# 12. vijek

|  |
| --- |
| **Mileniji:**
◄ |
1. milenij |
**2. milenij** | 3. milenij   |
| **Vijekovi:**
◄ |
10. vijek |
11. vijek |
**12. vijek** | 13. vijek | 14. vijek | ► |
| **Decenije:**
1100-te |
1110-e |
1120-e |
1130-e |
1140-e |
1150-e |
1160-e |
1170-e |
1180-e |
1190-e |

**12. vijek** je period od 1101. do 1200. godine po julijanskom kalendaru. U historiji evropske kulture, ovaj period se smatra dijelom visokog srednjeg vijeka i preklapa se s onim što se često naziva "'zlatno doba cistercita". Zlatno doba islama doživjelo je značajan razvoj, posebno u islamskoj Španiji.

U Kini dinastije Song, invazija Jurchena izazvala je politički raskol na sjeveru i jugu. Kmersko carstvo Kambodže je procvjetalo tokom ovog vijeka, dok je Fatimide u Egiptu pretekla dinastija Ajubida. Nakon širenja Carstva Gaznavida i Gurida, krajem stoljeća su se dogodila muslimanska osvajanja na indijskom potkontinentu.

Istočna hemisfera na početku 12. vijeka
## Značajne ličnosti

Prikaz Salahudina iz 15. vijeka.
Iluminacija iz *Liber Scivias*koja prikazuje Hildegard von Bingen kako prima religijsku objavu i diktira je njenoj sekretarici.

* Salahudin
* Adrian IV, papa
* Aelred, svetac, Engleski redovnik i duhovni pisac
* Afonso Henriques, prvi kralj Portugala
* Alan IV, Vojvoda od Bretanje
* Albert od Jerusalema, svetac, katolički patrijarh od Jerusalema.
* Albert od Louvaina, svetac, biskup od Liègea.
* Allama Prabhu, indijski mistik i važan Vachana pjesnik.
* Alexander I od, kralj
* Alexius I Comnenus, vizantijski imperator
* Alexius II Comnenus, vizantijski imperator
* Alexius III Angelus, vizantijski imperator
* Alfonso II od Aragona, kralj
* Alfonso VI od Kastilje, kralj
* Alfonso VII od Kastilje, kralj
* Alfonso VIII od Castile, kralj
* Amadeus od Lausanne, blagoslovljeni, biskup od Lausanne
* Andrei I Bogolyubsky, princ od Suzdala
* Andronicus I Comnenus, vizantijski imperator.
* Anselmo Kenterberijski, svetac, filozof hrišćanske skolastike, nadbiskup od Canterburya
* Anthelm od Belley Arsa, svetac, prvi sveštenik kartuzijanskog katoličkog reda u manastiru Grand Chartreuse i biskup Diecezije Belley-Ars.
* Artemis Felicaan, mistik i matematičar optužen za izdaju tokom hrišćanskih progona u Konstantinopolju.
* Arthur I, knez od Bretanje
* Averroes, Ibn-Rušd, španski islamski polimat.
* Baldwin IV od Jerusalema, kralj
* Bela II, kralj Madžarske
* Bela III, kralj Madžarske
* Bernard, svetac, Abbot od Clairvaux, propovjednik i reformator.
* Bertha, Vojvotkinja od Bretanje.
* Berthold, svetac, osnivač karmelitskog reda.
* Bhaskara II, indijski matematičar i astronom.
* Bohemund I od Antioch, princ
* Boleslaus III Wrymouth, kralj Poljske.
* Boleslaw IV kovrdžavi, visoki knez od Poljske.
* Bruno od Segnija, svetac, biskup
* Calixtus II, papa
* Canute V od Danske, kralj
* Canute VI od Danske, kralj
* Chakhrukhadze, gruzijski pjesnik
* Christina od Markyate, Prva časna sestra u St. Albans Abbey katedrali.
* Koloman I, kralj Mađarske
* Conan IV, vojvoda od Bretanje, mlađi
* Conrad I od Montferrata, izabrani kralj Jerusalema.
* Constance, vojvotkinja od Bretanje
* David I od Škotske, kralj
* David IV Gruzijski, kralj Gruzije.
* David V Gruzijski kralj Gruzije.
* David Soslani, muž kraljice Tamar
* Demetre I, kralj od Gruzije
* Dominic de Guzmán, svetac, osnivač Reda Propovjednika.
* Edgar od Škotske, kralj
* Edmund od Abingdon, svetac, teolog, Nadbiskup od Canterburyja
* Eleonora, vojvotkinja Akvitanije, Suo iure kraljica Francuske i kasnije Engleske.
* Emerik, kralj Ugarske
* Engelbert II od Berga, svetac, nadbiskup Kölna.
* Eric I od Danske, kralj
* Eric II od Danske, kralj
* Eric III od Danske, kralj
* Eric IX od Švedske, Svetac, kralj
* Erik Gnupsson, biskup Grenlanda
* Papa Eugen III
* Evstatije Solunski, svetac, mitropolit Soluna i vizantijski pisac.
* Eystein I od Norveške, kralj
* Eystein II od Norveške, kralj
* Eysteinn Erlendsson, svetac, biskup od Nidaros-a
* Felix od Valois, svetac, suosnivač monaškog reda Svetog trojstva.
* Franjo Asiški, svetac, osnivač katoličkog monaškog reda Franjevaca.
* Fridrik I, car Svetog rimskog carstva,
* Galdino della Sala, svetac, nadbiskup Milana
* Gelasius II, papa
* Džingis-kan, mongolski osvajač i utemeljitelj Mongolskog carstva.
* Geoffrey II, vojvoda od Bretanje
* Geoffrey V, grof od Anjoua i Vojvoda od Normandije
* Georgij III od Gruzije, kralj Gruzije
* Geza II, kralj Mađarske
* Gilbert od Sempringham, svetac, osnivač monaškog katoličkog reda Gilbertinaca.
* Georgij Mtcignobartuxuces-Tchkondideli, Gruzijski političar i Eklesiolog.
* Haakon II od Norveške, kralj
* Harald IV od Norveške, kralj
* Henry (Bishop od Uppsale), svetac.
* Henry, knez od Portugala
* Henrik I, kralj Engleske, i grof od Normandije.
* Henrik II, kralj Engleske, i grof od Normandije.
* Henrik IV., car Svetog Rimskog Carstva, kralj i imperator.
* Henrik V, car Svetog rimskog carstva
* Henrik VI, car Svetog rimskog carstva
* Hildegard od Bingen, svetac, polimat, prvi zapadni muzički kompozitor poznat po imenu.
* Hōnen Shōnin (Genkū), religijski osnivač.
* Honorije II, papa
* Hugh II, knez od Burgundije
* Hugh III, knez od Burgundije
* Hugh od Grenoblea, svetac, biskup.
* Hugh od Lincolna, svetac, biskup.
* Car Huizong od Songa, kineski car.
* Humbert III, grof od Savoje
* Ida od Lorrainea, francuska plemkinja, katolička svetica.
* Inge I od Norveške, nadimak - grbavi, norveški kralj.
* Innocent II, papa
* Innocent III, papa
* Isaac II Angelus, vizantijski imperator.
* Ivan Asen I od Bulgaria, kralj
* Ivo od Chartresa, svetac, biskup
* Jayavarman VII, kralj kmerskog carstva.
* John II Comnenos, imperator
* Ivan, kralj Engleske, i knez od Normandije.
* John od Mathae, svetac, suosnivač Reda Svete Trojice.
* Kalojan, kralj Bugarske.
* Lawrence O'Toole, svetac, nadbiskup od Dublina.
* Leopold III, svetac zaštitnik Austrije, grada Beča.
* Lin Tinggui, kineski slikar kineskih budističkih tema.
* Luj VI, kralj Francuske,
* Luj VI, kralj Francuske,
* Lucije II, papa
* Magnus Erlendsson, grof od Orkneya, svetac.
* Magnus III, Bosonogi, kralj Norveške.
* Magnus IV od Norveške, poznat kao i Magnus Slijepi, kralj.
* Magnus V od Norveške, kralj
* Majmonides, jevrejski filozof.
* Sveti Malahija, svetac, nadbiskup od Armagha.
* Malcolm IV od Škotske, kralj
* Manuel I Komnen, vizantijski car.
* Matilda od Toskane, italijanska srednjovijekovna plemkinja.
* Mechtildis od Edelstettena, svetica, opatica.
* Minamoto no Yoritomo, japanski shōgun, osnivač Kamakura Shogunata.
* Muhammad od Ghor, afganistanski vladar
* Nerses od Lambron, svetac, nadbiskup od Tarsusa, teolog.
* Niels od Danske, kralj
* Norbert od Xantena, svetac, utemeljitelj Premonstratenškog reda Order od canons regular, nadbiskup Magdeburga.
* Odo I od Burgundije, knez od Burgundije.
* Odo II od Burgundije, knez od Burgundije.
* Odo III od Burgundije, knez od Burgundije.
* Odo od Cambrai, svetac, biskup diecezije Cambrai u Francuskoj, teolog.
* Olaf Magnusson od Norveške, kralj
* Olegarius, svetac, nadbiskup od Tarragona.
* Omar Hajjam, perzijski pjesnik, matematičar i astronom.
* Opizars, Beshqen i Beqa, slavni gruzijski zlatari.
* Otto od Bamberga, svetac, biskup, kancelar Svetog rimskog carstva.
* Paschal II, papa
* Pierre Abélard, filozof.
* Peter Nolasco, suosnivač katoličkog *Reda blažene djevice Marije milosne*.
* Peter, Biskup od Poitiersa, svetac, francuski skolastički teolog.
* Petar IV od Bugarske, kralj
* Filip I, kralj Francuske
* Filip II, kralj Francuske
* Prithviraj Chauhan, vladar kraljevstava Ajmer i Delhi u sjevernoj Indiji.
* Raymond od Fiteroa, svetac, utemeljitelj vojničkog katoličkog reda Calatrava.
* Raymond od Peñaforta, svetac, dominikanski fratar, utemeljitelj kanonskih zakona.
* Rikard I, kralj Engleske, i knez od Normandije.
* Richard od Chichestera, svetac, biskup.
* Richard od St. Victora, teolog
* Robert Curthose, knez od Normandije.
* Robert de Bethune, biskup od Hereforda.
* Roger II od Sicilije, kralj
* Salahudin, vladar Egipta i Sirije.
* Sancho I, kralj Portugala
* Sveti Sava, svetac, organizator i oslobodilac Srpske pravoslavne crkve.
* Shao Yong, kineski poet, historičar i filozof.
* Sigurd I od Norveške, kralj
* Sigurd II od Norveške, kralj
* Stefan Nemanja, vladar Srbije i osnovač dinastije Nemanjići.
* Stefan Nemanjić, nadimak - prvovjenčani, kralj Srbije.
* Stjepan II., kralj Ugarske i Hrvatske
* Stephen Harding, svetac, abba (otac), suosnivač reda Cistercita.
* Stjepan, kralj Engleske, i knez Normandije]].
* Suger od Saint-Denisa, gvardijan od Bazilike Saint-Denis.
* Suryavarman II, vladar Kmerskog Carstva.
* Sverker I, Stariji, kralj Švedske.
* Sverre od Norveške, kralj
* Sweyn III od Danske, kralj
* Tamara, Gruzijska kraljica
* Thomas Becket, svetac, nadbiskup od Canterburya i kancelar Engleske.
* Valdemar Veliki, kralj Danske.
* Vladimir II Monomah, princ od Kieva
* Wladyslaw I Herman, kralj Poljske.
* William I Lav, kralj Škotske.
* William I od Sicilije, kralj
* William Marshal, 1. grof od Pembrokea, vitez i državnik.
* William od Malmesbury, engleski historičar.
* Yue Fei, kineski general
* Jusuf ibn Tašfin, almoravidski vladar Maroka i Španije.
* Zhang Zeduan, kineski slikar.
* Zhou Jichang, kineski slikar
* Si Ču, kineski filozof novo-konfucijske škole.
* Zhu Yu, kineski pomorski pisac.

## Reference