# Аляска

|  |
| --- |
|  |
| **Аляска можо улас** State of Alaska |
| АНУ-ай можо улас |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  | Далбаа | Уласай тамга |  |

 |
| **УряаNorth to the Future* *Хойто ерээдүйн зүг* |
|  АНУ-да Аляскын байра |
| **Ниислэл** | Джуно |
| **Албан ёһоной хэлэн** | Англи |
| **Нютаг дэбисхэр** |
|   Ниитэ | 1 717 854 км² |
|   Уһанай хуби | 236 507 км² (13,77 %) |
| **Хүн зон** |  731 449 (2012) |
| **Можо улас болоһон үдэр** | 1959 оной 1 һарын 3 (49-дэхи) |
| **Захиргаан** |
|  - Амбан захирагша | Шон Парнелл |
|  - Дэд захирагша | Мид Тредвелл |

**Аляска** (англи: Alaska) — Хойто Америкэ түбиин баруун хойто хэһэгтэ оршихо Америкын Нэгэдэһэн Уласай можо улас юм. 2007 оной байдалаар хүн зон 683,478 байһанай ойролсоогоор 50%-нь Анкоридж метрополиин бүһын дагуу ажаһуудаг.

Конгрессһоо Аляскын байгаалиин нөөсэ баялигые АНУ-ай ерээдүйн үдэлтэ хүгжэлдэ онсо шухала ажа холбогдолтой гэжэ үзэн шиидбэри гаргаһанай үндэһэн дээрэ тус нютагые Россиин эзэнтэ гүрэнһөө худалдан абаа. Америкын Нэгэдэһэн Улас 1867 оной гурбадугаар һарын 30-нда нэгэ акр газарые 2 түб гү, али нэгэ га газарые 5 цент оршом үнээр ниитэ 7.2 сая доллараар худалдан абаһан. Ханша уналтые тоосожо үзэбэл тухайн үедэ түлэһэн мүнгэн дүн 2008 оной 360 сая оршом доллартай тэнсэнэ. 1912 оной табадугаар һарын 11-нда зохёон байгуулалтай нютаг дэбисхэр болгохоһоо үмэнэ энэ нютагта засаг захиргаанай хэд хэдэн өөршэлэлтэ хэгдэһэн. 1959 оной нэгэдүгээр һарын 3-нда АНУ-ай 49-дэхи можо улас болоо. Хойгые нэрэлхэдэл хэрэглэдэг байһан "Аляска" гэхэ нэрые Россиин колонизацилгын үедэ үгэһэн болоод энэ нэрэнь алеут хэлэнэй *alaxsxaq* ("эхэ газар" гү, али үгэшэлбэл "тэнгисэй ажаллалга шэглэдэг зүйл" гэһэн үгэһөө гаралтай. Энэ можо уласые мүн эжэл үндэһэнһөө гаралтай алеут үгэ болохо *Alyeska* гү, али "ехэ газар" гэһэн үгээр нэрэлдэг.

## Холбооһон

* *Энэ хуудаһан* **Аляскагэһэн Викимедиа сангай ангилал холбооһотой.*

Можо уласай засагай газар
* State of Alaska website
* Alaska State Databases Архивировалһан 15 арба һара 2011 оной. - Annotated list of searchable databases produced by Alaska state agencies and compiled by the Government Documents Roundtable of the American Library Association.

АНУ-ай засагай газар
* Energy & Environmental Data for Alaska
* USGS real-time, geographic, and other scientific resources of Alaska
* US Census Bureau Архивировалһан 27 таба һара 2010 оной.
* Alaska State Facts Архивировалһан 15 арбан хоёр һара 2011 оной.

Бусад
* Alaska Community Database System
* Alaska's Digital Archives
* Alaska Архивировалһан 2 долоо һара 2007 оной., project area of the American Land Conservancy Архивировалһан 20 таба һара 2009 оной.
* Alaska Inter-Tribal Council

|  |
| --- |
|  АНУ-ай засаг захиргаанай хуубари |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Можо уласууд |
Айдахо | Айова | Алабама | Аляска | Аризона | Арканзас | Баруун Вирджини | Вайоминг | Вашингтон | Вермонт | Вирджини | Висконсин | Гавай | Делавэр | Джорджи | Иллинойс | Индиана | Калифорни | Канзас | Кентукки | Колорадо | Коннектикут | Луизиана | Массачусетс | Миннесота | Миссисипи | Миссури | Мичиган | Монтана | Мэн | Мэриленд | Небраска | Невада | Нью-Гэмпшир | Нью-Джерси | Нью-Йорк | Нью-Мексико | Огайо | Оклахома | Орегон | Пенсильвани | Род-Айленд | Теннесси | Техас | Урда Дакота | Урда Каролина | Флорида | Хойто Дакота | Хойто Каролина | Юта |
| Холбооной тойрог |
Вашингтон (Колумби тойрог) |
| Арал нютаг дэбисхэрнүүд |
Америкын Самоа | АНУ-ай Виргиниин аралнууд | Гуам | Пуэрто-Рико | Хойто Марианай аралнууд |
| Бишыхан аралнууд |
Бахо-Нуэво\* | Бейкэр арал | Уэйк арал | Джарвис арал | Джонстон атолл | Кингмен шүрэн арал | Мидуэй атолл | Навасса арал | Пальмира атолл | Серранилла арал | Хаулэнд арал |

 |