Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Santa Cruz de Tenerife

|  |
| --- |
| Santa Cruz de Tenerife |
| Grad |
| Mozaik Santa Cruz |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Zastava | Grb |

 |
| Država |  Španija |
| Autonomna zajednica | Kanarska ostrva |
|  |
| Nadmorska visina | 4 m |
|  |
| Površina | 150,56 km2 |
|  |
| Stanovništvo | 206,593 (*2013*) |
|  |
| Vremenska zona | Srednjoevropsko vrijeme |
| Pozivni broj | 922 |
|  |
|  |
| **Veb-sajt:**  santacruzdetenerife.es |
|  |

**Santa Cruz de Tenerife** je grad u Španiji. Glavni je grad (zajedno sa Las Palmasom) autonomne zajednice Kanari. Grad se prostire na 150 kilometara kvadratnih i ima preko 200.000 stanovnika.

Santa Kruz je ime dobio po krstu koji su Španci zaboli u tlo poslije osvajanja ostrva. Grad je neizbježna turistička atrakcija zbog prelijepih crkava, muzeja, sa prepoznatljivim Auditorijem (sa krovom u obliku jedra) i Španskim trgom, gdje se svake godine održava jedan od najčuvenijih svjetskih karnevala. Nedaleko od grada nalazi se plaža Teresita, poznata po žutom pijesku, koji je donesen iz Sahare, što je razlikuje od svih ostalih na ostrvu gdje su pijesak i šljunak u bojama od tamnosive do teget-crne.

## Položaj

Grad je smješten na ostrvu Tenerife, koje je najveće od svih kanarskih ostrva. Ostrva se nalaze u Atlantskom okeanu, nedaleko od marokanske obale.

## Klima

Santa Cruz ima suptropsku klimu sa suhim i toplim ljetima, te umjereno toplim zimama. Prosječna dnevna temperatura iznosi 24 °C, dok je noćna 17 °C. U januaru koji važi za najhladniji mjesec dnevna temperatura se kreće od 17–22 °C, dok noću iznosi 15 °C. Prosječna temperatura mora u januaru iznosi 19 °C. U augustu prosječna dnevna temperatura se kreće između 26–30 °C, a noću iznosi 20 °C. Prosječna temperatura mora u augustu je 23 °C.

## Sport

CD Tenerife je fudbalski klub smješten u Santa Cruz de Tenerife. Osnovan je 1922. godine. Nastupa u drugoj španskoj ligi. Domaće utakmice igra na stadionu Heliodoro Rodríguez López, sa kapacitetom od 21.732 sjedećih mjesta.

Veliku popularnost u gradu ima i odbojka. Odbojkaški klub CV Tenerife je najuspješniji sportski klub na ostrvu. Naročito ženski tim. Klub je osvajač evropskog kupa i učesnik je španske prve lige.

## Poznate ličnosti

* Juan de Abreu, slikar
* Francisco Borges Salas, kipar
* Carlos Armas, pjevač
* Alberto Vázquez-Figueroa, pisac
* Vitolo Añino, fudbaler
* Pedro Rodríguez Ledesma, fudbaler
* Adexe i Nau,pjevači

## Međunarodni odnosi

|  |
| --- |
| * Santa Cruz de California *(od 1974)*
* Santa Cruz de la Sierra *(od 1978)*
* Caracas *(od 1981)*
* San Antonio de Texas *(od 1983)*
* Cádiz *(od 1984)*
* Rio de Janeiro *(od 1984)*
* Nica *(od 1989)*
* Santa Cruz del Norte *(od 1997)*
* Aranda de Duero *(od 1997)*
* Guatemala City *(od 2002)*
 |

## Galerija

* Trg Španije
* La Farola del Mar
* Torres gemelas de Santa Cruz
* Palacio de Carta
* Plaža Las Teresitas
* Auditorio de Tenerife

## Reference
# Ligursko more

Karta regije sa označenim Ligurskim morem (Ligurian Sea)
**Ligursko more** (ital. *Mar Ligure*, fr. *Mer ligurienne*, lat. *Mare Ligusticum*) je dio Sredozemnog mora koji se nalazi između Italijanske obale i ostrva Korzika i Elba. More je najvjerovatnije nazvano prema Ligurima.

## Geografija

Zemlje koje imaju izlaz na ovo more su Italija, Francuska i Monako. Ovo more dotiče se s Tirenskim morem i zapadnim dijelom Sredozemnog mora. Rijeka Arno ulijeva se s istočne strane u Ligursko more, kao i mnoge druge rijeke koje dolaze s Apenina (Magra, Serchio). Najveća dubina od 2.850 m nalazi se sjeveroistočno od Korzike. Najvažnije luke na ovom moru su Genova, La Spezia i Livorno.

## Vanjski linkovi
# 31. januar

|  |
| --- |
| * Dec
* **Januar Feb
 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

**31. januar / siječanj (31. 1)** jest 31. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 334 dana (335 u prijestupnoj godini).

## Događaji

* 1783 – Astronom William Herschel otkrio da je zvijezda Omicron 2 Eridani u stvari trostruka i da postoje Omicron 2 Eridani B (bijeli patuljak) i Omicron 2 Eridani C (crveni patuljak)
* 1895 – Lord Rayleigh i William Ramsay objavili otkriće novog hemijskog elementa, argona.
* 1946 – Jugoslavija proglašava novi ustav po uzoru na SSSR i osniva šest konstitutivnih republika (NR Bosna i Hercegovina, NR Hrvatska, NR Makedonija, NR Crna Gora, NR Srbija i NR Slovenija).
* 1976 – Održano 15. svjetsko prvenstvo u biatlonu u muškoj konkurenciji, u italijanskom gradu Antholzu;
* 2006 – Vijeće Evropske unije u Briselu imenovalo Christiana Schwarz-Schillinga za specijalnog predstavnika Evropske unije za Bosnu i Hercegovinu
* 2015 – Požar izbio u biblioteci ruskog Instituta za društvene nauke u Moskvi, gdje se nalazi više od 14 miliona knjiga.

## Rođeni

Jessica Walter
### 17. vijek

* 1673 – Ludwig Maria Grignion de Montfort, francuski redovnik i osnivač istoimenog katoličkog reda

### 18. vijek

* 1797 – Franz Schubert, austrijski kompozitor

### 19. vijek

* 1865 – Henri Desgrange, urednik francuskih sportskih novina *L'Auto* i osnivač utrke Tour de France

### 20. vijek

* 1921 – Mario Lanza, američki tenor
* 1923 – Norman Mailer, američki književnik
* 1928 – Dušan Džamonja, jugoslavenski i hrvatski kipar.
* 1935 – Kenzaburo Oe, japanski književnik i dobitnik Nobelove nagrade za književnost
* 1938 – Beatrix, nizozemska kraljica
* 1941 – Jessica Walter, američka glumica
* 1943 – Špela Rozin, slovenska glumica
* 1950 – Nikolaj Kruglov, sovjetski biatlonac
* 1966 – Gregor Avsenik, slovenski gitarist i kompozitor
* 1970 – Minnie Driver, britanska glumica
* 1979 – Felix Sturm, (alias Adnan Ćatić), njemački bokser bosanskohercegovačkog porijekla
* 1981 – Justin Timberlake, američki pjevač i pop-zvijezda
* 1982 – Helena Paparizou, grčka pjevačica
* 1996 – Regina Ermits, estonska biatlonka

## Umrli

* 1994 – Tomanija Đuričko, srbijanska glumica
* 1995 – George Stibitz, američki istraživač

## Praznici

## Vanjski linkovi

* Na današnji dan (31. januar), *BBC.co.uk* Arhivirano 1. 3. 2023. na Wayback Machine (en)
* Na današnji dan (31. januar), *nytimes.com* (en)
# Buržoazija

|  |
| --- |
| Ovaj članak je dio serije: **Marksizam**
 |
| **Sociologija i antropologija** |
| Otuđenje |
| Buržoazija |
| Klasna svijest |
| Komunizam |
| Kulturalna hegemonija |
| Izrabljivanje |
| Ideologija |
| Proleterijat |
| **Privreda** |
| Marksistička politička ekonomija |
| Radna snaga |
| Zakon vrijednosti |
| Sredstva proizvodnje |
| Način proizvodnje |
| Proizvodne snage |
| Višak rada |
| Višak vrijednosti |
| Naknada za rad |
| **Historija** |
| Kapitalistička proizvodnja |
| Klasna borba |
| Diktatura proleterijata |
| Izvorna akumulacija |
| Proleterska revolucija |
| Proleterska internacionala |
| Svjetska revolucija |
| **Filozofija** |
| Marksistička filozofija |
| Historijski materijalizam |
| Dijalektički materijalizam |
| Socijalizam |
| Analitički marksizam |
| Autonomni pokreti |
| Feministički marksizam |
| Humanistički marksizam |
| Strukturalni marksizam |
| Zapadnjački marksizam |
| **Istaknuti marksisti** |
| Karl Marx |
| Friedrich Engels |
| Karl Kautsky |
| Vladimir Lenjin |
| Lav Trocki |
| Rosa Luxemburg |
| Mao Ce Tung |
| Georg Lukács |
| Antonio Gramsci |
| Karl Korsch |
| Frankfurtska škola |
| Louis Althusser |
| **Kritike** |
| Kritike marksizma |

**Buržoazija** je izvorno francuski izraz koji može značiti:

* sociološki definisana društvena klasa, posebno u savremenom dobu, odnosi se na ljude sa kulturnim i finansijskim kapitalom koji pripadaju srednjem ili visokom sloju srednje klase, imućna kapitalistička klasa suprotstavljena proleterijatu.
* izvorno i općenito, "oni koji žive u gradu",  uključujući trgovce i zanatlije, za razliku od stanovnika ruralnih područja; u ovom smislu buržoazija značajno raste tokom 11. stoljeća u Europi, pogotovo tokom Renesanse u 12. stoljeću kada se dešavaju prvi procesi urbanizacije.
* zakonski definisana srednjovjekovna klasa u Ancienskom režimu u Francuskoj, stanovnici koji su imali dozvolu da žive i rade u gradovima.

Buržoazija je nerazdvojiva od postojanja gradova, izvan kojih nije važio njihov poseban status i privilegije.

Marksistička filozofija buržoazijom naziva društvenu klasu koja je kroz industrijalizaciju stekla sredstva proizvodnje, i čiji cilj je održavanje vrijednosti kapitala što im garantuje trajnu ekonomsku nadmoć u društvu. Joseph Schumpeter je smatrao da je stvaranje nove buržoazije glavni pokretač kapitalizma. Za razvoj ekonomije su od ključne važnosti poduzetnici koji se izlažu riziku radi inovacija u industriji.

## Etimologija

Savremena francuska riječ *bourgeois* potiče od starofrancuske riječi *burgeis* (zazidani grad), a ta od *bourg* (grad s trgom). U doslovnom smislu, *bourgeois* znači "stanovnik grada". Prije Francuske revolucije se izrazom označavala klasa bogatih ljudi koji su nasiljem svrgnuli apsolutna monarhiju. Od 19. stoljeća dobija druge konotacije, i postaje politički i sociološki termin kojim se imenuje vladajuća visoka klasa u jednom kapitalističkom društvu.

## Reference