saudi Arabia | A UN member state | A None |  |
| **Senegal** – Republic of Senegal | A UN member state | A None |  |
| **Serbia** – Republic of Serbia | A UN member state | A None | Serbia contains two autonomous regions, Vojvodina and Kosovo and Metohija. The latter is under the *de facto* control of Kosovo. |
| **Seychelles** – Republic of Seychelles | A UN member state | A None |  |
| **Sierra Leone** – Republic of Sierra Leone | A UN member state | A None |  |
| **Singapore** – Republic of Singapore | A UN member state | A None |  |
| **Slovakia** – Slovak Republic | A UN member state | A None | Member of the EU. |
| **Slovenia** – Republic of Slovenia | A UN member state | A None | Member of the EU. |
| **Solomon Islands** | A UN member state | A None | Solomon Islands is a Commonwealth realm. |
| **Somalia** – Federal Republic of Somalia | A UN member state | A None | Somalia is a federation of six states. Two, Puntland and Galmudug, have self-declared autonomy, while one, Somaliland, is *de facto* independent. |
| ZZZ*Somaliland → See Somaliland listing* |
| **South Africa** – Republic of South Africa | A UN member state | A None |  |
| ZZZ*South Korea → See Korea, South listing* |
| ZZZ*South Ossetia → See South Ossetia listing* |
| **South Sudan** – Republic of South Sudan | A UN member state | A None | South Sudan is a federation of 10 states and three administrative areas.

* The Abyei Area is a zone with "special administrative status" established by the Comprehensive Peace Agreement in 2005. It is *de jure* a condominium of South Sudan and Sudan, but *de facto* administered by two competing administrations and the United Nations.
 |
| **Spain** – Kingdom of Spain | A UN member state | A None | Member of the EU. Spain is divided into 17 autonomous communities and two special autonomous cities. |
| **Sri Lanka** – Democratic Socialist Republic of Sri Lanka | A UN member state | A None |  |
| **Sudan** – Republic of the Sudan | A UN member state | A None | Sudan is a federation of 18 states.

* The Abyei Area is a zone with "special administrative status" established by the Comprehensive Peace Agreement in 2005. It is *de jure* a condominium of South Sudan and Sudan, but *de facto* administered by two competing administrations and the United Nations.
 |
| ZZZ*Sudan, South → See South Sudan listing* |
| **Suriname** – Republic of Suriname | A UN member state | A None |  |
| ZZZ*Swaziland → See Eswatini listing* |
| **Sweden** – Kingdom of Sweden | A UN member state | A None | Member of the EU. |
| **Switzerland** – Swiss Confederation | A UN member state | A None | Switzerland is a federation of 26 cantons. |
| **Syria** – Syrian Arab Republic | A UN member state | A None | The Syrian National Coalition, which is recognised as the legitimate representative of the Syrian people by 20 UN members, has established an interim government to rule rebel controlled territory during the Syrian civil war. Syria has one self-declared autonomous region: Rojava. |
| ZZZ*Taiwan (Republic of China) → See Taiwan listing* |
| **Tajikistan** – Republic of Tajikistan | A UN member state | A None | Tajikistan contains one autonomous region, Gorno-Badakhshan Autonomous Province. |
| **Tanzania** – United Republic of Tanzania | A UN member state | A None | Tanzania contains one autonomous region, Zanzibar. |
| **Thailand** – Kingdom of Thailand | A UN member state | A None |  |
| ZZZ*The Bahamas → See Bahamas, The listing* |
| ZZZ*The Gambia → See Gambia, The listing* |
| ZZZ*Timor-Leste → See East Timor listing* |
| **Togo** – Togolese Republic | A UN member state | A None |  |
| **Tonga** – Kingdom of Tonga | A UN member state | A None |  |
| ZZZ*Transnistria → See Transnistria listing* |
| **Trinidad and Tobago** – Republic of Trinidad and Tobago | A UN member state | A None | Trinidad and Tobago contains one autonomous region, Tobago. |
| **Tunisia** – Republic of Tunisia | A UN member state | A None |  |
| **Turkey** – Republic of Turkey | A UN member state | A None |  |
| **Turkmenistan** – Republic of Turkmenistan | A UN member state | A None |  |
| **Tuvalu** | A UN member state | A None | Tuvalu is a Commonwealth realm. |
| **Uganda** – Republic of Uganda | A UN member state | A None |  |
| **Ukraine** | A UN member state | A None | Ukraine contains one autonomous region, the Autonomous Republic of Crimea, which is under the *de facto* control of Russia, along with neighbouring Sevastopol. |
| **Загбар:Country data United Arab Emirates** | A UN member state | A None | The United Arab Emirates is a federation of seven emirates. |
| **United Kingdom** – United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland | A UN member state | A None | The United Kingdom is a Commonwealth realm consisting of four constituent countries; England, Northern Ireland, Scotland, and Wales. The United Kingdom has the following 13 overseas territories and one claimed Antarctic dependent territory:

* Akrotiri and Dhekelia
* Anguilla
* Bermuda
* Загбар:Country data British Indian Ocean Territory
* British Virgin Islands
* Cayman Islands
* Falkland Islands
* Gibraltar
* Montserrat
* Pitcairn Islands
* Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha
* South Georgia and the South Sandwich Islands
* Turks and Caicos Islands
* *Загбар:Country data British Antarctic Territory*

The British monarch also has direct sovereignty over three self-governing Crown dependencies:
* Загбар:Country data Bailiwick of Guernsey
* Isle of Man
* Jersey
 |
| **United States** – United States of America | A UN member state | A None | The United States is a federation of 50 states, one federal district, and one incorporated territory. Additionally, the Federal government of the United States has sovereignty over 13 unincorporated territories. Of these territories, the following five are inhabited possessions:

* American Samoa
* Guam
* Northern Mariana Islands
* Puerto Rico
* U.S. Virgin Islands

It also has sovereignty over several uninhabited territories:
* Baker Island
* Howland Island
* Jarvis Island
* Johnston Atoll
* Kingman Reef
* Midway Atoll
* Navassa Island
* Wake Island

It also disputes sovereignty over the following two territories:
* *Bajo Nuevo Bank*
* *Serranilla Bank*

Three sovereign states have become associated states of the United States under the Compact of Free Association:
* Marshall Islands – Republic of the Marshall Islands
* Загбар:Country data Micronesia – Federated States of Micronesia
* Palau – Republic of Palau
 |
| **Uruguay** – Oriental Republic of Uruguay | A UN member state | A None |  |
| **Uzbekistan** – Republic of Uzbekistan | A UN member state | A None | Uzbekistan contains one autonomous region, Karakalpakstan. |
| **Vanuatu** – Republic of Vanuatu | A UN member state | A None |  |
| **Vatican City** – Vatican City State | A UN General Assembly observer state under the designation of "Holy See"; member of three UN specialized agencies and the IAEA | A None | Administered by the Holy See, a sovereign entity with diplomatic relations to [[International recognition of Загбар:Numrec/Holy See Загбар:Numrec/Holy See|**Ошибка выражения: неопознанный символ пунктуации «[»** states]]. This figure consists of **Ошибка выражения: неопознанный символ пунктуации «[»** UN member states, the Cook Islands, the Republic of China (Taiwan), and the State of Palestine. In addition, the European Union and the Sovereign Military Order of Malta maintain diplomatic relations with the Holy See. The Holy See is a member of the IAEA, ITU, UPU, and WIPO and a permanent observer of the UN (in the category of "Non-member State") and multiple other UN System organizations. The Vatican City is governed by officials appointed by the Pope, who is the Bishop of the Diocese of Rome and *ex officio* sovereign of Vatican City. |
| **Venezuela** – Bolivarian Republic of Venezuela | A UN member state | A None | Venezuela is a federation of 23 states, one capital district, and federal dependencies. |
| **Vietnam** – Socialist Republic of Vietnam | A UN member state | A None |  |
| ZZZ*Western Sahara → See Sahrawi Arab Democratic Republic listing* |
| **Yemen** – Republic of Yemen | A UN member state | A None |  |
| **Zambia** – Republic of Zambia | A UN member state | A None |  |
| **Zimbabwe** – Republic of Zimbabwe | A UN member state | A None |  |
| ZZZ↑ UN member states and General Assembly observer states ↑ | A ZZZ | ZZZ |  |
| ZZZ | AB | B |  |
| ZZZ↓ Other states ↓ | D AAA | ZZZ |  |
| **Abkhazia** – Republic of Abkhazia | D No membership | Загбар:Claimedby | Recognised by Russia, Nauru, Nicaragua, Syria, Venezuela, Artsakh, South Ossetia and Transnistria. Claimed in whole by Georgia as the Autonomous Republic of Abkhazia. |
| **Artsakh** – Republic of Artsakh | D No membership | Загбар:Claimedby | A *de facto* independent state, recognised only by Abkhazia, South Ossetia and Transnistria. Claimed in whole by Azerbaijan. |
| **Cook Islands** | D Member of eight UN specialized agencies | A None
(See political status) | A state in free association with New Zealand, Загбар:Numrel. The Cook Islands is a member of multiple UN agencies with full treaty making capacity. It shares a head of state with New Zealand as well as having shared citizenship. |
| **Kosovo** – Republic of Kosovo | D Member of two UN specialized agencies | Загбар:Claimedby | Pursuant to United Nations Security Council Resolution 1244, Kosovo was placed under the administration of the United Nations Interim Administration Mission in Kosovo in 1999. Kosovo declared independence in 2008, and it has received diplomatic recognition from 112 UN member states and the Republic of China, while 18 states have recognized Kosovo only to later withdraw their recognition. Serbia continues to maintain its sovereignty claim over Kosovo. Other UN member states and non UN member states continue to recognise Serbian sovereignty or have taken no position on the question. Kosovo is a member of the International Monetary Fund and the World Bank Group. The Republic of Kosovo has *de facto* control over most of the territory, with limited control in North Kosovo. |
| **Niue** | D Member of five UN specialized agencies | A None
(See political status) | A state in free association with New Zealand, Загбар:Numrel. Niue is a member of multiple UN agencies with full treaty making capacity. It shares a head of state with New Zealand as well as having shared citizenship. |
| **Northern Cyprus** – Turkish Republic of Northern Cyprus | D No membership | Загбар:Claimedby | Recognised only by Turkey. Under the name "Turkish Cypriot State", it is an observer state of the Organisation of Islamic Cooperation and the Economic Cooperation Organization. Northern Cyprus is claimed in whole by the Republic of Cyprus. |
| **Sahrawi Arab Democratic Republic** | D No membership | Загбар:Claimedby | Recognised at some stage by [[International recognition of Загбар:Numrec/SADR Загбар:Numrec/SADR|**Ошибка выражения: неопознанный символ пунктуации «[»** UN member states]], **Ошибка выражения: неопознанный символ пунктуации «[»** of which have since withdrawn or frozen their recognition. It is a founding member of the African Union and the Asian–African Strategic Partnership formed at the 2005 Asian–African Conference. The territories under its control, the so-called Free Zone, are claimed in whole by Morocco as part of its Southern Provinces. In turn, the Sahrawi Arab Democratic Republic claims the part of Western Sahara to the west of the Moroccan Wall controlled by Morocco. Its government resides in exile in Tindouf, Algeria. |
| **Somaliland** – Republic of Somaliland | D No membership | Загбар:Claimedby | A *de facto* independent state, not diplomatically recognised by any other state, claimed in whole by the Federal Republic of Somalia. |
| **South Ossetia** – Republic of South Ossetia–the State of Alania | D No membership | Загбар:Claimedby | A *de facto* independent state, recognised by Russia, Nicaragua, Nauru, Syria, Venezuela, Abkhazia, Artsakh and Transnistria. Claimed in whole by Georgia as the Provisional Administrative Entity of South Ossetia. |
| **Taiwan** – Republic of China | D No membership | Partially unrecognised. Загбар:Claimedby | A state competing (nominally) for recognition with the People's Republic of China (PRC) as the government of China since 1949. The Republic of China (ROC) controls the island of Taiwan and associated islands, Quemoy, Matsu, the Pratas and parts of the Spratly Islands, and has not renounced claims over its annexed territories on the mainland. The ROC is recognised by [[International recognition of Загбар:Numrec/ROC Загбар:Numrec/ROC|**Ошибка выражения: неопознанный символ пунктуации «[»**]] UN member states and the Holy See as of Загбар:Numrec/ROC Загбар:Numrec/ROC Загбар:Numrec/ROC, none of which recognise the PRC. Additionally, one UN member (Bhutan) has refrained from recognising either the ROC or the PRC.

The territory of the ROC is claimed in whole by the PRC. The ROC participates in international organizations under a variety of pseudonyms, most commonly "Chinese Taipei" and in the WTO it has full membership. The ROC was a founding member of the UN and enjoyed membership from 1945 to 1971, with veto power in the UN Security Council. See China and the United Nations. |
| **Transnistria** – Pridnestrovian Moldavian Republic | D No membership | Загбар:Claimedby | A *de facto* independent state, recognised only by Abkhazia, Artsakh and South Ossetia. Claimed in whole by Moldova. |
| ZZZ↑ Other states ↑ | D ZZZ | ZZZ |  |
| ZZZZ | ZZZZ | ZZZZ |  |

Загбар:Col-2**Legend "Membership within the UN System" column**

  UN Member states  UN General Assembly Observer states  Member of a UN Specialized Agency  No membership in the UN SystemЗагбар:Col-2
**Legend "Sovereignty dispute" column**

  Undisputed sovereignty  Sovereignty disputed

|
|  |

## Оронууд

**Азербайжан·**  Арабын Нэгдсэн Эмирт Улс  **·**  Армени  **·**  Афганистан  **·**  Балба  **·**  Бангладеш  **·**  Бахрейн  **·**  Бруней  **·**  Бутан  **·**  Вьетнам  **·**  Гүрж  **·**  Египет  **·**  Зүүн Тимор (Тимор-Лесте)  **·**  Израиль  **·**  Индонез  **·**  Йордан  **·**  Ирак  **·**  Иран  **·**  Йемен  **·**  Казахстан  **·**  Камбож  **·**  Катар  **·**  Кипр  **·**  Кыргызстан  **·**  Кувейт  **·**  Лаос  **·**  Ливан  **·**  Малайз  **·**  Мальдив  **·**  Монгол Улас  **·**  Мьянмар  **·**  Оман  **·**  Оросой холбоото улас  **·**  Узбекистан  **·**  Пакистан  **·**  Саудын Араб  **·**  Сингапур  **·**  Сири  **·**  Хойд Солонгос  **·**  Өмнөд Солонгос  **·**  Тажикистан  **·**  Хитад Улас  **·**  Таиланд  **·**  Туркменистан  **·**  Турк  **·**  Филиппин  **·**  Шри Ланка  **·**  Энэтхэг  **·**  Эсватини  **·**  Жибэн  **·**  Азербайжан  **·**  Албани  **·**  Андорра  **·**  Армен  **·**  Беларусь  **·**  Бельги  **·**  Болгар  **·**  Босни ба Херцеговина  **·**  Ватикан  **·**  Герман  **·**  Грек  **·**  Гүрж  **·**  Дани  **·**  Ирланд  **·**  Исланд  **·**  Испани  **·**  Итали  **·**  Казахстан  **·**  Кипр  **·**  Ород  **·**  Латви  **·**  Литва  **·**  Лихтенштейн  **·**  Люксембург  **·**  Хойто Македони  **·**  Мальта  **·**  Молдав  **·**  Монако  **·**  Монтенегро  **·**  Нидерланд  **·**  Норвеги  **·**  Нэгдсэн Вант Улс  **·**  Польш  **·**  Португал  **·**  Румын  **·**  Сан-Марино  **·**  Серби  **·**  Словак  **·**  Словен  **·**  Турк  **·**  Унгар  **·**  Украина  **·**  Финланд  **·**  Франц  **·**  Хорват  **·**  Чех  **·**  Швейцари  **·**  Швед  **·**  Эстон  **·**  Амеэрикын Нэгэдэһэн Улас  **·**  Антигуа ба Барбуда  **·**  Багамын арлууд  **·**  Барбадос  **·**  Белиз  **·**  Гайти  **·**  Гватемал  **·**  Гондурас  **·**  Гренада  **·**  Доминика  **·**  Доминиканы Бүгд Найрамдах Улс  **·**  Канад  **·**  Коста-Рика  **·**  Куба  **·**  Мексик  **·**  Никарагуа  **·**  Панам  **·**  Сальвадор  **·**  Сент-Винсент ба Гренадин  **·**  Сент-Китс ба Невис  **·**  Сент-Люси  **·**  Тринидад ба Тобаго  **·**  Ямайк  **·**  Аргентин  **·**  Боливи  **·**  Бразил  **·**  Венесуэл  **·**  Гайана  **·**  Колумб  **·**  Парагвай  **·**  Перу  **·**  Суринам  **·**  Уругвай  **·**  Чили  **·**  Эквадор  **·** Алжир **·**  Ангол  **·**  Бенин  **·**  Ботсвана  **·**  Буркино-Фасо  **·**  Бурунди  **·**  Габон  **·**  Гамби  **·**  Гана  **·**  Гвиней  **·**  Гвиней-Бисау  **·**  Джибути  **·**  Египет  **·**  Замби  **·**  Зимбабве  **·**  Кабо-Верде  **·**  Камерун  **·**  Кени  **·**  Коморын арлууд  **·**  Конго  **·**  Ардчилсан Конго  **·**  Кот д'Ивуар  **·**  Лесото  **·**  Либери  **·**  Ливи  **·**  Маврикий  **·**  Мавритан  **·**  Мадагаскар  **·**  Малави  **·**  Мали  **·**  Марокко  **·**  Мозамбик  **·**  Намиби  **·**  Нигер  **·**  Нигери  **·**  Өмнөд Африк  **·**  Өмнөд Судан  **·**  Руанда  **·**  Сан-Томе ба Принсип  **·**  Сейшелийн арлууд  **·**  Сенегал  **·**  Сомали  **·**  Судан  **·**  Сьерра-Леоне  **·**  Танзани  **·**  Того  **·**  Тунис  **·**  Төв Африк  **·**  Уганда  **·**  Чад  **·**  Экваторын Гвиней  **·**  Эритрей  **·**  Этиоп  **·**  Австрали  **·**  Вануату  **·**  Кирибати  **·**  Маршаллын арлууд  **·**  Микронези  **·**  Науру  **·**  Палау  **·**  Папуа-Шинэ Гвиней  **·**  Самоа  **·**  Соломоны арлууд  **·**  Тонга  **·**  Тувалу  **·**  Фижи  **·**  Шэнэ Зеланд

## Холбооһон

* Дэлхийд хэдэн орон байдаг вэ? - энэ хариулж болохгүй асуултын талаарх Дэйвид Марорегийн ниитлэл

Эшэ татахада гараһан алдуу: Для существующих тегов `<ref>` группы «lower-alpha» не найдено соответствующего тега `<references group="lower-alpha"/>`