Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Međunarodni olimpijski komitet

| Međunarodni olimpijski komitet |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  |
| Zastava |

 |
| Glavni grad | Lausanne, Švicarska
 |
| Službeni jezik | Engleski, francuski i službeni jezik domaćina kad je to potrebno |
| Broj zemalja članica | 110 aktivnih članova, 39 honorarnih, 206 nacionalnih olimpijskih komiteta |
| Lideri |   |
| • **Predsjednica** | Kirsty Coventry |
| • **Potpredsjednici** | Juan Antonio Samaranch Jr. Nawal el-Moutawakel Gerardo Werthein Pierre-Olivier Beckers-Vieujant |
| • **Počasni predsjednik** | Thomas Bach |
| Zakonodavstvo |  |
| Datum osnivanja |  (1894-06-23) 23. juni 1894 |
| Veb-sajt | www.olympic.org |

Sjedište Međunarodnog olimpijskog odbora
**Međunarodni olimpijski komitet (MOK)** ili **Međunarodni olimpijski odbor (MOO)** (francuski: *Comité international olympique* – CIO, engleski: *International Olympic Committee* – IOC) jest nevladina organizacija čija je uloga organizacija Olimpijskih igara.

Osnovao ga je baron Pierre de Coubertin 23. juna 1894. u Parizu. Od 1915. sjedište mu je u Lozani, u Švicarskoj.

## Predsjednici

| Ime | Država | Vrijeme |
| --- | --- | --- |
| Demetrius Vikelas | Grčka | 1894–1896. |
| Pierre de Coubertin | Francuska | 1896–1916. |
| Godefroy de Blonay | Švicarska | 1916–1919. |
| Pierre de Coubertin | Francuska | 1919–1925. |
| Henri de Baillet-Latour | Belgija | 1925–1942. |
| Sigfrid Edström | Švedska | 1946–1952. |
| Avery Brundage | SAD | 1952–1972. |
| Lord Killanin | Irska | 1972–1980. |
| Juan Antonio Samaranch | Španija | 1980–2001. |
| Jacques Rogge | Belgija | 2001–2013. |
| Thomas Bach | Njemačka | 2013–2025. |
| Kirsty Coventry | Zimbabve | 2025– |

## Također pogledajte

* Olimpijske igre
* Spisak MOK-ovih skraćenica za države

## Reference

## Vanjski linkovi

* Službeni sajt
* Olympic Watch
# William Thomson

**William Thomson** a.k.a **Lord KelvinSir William Thomson, 1. Baron Kelvin of Largs** (Belfast, 26. juni 1824 - Netherhall kraj Largsa, 17. decembar 1907) bio je engleski fizičar.

Držao je katedru prirodne filozofije u Glasgowu, a 1890. godine postao je predsjednikom *Royal Society*. Objavio je više od 300 naučnih radova, od kojih su najvažniji s područja termodinamike i elektriciteta. Godine 1848. predložio je apsolutnu skalu temeprature, nezavisnu o termometrijskoj supstanci u instrumentu. Postavio je teoriju električnih oscilacija, usavršio prenošenje signala kroz podmorske kablove i marinski kompas, konstruirao aparat za mjerenje i predviđanje plime i oseke. Izvršio je znamenitu procjenu starosti Zemlje na osnovi razmatranja termičke vodljivosti.

## Također pogledajte

* Kelvin

## Reference
# Daina Taimiņa

| Daina Taimiņa |
| --- |
| Daina Taimiņa |
| Rođenje |  (1954-08-19) 19. august 1954 Riga, Latvijska SSR, Sovjetski Savez |
| Prebivalište | Sjedinjene Američke Države |
| Državljanstvo | Latvijsko |
| Narodnost | Latvijka |
| Polje | matematika |
| Alma mater | Univerzitet u Latviji Akademija nauka Bjelorusije |
| Poznat(a) po | heklanim modelima hiperboličke geometrije |

**Daina Taimiņa** (Riga, 19. august 1954) latvijska je matematičarka, historičarka matematike i univerzitetska nastavnica, najpoznatija po razvoju heklanih modela za prikazivanje hiperboličke geometrije.

## Život i obrazovanje

Rođena je u Rigi u tadašnjoj Latvijskoj SSR. Cjelokupno formalno obrazovanje završila je u Latviji. Na Univerzitetu u Latviji diplomirala je 1977, a kasnije je nastavila postdiplomski rad iz teorijske informatike. Zbog tadašnjih sovjetskih akademskih ograničenja disertaciju je odbranila u Minsku 1990, pri Akademiji nauka Bjelorusije, dok je viši doktorat iz matematike stekla na Univerzitetu u Latviji 1992.

Predavala je na Univerzitetu u Latviji, a od 1996. bila je povezana s Cornellom, gdje je radila kao docentica matematike; poslije penzionisanja zadržala je status emeritirane saradnice odnosno penzionisane docentice u Odsjeku za matematiku.

## Heklanje hiperboličke ravni

Međunarodno je poznata po tome što je krajem 1990-ih razvila trajne, opipljive modele hiperboličke ravni izrađene heklanjem. Ti modeli nastali su iz potrebe da se studentima i široj publici približe pojmovi neeuklidske geometrije, koji su se ranije često prikazivali krhkim papirnim modelima.

Njen rad doprinio je popularizaciji matematike izvan akademskog okruženja te je povezao geometriju, nastavu, ručni rad i vizuelnu umjetnost. Heklani modeli hiperboličkih površina korišteni su u nastavi, izložbama i projektima popularizacije nauke i umjetnosti.

## Djela i priznanja

S Davidom W. Hendersonom koautorica je univerzitetskog udžbenika *Experiencing Geometry: Euclidean and Non-Euclidean with History*. Autorica je i knjige *Crocheting Adventures with Hyperbolic Planes*, u kojoj je spojila popularnu matematiku, historiju geometrije i praktične upute za izradu modela.

Za tu knjigu dobila je 2012. Euler Book Prize, nagradu Matematičkog udruženja Amerike, dok je izdanje prethodno osvojilo i Bookseller/Diagram Prize za najneobičniji naslov godine za 2009.

## Reference
# Krstarica

**Krstarica** je tradicionalni naziv za vrstu ratnog broda koji je sposoban obavljati samostalne borbene operacije na svjetskim morima.

Krstarice su nastale u drugoj polovini 19. vijeka nakon što je uvođenje parnog stroja, eksplozivnih granata i oklopa učinilo zastarjelim dotadašnje fregate. Krstarice su uvedene kao zamjena zamišljena da obavlja iste one uloge koje su dotada obavljale fregate - patroliranje okeanima, izviđanje, borba protiv pirata odnosno krstarički rat.

Dugo vremena su krstarice predstavljale srednju klasu između kapitalnih brodova koje su tada predstavljale oklopnjače, odnosno bojni brodovi te lakih brodova kao što su torpiljarke.

Krstarice su s vremenom počele dobijati oklop, tako da su se pojavile prvo zaštićene krstarice, zatim nova klasa poznata pod nazivom oklopni krstaš. Istovremeno su se po tonaži i jačini naoružanja počele dijeliti na lahke i teške krstarice.

Početkom 20. vijeka nastojanje da se bojni brodovi učine bržima na štetu oklopa dovela je do stvaranja hibrida bojnog broda i krstarice poznatog kao bojni krstaš.

Pojava aviona i potreba flota da se štite od njih stvorila je posebnu klasu krstarica poznatu kao protivavionske krstarice.

Nakon drugog svjetskog rata su krstarice kao naoružanje dobile projektile, te postale raketnim krstaricama. Međutim, danas ih ima relativno malo, jer su se u međuvremenu manji razarači dobili jednako moćno naoružanje. Tako danas jedino Rusija i SAD imaju krstarice u svojim mornaricama.

## Također pogledajte

* Pomoćna krstarica
# Južni Liang

|  |
| --- |
| Status | Vazal |
| Glavni grad | Lianchuan (397-399) Ledu (399, 402-406, 410-414) Xiping (399-402) Guzang (406-410)
 |
| Državno uređenje |   |
| Zakonodavstvo |   |
| Nastanak |  |
|  -  | Tufa Rutan prihvaća ime ere države Kasniji Qin |   |
|  -  | Tufa Rutan ulazi u Guzang |   |
|  -  | Tufa Rutan poražen od Liu Boboa kod Yangwua |   |
|  -  | Tufa Rutan ponovno preuzima vlastito ime ere |   |

**Južni Liang** (kineski: 南凉Nánliáng; 397-414) je bila Xianbei država u sjevernoj Kini iz doba Šesnaest Kraljevstava. Osnovao ju je klan Tufa, daleki rođaci klana Tuoba koji je vladao državom Sjeverni Wei. Nastala je kada se 397. Tufa Wugu pobunio protiv svog sizerena - države Kasniji Liang, te stvorio državu čija se teritorija nalazila na dijelovima današnjih kineskih provincija Gansu i Qinghai. Njen novi sizeren je bila država Sjeverni Qin. Uništena je godine 414. kada su njene teritorije preuzele države Zapadni Qin i Sjeverni Liang.

## Vladari Južnog Lianga

| Hramsko ime/na | Posthumno ime/na | Porodična i osobna imema | Dužina vladavine | Imena era i njihove dužine |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Liezu (烈祖 Lièzǔ) | Wu (武 Wǔ) | Tufa Wugu (禿髮烏孤 Tūfǎ Wūgū) | 397-399 | *Taichu (太初 Tàichū)* 397-399 |
| nije postojalo | Kang (康 Kāng) | Tufa Lilugu (禿髮利鹿孤 Tūfǎ Lìlùgū) | 399-402 | *Jianhe (建和 Jiànhé)* 399-402 |
| nije postojalo | Jing (景; Jǐng) | Tufa Rutan (禿髮傉檀 Tūfǎ Rǔtán) | 402-414 | *Hongchang (弘昌 Hóngchāng)* 402-404
*Jiaping (嘉平 Jiāpíng)* 409-414 |

## Također pogledajte

* Xianbei
* Tuoba
* Wu Hu
* Šesnaest Kraljevstava
* Qinghai
* Dunhuang

## Vanjski linkovi

*