Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sveti Vincent i Grenadini

| Sveti Vincent i GrenadiniSaint Vincent and the Grenadines |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Zastava | Grb |

 |
| **Himna:**"St Vincent Land So Beautiful"  |
| Položaj na karti |
| Glavni grad | Kingstown
 |
| Službeni jezik | engleski |
| Državno uređenje |   |
| • Monarh | Charles III |
| • Generalni guverner | Stanley John |
| • Predsjednik vlade | Godwin Friday |
| Zakonodavstvo |  |
| Nezavisnost | 1979  |
| Površina |
| • Ukupno | 389 km2 (184.) |
| • Vode (%) | zanemarivo |
| Stanovništvo |
| • Ukupno  | 110.872 (180.) |
| • Gustoća | 285/km2  |
| Valuta | Istočnokaripski dolar  |
| Vremenska zona | -4, ljeti -4 |
| Pozivni broj | 1-784 |
| Internetska domena | .vc |

Ostrvska država **Sveti Vincent i Grenadini** leži u južnom dijelu Malih Antila u Srednjoj Americi, a obuhvata Sveti Vincent (346 km2) i mnogobrojne Grenadine.

## Historija

Domorodački Indijanci, Karibi, agresivno su sprečavali naseljavanje Evropljana na Svetom Vincentu do 18. vijeka. Od 1719. francuski naseljenici sade plantaže kahve, duhana, indiga, pamuka i šećerne trske na kojima rade afrički robovi. Područje nekoliko puta potpada pod vlast Ujedinjenog Kraljevstva i vraća se u francuski posjed. Konačno od 1783. ostaje pod britanskom vlašću.

Ukidanjem ropstva 1834. nastaje manjak radne snage na plantažama, što privlači nove naseljenike: Portugalce 1840ih i Indijce 1860ih.

Sveti Vincent i Grenadini prolaze kroz razne oblike kolonijalnog statusa. Nakon raspada Federacije Zapadnih Indija 1962. dobija vlastitu upravu, a 1979. i potpunu samostalnost.

## Vlada

Prema Ustavu iz 1979. godine ostrva su parlamentarna monarhija s jednim zakonodavnim domom u okviru britanskog Commonwealtha.

## Političke podjele

## Geografija

Sveti Vincent je pošumljen skup vulkanskih planina, dok su Grenadini niz niskih koralnih ostrva koji se protežu južno od Svetog Vincenta prema Grenadi.

## Privreda

Najvažniji ekonomski sektor je poljoprivreda. Dominira proizvodnja banana. U novije vrijeme u porastu su uslužne djelatnosti, naročito turizam. Zbog neuspjeha u uvođenju novih industrija nastavlja se razdoblje visokog stepena nezaposlenosti. Najveći problem razvoju ostrva je zavisnost privrede o urodu dominantne privredne kulture i vremenskim uslovima (tropske oluje nanose veliku štetu).

## Stanovništvo

Najveći dio stanovništva čine potomci afričkih robova dovođenih za rad na plantažama. Slijede miješani potomci Indijanaca i crnaca, te nešto bijelaca (potomaka engleskih kolonista), Indijaca i Kariba. Zbog loše ekonomske situacije i nezaposlenosti stanovništvo emigrira u druge države.

## Kultura

## Također pogledajte

## Vanjski linkovi

* Službeni sajt Vlade Svetog Vincenta i Grenadina
* Sveti Vincent i Grenadini na *CIA World Factbook*
* St Vincent i Grenadini na BBC News
* Sveti Vincent i Grenadini na "International Futures"
# Krvna plazma

Odnos krvne plazme (žuto), leukocita i trombocita (sivo) i eritrocita (smeđe) u krvi
**Krvna plazma**, pored krvnih ćelija, sačinjava krv. To je bezbojna, odnosno žućkasta tečnost.

Krvna plazma je u stvari vodeni rastvor nekih organskih i neorganskih materija. Sastoji se od 90% vode, dok od neorganskih materija dominira natrijum-hlorid (NaCl) sa oko 0,8%, koji i daje slankast ukus krvi. Također sadrži vrlo male količine kalcijeve i magnezijeve soli, male količine šećera (oko 0,1%), neke masne materije, hormone, kisik i ugljik-dioksid. U krvnoj plazmi se nalaze sve materije resorbovane iz sistema za varenje. Također, 7-9% krvne plazme čine krvne bjelančevine, koje same krvne ćelije stvaraju: albumini, globulini i fibrinogen. Albumini su rastvorivi u vodi i daju viskoznost krvi, imunoglobulini (ili samo globulini) su također rastvorivi u vodi, a stvaraju antitijela u borbi protiv bolesti, dok fibrinogen služi da se pri povredi pretvori u fibrinsku mrežu, nerastvorljivu u vodi.

## Volumen

Volumen krvne plazme može se povećati ili smanjiti prelaskom tečnosti u ili izvan krvnih sudova kada dođe do promjena u Starlingovim silama kroz kapilarne zidove. Na primjer, kada krvni pritisak padne usljed cirkulatornog šoka, Starlingove sile potiskuju tečnost u intersticijum, što dovodi do tzv. "trećeg prostora".

Dugotrajno stajanje u mjestu uzrokuje porast transkapilarnog hidrostatističkog pritiska. Kao rezultat toga, otprilike 12% volumena krvne plazme prelazi u ekstravaskularni prostor. Ovaj pomak plazme dovodi do povećanja hematokrita, ukupnih proteina u serumu, viskoznosti krvi, i zbog povećane koncentracije faktora koagulacije, uzrokuje ortostatsku hiperkoagulabilnost.

## Reference