# Mikrobiologija

**Mikrobiologija** (od grčkog *mikron* - mali *biologos* - nauka o životu) je jedna od nauka koja je imala i ima veoma bitnu ulogu u društvu. Mikrobiologija je, prema tome, nauka koja proučava mikroorganizme, koji su jednoćelijski ili ćelijski-cluster mikroskopski organizmi. Oni pripadaju eukariotima (sa nukleusom) kao što su gljivice i prokariotima (bez nukleusa).

Mikrobiologija je često definirana kao nauka koja proučava organizme koji su premali da bi se vidjeli golim okom, tj. nauka koja proučava mikroorganizme. Organizmi i objekti manji od jednog milimetra u promjeru se ne mogu vidjeti golim okom, te su mikroskopi naišli na ogromnu primjenu u mikrobiologiji. Mikroorganizmi su od velikog značaja. Mikroorganizmi su neophodni za pravljenje hljeba, sira, piva, vina, antibiotika, enzima, vakcina, vitamina, i mnogih drugih bitnih produkata. Mikroorganizmi su neophodni za ekološki sistem. Zahvaljujući njima postoje azotni i ugljenikovi ciklusi koji se odvijaju duboko u zemljištu i u dubokim vodama.

Mikroorganizmi su također pravili puno problema u historiji čovječanstva. Bolesti izazvane mikroorganizmima su bile od velikog historijskog značaja. Na primjer pad Rimskog Carstva i osvajanje Novog Svijeta. 1347. godine Crna smrt je harala Evropom, i do 1351, samo četiri godine kasnije, 1/3 populacije je umrla. Danas jedna od najvećih bitaka koje moderna mikrobiologija vodi, je sa virusom HIV-a, koji vodi do bolesti AIDS-a.

Prema grupama mikroorganizama koje proučava, mikrobiologija se dijeli na:

* **Bakteriologiju** (grč. *bakterion* - štapić, palica; *lógos* - znanost) - proučava morfološka i uzgojna svojstva bakterija, njihov rast, metabolizam (mijenu tvari) i genetiku.
* **Mikologiju** (grč. *mýkes* - gljiva; *lógos* - znanost) - proučava gljive, jednoćelijske i višećelijske, heterotrofne i aklorotrofne organizme. Proučavaju se njihova morfološka i uzgojna svojstva te rast, metabolizam i genetika.
* **Virologiju (virusologiju)** (lat. *virus* - otrov, sluz; grč. *lógos* - nauka) - proučava viruse te viroide i prione, infektivne čestice manje od virusa, koji su uzročnici bolesti biljaka, životinja i ljudi.
* **Protistologiju** (grč. *prótistos* - prvi, najraniji; *lógos* - nauka) - proučava protiste.
* **Parazitologiju** - proučava obilježja plosnatih i valjakstih čovjekovih nametnika i člankonožaca.

## Važni datumi u razvoju mikrobiologije

* 1546 - Girolamo Fracastoro je pretpostavio da bolesti mogu biti rezulat nevidljivih organizama
* 1590 - Sacharias Jansen pravi prvi mikroskop
* 1668 - Francesco Redi objavljuje rad o spontanoj generaciji crva
* 1676 - Anton van Leeuwenhoek otkriva prve organizme
* 1765 - Lazzaro Spallanzani napada teoriju spontane generacije
* 1786 (?) - Müller pravi prvu sistematsku klasifikaciju bakterija
* 1798 - Edward Jenner prvi put upotrebljava vakcinu protiv boginja
* 1838 - Theodor Schwann i Matthias Jakob Schleiden objavljuju rad *Teorija ćelija*
* 1844 - Agostino Bassi potvrđuje da su mikroorganizmi uzročnici brojnih bolesti
* 1847 - Ignaz Semmelweis potvrđuje da se bolesti mogu prenijeti sa osobe na osobu, i prvi primjenjuje dezinfekciju
* 1849 - John Snow istražuje epidemiologiju kolere u Londonu 1849. godine
* 1857 - Louis Pasteur potvrđuje da je fermentacija rezultat rada mikroorganizma
* 1858 - Rudolf Virchow potvrđuje da ćelije nastaju dijeljenjem ćelija
* 1861 - Paster za sva vremena opovrgava teoriju spontane generacije
* 1867 - Joseph Lister objavljuje svoj rad o primjeni dezinfekcije tokom operacija
* 1869 - Friedrich Miescher otkriva nukleinske kiseline
* 1880 - Charles Louis Alphonse Laveran pokaziva da je uzrok malarije mikroorganizam *Plasmodium*
* 1882 - Robert Koch otkriva da je uzrok tuberkuloze bacil *Mycobacterium tuberculosis*
* 1884 - Gramovi metodi dijele bakterije na gram pozitivne i gram negativne
* 1884 - Élie Metchnikoff objašnjava proces fagocitoze
* 1885 - Paster pravi vakcinu protiv bjesnila
* 1886 - Theodor Escherich otkriva uzrok dijareje - mikroorganizam *Escherichia Coli*
* 1896 - Émile van Ermengem otkriva uzrok botulizma – *Clostridium botulinum*
* 1897 - Ronald Ross pokaziva da malariju prenosi komarac
* 1900 - Walter Reed pokaziva da žutu groznicu također prenosi komarac
* 1902 - Karl Landsteiner otkriva krvne grupe
* 1903 - Rajt otkriva prisustvo antitijela
* 1905 - Šaudin i Hofman otkrivaju da se sifilis prenosi
* 1910 - Ehrlih proizvodi prvi lijek za sifilis
* 1911 - Rous otkriva virus koji dovodi do raka kod kokošaka
* 1915 - D'Herel i Tvort otkrivaju prve viruse koji napadaju bakterije
* 1921 - Fleming otkriva lizozome
* 1928 - Grifit otkriva bakterijsku transformaciju
* 1929 - Fleming otkriva penicilin
* 1937 - Čaton dijeli organizme na prokariote i eukariote
* 1941 - Bidl i Tatum postavljaju hipotezu *Jedan gen - jedan enzim*
* 1944 - Averi pokaziva da je DNK nosilac genetske informacije
* 1945 - Vaksman otkriva streptomicin
* 1946 - Tatum opisuje bakterijsku konjugaciju
* 1951 - Herši i Čejs opisuju način na koji virus napada bakterije
* 1952 - Medaver otkriva da organizam ima osobinu tolerantnosti
* 1953 - Votson i Krik otkrivaju strukturu molekula DNK
* 1962 - Porter opisiva osnovnu strukturu imunoglobulina **G 1966 - Nirenberg, Korana i drugi otkrivaju Genetski kod - Genetska šifra
* 1970 - Arber i Smit otkrivaju restriktivne enzime
* 1971 - Baltimor otkriva obrnutu trankripciju kod virusa
* 1977 - Gilber i Senger otkrivaju tehnike za sekvenciranje DNK molekula
* 1979 - Sinteza insulina putem tehnologije rekombinacije DNK
* 1980 - Objavljena svjetska eliminacije variole vere
* 1982 - Sinteza vakcine za Hepatitis B
* 1984 - Lik Montanjer identificira HIV virus
* 1985 - Mulis razvija polimerizovanu lančanu reakciju – *PCR*
* 1986 - Prvi put upotrebljena genska terapija
* 1995 - Objavljena DNK sekvenca *Haemophilus influenzae*
* 1997 - Otkrivena najveća bakterija na svijetu
* 1999 - Potpuno poznat ljudski genom u Projektu ljudskog genoma

## Također pogledajte

* Archaea
* Biohemija
* Mikrobna kultura
* Biotehnologija
* Genetika
* Imunologija
* Medicina
* Mikologija

## Literatura

* Microbiology, fifth Edition, Harley, John - Eastern Kentucky University, 2003. (godine navedene u gornjem tekstu preuzete iz ove knjige)

## Vanjski linkovi

* GIDEON Microbiology tutorial
* Online Microbiology textbook Arhivirano 10. 3. 2006. na Wayback Machine
* Nature Review: Microbiology
* Bacteriology textbook Arhivirano 13. 9. 2008. na Wayback Machine
* Microbiology News
* Microbiology Arhivirano 11. 7. 2013. na Wayback Machine