Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Luteranizam

Luterova ruža, simbol luteranizma
**Luteranizam** je dio zapadnog kršćanstva koje se zasniva na učenju reformiste iz 16. vijeka Martina Luthera. Lutherovi pokušaji reforme teologije i crkvene prakse doveli su do protestantske reformacije. Reakcije vlasti i crkve na međunarodno širenje Lutherovih 95 teza su dovele do podjele kršćanstva.

Za razliku od reformatorskih crkvi, luterani i dalje prakticiraju mnoge sakramente i liturgijsku praksu iz pre-reformatoskih crkvi.

Nedovršeni članak Luteranizam koji govori o **religiji** treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.
# Adis Abeba

|  |
| --- |
| Addis Abeba |
| አዲስ አበባ |
| Grad |
| Mozaik grada |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Zastava | Grb |

 |
| Država |  Etiopija |
|  |
| Nadmorska visina | 2,355 m |
|  |
| Površina | 527 km2 |
|  |
| Stanovništvo | 3,384,569 (*2008*) |
|  - Metro | 4,567,857 |
|  |
| Osnovan | 1886. |
|  |
| Vremenska zona | UTC+3 |
| Pozivni broj | (+251) 11 |
|  |
|  |
| **Veb-sajt:**  addisababacity.gov.et |
|  |

**Adis Abeba** je glavni i najveći grad Etiopije. Osnovan je 1886. godine, na lokaciji koju je odabrala carica Taytu Betul. Prema podacima iz 2007. u Adis Abebi je živjelo 3.384.569 stanovnika, sa rastom broja stanovnika od 3,8% na godišnjem nivou. Kao grad država, Adis Abeba ima status i grada i države. U gradu živi 80 različitih naroda, koji govore 80 različitih jezika, a najveće vjerske zajednice čine muslimani i kršćani.

Jedno je od sjedišta Afričke unije, organizacije koja je nasljednica Organizacije afričkog jedinstva. Također je domaćin sjedišta Ekonomske komisije Ujedinjenih nacija za Afriku (ECA) i brojnih drugih kontinentalnih i međunarodnih organizacija. Zbog toga se Adis Abeba često naziva "politički centar Afrike" zbog svog historijskog, diplomatskog i političkog značaja za kontinent.

U gradu se nalazi Univerzitet u Adis Abebi.

## Reference

## Vanjski linkovi

* Zvanična stranica

Nedovršeni članak Adis Abeba koji govori o **gradovima** treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.
# Univerzitet u Tübingenu

| Univerzitet u Tübingenu |
| --- |
| Datum osnivanja | 1477 |
| Glavno sjedište | Tübingen |

**Univerzitet u Tübingenu** (njem. *Eberhard Karls Universität Tübingen*) otvoren je 1477. godine. Na njemu trenutno ima oko 28.700 studenata. Na univerzitetu podučava preko 450 profesora.

Univerzitet u Tübingenu ima dugu listu značajnih alumnija i osoblja. Po stanju iz 2023. godine, jedanaest dobitnika Nobelove nagrade , 18 dobitnika Leibnizove nagrade i pet profesora Alexandera von Humboldta povezano je s univerzitetom.

*Nova aula*
### Alumni & Fakultet

* Johannes Kepler
* Friedrich Hölderlin
* Georg Wilhelm Friedrich Hegel

Karl Eugen je dao Univerzitetu današnje ime. Pored univerzitetske reforme 1769. godine koja je koristila obrazovanoj eliti, on je također doprinio konsolidaciji svojih finansija trgovinom mladićima koji su morali ratovati u inostranstvu kao plaćenici.
### Dobitnici Nobelove nagrade

Christiane Nüsslein-Volhard (2007.)
Članovi fakulteta i alumni koji su dobili Nobelovu nagradu:

* William Ramsay (1904, hemija)
* Eduard Buchner (1907, hemija), fakultet
* Karl Ferdinand Braun (1909, fizika), fakultet
* Fritz Pregl (1923, hemija)
* Adolf Butenandt (1939, Hemija), fakultet
* Hans Bethe (1967, Fizika), fakultet
* Georg Wittig (1979, Hemija), fakultet
* Hartmut Michel (1988, hemija)
* Bert Sakmann (1991, Medicina)
* Christiane Nüsslein-Volhard (1995, Medicina), fakultet
* Günter Blobel (1999, medicina)

## Reference

## Vanjski linkovi

* Službena stranica
# Banda (višeznačnica)

**Banda** se može odnositi na:

* Banda, grupa delinkvenata koja nastaje radi vršenja dijela koja su inkriminisana krivičnim zakonikom

**Hrvatska**:

* Donja Banda, naselje u općini Orebić, Dubrovačko-neretvanska županija
# More Princa Gustava Adolfa

| More Princa Gustava Adolfa |
| --- |
| Lokacija | Arktički okean |
| Koordinate | ﻿ / ﻿ |
| Vrsta | More |
|  |
| Maks. dužina | 800 km |
| Interaktivna karta: More Princa Gustava Adolfa |

**More Princa Gustava Adolfa** (engleski: *Prince Gustav Adolf Sea*) je relativno mala akvatorija Arktičkog okeana smještena između ostrva *Borden* i *Mechenzie King* na zapadu i ostrva *Ellef Ringnes* na istoku te ostrva *Lougheed* na jugu. Na sjeveru je otvoreno ka Arktičkom okeanu.

Područje je otkrio norveški polarni istraživač Otto Sverdrup 1902. godine i nazvao ga u čast tadašnjeg švedskog princa *Gustava VI*.

## Reference

## Vanjski linkovi
# Mozambički kanal

Lokacija Mozambičkog kanala
**Mozambički kanal** je dio Indijskog okeana sa položajem između Madagaskara i Mozambika. Dug je oko 1.700 km i širok oko 419 km na svojoj najužoj tački između Mozambika i Madagaskara. Kanal dostiže najveću dubinu od 3.292 metra i to na mjestu koje se nalazi otprilike 230 km daleko od obale Mozambika. Kroz kanal u južnom smjeru protiče topla morska struja koja se spaja sa Agulhaškom strujom u blizini istočne obale Južne Afrike.

## Granice

Međunarodna hidrografska organizacija (IHO) definisala je granice Mozambičkog kanala kako slijedi:

* Na sjeveru od ušća rijeke Rovuma do Ras Habua, sjeverne tačke Grande Comorea, jednog od ostrva Komora pa do Cap d'Ambrea, najsjevernije tačke Madagaskara.
* Na istoku zapadnom obalom Madagaskara.
* Na jugu linijom iz Cap Sainte-Marie, najjužnije tačke Madagaskara do Ponto do Ouro koja, tačke koja se nalazi na afričkom kopnu.
* Na zapadu je kanal ograničen istočnom obalom Južne Afrike.

Iako je od strane IHO-a kao zapadna granica kanala definisana obala Južne Afrike, tačnija definicija zapadne granice kanala istočna obala Mozambika.

## Historija

Mozambički kanal je tokom 2. svjetskog rata bio mjesto sukoba poznatog kao Bitka za Madagaskar.

## Ostrva u kanalu

### Komori

* Grande Comore
* Mohéli
* Anjouan

### Francuska

* Mayotte
* Ostrvlje Glorieuses
* Juan de Nova
* Evropa
* Bassas da India

### Mozambik

* Arhipelag Primeiras i Segundas

## Reference
# OCLC

**OCLC, Inc.**, koja posluje kao **OCLC**, je američka neprofitna kooperativna organizacija "posvećena javnim svrhama unaprjeđenja pristupa svjetskim informacijama i smanjenja troškova informacija". Osnovan je 1967. godine kao **bibliotečki centar koledža Ohajo**, a zatim je postao **Online kompjuterski bibliotečki centar** kako se širio. 2017. ime je formalno promijenjeno u OCLC, Inc. OCLC i njegove biblioteke članice zajedno proizvode i održavaju WorldCat, najveći onlajn katalog za javni pristup (OPAC) na svijetu. OCLC se finansira uglavnom od naknada koje biblioteke plaćaju (oko 200 miliona USD godišnje ukupno po podacima iz 2016.) za mnoge različite usluge koje nudi. OCLC također održava Deweyjev sistem decimalne klasifikacije .

**OCLC** je svjetska neprofitna organizacija i usluga za biblioteke svih vrsta. Osnovana je 1967. godine kao *Ohio College Library Center* na inicijativu profesora sa univerziteta u Ohiu (SAD). Cilj je bio izgraditi sistem zasnovan na računarskoj mreži koja bi obuhvatila sve bibliotečke podatke sa navedenog univerziteta, ali je vremenom počela objedinjavati i građu drugih biblioteka u Sjedinjenim Američkim Državama i svijetu. Dostupnost građe OCLC-a provjerava se na *WorldCatu*, najvećoj bibliografskoj bazi podataka koja objedinjuje građu 72.000 svjetskih biblioteka, muzeja i arhiva.

## Također pogledajte

* Bibliografska baza podataka

## Reference

## Vanjski linkovi

* (en)(fr)(de)(sp)(nl)(po)(zh) Službene stranice OCLC-a
* (en) *WorldCat* - bibliotečka baza podataka bazirana na OCLC-u
# 824.

|  |
| --- |
| **Godine:**
◄◄ |
◄ |
820. |
821. |
822. |
823. |
**824.** | 825. | 826. | 827. | 828. | ► | ►► |
| **Decenije:**
◄ |
790-e |
800-e |
810-e |
**820-e** | 830-e | 840-e | 850-e | ► |
| **Vijekovi:**
◄ |
8. vijek |
**9. vijek** | 10. vijek | ► |

Godina **824.** (**DCCCXXIV**) bila je prijestupna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 824. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

### Evropa

* 11. novembar – Constitutio Romana uspostavlja vlast svetih rimskih careva nad papstvom Rima.
* Ekspedicija franačkih grofova Eblea i Aznara Sanchea protiv Pamplone u Španjolskoj. Stanovnici se obraćaju muslimanima, vjerovatno Banu Qasi iz Tudele. Dolazi do Bitke kod prolaza Roncevaux: dva grofa upadaju u zasjedu u Pirinejima, a Baski i Banu Qasi pobjeđuju franačku ekspediciju, zarobljeni Eble je poslan u Cordobu, dok je Aznar, koji je u rodu sa pobjednikom, pušten . Franački poraz označava kraj karolinške dominacije nad Navarom i stvaranje nezavisne kraljevine Pamplone.
* Iñigo Arista se pobunio protiv Franačkog carstva i uspostavio Kraljevinu Pamplonu, uz podršku Kordopskog emirata.
* Vikinški napadi u Irskoj na Kraljevinu Munster kod Skellig Michaela .
* Mauri koji su protjerani iz Kordobe, a zatim protjerani iz Aleksandrije gdje su se sklonili, preoteli su Krit od Bizantinaca . Andalužani predvođeni Abu Hafsom, nakon što su godinu prijeopljačkali obale, iskrcali su se sa 40 brodova, spalili ih i postavili svoj glavni grad u Kandiji. Odbili su dva pokušaja bizantijske flote da ih istisne 825. i 826. i postepeno zauzeli cijelo ostrvo (zauzimanje završeno 961.) .

### Britanija

* Vikinzi po drugi put napadaju Bangor (moderni Vels) i pljačkaju biskupiju (približan datum).

### Centralna Amerika

* 3. mart – Juun Tsak-Took i Ti-Chaak postaju suvladari majanskog grada države Machaquila u Gvatemali nakon smrti Sihyaj K'in Ich'aaka II, i vladaju do Juunove smrti 840. godine.

### Japan

* Zenpuku-ji, jedan od najstarijih hramova u Tokiju, osnovao je japanski budistički monah Kukai.

## 824. u temama

### Religija

* 11. februar – Papa Paskal I umire nakon 7-godišnje vladavine, a nasljeđuje ga Eugen II, kao 99. papa Katoličke crkve.

## Rođeni

* Tirmizi, perzijski učenjak i sastavljač hadisa (um. 892.)
* Chen Tao, kineski pjesnik (um. 882.)
* Ibn-Madže, perzijski učenjak i sastavljač hadisa
* Li Pu, princ iz dinastije Tang (um. 828.)
* Muhammed ibn Abdullah, muslimanski guverner (ili 825.)
* Zhao Chou, kineski vojskovođa (um. 889.)

## Umrli

* 11. februar – Pashal I, papa Katoličke crkve
* 5. mart – Suppo I, franački plemić
* 5. august – Heizei, car Japana (r. 773.)
* Adelard, vojvoda od Spoleta (Italija)
* Han Yu, kineski filozof i pjesnik (r. 768.)
* Mauring, franački plemić
* Mu Zong, car iz dinastije Tang (r. 795.)
* Óengus od Tallaghta, irski biskup
* Ruthmael, irski opat i biskup
* Sajjida Nafisa, arapska naučnica (r. 762.)
* Wetti iz Reichenaua, njemački naučnik
* Zhang Hongjing, kineski kancelar (r. 760.)

## Reference
# Željeznička pruga

Dvotračna željeznička pruga u jugozapadnom dijelu Čakovca (sjeverna Hrvatska)
**Željezničku prugu** čini jedan ili više kolosijeka, koji spajaju službena mjesta, po kojima se kreću željeznička vozila. Prema širini kolosijeka pruga može biti:

* uskog kolosijeka (750 mm, neki dijelovi Indonezije; 1000 mm, dijelovi Švicarske; 1067 mm, Južna Afrika, Japan)
* normalnog kolosijeka (1435 mm, najčešće korištena),
* širokog kolosijeka (1524 mm, Rusija; 1665 mm, Portugal; 1667 mm, Španija).

## Reference

## Vanjski linkovi
# Zimske olimpijske igre 1956.

Zimske olimpijske igre 1956.|  |
| Grad domaćin | Cortina d'Ampezzo, Italija |
| Br. država | 32 |
| Br. sportista | 821 |
| Br. takmičenja | 24 |
| Otvaranje igara | 26. januar 1956. |
| Zatvaranje igara | 5. februar 1956. |
|  |

U junu 1939. godine je Međunarodni olimpijski komitet odlučio da Cortina d'Ampezzo postane domaćin zimske olimpijade 1944. godine, ali ta olimpijada nije održana jer je izbio drugi svjetski rat.

Nakon završetka rata zimske olimpijade su održane u St. Moritzu i Oslu, da bi Cortina d'Ampezzo došla na red tek 1956. godine.

Ova zimska olimpijada je bila prva na kojoj su sudjelovali sportisti iz Sovjetskog saveza. Oni su svoj debi okrunili sa najvećim brojem medalja, od svih drugih država-sudionica.

Zimske olimpijske igre 1956. godine bile su prve na kojima su nakon drugog svjetskog rata nastupili sportisti iz oba dijela podijeljene Njemačke. Oni su nastupali zajedno, kao "Udruženi njemački tim".

## Vanjski linkovi

* Zimske olimpijske igre 1956. na Wikimedia Commonsu

Nedovršeni članak Zimske olimpijske igre 1956. koji govori o **sportu** treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.