# Robert Altman

| Robert Altman |
| --- |
| Altman u 1983. |
| Rođenje |  (1925-02-20) 20. februar 1925. Kansas City, Missouri, SAD |
| Smrt | 20. novembar 2006(2006-11-20) (81 godina) Los Angeles, Kalifornija, SAD |
| Nacionalnost | Amerikanac |
| Zanimanje | Režiser, scenarist i producent |
| Godine aktivnosti | 1947–2006. |
| Značajna djela | *M\*A\*S\*H* (1970) *Nashville* (1975) *Gosford Park* |

**Robert Altman** (20. februar 1925 – 20. novembar 2006) bio je američki režiser, scenarist i filmski producent.
Učestvovao je u Drugom svjetskom ratu kao pilot. Nakon rata studira tehniku na univerzitetu Missouri; potom radi kao novinar, te piše i objavljuje priče. 1946. s G.W. Georgeom piše sinopsis za film *Tjelohranitelj* R. Fleischera. Od 1949. do 1955. režira reklame i namjenske dokumentarne filmove.

Kao režiser igranih filma debitira 1955. filmom *Delikventi* (The Deliquents), kojim ne pobuđuje veću pozornost kritike kao ni sljedećim filmom - kompilacijskom *Pričom o James Deanu* (The James Dean Story, 1957, suredatelj s G. W. Georgeom). No Alfred Hitchcock ga angažira u svojoj tv-seriji *Alfred Hitchcock vam predstavlja*. Od 1957. do 1967. režira pojedine epizode u serijama *Bonanza*, *Lude dvadesete* i *Autobusna stanica*. Filmu se vraća 1968. i režira dva naslova osrednje vrijednosti : *Odbrojavanje* (Countdown, 1968.) i *Toga hladnoga dana u parku* (That cold day in the park, 1969.).

Filmom *M.A.S.H* (1970.) postiže veliki uspjeh kod kritike i publike i osvaja Grand Prix u Cannesu - velik dio kritike ga proglašava najeminentnijim predstavnikom modernog američkog filma. Iste godine režira ekscentričnu komediju *Brewster Mc Cloud*. U sljedećih 5 godina režira: *Priviđenja* (Images, 1972.), *Kalifornijski poker* (California Split, 1974.), tri žanrovski jasno profilirana filma - vestern *Kockar i bludnica* (McCabe and Mrs. Miller, 1971.), detektivski film *Privatni detektiv* (The Long Goodbye, 1973., prema romanu R. Chandlera) te gangsterski film *Svi smo mi lopovi* (Thieves like us, 1974.). Unosi značajke svog svjetonazora i stila: sklonost prema razaranju američkih mitova, usporavanje akcije naglašavanjem atmosfere i psihološke razrade likova, forsiranje slučajnosti čime se razbija kauzalnost naracije. Vrhunac Altmanove režiserske karijere predstavlja film *Nashville* (1975.). Slijedi stanovita stagnacija, no sredinom devedesetih se javlja sa nekoliko značajnih filmova: The Player (Igrač, 1992.); Kratki rezovi (Short Cuts, 1993.), Pret.a-Porter, 1994., a 2001.- Gosford Park.

Ostali filmovi (kao režiser):

* "Buffalo Bill i Indijanci" (Buffalo Bill and the Indians, 1976.)
* "Tri žene" (Three Women, 1977.)
* "Svadba" (A Wedding, 1978.)
* "Idealan par" (A Perfect Couple, 1979.)
* "Kvintet" (Quintet 1979.)
* "Popaj" (Popeye, 1980.)
* "Zdravlje" (Health, 1982.)
* "Jimmy Dean, vrati se" (Come back to the Five & Dime Jimmy Dean, 1982.)
* Streamers, 1983.
* "Ludi za ljubavlju" (Fool for Love, 1985. prema komadu Sama Shepharda)
* Beyond Therapy, 1987.
* Vincent and Theo, 1990.
* Kansas City, 1996.
* The Gingerbread Man, 1998.
* The Company, 2003...

Filmovi (kao filmski producent): Dobrodošli u Los Angeles (A. Rudolph, 1977.); Mačka je vidjela ubicu (R.Benton, 1977.); Sjeti se mog imena (A. Rudolph, 1978.); Bogata djeca (R.M. Young, 1979.)

## Nagrade

**AMERIČKI FILMSKI INSTITUT 2001- Najbolja režija  *Gosford Park*

**BRITANSKA FILMSKA AKADEMIJA 2001- Najbolja režija *Gosford Park*

**KANSKI FILMSKI FESTIVAL 1992- Najbolja režija *The Player*

**ZLATNI GLOBUS 2001- Najbolja režija *Gosford Park*

**INDEPENDENT SPIRIT AWARDS 1993- Najbolja režija *Short Cuts*
* 1993- Najbolji scenario *Short Cuts*

**UDRUŽENJE KRITIČARA L.A.-a 2001- Najbolja režija *Gosford Park*

**NATIONAL BOARD OF REVIEW 1975- Najbolja režija *Neshville*

**NACIONALNO UDRUŽENJE FILMSKIH KRITIČARA 2001- Najbolja režija *Gosford Pard*
* 1992- Najbolja režija *The Player*

**UDRUŽENJE KRITIČARA NJU JORKA 2001- Najbolja režija *Gosford Park*
* 1992- Najbolja režija *The Player*
* 1992- Najbolji film (produkcija) *The Player*
* 1975- Najbolji film (produkcija) *Neshville*

**VENECIJANSKI FILMSKI FESTIVAL 1993- Najbolji film *Short Cuts*

## Također pogledajte

* Film
* Spisak režisera

## Reference

## Vanjski linkovi

* Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
* Altman's Annex: Official Robert Altman Site Arhivirano 23. 5. 2019. na Wayback Machine
* *Still up to mischief* - *The Guardian*
* Robert Altman na IMDb-ju