Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Espoo

Grb grada Espoo
Lokacija
**Espoo** (švedski: Esbo) je drugi po veličini grad u Finskoj. Smješten je u južnom dijelu Finske na obali Finskog zaliva i ima 238.078 (31.12.2007.) stanovnika Espoo čini konurbaciju s još tri grada - Helsinki, Vantaa i Kauniainen koji su zajedno nazvani područje glavnog grada. Ovo područje ima oko 975.000 stanovnika.

## Također pogledajte

* Općine i gradovi u Finskoj
* Općine i gradovi u Finskoj prema površini
* Općine i gradovi u Finskoj prema broju stanovnika

## Reference
# Fermentacija

Bačve za fermentaciju u proizvodnju piva su bioreaktori
**Fermentacija** (lat. *fermentum*) pojam koji u hemiji i biologiji označava pretvaranje određenih organskih spojeva putem djelovanja enzima. U biotehnologiji fermentacija se koristi u kontroliranim uslovima. To se postiže bilo dodavanjem neophodnih enzima ili dodavanjem bakterija, gljivica i drugih bioloških ćelijskih kultura, čijim djelovanjem dolazi do fermentacije u okvirima njihove enzimski potaknute razmjene materija (metabolizma). Jednim dijelom, ovi mikroorganizmi su prirodno potaknuti na djelovanje, što se naziva *spontana fermentacija*. U industriji koriste se za tu svrhu vještački uzgojene čiste kulture mikroorganizama, da bi se lakše kontrolirao proces fermentacije i da bi se izbjegli neželjeni sporedni proizvodi.

## Definicija

Prvobitno se pod pojmom *fermentacija* podrazumijevala biotička reakcija bez prisustva zraka. [Fermentation, c’est la vie sans l’air (Louis Pasteur)]

Danas fermentacija obuhvata određene tehničke bioreakcije. Tako se naprimjer uz pomoć mikroorganizama sintetiziraju medicinski proizvodi poput inzulina, hijaluronske kiseline, streptokinaze i brojnih antibiotike poput penicilina u velikim količinama unutar bioreaktora. Mikroorganizmi su u mogućnosti sintetizirati određene spojeve koji se na uobičajeni način putem hemijskih reakcija vrlo teško dobijaju. Aparati i bioreaktori koji se koriste za fermentacije nazivaju se fermentori.

Vrenje je jedna posebna oblast fermentacije i odvija se isključivo bez prisustva zraka (anaerobno). Često se vrenje koristi i kao sinonim za fermentaciju. Međutim, vrenje ne uključuje i aerobne slučajeve kao i potpuno druge mikrobiološke i autolitičke enzimske procese, kao što su naprimjer usoljavanje riba. Aerobni procesi, kao što je sirćetno vrenje, označavaju se i kao *oksidativno vrenje*.

## Primjena

Fermentacija se koristi u velikoj paleti oblasti ljudske djelatnosti. Najpoznatiji način djelovanja fermentacije su proizvodi u ljudskoj ishrani. Veliki broj prehrambenih namirnica se proizvodi u procesu fermentacije mlijeka, poput kiselog mlijeka, vrhnja, jogurta, kefira i slično. Osim mlijeka, fermentiraju se još i listovi čaja i duhana.
U industrijskoj proizvodnji, fermentacija je široko rasprostranjen proces. Između ostalog, industrijskom fermentacijom se proizvodi bioetanol iz aminokiselina, organskih kiselina poput mliječne i limunske, do enzima poput fitaze za proizvodnju antibiotika i drugih farmaceutskih proizvoda. Tehnički bioetanol služi i kao biološko gorivo, a osim njega pivo, kvasac i biogas su glavni proizvodi industrijske fermentacije.

## Također pogledajte

* Alkoholno vrenje

## Reference

## Vanjski linkovi

* The chemical logic behind fermentation and respiration (eng)
* Fermentation der Kakaobohne (njem)
# Performans

Marina Abramović: *Sedam laganih komada*, 9. novembar 2005. godine.
**Performans** je žanr u kojem je umjetnost predstavljena "uživo", obično od strane umjetnika, ali ponekad i sa saradnicima ili izvođačima. Ovaj žanr je imao ulogu u avangardnoj umjetnosti tokom cijelog 20. vijeka, igrajući važnu ulogu u anarhističkim pokretima, kao što su futurizam i dadaizam.
Najznačajniji procvat umjetnosti performansa (koji je obuhvatio predstavnike ove vrste umjetnosti širom svijeta) dogodio se nakon slabljenja stvaralačkog opusa modernizma i apstraktnog ekspresionizma 1960-ih. Performans iz ovog perioda je bio posebno usmjeren na tijelo, a često se nazivao i "*Body art*". To je odražavalo razdoblje takozvane "dematerijalizacije umjetnosti objekta" i udaljavanje od tradicionalnih medija.
Performans je također odražavao politička previranja tog vremena: uspon feminizma, koji je poticao na razmišljanje o podjeli između ličnog i političkog kao i antiratnog aktivizma, koji je obezbjeđivao modele za ispolitizirane umjetničke "akcije." Iako su se teme zanimanja umjetnika performansa promijenile od 1960-ih, žanr je ostao stalno prisutan i uglavnom je pozdravljen sa dobrodošlicom u konvencionalne muzeje i galerije iz kojih je jednom bio isključen.

## Koncepti i stilovi

Umjesto traženja zabave, publika performans umjetnosti često očekuje da bude izazvana i provocirana. Gledaoci mogu biti upitani o vlastitoj definiciji umjetnosti, ali ne uvijek i na udoban ili prijatan način. Mnogi performans umjetnici ne mogu se lahko uklopiti u bilo koju stilsku kategoriju, a mnogi od njih i dalje odbijaju da se njihov rad svrstava u bilo koji poseban stil. Ovaj umjetnički pokret je proizveo raznolikost zajedničkih i preklapajućih pristupa, koji bi mogli biti identifikovani kao: akcije, Body art, dešavanja, umjetnost izdržljivosti i rituali. Iako se svi oni mogu opisati i generalizovati, njihove definicije, kao predstavnici umjetnosti performansa kao pokreta, stalno se razvijaju. I neki umjetnici su napravili posao koji spada u različite kategorije. Yves Klein, naprimjer, postavio je neke predstave koje se odnose na Fluxus pokret, a imaju osobine rituala i zbivanja, ali njegova umjetnička kreacija "*Anthropometries*" iz 1958. godine također se odnose na Body art.

## Također pogledajte

* Marina Abramović
* Abel Azcona

## Reference
# Anhui

**Anhui** (Kineski: 安徽, Ānhuī - kombinacija imena gradova Anćing i Huejdžou) je provincija na istoku Narodne Republike Kine. Površina provincije je 139.400 kvadratnih kilometara, gde je 2009. živjelo 54.692.289 stanovnika. Glavni grad je Hefei.

Stari grad Sanhe
Kroz Anhui protiču rijeke Jangce i Huej Ho. Na jugozapadu provincije su planine, među kojima je najpoznatija i najviša Huangšan sa 1873 metra visine. Klima u provinciji je između umjerene i suptropske.

Provincija Anhui je formirana u 17. vijeku. Glavne privredne grane su poljoprivreda i eksploatacija i prerada gvozdene rude. Anhui je značajno siromašniji od svojih razvijenih istočnih susjeda, provincija Džeđang i Đangsu.

## Reference

## Vanjski linkovi

* Provincija Anhuej
# Zimske azijske igre 1990.

II Azijske zimske igre| Grad domaćin | Sapporo, Hokkaidō |
| Država |  Japan |
| Organizator(i) | Olimpijski komitet Azije |
| Izdanje | II |
| Države učesnice | 9 |
| Debitanti | * Filipini
* Iran
* Kineski Taipei
 |
| Sportisti | 310 |
| Takmičenja | 33 u 6 sportova |
| Ceremonija otvaranja | 9. mart 1990. (1990-03-09) |
| Ceremonija zatvaranja | 14. mart 1990. |
| Svečano otvorio | Akihito Japanski car |
| Sportska zakletva | Seiko Hashimoto |
| Glavno borilište | Makomanai Indoor Stadium |
| ←  1986. Sapporo 1996. Harbin → |

**Zimske azijske igre 1990.** su bile druge Zimske azijske igre održane od 9-14. marta u Sapporu, Hokkaidō, Japan.

## Sportovi

* Alpsko skijanje (4) ()
* Biatlon (3) ()
* Brzo klizanje (9) ()
* Brzo klizanje na kratkim stazama (10) ()
* Hokej na ledu (1) ()
* Skijaško trčanje (6) ()

Demonstracioni sportovi
* Skijaški skokovi (1) ()

## Države učesnice

|  |  |
| --- | --- |
| * Filipini (1)
* Indija (12)
* Iran (10)
* Japan (80)
* Južna Koreja (63)
 | * Kina (73)
* Kineski Taipei (5)
* Mongolija (7)
* Sjeverna Koreja (54)
 |

## Osvojene medalje

  \*   Zemlja domaćin ( Japan)

II Zimske azijske igre| Rang | Nacija | Zlato | Srebro | Bronza | Ukupno |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. |  Japan\* | 18 | 16 | 13 | 47 |
| 2. |  Kina | 9 | 9 | 8 | 26 |
| 3. |  Južna Koreja | 6 | 7 | 8 | 21 |
| 4. |  Sjeverna Koreja | 0 | 1 | 4 | 5 |
| 5. |  Mongolija | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Ukupno (5 nacija) | 33 | 33 | 34 | 100 |

Šablon:Države na Zimskim Azijskim igrama 1990.
Šablon:Sportovi na Zimskim Azijskim igrama 1990.
# Makao

| Posebna upravna regija Makao澳門特別行政區 Região Administrativa Especial de Macau |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Zastava | Grb |

 |
| **Himna:**"March of the Volunteers"  |
| Položaj Macaua na karti Položaj Macaua
 |
| Glavni grad | nema glavnog grada
 |
| Službeni jezik | kineski, portugalski |
| Državno uređenje |   |
| • Predsjednik Vlade | Ho Iat Seng |
| Zakonodavstvo |  |
| Površina |
| • Ukupno | 28,6 km2 |
| • Vode (%) | 0 |
| Stanovništvo |
| • Ukupno  | 431.000 (167.) |
| • Gustoća | 17,31/km2  |
| Valuta | Makaonska pataka (MOP)  |
| Vremenska zona | UTC+8 |
| Pozivni broj | +853 |
| Internetska domena | .mo |

**Makao** (**Macao** ili **Macau**) je jedna od dvije teritorije posebne upravne regije Kine, zajedno sa Hong Kongom. Makao je teritorija na kojoj živi više od pola milona stanovnika, a sastoji od poluostrva i dva ostrva. Makao je u svijetu posebno poznat po turizmu i kockanju, kao i po razvijenoj tekstilnoj i elektroničkoj industriji, te bankarstvu. Makaom je upravljao Portugal sve do 1999. godine, kada je nadležnost prepuštena Kini. Ovo je bila najstarija evropska kolonija u Kini. U sastavu NR Kine, Makao uživa veliku autonomiju koja je garantovana po principu „jedna država, dva sistema”.

## Vanjski linkovi
# 2000-ite

|  |
| --- |
| **Mileniji:**
◄ |
**3. milenij**   |
| **Vijekovi:**
◄ |
20. vijek |
**21. vijek** | 22. vijek   |
| **Decenije:**
◄ |
1970-e |
1980-e |
1990-e |
**2000-te** | 2010-e | 2020-e | 2030-e | ► |
| **Godine:**
2000. |
2001. |
2002. |
2003. |
2004. |
2005. |
2006. |
2007. |
2008. |
2009. |

**2000-** te bile su decenija koja je počela 1. januara 2000., a završila se 31. decembra 2009.

Početkom decenije se dugo predviđao proboj ekonomskih divova u Aziji, poput Indije i Kine, koji su imali dvocifreni rast tokom skoro čitave decenije. Također ima koristi od ekonomskog buma, koji je doveo do toga da dvije najmnogoljudnije zemlje postaju sve dominantnija ekonomska sila. Brzo sustizanje ekonomija u usponu sa razvijenim zemljama izazvalo je protekcionističke tenzije tokom tog perioda i delimično je odgovorno za povećanje cijena energije i hrane na kraju decenije. Ekonomskim kretanjima u drugoj trećini decenije dominirala je svjetska ekonomska kriza, koja je započela krizom stanovanja i kredita u Sjedinjenim Državama krajem 2007. godine i dovela do bankrota velikih banaka i drugih finansijskih institucija. Izbijanje ove globalne finansijske krize izazvalo je globalnu recesiju, koja je počela u Sjedinjenim Državama i zahvatila veći dio industrijaliziranog svijeta.

Svjetski trgovinski centar u New Yorku, viđen 11. septembra 2001. godine. Let 175 je upravo uletio u Južni toranj.
Rat u Iraku
## Događaji

* Teroristički napadi 11. septembra na SAD.
* Rat protiv terorizma
* Uveden euro, proširenje Evropske unije.
* Srbija i Crna Gora postaju nezavisne države.
* Svjetska ekonomska kriza.

## Ličnosti

### Rođeni

### Umrli

## Reference

## Vanjski linkovi
# Grb Turske

Grb Turske
**Grb Turske**, iako neslužbeni državni simbol Turske proistekao iz nacionalne zastave, koristi se *de facto* kao nacionalni grb i nalazi se između ostalog na pasošu Turske, ličnoj karti i drugim državnim dokumentima.

Zvijezda i polumjesec, kao trenutni grb Turske su preuzeti sa zastave Osmanlijskog carstva iz 19. vijeka a status *de facto* nacionalnog grba su stekli nakon ukidanja osmanlijskog grba 1922. godine. Korišten je na nacionalnim ličnim kartama tokom 1930tih (sa kracima polumjeseca okrenutim ulijevo umjesto trenutno korištene orijentacije udesno).

Grb je jednostavnog heraldičkog dizajna. Sastoji se od crvenog ovala na kojem se nalaze vertikalno postavljeni polumjesec i zvijezda s turske zastave, koje okružuje zvanični naziv države na turskom. Grb podsjeća na neke stare grbove iz perioda osmanlijskog carstva.

## Upotreba grba

### Bijeli polumjesec i zvijezda unutar kružnice

Grb, koji je ustvari isječak u obliku kružnice sa turske zastave (u nekoliko sličnih varijanti) je jedna od varijanti grba Turske koji koriste neka ministarsta i vladine institucije, Velika narodna skupština Turske kao i neki sportski timovi i sportisti. Takođe se koristio i na starim turskim ličnim kartama.

* Grb kružnog oblika korišten od strane nacionalnih sportskih reprezentacija i timova kao i u drugim poluslužbenim svrhama
* Grb koji koristi Velika narodna skupština Turske
* Grb koji se koristio u kabinetu Premijera Turske od 1920. do 2018.

### Grb Ministarstva vanjskih poslova

Ministarstvo vanjskih poslova Turske često koristi grb ovalnog oblika, crvene podloge optočene zlatnom bojom i simbolom Republike Turske (polumjesec i zvijezda) također zlatne boje, smještenih u centru podloge. Ovalni oblik ovog grba potiče još iz 19. vijeka. Mjesec i zvijezda na grbu su u vertikalnom nizu, tako da se zvijezda nalazi iznad polumjeseca. Ova varijanta grba, uz natpis  *'Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliği* što bi u prijevodu na bosanski jezik doslovno značilo  *Ambasada Republike Turske*, se nalazi na turskim ambasadama.

* Grb koji koristi Ministarstvo vanjskih poslova Turske u diplomatsko-konzularnim predstavništima.
* Varijanta grba također korištena od strane Ministarstva vanjskih poslova

### Predsjednički pečat

Pečat predsjednika Turske je kružnog oblika, crvene podloge sa 16 petokrakih zvijezda zlatne boje raspoređenih ravnomjerno po obodu grba sa velikom zvijezdom, sa 16 krakova različite dužine, također zlatne boje koja se nalazi u centru podloge grba. Zvijezde raspoređene po obimu grba simboliziraju 16 velikih turskih carstava. Izgled i upotreba grba regulirana je zakonom.

* Pečat Predsjednika Turske
* Zastava Predsjednika Turske

## Također pogledajte

* Zastava Turske

## Reference
# Diyarbakır (pokrajina)

|  |
| --- |
| Pokrajina Diyarbakır (*Diyarbakır ili*) |
| pokrajina |
| Država |  Turska |
|  |
| Glavni grad | Diyarbakır |
|  |
| Površina | 15 355 km2 |
|  |
| Stanovništvo | 1 528 958 (*31. 12. 2010*) |
| Gustoća | 100 /km2  |
|  |
| Pozivni broj | 0412 |
|  |
|  |

**Pokrajina Diyarbakır** (tur.:  *Diyarbakır ili*; kurdski: *Amed*; sirijski: ܐܡܝܕ *Āmîd*; ; grčki: Aμιδα, *Amida*) (često pisan i izgovaran kao **Dijarbekir** ili **Dijarbakir**) je pokrajina u jugoistočnom dijelu Turske.

## Historija

Sama Pokrajina je tokom svoje historije bilo dom mnogih civilizacija a u okolnim područjedom su pronađeni mnogi artefakti iz mezolita, odnosno srednjeg perioda kamenog doba. Ovom teritorijom su vladali: Huriti, Hetiti, Asirsci, Armeni, Perzijanci, Makedonci, Arapi, Seldžuci, Mongoli i Osmanlije.

Većinu stanovništva u provinciji čine Kurdi.

## Okruzi

Pokrajina se dijeli na 14 okruga:

* Bismil
* Çermik
* Çınar
* Çüngüş
* Dicle
* Diyarbakır
* Eğil
* Ergani
* Hani
* Hazro
* Kocaköy
* Kulp
* Lice
* Silvan

## Reference
# Thomas Paine

Thomas Paine
**Thomas Paine** (Tomas Pejn; 29. januar 1737 — 8. juni 1809) je bio britanski pisac i revolucionar. Odrastao u porodici kvekera. U Sjedinjene Američke Države je otišao 1774. i u Ratu za nezavisnost borio se na strani kolonista. U Veliku Britaniju se vratio 1789. godine, ali pošto je optužen za izdaju pobjegao je u Francusku, gdje je bio pristalica republikanizma. Za vrijeme jakobinske diktature jedva je izbjegao giljotiranje. Paineov radikalizam spojio je privrženost političkoj slobodi sa snažnom vjerom u suverenitet naroda, što je inspirisalo i liberalni republikanizam i socijalistički egalitarizam.

Paineova najznačajnija djela su:

* *Zdrav razum* (1777)
* *Prava čovjeka* (1791/92)
* *Doba razuma* (1794)

## Također pogledajte

* Sloboda
* Historija Sjedinjenih Američkih Država
# Kineski Taipei

Olimpijska zastava Kineskog Taipeija
**Kineski Taipei** jeste kovanica pod kojom djelomično priznata Republika Kina, poznatija kao Tajvan, učestvuje u radu nekih međunarodnih organizacija te se pod takvim imenom pojavljuje na gotovo svim sportskim takmičenjima. Naziv *Kineski Taipei* smatra se statusno neutralnim te pod tim nazivom Narodna Republika Kina, koja je članica UN-a i koju priznaje najveći broj zemalja svijeta, toleriše prisutnost Tajvana na međunarodnoj sceni.

## Također pogledajte

* Narodna Republika Kina
* Tajvan
* Politika jedne Kine

## Reference

## Vanjski linkovi
# Lahore

| Lahore |
| --- |
| Država |  Pakistan |
| Provincija | Pendžab |
| Površina |
|  • Ukupno | 1.772 km2 |
| Nadmorska visina | 217 m |
| Stanovništvo (2009) |
|  • Ukupno | 6.936.563 |
| Poštanski broj | 54000 |
| Pozivni broj | +92 42 |

**Lahor** je glavni grad pakistanskog dijela Pendžaba i poslije Karačija drugi najveći grad u Pakistanu. Prema popisu iz 1998. imao je 5,14 miliona stanovnika, a po procjeni iz 2006. ima 6,48 miliona stanovnika. Historijski je bio poznat po bogatom mogulskom nasljeđu. Lahor se smatra kulturnim centrom Pakistana. Postoji i mala filmska industrija u Lahoru (lokalno se zove Lolivud).

## Historija

Mahmud Gazni je 1021. postavio na tron Malika Ajaza. Tada je Lahor postao glavni grad Gaznavidskog carstva. Posle pada Gaznavidskog carstva razne muslimanske dinastije poznate kao Delhijski sultanat vladale su Lahorom. Prvi sultan Delhijskog sultanata krunisan je 1206. u Lahoru. Lahor je bio u sastavu Mogulskog carstva od 1524. do 1752. Akbar Veliki je odlučio 1584. da Lahor postane glavni grad Mogulskog carstva. Tada je sagrađena velika Lahorska tvrđava na ruševinama stare tvrđave.

Džah Džehan je rođen u Lahoru. On i Džahangir su proširili tvrđavu. Poslednji mogulski car Aurangzeb je sagradio poznate graćevine: Almagiri vrata i Badšahi džamiju. Siki su vladali gradom od 1799. do 1849. , a Lahor je bio glavni grad njihovog carstva. Poslije rata Sika i Engleza Lahor dolazi pod vlast britanske krune sve do stvaranja Pakistana 1947. Do 1947. Lahor je bio glavni grad Pendžaba. Napadom indijske avijacije 1965. na Lahor počeo je rat između Indije i Pakistana zbog Kašmira.

## Ekonomija

Lahor je centar za organizaciju ručne proizvodnje ćilima, koji se proizvode gotovo svuda oko Lahora. Ti ćilimi predstavljaju jedan od glavnih izvoznih proizvoda Pakistana. Zanatlije u Lahoru mogu da proizvedu bilo koji ćilim koristeći popularne motive. 95% proizvedenih ćilima se izvozi. Mnoge velike kompanije iz oblasti informacionih tehnologija stvorile su svoju bazu u Lahoru.

## Transport

Zbog velikog industrijskog rasta i saobraćaja Lahor ima jako zagađen vazduh. Smog je ponekad takav da se može vidjeti samo nekoliko metra ispred. Saobraćajne gužve su izuzetno velike, a saobraćajni udesi jako česti. Glavno sjedište pakistanske željeznice je u Lahoru. Kraj grada je izgrađen 2003. novi aerodrom.

## Turizam

Šalmar vrtovi moguskog cara Džehana
Zbog bogate historije u gradu je očuvana mogulska i kolonijalna arhitektura. Od mogulske arhitekture ističu se

* Lahorska tvrđava
* Badšahi džamija - jedna od najvećih znamenitosti grada
* Šalamar vrtovi od Šaha Džehana
* Almagiri vrata
* mauzoleji Džehangira i Nur Džehana.

Od kolonijalne arhitekture vrijedi spomeniti

* Lahorski vrhovni sud
* Lahorska glavna pošta

Ostali spomenici

* Mauzolej Randžita Singa
* Lahorski muzej

## Reference
# FIAPF

Logo FIAPF
**FIAPF** (Fédération Internationale des Associations de Producteurs de Films; engleski: International Federation of Film Producers Associations) Međunarodna federacija udruženja filmskih producenata, bazirana u Briselu, osnovana 1933., je organizacija sastavljena od 31 udruženja-članice iz 25 zemalja, vodećih u audiovizuelnoj proizvodnji.
FIAPF je također zadužen za supeviziju filmskih festivala, uključujući i neke najpoznatije, u svijetu.

FIAPF pomaže proizvođačima da formulišu politike i koordiniraju političke akcije u slijedećim ključnim oblastima:

* zakonske odredbe vezane za zaštitu autorskih prava i intelektualne svojine
* ojačanje IPR legislacije i antipiratske akcije
* razvoj digitalnih tehnologija i njihov uticaj na lanac vrijednosti audiovizuelnog sektora
* proces standardizacije tehnologije
* regulacija medija
* mehanizmi finansiranja privatnog i javnog sektora u filmskoj proizvodnji
* pitanja u vezi trgovine

FIAPF osigurava akreditacije za slijedeće takmičarske filmske festivale:
Competitive film festivals

* Međunarodni filmski festival u Berlinu
* Međunarodni filmski festival u Kairu
* Filmski festival u Kanu
* Međunarodni filmski festival u Karlovy Vary-ma
* Međunarodni filmski festival Locarno
* Filmski festival u Mar del Plata
* Montreal World Film Festival
* Međunarodni filmski festival u Moskvi
* Međunarodni filmski festival u San Sebastián-u
* Međunarodni filmski festival u Shanghai-u
* Tokyo Međunarodni filmski festival u
* Filmski festival u Veneciji
* Međunarodni filmski festival u u Varšavi

FIAPF akreditira i Sarajevo film festival.

## Reference

## Vanjski linkovi
# 1871.

|  |
| --- |
| **Godine:**
◄◄ |
◄ |
1867. |
1868. |
1869. |
1870. |
**1871.** | 1872. | 1873. | 1874. | 1875. | ► | ►► |
| **Decenije:**
◄ |
1840-e |
1850-e |
1860-e |
**1870-e** | 1880-e | 1890-e | 1900-e | ► |
| **Vijekovi:**
◄ |
18. vijek |
**19. vijek** | 20. vijek | ► |

1871. u drugim kalendarima| Gregorijanski kalendar | 1871 *MDCCCLXXI* |
| Francuski republikanski kalendar | 79 |
| Ab Urbe condita | 2624 |
| Asirski kalendar | 6621 |
| Bahá'í kalendar | 27–28 |
| Bengalski kalendar | 1278 |
| Berberski kalendar | 2821 |
| Budistički kalendar | 2415 |
| Burmanski kalendar | 1233 |
| Bizantijski kalendar | 7379–7380 |
| Kineski kalendar | 庚午年 (Metalni Konj) 4567 ili 4507     *— do —* 辛未年 (Metalni Koza) 4568 ili 4508 |
| Koptski kalendar | 1587–1588 |
| Diskordijanski kalendar | 3037 |
| Etiopijski kalendar | 1863–1864 |
| Hebrejski kalendar | 5631–5632 |
| Hindski kalendari |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1927–1928 |
|  - *Šaka Samvat* | 1793–1794 |
|  - *Kali Juga* | 4972–4973 |
| Holocenski kalendar | 11871 |
| Igbo kalendar | 871–872 |
| Iranski kalendar | 1249–1250 |
| Islamski kalendar | 1287–1288 |
| Julijanski kalendar | Gregorijanski minus 12 dana |
| Korejski kalendar | 4204 |
| Minguo kalendar | 41 prije Tajvana 民前41年 |
| Tajlandski solarni kalendar | 2413–2414 |
| Ova kutija: * pogledaj
* razgovor
* uredi
 |

1871. (MDCCCLXXI) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru i redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru, 1871. godina naše ere (CE) i godine Gospodnje (AD), 871. godina drugog milenijuma, 71. godina 19. vijeka i druga godina osme decenije 19. vijeka. Od početka 1871. godine, gregorijanski kalendar je bio 12 dana ispred julijanskog kalendara, koji je ostao u lokalnoj upotrebi do 1923. godine.

## Događaji

* 26. februar – Potpisan Versajski sporazum, kojim je okončan Francusko-pruski rat.
* 18. mart – Pariski radnici počeli prvu proletersku revoluciju, poznatu kao Pariska komuna; povod je bio Francusko-pruski rat.
* 10. maj – Potpisan Frankfurtski sporazum, kojim je potvrđen i upotpunjen prethodni Versajski.
* 8. oktobar – U katastrofalnom požaru u Chicagu, koji je trajao sedam dana, poginulo 300 ljudi, a 900.000 ostalo bez krova nad glavom.
* 21. novembar – Moses Gale patentirao upaljač.

## Rođeni

### Januar

### Februar

### Mart

* 26. mart – Franjo Matějovský, bosanskohercegovački kompozitor i dirigent češkog porijekla

### April

### Maj

* 6. maj – Victor Grignard, francuski hemičar

### Juni

### Juli

* 10. juli – Marcel Proust, francuski književnik

### August

* 19. august – Orville Wright, američki pionir aviacije, konstruktor i graditelj aviona
* 30. august – Ernest Rutherford, britanski fizičar

### Septembar

* 27. septembar – Ivan Evanđelist Šarić, bosanskohercegovački svećenik, teolog, prevodilac i vrhbosanski nadbiskup.

### Oktobar

### Novembar

* 15. novembar – Erich von Tschermak, austrijski agronom

### Decembar

## Umrli

* 18. april – Omer-paša Latas, vojni komadant osmanske vojske
* 16. juni – Willibald Alexis, njemački književnik
* 18. oktobar – Charles Babbage, engleski matematičar, izumitelj i ekonom

## Reference

## Vanjski linkovi