Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# J-pop

| J-pop |
| --- |
| Stilsko porijeklo | Pop, sintisajzerski pop, novi val, eurobeat, j-rock, rock |
| Kulturološko porijeklo | Kasne 1980te – 1990te u Japanu |
| Tipični instrumenti | Vokal, električna gitara, bas-gitara, bubanj stroj, sampler, sintisajzer |

**J-pop** (/ʤeɪ pɔp/) je termin koji se odnosi na japansku pop muziku inspirisanu zapadnom pop i rock muzikom. Slovo "J" je skraćenica za "japanski". Termin se pojavio krajem 80-tih godina na radio stanici J-WAVE.

Japanske muzičke prodavnice obično dijele muziku na četiri police: j-pop, enka (japanska tradicionalna balada), klasika i zapadna pop muzika.

## Historija

Termin J-POP je nastao 1988. godine na sastanku, koji je administrativni direktor radio stanice J-WAVE Hideo Sajto održao s predstavnicima japanskih muzičkih kuća.

## Poznatiji j-pop muzičari

* AKB48
* Candies
* Momoiro Clover Z

## Također pogledajte

* K-pop

## Galerija

* Momoiro Clover Z
* AKB48

## Reference

## Vanjske linkovi

Nedovršeni članak J-pop koji govori o **muzici** treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.
# Kompozitor

Grčki kompozitor Vangelis
**Kompozitor** (latinski com+ponere, doslovno "onaj koji stavlja zajedno") je osoba koja piše muziku. Termin se posebno koristi da označi kompozitore zapadne klasične muzike, ili one koji su kompozitori po zanimanju. Mnogi kompozitori su, ili su bili, također vešti izvođači muzike.

Izraz se uglavnom odnosi na nekoga ko piše muziku nekom vrstom muzičke notacije, koja omogućava ostalima da tu muziku izvode. Ovo razdvaja kompozitora od muzičara koji improvizuje. Međutim, neko može biti kompozitor i bez stvaranja muzike u pisanom obliku, jer svi muzički pravci nemaju pisanu notaciju. U ovom kontekstu, kompozitor je onaj koji piše muziku, i obično je njen prvi izvođač. Kasniji izvođači ponavljaju muzičku kompoziciju koju su čuli.

## Također pogledajte

* Spisak kompozitora

## Reference

## Dodatna literatura

* "composer, n". *OED Online*. Oxford: Oxford University Press. (Pretplata potrebna)

## Vanjski linkovi

*  (en)
# Tekstopisac

**Tekstopisac** jest osoba koja piše tekst pjesme, za razliku od kompozitora, koji piše muziku pjesme koja može uključivati, ali ne ograničavajući se na melodiju, harmoniju, aranžman i pratnju.

## Tantijemi

Prihod tekstopisaca potiče od honorara dobijenih od originalnih pjesama. Autorski honorar se može kretati od 50 posto pjesme ako je prvenstveno napisana sa kompozitorom, ili manje ako su pjesmu napisali u saradnji. Pjesme su automatski zaštićene autorskim pravima čim se pojave u opipljivim oblicima, kao što je snimak ili notni zapis. Međutim, prije nego što pjesma bude objavljena ili izdata, njen autor ili izdavač treba da je registruje u Uredu za autorska prava kako bi se bolje zaštitio od kršenja autorskih prava.

# Saradnje

Saradnja u pisanju pjesama može imati različite oblike. Neki kompozitori i tekstopisci blisko sarađuju na pjesmi, pri čemu svaki ima doprinos i za riječi i za melodiju. Obično tekstopisac popunjava riječi u melodiju koja je već u potpunosti napisana. Dorothy Fields je radila na ovaj način. Tekstopisci su često dodavali riječi ustaljenoj melodiji, kao što je to učinio Johnny Burke sa džez standardom Erroll Garner "Misty". Neka partnerstva funkcionišu gotovo potpuno nezavisno, na primer, Bernie Taupin bi pisao tekstove i predavao ih Eltonu Johnu, koji je komponovao muziku koja ide uz tekst, uz minimalnu interakciju između dva pisca.

Saradnja Johna Lennona i Paula McCartneyja se smatra najuspješnijim partnerstvom u pisanju pjesama u historiji, a njihove pjesme čine većinu kataloga The Beatlesa. Druge poznate saradnje uključuju Leibera i Stollera, pjevača Rolling Stonesa Micka Jaggera s Keithom Richardsom i Richarda Carpentera s Johnom Bettisom.

## Reference

## Vanjski linkovi

* Šablon:Commons category inline
# Muzički producent

**Muzički producent** je osoba - profesionalac koji snima i uređuje muziku za muzičara. Danas, u muzičkoj industriji postoje dvije vrste producenta: Izvršni producent i muzički producent. Izvršni producent nadgleda finansije projekta, a muzički producent nadgleda kreaciju muzike. A producer has many, varying roles during the recording process.

## Poznati muzički producenti

* Norrie Paramor

* Max Martin
* George Martin
* Phil Spector
* Timbaland
* Dr. Dre
* Rick Rubin

## Izvori

## Vanjski linkovi

* Intervju s muzičkim producentom
* Američki muzički producenti Arhivirano 22. 2. 2020. na Wayback Machine
* Informacije o muzičkoj produkciji Arhivirano 29. 11. 2011. na Wayback Machine
# Idol (japanska pop kultura)

Momoiro Clover Z, ženska idol grupa.
AKB48, ženska idol grupa.
Sajumi Mićišige, liderka grupe Morning Musume.
Logotip grupe °C-ute.
**Idol** (アイドル, *aidoru*?, od engleske riječi „idol“) u japanskoj pop kulturi je medijska osoba (pjevač, glumac, model itd.), obično tinejdžer/ka, sa slatkom i nevinom slikom u medijima. Idoli su posebna kategorija japanskih umjetnika.

Termin je komercijalizovan od strane japanske agencije za talente. Idoli su namijenjeni da budu idealan predmet ljubavi vatrenih fanova.

Također, tu je i mišljenje da Japanci vide idole kao sestre ili „djevojke iz susjedstva”.

U japanskoj popularnoj muzici idoli predstavljaju određeni žanr, posebnu vrstu nepretencioznih sentimentalnih pjesama. Ove pjesme ne zahtijevaju mnogo vokalno, ali umjetnik mora biti sladak i lijep. U svom svakodnevnom životu idoli također moraju biti u skladu s njihovim pjesmama, imati savršen javni imidž, biti primjer za mlade generacije.

## Historija

Fenomen je nastao početkom 1970-ih godina zbog buma popularnosti francuskog filma pod nazivom *Cherchez l'idole* („Tražite idola“), koji se pojavio na japanskim kino ekranima u novembru 1964. godine. Glumica Sylvie Vartan, koja je igrala glavnu ulogu, je postala izuzetno popularna. Izraz „idol“ počeo se koristiti za djevojčice, uglavnom između 14 i 16 godina starosti, koje su tek počinju svoj put do slave ili za vrlo mlade nove zvijezde.

## Selektivni spisak japanskih idolovih grupa

To je selektivni spisak japanskih idolovih muzičkih grupa podijeljen po projektima ili agencijama za talente.

* AKB48
* Stardust Promotion (agencija za talente)
	+ Momoiro Clover Z
	+ Shiritsu Ebisu Chugaku
	+ Takoyaki Rainbow
* Hello! Project (projekt)
	+ Morning Musume
	+ °C-ute
	+ Berryz Kobo
	+ S/mileage
	+ Juice=Juice
	+ Buono!
* Fairies
* 9nine
* Sakura Gakuin

## Reference

## Vanjski linkovi
# Centre

**Centre** se može odnositi na:

* Centre (Francuska), regija u Francuskoj
* Centre (Kamerun), provincija u Kamerunu
* Centre (Burkina Faso), regija u Burkini Faso
* Centre (Alabama), grad u Alabami, SAD
# Papa Lav XIV

| Papa Lav XIV |
| --- |
| Lav XIV 2025. |
| Pontifikat od | 8. maj 2025. |
| Prethodnik | Franjo |
| Lični podaci |
| Rođenje | Robert Francis Prevost  (1955-09-14) 14. septembar 1955 Chicago, Illinois, SAD |
| Nacionalnost | Amerikanac |
| Prebivalište | Vatikan |
| Potpis |
|  |

Grb pape Lav XIV
**Papa Lav XIV** (latinski: *Leo XIV*, rođen kao **Robert Francis Prevost** 14. septembra 1955) jest 267. poglavar Katoličke crkve. Za papu je izabran 8. maja 2025. Prvi je američki i peruanski građanin koji je imenovan na dužnost pape, kao i prvi papa iz Sjeverne Amerike.

Rođen u Chicagu, Illinoisu, SAD, Prevost je tamo proveo rani dio svoje karijere radeći za augustince. Vršio je dužnost u Peruu od 1985. do 1986. i od 1988. do 1998. godine kao parohijski župnik, biskupijski službenik, učitelj sjemeništa i administrator. Proglašen je za kardinala 2023. Bio je prefekt Dikasterija za biskupe i predsjednik Papinske komisije za Latinsku Ameriku od 2023. Bio je biskup Chiclaya u Peruu od 2015. do 2023. godine, te general Reda Svetog Augustina od 2001. do 2013. Papa Franjo ga je 2023. imenovao za prefekta Dikasterija za biskupe, istaknutu ulogu koja je podigla njegov profil kao potencijalnog kandidata za novog papu.

Lav je prvi papa iz reda svetog Augustina, i sedmi od redova koji slijede Pravilo svetog Augustina. U skladu sa svojim biskupskim motom, *In illo uno unum* (latinski za 'U jednom [Kristu] mi smo jedno'), Lav je naglasio jedinstvo u svojoj uvodnoj poruci kao papa. Njegovo obraćanje *Urbi et Orbi* pokazalo je kontinuitet s ključnim temama pontifikata pape Franje, kao što su središnji značaj *kerigme* Isusa Krista, misionarska uloga vjernika i zajednički rad u sinodalnosti za mir, pravdu i milosrđe, te je dao prioritet miru i izgradnji mostova.

## Reference

## Vanjski linkovi

* Službeni sajt
# 7. juni

|  |
| --- |
| * Maj
* **Juni Jul
 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |

**7. juni / lipanj (7. 6)** jest 158. dan godine po gregorijanskom kalendaru (159. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 207 dana.

## Događaji

* 1965 – U snažnoj eksploziji u jami "Orasi" u rudniku mrkog uglja u Kaknju poginulo je 128 rudara, a teže ili lakše je povrijeđeno njih 20.

## Rođeni

### 19. vijek

* 1837 – Alois Hitler, otac Adolfa Hitlera
* 1840 – Charlotte, meksička carica
* 1848 – Paul Gauguin, francuski slikar
* 1862 – Philipp Lenard, njemački fizičar
* 1896 – Imre Nagy, mađarski političar i agroekonom
* 1900 – Rodoljub Čolaković, jugoslavenski revolucionar i književnik;

### 20. vijek

* 1907 – Maša Kaleko, njemačko-ruska pjesnikinja
* 1917 – Dean Martin, američki pjevač i glumac
* 1917 – Gwendolyn Brooks, američka pjesnikinja i esejistica
* 1938 – Abulfas Eltschibej, azerbejdžanski kulturni djelatnik i državnik
* 1940 – Tom Jones, britanski pop pjevač
* 1944 – Miguel Rios, španski pjevač
* 1945 – Wolfgang Schüssel, austrijski političar i državnik
* 1950 – Svjetlana Knežević, srbijanska glumica
* 1952
	+ Liam Neeson, britanski glumac
	+ Orhan Pamuk, turski pisac i scenarist
* 1958 – Prince Rogers Nelson, poznatiji kao "Prince", američki muzičar
* 1959 – Mike Pence
* 1961 – Davor Sučić, bosanskohercegovački rokenrol muzičar, kompozitor, tekstopisac, muzički producent, glumac i redatelj
* 1966 – Ian Woods, britanski biatlonac
* 1981 – Anna Kournikova, ruska teniserka
* 1975 – Allen Iverson, američki košarkaš

## Umrli

* 1826 – Joseph von Fraunhofer, njemački fizičar i izumitelj
* 1937 – Jean Harlow, američka glumica
* 1954 – Alan Turing, britanski matematičar, logičar i kriptografer
* 1965 – Judy Holliday, američka glumica, komičarka i pjevačica
* 1966 – Jean Arp, francuski slikar, vajar i pjesnik
* 1967 – Dorothy Parker, američka književnica
* 1986 – Sara Sadikova, tatarska glumica, operna pjevačica i kompozitorica
* 1993 – Dražen Petrović, hrvatski košarkaš
* 2006 – Abu Musab al-Zarqawi, lider Al-Kaide u Iraku
* 2015 – Christopher Lee, britanski glumac

## Praznici

## Vanjski linkovi

* Na današnji dan (7. juni), BBC.co.uk Arhivirano 30. 6. 2022. na Wayback Machine (en)
* Na današnji dan (7. juni), nytimes.com (en)
# Kraljevina Nizozemska

Historijsko područje Willemstad, koje je UNESCO proglasio mjestom svjetske baštine 1997.
**Kraljevina Nizozemska** (nizozemski: *Koninkrijk der Nederlanden*) obično poznata jednostavno kao **Nizozemska**, je suverena država koja se sastoji od skupa konstitutuentnih teritorija ujedinjenih pod monarhom Nizozemske, koji funkcionira kao šef države. Kraljevstvo nije federacija; to je unitarna monarhija sa svojom najvećom podjedinicom, istoimenom Nizozemskom, koja se pretežno nalazi u sjeverozapadnoj Evropi i sa nekoliko manjih ostrvskih teritorija smještenih na Karibima.

Ogromna većina kopnene površine zemlje sastavnice Nizozemske nalazi se u Evropi, dok se njene tri posebne općine (Bonaire, Saba i Sint Eustatius) nalaze na Karibima, kao i ostale tri konstitutuentne zemlje. Kraljevina u Nizozemskoj ima 17.821.419 stanovnika (Do januar 2023.), i 29.418 (Do novembar 2023.) u Bonaireu, Sabi i Sint Eustatijusu.

 Struktura stabla podjela Kraljevine Nizozemske, koja pokazuje geografsku lokaciju četiri njene sastavne zemlje
 Nizozemski kralj Willem-Alexander, vladajući monarh Kraljevine Nizozemske, i njegova supruga kraljica Máxima od Nizozemske (2013.)
 Karta Nizozemskih karipskih ostrva, svih dela Kraljevine Holandije. Aruba, Curaçao i Sint Maarten su odvojene konstitutivne zemlje u okviru Kraljevine, dok su Bonaire, Sint Eustatius i Saba dio konstitutuentne države HNizozemske.
## Bilješke

## Reference