# Ballets Russes

*Žar-ptica* - kostim balerine koja tumači *žar-pticu* u istoimenom Stravinskijevom baletu koji je dizajnirao Léon Bakst.
Ballets Russes je baletna trupa koju je 1909. osnovao Sergej Dijagiljev. U početku je svoje predstave izvodila u pariskim *Théâtre Mogador* i*Théâtre du Châtelet*, a kasnije u Monte Carlu. *Ballets Russes* je ogranak Carevog Carskog batela iz Sankt Peterburga, iz kojeg dolaze svi plesači, i odakle su trenirani pod uticajem slavnog koreografa Mariusa Petipe. Stvorio je senzaciju u Zapadnoj Evropi zbog velike razlike između ruskog baleta i onoga što je bilo popularno u Francuskoj u to doba. Postala je najuticajnija baletna trupa u XX. vijeku, a taj uticaj, u jednom ili drugom obliku, traje i danas.

## Baletna trupa i poznati kompozitori

Među plesačima i koreografima koji su radili za *Ballets Russes* bili su George Balanchine, Mathilde Kschessinska, Michel Fokine, Vera Karalli, Tamara Karsavina, Serge Lifar, Alicia Markova, Léonide Massine, Vaclav Nižinski, Ana Pavlova, Ida Rubinstein i Lidia Lopokova.

Među dizajnerima koji su radili za *Ballets Russes* bili su Léon Bakst, Alexander Benois, Georges Braque, Natalia Gončarova, Pablo Picasso, Salvador Dalí, Ivan Bilibin, Pavel Čeličev, i Maurice Utrillo.

Među kompozitorima koji su radili za *Ballets Russes* bili su Claude Debussy, Darius Milhaud, Francis Poulenc, Sergej Prokofjev, Maurice Ravel, Erik Satie, Ottorino Respighi, Richard Strauss, i, najvažnije, Igor Stravinski, koga je Dijagiljev uočio kada je bio potpuno nepoznat i tako lasnsirao njegovu karijeru.

## Važnije produkcije

*Ballets Russes*, autor: August Macke (1912.). Balet koji se izvodi najvjerojatnije je Karneval.
Sergej Dijagiljev

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Godina** | **Naslov** | **Kompozitor** | **Koreograf** | **Dizajn** |
| 1909. | *Le Pavillon d'Armide* | Nikolaj Čerepnjin | Michel Fokine | Alexandre Benois |
| 1909. | *Princ Igor* | Aleksandar Borodin | Michel Fokine | Nicholas Roerich |
| 1909. | *Kleopatra* | Anton Arenskij | Michel Fokine | Léon Bakst |
| 1910. | *Žar-ptica* | Igor Stravinski | Michel Fokine | Alexandre Golovine, Léon Bakst |
| 1910. | *Šeherezada* | Nikolaj Rimski-Korsakov | Michel Fokine | Léon Bakst |
| 1910. | *Karneval* | Robert Schumann | Michel Fokine | Léon Bakst |
| 1911. | *Petruška* | Igor Stravinski | Michel Fokine | Alexandre Benois |
| 1911. | *Le Spectre de la Rose* | Carl Maria von Weber | Michel Fokine | Léon Bakst |
| 1912. | *Faunovo poslijepodne* | Claude Debussy | Michel Fokine, Vaclav Nižinski | Léon Bakst, Odilon Redon |
| 1912. | *Daphnis i Chloé* | Maurice Ravel | Michel Fokine | Léon Bakst |
| 1912. | *Le Dieu Bleu* | Reynaldo Hahn | Michel Fokine | Léon Bakst |
| 1912. | *Thamar* | Milij Balakirev | Michel Fokine | Léon Bakst |
| 1913. | *Jeux* | Claude Debussy | Vaclav Nižinski | Léon Bakst |
| 1913. | *Posvećenje proljeća* | Igor Stravinski | Vaclav Nižinski | Nicholas Roerich |
| 1913. | *Salomina tragedija* | Florent Schmitt | Boris Romanov | Sergey Sudejkin |
| 1914. | *Legenda o Josipu* | Richard Strauss | Michel Fokine | Léon Bakst |
| 1914. | *Zlatni pijetao* | Rimsky-Korsakov | Michel Fokine | Natalia Goncharova |
| 1915. | *Soleil de Nuit* | Nikolaj Rimski-Korsakov | Léonide Massine | Mihail Larionov |
| 1917. | *Parada* | Erik Satie | Léonide Massine | Pablo Picasso |
| 1919. | *Fantastični butik* | Gioachino Rossini, Ottorino Respighi | Léonide Massine | André Derain |
| 1919. | *El Sombrero de Tres Picos* | Manuel de Falla | Léonide Massine | Pablo Picasso |
| 1920. | *Le chant du rossignol* | Igor Stravinski | Léonide Massine | Henri Matisse |
| 1920. | *Pulcinella* | Igor Stravinski | Léonide Massine | Pablo Picasso |
| 1921. | *Chout* | Sergej Prokofjev | Mihail Larionov | Mihail Larionov |
| 1921. | *Uspavana princeza* | Petar Iljič Čajkovski | Marius Petipa | Léon Bakst |
| 1922. | *Renard* | Igor Stravinski | Bronislava Nižinska | Mihail Larionov |
| 1923. | *Vjenčanje* | Igor Stravinski | Bronislava Nižinska | Natalia Gončarova |
| 1924. | *Les Biches* | Francis Poulenc | Bronislava Nižinska | Marie Laurencin |
| 1924. | *Les Fâcheux* | Georges Auric | Bronislava Nižinska | Georges Braque |
| 1924. | *Plavi vlak* | Darius Milhaud | Bronislava Nižinska | Laurens (scena), Coco Chanel (kostimi), Pablo Picasso |
| 1925. | *Les matelots* | Georges Auric | Léonide Massine | Pruna |
| 1926. | *Jack u kutiji* | Erik Satie | George Balanchine | André Derain |
| 1927. | *La chatte* | Henri Sauguet | George Balanchine | Antoine Pevsner |
| 1927. | *Mercure* | Erik Satie | Léonide Massine | Pablo Picasso |
| 1927. | *Pas d'acier* | Sergej Prokofjev | Léonide Massine | George Jaculov |
| 1928. | *Apollon Musagète* | Igor Stravinski | George Balanchine | Bauschant (scena), Coco Chanel (kostimi) |
| 1929. | *Le fils prodigue* | Sergej Prokofjev | George Balanchine | Georges Rouault |

## Kraj Dijagiljevljeve ere

Nakon Dijagiljevljeve smrti 1929., prava na kompaniju uzeli su kreditari, a plesači su se rastali. U sljedeći godinama trupa je oživljena (samo imenom) kao *Ballet Russe de Monte Carlo*.

## *Ballets Russes* u Australiji

Ogranci *Ballets Russesa* izvodili su i u Australiji između 1938. i 1946. Max Dupain, australski fotograf, slikao je važnije plesače za vrijeme nastupa.

## Reference

## Vanjski linkovi

* Ballets Russes Australian tours (1936 - 1940) / AustraliaDancing
* The Ballets Russes in Australasia, 1936-1940 / National Library of Australia performing arts collection
* Ballets Russes project / National Library of Australia
* The Ballets Russes in Australasia, 1936-1940 - a list of holdings from the National Library of Australia (including links to digitised collection items)
* Max Dupain's Dancers 1938-1946 Collection, National Library of Australia