Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Hebrejsko pismo

**Hebrejski alfabet** je pismo od 22 slova kojim se piše hebrejski jezik. Široko je rasprostranjeno i među jevrejskom dijasporom, tako da se i još nekoliko jezika, kao jidiš, ladino ili judeo-arapski, pišu ovim pismom.

Jevreji ga zovu *alefbet* (jer su prva dva slova *alef* [א] i *bet* [ב]). Broj slova, njihov redoslijed, njihova imena, kao i njihove fonetske vrijednosti jednake su kao u aramejskom pismu jer su i Jevreji i Aramejci preuzeli feničansko pismo krajem 2. milenija p. n. e.

Savremeno pismo kojim se piše hebrejski jezik nastalo je u 3. vijeku p. n. e. iz aramejskog, koje su koristili Jevreji još od 6. vijeka p. n. e. Prije toga su koristili pismo koje je u 9. vijeku p. n. e. nastalo iz feničanskog; u vjerskim spisima Samarićani još uvijek koriste varijantu ovog starog pisma.

I u starom i u novom hebrejskom pismu ne postoji razlika između tzv. malih i velikih slova, već samo nekoliko slova ima drugačiji oblik kada se pišu na kraju riječi, slično arapskom pismu, ali mnogo jednostavnije. U pisanju se samoglasnici uglavnom ne pišu. Hebrejsko pismo se piše zdesna nalijevo.

Da bi se pravilno označavali samoglasnici, nastao je veći broj sistema dijakritičkih znakova (*nikud*, mn. *nikudot*, heb. נקדות). Jedan od ovih, zvani tiberijski sistem, vremenom je postao dominantan. Aaron ben Moses ben Asher i njegova porodica kroz više generacija smatraju se zaslužnima za nastanak i usavršavanje ovog sistema. Ove oznake se koriste za posebne namjene, kao što su biblijski tekstovi, poezija ili za učenje hebrejskog jezika. U tiberijskom sistemu postoji i određeni broj znakova za pojanje, koji označavaju kako treba pojati određene citate (slično evropskim neumama), kao i određeni broj krunica, koje se koriste samo u svicima Tore.

Hebrejska slova mogu se koristiti i kao brojevi (najčešće u Kabali), ali su u svakodnevnoj upotrebi tzv. arapski, odnosno zapadni brojevi.

## Također pogledajte

* Hebrejski jezik

## Reference

## Vanjski linkovi
# Angloamerika

Angloamerika: tamnozelena označava zemlje koje se tradicionalno ubrajaju u regiju (Kanada i Sjedinjene Države), dok svjetlozelena označava regije koje imaju engleske korijene ili gdje je engleski vladajući, a plava kanadsku provinciju Quebec gdje prevladava francuski
**Angloamerika** je termin koji se koristi za označavanje onih dijelova Amerike u kojima je glavni jezik engleski ili koje imaju značajne historijske, lingvističke i kulturne veze s Engleskom ili Britanskim ostrvima. Alternativno, Angloamerika je američki dio Anglosfere.

U Angloameriku se gotovo isključivo ubrajaju Sjedinjene Države i Kanada, tj. zemlje koje čine sjeverni dio Sjeverne Amerike. Belize, Panama, Gvajana (ili Gvajane), Jamajka i nekoliko karipskih država uključene su u šire značenje Angloamerike uprkos svojoj blizini ili smještaju u Južnoj Americi (*uporedi sa Latinskom Amerikom*). Kada se govori o ovoj široj grupi ponekad se koristi termin *Anglofonska Amerika*.

Nasuprot tome, pridjev **angloamerički** koristi se u sljedećim pogledima:

* Može se koristiti za obilježavanje kulturne sfere koju dijele Engleska, Sjedinjene Države i ponekad Engleska Kanada. Na primjer, "angloamerička je kultura različita od francuske kulture." Politički vođe poput Sir Winstona Churchilla, Franklina Roosevelta i Ronalda Reagana upotrebljavali su termin tokom historije u razmatranju "prostornog odnosa" između Sjedinjenih Država i Engleske.
* Može se koristiti za opisivanje odnosa između Ujedinjenog Kraljevstva (ili specifično Engleske) s jedne strane i Amerike, posebno Sjedinjenih Država, s druge strane. Na primjer, "angloamerički odnosi su bili napeti prije američko-britanskog rata iz 1812."

Kao imenica, **Angloamerikanac** može označavati osobu iz Amerike koja govori engleskim. Ova se upotreba najčešće javlja u razgovoru o historiji ljudi koji su govorili engleskim u Sjedinjenim Državama i ograničen broj ljudi koji su govorili španskim u zapadnom SAD-u tokom američko-meksičkog rata. Ova upotreba općenito zanemaruje razlike između ljudi engleskog, njemačkog, irskog ili nekog drugog sjevernoevropskog porijekla, te obuhvata većinu bijelaca u Sjedinjenim Državama koji govore engleskim.

Angloamerika je nekada bila obećana zemlja za siromašno stanovništvo tadašnje Evrope.Gradile su se džade i željeznice, radilo se u rudnicima i tvornicama,a za to je bila potrebna jeftina radna snaga. Ali danas više nije tako jer je doseljavanje ograničeno u kvotama, a traže se visokoobrazovani stručnjaci. Unutarmeričko kretanje novi je tip kretanja, a ima samo jedan smjer:Latinska Amerika-Angloamerika. Mexico, Cuba i ostrva Antila područja su sa kojih stanovnici odlaze u SAD ili Kanadu, zbog ekonomskih, ali i političkih razloga. Stoga je i španski jezik u nekim djelovima Angloamerike, uz engleski, postao gotovo i službeni jezik.

## Također pogledajte

* Amerika (terminologija)
* Angloamerički odnosi
* Anglo
* Anglosaksonci
* Anglo-Irci
* Anglo-Normani
* Engleski Amerikanci
* Latinska Amerika

## Reference
# Rgveda

Jedan odjeljak iz Rgvede na sanskritu.
**Rgveda** (Sanskrit: ऋग्वेद, ṛgvedá), ili *Rigveda*, je jedna od četiri Vede a po svojem obimu veća je od ostalih vedskih samhita. Čine je 1028 himni (ovom kontekstu himna označava pjesmu vjerskog sadržaja i religiozne svrhe) napisanih u više od deset hiljada strofa sa preko 150.000 riječi. Smatra se da su najstariji dijelovi Rgvede nastali već oko 1300. godine p. n. e. što nam se može učiniti kao veoma rano za jedno tako značajno djelo, no treba shvatiti i činjenicu da Rgveda ima svoje korijene u mnogo starijoj prošlosti.

Neki od bogova koji su opjevani u rgvedskim himnama, kao na primjer Varuna, Mitra i Indra, tri velika boga Rgvede, slavljeni su i ranije, u manje ili više drugačijem obliku, u vrijeme indoevropske zajednice, zatim kod starih Grka, i naravno, kod plemena koja su kasnije naselila područja današnje Indije i Irana. Susret arijskih došljaka i dravidskih stanovnika u slivu rijeke Ind, uslovno rečeno, *proizveo* je još bogova.

Dakle, u svim rgvedskim himnama možemo osjetiti naslijeđe duge i drevne pjesničke tradicije i usmenih predanja. Struktura i oblik himni često su veoma zamršeni, teme koje su opjevane vrlo raznolike kao i duhovni horizonti pjesnika: tu su strofe u kojima se pokušava ostvariti komunikacija s bogovima ali one koje svjedoče o svjetovnim i metafizičkim razmišljanjima autora.

## Sadržaj

Himne u Rigvedi posvećene su različitim božanstvima. Indra je jedan od najvažnijih a tu su i Agni, žrtveni plamen, i Soma, sveti napitak i biljka od koje se napitak pravi. Isto tako, važni su i Mitra, Varuna, Savitr, Višnu, Rudra, Pušan, Brihaspati (ili Brahmanaspati), te prirodne pojave: Prithivi (Majka Zemlja), Surja (Sunce), Vata (Vjetar), Apas (Voda), Parjanijaa (Grom i Kiša), Vac (Riječ), mnoge rijeke i ostali.

Osim božanstava, himne pominju i ličnosti, koncepte, pojave, predmete, fragmente mogućih stvarnih historijskih događaja (borbe prvih Arijaca protiv neprijatelja).

Rgveda se satoji od deset knjiga - mandala - sa određenim brojem himni u svakoj (prva i deseta imaju po 191 himni i najveće su, ostale mandale imaju od 43 do 114 himne).

Rgveda je deklamovana tokom (žrtvenih) obreda, najčešće su to radili vrhovni sveštenici, no pojedine himne imaju i nesumnjivu pjesničku vrijednost a pažljivi čitalac otkriće brojne paralele sa vječnim pitanjima i temama obrađenim u kasnijim religioznim i svjetovnim djelima.

## Reference

## Vanjski linkovi

* Rgveda, integralni tekst svih deset mandala, na engleskom jeziku

Pjesma o iskonu na Wikiizvoru na bosanskom jeziku
# G20

| G20 |
| --- |
| Group of Twenty |
|   Zemlje članice G-20
  Zemlje predstavljene kroz članstvo u Evropskoj uniji
  Stalno pozvane zemlje |
| Predsjedavajući | Joko Widodo, Predsjednik Indonezije |
| Veb-sajt |  |

**G20** ili **Grupa dvadeset** je međuvladin forum koji se sastoji od 19 zemalja i Evropske unije (EU). Radi na rješavanju glavnih pitanja vezanih za globalnu ekonomiju, kao što su međunarodna finansijska stabilnost, ublažavanje klimatskih promjena i održivi razvoj.

G20 se sastoji od većine najvećih svjetskih ekonomija, uključujući i industrijalizirane zemlje i zemlje u razvoju, i čini oko 90% bruto svjetskog proizvoda (GWP), 75 – 80% međunarodne trgovine, dvije trećine svjetske populacije, i otprilike polovinu kopnene površine svijeta.

G20 je osnovan 1999. kao odgovor na nekoliko svjetskih ekonomskih kriza. Od 2008. sastaje se najmanje jednom godišnje, sa samitima na kojima učestvuju šef vlade ili države svake članice, ministar finansija, ministar inostranih poslova i drugi visoki zvaničnici; EU predstavljaju Evropska komisija i Evropska centralna banka. Druge zemlje, međunarodne organizacije i nevladine organizacije su pozvane da prisustvuju samitima, neke na stalnoj osnovi.

## Bilješke

## Reference
# Walt Disney Pictures

| Walt Disney Pictures |
| --- |
|  |
| Vrsta | Podružnica |
| Industrija | Film |
| Osnovano | 1. april 1983. |
| Proizvodi | Igrani i animirani filmovi |
| Vlasnik | The Walt Disney Company |
| Veb-sajt | disney.go.com |

**Walt Disney Pictures** je američka filmska produkcijska kuća u vlasništvu kompanije *The Walt Disney Company* koja uglavnom proizvodi porodične i dječije filmove namijenjene za sve uzraste. Jedini izuzetak je film *Pirati s Kariba: Prokletstvo Crnog bisera* iz 2003. koji je u Sjedinjenim Američkim Državama bio označen oznakom PG-13, što znači da nije bio namijenjen djeci mlađoj od 13 godina.

Kompanija je osnovana 1. aprila 1983. nakon izdvajanja iz Walt Disney Productions kako bi se razdvojila filmska produkcija od ostalih korporativnih operacija. U njenom sastavu su Walt Disney Animation Studios (ranije poznat kao Walt Disney Feature Animation) i DisneyToon Studios, a cjelokupna produkcijska kuća dio je grupacije The Walt Disney Studios.

## Historija

Tokom svoje historije, studio je postao prepoznatljiv po visokobudžetnim ostvarenjima koja se često baziraju na klasičnim bajkama i književnim djelima, čime je učvrstio poziciju globalnog lidera u porodičnoj zabavi. Pored sopstvene produkcije, Walt Disney Pictures redovno sarađuje sa studijima kao što je Pixar Animation Studios na razvoju inovativnih animiranih filmova, posebno nakon što je Disney kupio Pixar 2006. godine u poslu vrijednom 7,4 milijarde dolara.

## Djelomična filmografija

* *Snjeguljica i sedam patuljaka* (1937.)
* *Pinokio* (1940.)
* *Bambi* (1942.)
* *Pepeljuga* (1950.)
* *Petar Pan* (1953.)
* *Mala sirena* (1989.)
* *Kralj lavova* (1994.)
* *Potraga za Nemom* (2003.)
* *Pirati s Kariba: Prokletstvo Crnog bisera* (2003.)
* *Pirati s Kariba: Mrtvačeva škrinja* (2006.)
* *Pirati s Kariba: Na kraju svijeta* (2007.)
* *Čarobnjakov šegrt* (2010.)
* *Pirati s Kariba: Nepoznate plime* (2011.)

## Reference

## Vanjski linkovi

* Službena stranica
# Drama

**Drama** je žanr u književnosti, koji je nastao za vrijeme antičke Grčke i koji se i danas razvija. Drama je književno djelo, koje uglavnom služi javnom izvođenju u pozorištu. Tokom 18. i 19. vijeka, opera je nastala kao kombinacija drame, poezije, i muzike.

Osnovne podvrste drame su: tragedija, komedija i drama u užem smislu, koje se prvo pojavljuju nekoliko vijekova prije naše ere. Starogrčka drama je prema legendi nastala za vrijeme vjerskog festivala, kada se jedan pjevač odvojio od zbora i počeo pjevati sam. Grčka tragedija se u glavnom bavila poznatim historijskim i mitološkim temama. Tragedije su, slično kao i danas, radovi ozbiljnijeg i težeg karaktera i tiču su se uglavnom ljudskih tragičnih sudbina. Za razliku od njih, komedije su većinom vedrijeg karaktera i gotovo uvijek imaju sretan završetak. Grčki festivali bi obično imali tri tragedije i jednu komediju.

Drama se razlikuje od drugih knjizevnih djela po tome što se sav tekst izvodi u glumačkoj realizaciji. Danas drama nastaje saradnjom autora scenografa,kompozitora i glumaca, dok je u staroj Grčkoj na početku stvaranja drame pjesnik /pisac/ ujedno i režiser, glumac, koreograf, kostimograf i kompozitor. Važan faktor kod izvođenja nekog dramskog teksta jeste publika. Glumci i publika stvaraju poseban odnos. Od publike zavisi uspješnost drame a od glumca da prestavi tekst na pravi način.

Platon kaže u svojoj knjizi “Država” da drama podražava najraznovrsnije pojave: muškarce i žene, mladiće i starce, vrlinu i nevaljstvo, ljepotu i rugobu; zatim kovače, zanatlije, veslače na galijama i njihove komadante; pa trzanje konja i riku bikova, šum rijeka, hučanje mora i pucanje gromova; najzad, fijuk vijetra, pljusak leda, škripanje osovina i točkova, pa ne samo tonove svih mogućih instrumenata nego i lajanje pasa, bleku ovaca i cvrkutanje ptica.
Sve ovo je bila zadaća glumca u staroj Grčkoj, na početku samo jednog a kasnije dolazi do uvođenja drugog pa i trećeg glumca. Također glumci su bili samo muškarci.

## Također pogledajte

* Zabava
* Radio drama

## Vanjski linkovi

* Drama na Wikimedia Commonsu
# Farmacija

**Farmacija** (od grčke riječi φάρμακον = lijek) je zdravstvena profesija koja povezuje zdravstvene nauke sa hemijskim naukama. Bavi se sigurnom i efikasnom uoptrebom lijekova. Tradicionalna uloga farmacije je priprema i izdavanje lijekova, a danas uključuje moderne usluge kao npr. klinička ispitivanja, ispitivanje sigurnosti i efikasnosti lijekova i prikupljanje informacija o lijekovima. Farmaceuti su specijalisti za terapiju lijekovima i bave se optimizacijom lijekova za pozitivan ishod liječenja.

Avan sa tučkom je međunarodni simbol za farmaceutsku profesiju
## Područja farmacije

Farmacija uključuje sljedeća područja:

* Farmaceutska hemija
* Farmaceutska tehnologija
* Farmakologija
* Toksikologija
* Klinička farmacija

### Stepeni obrazovanja

* Farmaceutski tehničar
* Magistar farmacije
* Specijalista
* Magistar farmaceutskih nauka
* Doktor farmaceutskih nauka

## Također pogledajte

* Farmakologija
* Medicinska informatika
# Habilitacija

**Habilitacija** je najviši akademski ispit, sa kojim se dokazaju sposobnosti za poziv univerzitetskog docenta (*facultas docendi*), i u mnogim evropskim zemljama je to opći uslov za poziv univerzitetskog profesora.

Za habilitaciju je potreban naučni rad izuzetnog kvaliteta (*magnum opus*, lat. veliko djelo) ili više naučnih publikacija koje dokazuju sposobnosti kandidata. Pored ovih sposobnosti kandidat, također, mora dokazati svoje pedagoško i didaktičko umijeće.

## Reference

## Vanjski linkovi