# Upravni okruzi u Srbiji

Okruzi Republike Srbije
 **Upravni okruzi**  nisu oblik lokalne samouprave niti dio teritorijalne organizacije Republike Srbije, već način obavljanja državne uprave. Prema Zakonu o državnoj upravi je određeno da se upravni okrug obrazuje radi vršenja poslova državne uprave izvan sjedišta organa državne uprave.

Uredbom Vlade Republike Srbije, od 29. januara 1992. godine, određeni su poslovi državne uprave koje ministarstva obavljaju izvan svojih sjedišta u okruzima kao područnim središtima državne vlasti. Prema uredbi Vlade Srbije iz februara 2006. godine okruzi mijenjaju ime u upravni okruzi.

## Upravni okruzi u Srbiji

Upravni okrug je područni centar državne uprave koji obuhvata okružne područne jedinice. U upravnom okrugu organ državne prave, po vlastitoj odluci, može obavljati poslove državne uprave kao što su:rješavanje u upravnim stvarima u prvom stupnju ili o žalbi, vršenje nadzora nad radom imatelja javnih ovlasti i vršenje inspekcijskog nadzora.

U Republici Srbiji postoji 29 upravnih okruga, a područje svakog od upravnih okruga obuhvata određeni broj općina i gradova.

Grad Beograd ima status posebne upravne jedinice u Srbiji, koja ima svoju upravu: Skupštinu grada Beograda, gradonačelnika grada Beograda, Gradsko vijeće grada Beograda i Gradsku upravu grada Beograda. Područje Grad Beograd a je podijeljeno na 17 gradskih općina, koje imaju svoje lokalne organe vlasti. Podjela grada Beograda na gradske općine utvrđuje se statutom grada Beograda.

## Uloga upravnih okruga

| Upravni okruzi tzv. *Centralne Srbije* |
| --- |
| Upravni okrug | Sjedište okruga | Statistička regija | Površina  km²  | Stanovništvo Popis 2011.   :Popis 2002., Indeks = I1 | Gustoća naseljenosti  (gradska:stan./km²)  | Lokalne samouprave2 | Naselja  (gradska seoska)  |
| Borski okrug  | Bor | Južna i istočna Srbija | 3.507 |  0123848  123.848  (146.551, I = 84,5)  |  0353  35,3 | Bor Kladovo Majdanpek Negotin |  **090  90**  (gradska:6 seoska:84) |
| Braničevski okrug  | Požarevac | Južna i istočna Srbija | 3.865 |  0180480  180.480  (200.503, I = 90,0)  |  0467  46,7 | Veliko Gradište Golubac Žabari Žagubica Kučevo Malo Crniće Petrovac na Mlavi Požarevac (gradska:Kostolac, Požarevac) |  **189  189**  (gradska:7 seoska:182) |
| Beograd  | Beogradski upravni okrug | Beogradski region | 3.227 |  1639121  1.639.121  (1.576.124, I = 104,0)  |  05079  507,9 |  (*Barajevo, Voždovac, Vračar, Grocka, Zemun, Zvezdara, Lazarevac, Mladenovac, Novi Beograd, Obrenovac, Palilula, Rakovica, Savski Venac, Sopot, Stari grad, Surčin, Čukarica*)  |  **169  169**  (gradska:18 seoska:151) |
| Zaječarski okrug  | Zaječar | Južna i istočna Srbija | 3.623 |  0118561  118.295  (137.561, I = 86,0)  |  0327  32,7 | Boljevac Zaječar Knjaževac Sokobanja |  **173  173**  (gradska:5 seoska:168) |
| Zlatiborski okrug  | Užice | Šumadija i zapadna Srbija | 6.140 |  0284929  284.929  (313.396, I = 90,9)  |  0464  46,4 | Arilje Bajina Bašta Kosjerić Nova Varoš Požega Priboj Prijepolje Sjenica Užice Čajetina |  **438  438**  (gradska:11 seoska:427) |
| Jablanički okrug  4   | Leskovac | Južna i istočna Srbija | 2.769 |  0215463  215.463  (240.923, I = 89,4)  |  0778  77,8 | Bojnik Vlasotince Lebane Leskovac Medveđa crna Trava |  **336  336**  (gradska:7 seoska:329) |
| Kolubarski okrug  | Valjevo | Šumadija i zapadna Srbija | 2.474 |  0174228  174.228  (192.204, I = 90,6)  |  0704  70,4 | Valjevo Lajkovac Ljig Mionica Osečina Ub |  **218  218**  (gradska:7 seoska:211) |
| Mačvanski okrug  | Šabac | Šumadija i zapadna Srbija | 3.268 |  0297778  297.778  (329.625, I = 90,3)  |  0911  91,1 | Bogatić Vladimirci Koceljeva Krupanj Loznica Ljubovija Mali Zvornik Šabac |  **228  228**  (gradska:5 seoska:223) |
| Moravički okrug  | Čačak | Šumadija i zapadna Srbija | 3.016 |  0212149  212.149  (224.772, I = 94,4)  |  0703  70,3 | Gornji Milanovac Ivanjica Lučani Čačak |  **206  206**  (gradska:5 seoska:201) |
| Nišavski okrug  | Niš | Južna i istočna Srbija | 2.729 |  0373404  373.404  (381.757, I = 97,8)  |  1368  136,8 | Aleksinac Doljevac Merošina Grad Niš ' ' ( Medijan, Niška Banja, Palilula, pantelej, Crveni Križ )  *Ražanj Svrljig Gadžin Han* |  **285  285**  (gradska:8 seoska:277) |
| Pirotski okrug  | Pirot | Južna i istočna Srbija | 2.761 |  0092277  92.277  (105.654, I = 87,3)  |  0334  33,4 | Brinje Babušnica Dimitrovgrad Pirot |  **214  214**  (gradska:4 seoska:210) |
| Podunavski okrug  | Smederevo | Južna i istočna Srbija | 1.248 |  0198184  198.184  (210,290, I = 94,2)  |  1588  158,8 | Velika Plana Smederevo Smederevska Palanka |  **058  58**  (gradska:3 seoska:55) |
| Pomoravski okrug  | Jagodina | Šumadija i zapadna Srbija | 2.614 |  0212839  212.839  (227.435, I = 93,6)  |  0814  81,4 | Despotovac Jagodina Paraćin Rekovac Svilajnac Ćuprija |  **191  191**  (gradska:6 seoska:185) |
| Pčinjski okrug 4  | Vranje | Južna i istočna Srbija | 3.520 |  0158717  158.717  (227,690, I = 100)  |  0451  45,1 | Bosilegrad Bujanovac Vladičin Han Vranje (gradska: Vranje, Vranjska Banja ) Preševo Trgovište |  **363  363**  (gradska:6 seoska:357) |
| Rasinski okrug  | Kruševac | Šumadija i zapadna Srbija | 2.667 |  0240463  240.463  (259.441, I = 92,7)  |  0902  90,2 | Aleksandrovac Bruce Varvarin Kruševac Trstenik Ćićevac |  **296  296**  (gradska:5 seoska:291) |
| Raški okrug  | Kraljevo | Šumadija i zapadna Srbija | 3.918 |  0300102  300.102  (291,230, I = 103,0)  |  0766  76,6 | Vrnjačka Banja Kraljevo Novi Pazar Raška Tutin |  **359  359**  (gradska:9 seoska:350) |
| Toplički okrug  | Prokuplje | Južna i istočna Srbija | 2.231 |  0090600  90.600  (102.075, I = 88,8)  |  0406  40,6 | Blace Žitorađa Kuršumlija Prokuplje |  **267  267**  (gradska:4 seoska:263) |
| Šumadijski okrug  | Kragujevac | Šumadija i zapadna Srbija | 2.387 |  0290900  290.900  (298.778, I = 97,4)  |  1219  121,9 | Aranđelovac Batočina Knić Grad Kragujevac (gradska:Aerodrom, Pivara, Stanovo, Stari grad, Stragari) Lapovo Rača Topola |  **174  174**  (gradska:5 seoska:169) |
| Upravni okruzi Vojvodine |
| Južnobanatski okrug  | Pančevo | Vojvodina | 4.245 |  0291327  291.327  (313.937, I = 92,8)  |  0686  68,6 | Alibunar Bela Crkva Vršac Kovačica Kovin Opovo Plandište Pančevo |  **094  94**  (gradska:10 seoska:84) |
| Južnobački okrug  | Novi Sad | Vojvodina | 4.016 |  0607835  607.835  (593.666, I = 102,4)  |  1514  151,4 | Bač Bačka Palanka Bački Petrovac Beočin Bečej Vrbas Žabalj Grad Novi Sad  ( *Novi Sad, Petrovaradin* )  Sremski Karlovci Srbobran Titel Temerin |  **077  77**  (gradska:16 seoska:61) |
| Sjevernobanatski okrug  | Kikinda | Vojvodina | 2.329 |  0146690  146.690  (165.881, I = 88,4)  |  0630  63,0 | Ada Kanjiža Kikinda Novi Kneževac Senta Čoka |  **050  50**  (gradska:7 seoska:43) |
| Sjevernobački okrug  | Subotica | Vojvodina | 1.784 |  0185552  185.552  (200.140, I = 92,7)  |  1040  104,0 | Bačka Topola Mali Iđoš Subotica |  **045  45**  (gradska:3 seoska:42) |
| Srednjobanatski okrug  | Zrenjanin | Vojvodina | 3.256 |  0186851  186.851  (208.456, I = 89,6)  |  0574  57,4 | Žitište Zrenjanin Nova Crnja Novi Bečej Sečanj |  **055  55**  (gradska:4 seoska:51) |
| Sremski okrug  | Sremska Mitrovica | Vojvodina | 3.486 |  0311053  311.053  (335.901, I = 92,6)  |  0892  89,2 | Inđija Irig Pećinci Ruma Sremska Mitrovica Stara Pazova Šid |  **109  109**  (gradska:7 seoska:102 |
| Zapadnobački okrug  | Sombor | Vojvodina | 2.420 |  0187581  187.581  (214.011, I = 87,7)  |  0775  77,5 | Apatin Kula Odžaci Sombor |  **037  37**  (gradska:5 seoska:32 |

### Kosovo i Metohija

Upravni okruzi Kosova i Metohije *de facto* nemaju funkciju teritorijalne i administrativne podjele Kosova. Srbija ne priznaje nezavisnost Kosova, te se i dalje u zakonskim aktima Srbije, Kosovo pod imenom Kosovo i Metohija, smatra dijelom Srbije. Proglašavanjem nezavisnosti Kosova, 2008. godine, Kosovo je podijeljeno na 38 općina.

| Upravni okruzi Kosova i Metohije3 |
| --- |
| Upravni okrug | Sjedište okruga | Statistička regija | Površina  km²  | Stanovništvo Popis 2011.  (gradska:Popis 2002., Indeks = I1 | Gustoća naseljenosti  (gradska:stan./km²)  | Lokalne samouprave2 | Naselja  (gradska seoska)  |
| Kosovski okrug  | Priština | Kosovo | 3.117 |  -  -  (672.292, I = -)  |  2157  215,7 | Glogovac Kačanik Kosovo Polje Lipljan Obilić Podujevo Grad Priština Uroševac Štimlje Štrpce |  **-  -**  |
| Kosovskomitrovački okrug  | Kosovska Mitrovica | Kosovo | 2.050 |  -  -  (275.904, I = -)  |  1346  134,6 | Vučitrn Zvečan Zubin Potok Kosovska Mitrovica Leposavić Srbica |  **-  -**  |
| Kosovskopomoravski okrug  | Gnjilane | Kosovo | 1.412 |  -  -  (217.726, I = -)  |  1542  154,2 | Vitina Gnjilane Kosovska Kamenica Novo Brdo |  **-  -**  |
| Pećki okrug  | Peć | Kosovo | 2.450 |  -  -  (414.187, I = -)  |  01691  169,1 | Dečani Đakovica Istok Klina Peć |  **-  -**  |
| Prizrenski okrug  | Prizren | Kosovo | 1.910 |  -  -  (376.085, I = -)  |  1969  196,9 | Gora Orahovac Prizren Suva Reka |  **-  -**  |

1 Indeks (I) je procentualni omjer broja stanovnika okruga prema Popisu 2011. i prema Popisu 2002;

2 Jedinice lokalne samouprave su gradovi i općine. Pojedini gradovi su podijeljeni na gradske općine, koje suštinski nemaju nadležnosti lokalne samouprave, već su ispostave Gradske samouprave. Stoga su gradske općine nabrojane u zagradi;

3 Nakon prelaska Kosova pod privremenu upravu UNMIK 1999. godine, u ovoj pokrajini je usvojena drugačija teritorijalna organizacija.

4 Većina pripadnika albanske nacionalne manjine u Pčinjskom i Jablaničkom okrugu nije se odazvala Popisu 2011. godine, zbog čega date brojke ne odgovaraju stvarnom stanju. Slično tome, većina pripadnika albanske nacionalne manjine u datim okruzima nije se odazvala ni na Popisu 2002. godine, ali je u datom popisu urađena naknadna procjena stanja.

## Upravni okruzi i teritorijalna organizacija

Republika Srbija je uređena Zakonom o teritorijalnoj organizaciji, usvojenim u Narodnoj Skupštini 29. decembra 2007. godine. Prema Zakonu, teritorijalnu organizaciju Republike Srbije kao teritorijalne jedinice čine općine, gradovi i grad Beograd (tj. lokalne samouprave) i autonomne pokrajine - kao oblici teritorijalne autonomije. Upravni okruzi nisu oblik teritorijalne organizacije.

## Zbirka slika

* Teritorijalna organizacija i okruzi u Srbiji 1993. godine
* Teritorijalna organizacija i okruzi u Srbiji 2001. godine
* Teritorijalna organizacija i okruzi u Srbiji 2005. godine
* Teritorijalna organizacija i upravni okruzi u Srbiji 2009. godine
* Teritorijalna organizacija i upravni okruzi u Srbiji 2010. godine
* Sudovi opće nadležnosti u Srbiji 2008. godine

## Takoder pogledajte

## Reference