# Biotehnologija

*Gel Documentation System* pored računarskog monitora
**Kristali biotehnološki proizvedenog insulinaBiotehnologija** – najširem smislu – se može definirati kao primjena organizama, njihovih dijelova ili metaboličkih produkta i/ili procesa u tehnološkim procedurama za proizvodnju ciljanih supstanci, molekula, ćelija, tkiva i organizama. Preciznije, biotehnologija predstavlja primjenu bioloških aktivnosti za dobijanje nekog proizvoda ili ostvarivanje nekog procesa. Termin biotehnologija prvi je upotrebio Károly Ereky 1919. godine, što znači proizvodnju proizvoda od sirovina uz pomoć živih organizama. Prema definiciji Europske federacije za biotehnologiju iz 1992. godine, biotehnologija

* "povezuje prirodne znanosti i inženjerske znanosti da bi se postigla primjena organizama, ćelija, njihovih dijelova i molekularnih analogona u dobijanju proizvoda za dobrobit čovječanstva".

S druge strane, prema Konvenciji Ujedinjenih naroda o biološkoj raznolikosti (*CBD*) biotehnologija je:

* "svaka tehnološka aplikacija koja koristi biološke sisteme, žive organizme ili njihove derivate, za proizvodnju novog ili ciljano modificiranje postojećeg procesa ili proizvoda u suglasnosti sa održivim razvojem".

Svaka proizvodnja uključuje preradu određene sirovine (supstrata) u neki proizvod. Kako se i proces i nauka nauka o tokovima i postupcima prerade naziva se tehnologija, biotehnologija je skup raznovrsnih oblika proizvodnje, gdje su sirovina obično organski materijali, a prerada se zasniva na djelovanju živih bića, njihovih dijelova ili produkata. Za biotehnologiju je karakteristično da suštinu cjelokupnog postupka proizvodnje, čine biohemijski procesi, koji su u biti slični onima koji se odvijaju u živim bićima ili pod njihovim uticajem.

U sistemu prirodnih osnovnih i primijenjenih nauka, suvremena biotehnologija ima jasnu interdisciplinarnu poziciju koja se velikim brojem primjenjivih naučnih otkrića uključuje u sve oblasti moderne industrije i civilizacije uopće. Takav današnji značaj joj posebno obezbjeđuju razvoj molekulske biologije, genetičkog i komplementarnog tehničkog inženjerstva i bioinformatike.

• Biotehnologija je značajan dio čovjekove historije: vrenje (fermentiranje u proizvodnji piva i sl.) se prakticira već 6000 godina.

|  |
| --- |
| **Hronologija usavršavanja biotehnoloških procedura** |
| **Epoha/Godina** | **Otkriće** |
| **Prije Nove ere** |
| 4000. | Spravljanje sira, piva, vina i hljeba upotrebom kvasca i bakterija tipa Lactobacillus |
| 3000. | Selekcija bolje rastućeg krompira na višim nadmorskim visinama (Peruanski Indijanci) |
| **Nova era** |
| 700. | Produkcija sira *Munster* |
| 800. | Produkcija čaja primjenom prirodne fermentacije u Japanu |
| 1500. | Kiseli kupus]] i jogurt proizvedeni upotrebom korisnih bakterija |
| 1554. | Početak produkcije sira *Camembert* |
| 1796. | Razvijene McIntosheve jabuke |
| 1807. | Razvijene Boskove kruške |
| 1835. | U jednoj engleskoj kompaniji proizveden *Worcesershire* sos |
| 1865. | Gregor Mendel utemeljio genetiku, koja je bila epohalni podsticaj razvoju biotehnologije |
| 1872. | Proizvedene krupne kalifornijske "navel" narandžee (sa terminalnim ulegnućem ploda) |
| 1879. | William James Beal razvio prvi hibridni kukuruz |
| 1917. | Termin *biotehnologija* upotrebljen za opis široke produkcije materijalâ iz mikrobnog vrenja (kvasca) |
| 1941. | Danski mikrobiolog A. Jost upotrijebio termin "genetičko inženjerstvo" (u prikazu seksualne reprodukcije kvasca) |
| 1949. | Proizvedene lubenice bez sjemenki |
| 1953. | Watson i Crick otkrili duplo–spiralnu strukturu DNK i epohalno proširili mogućnosti razvoja novih biotehnologija |
| 1970-te | Paul Berg, Stanly Cohen i Herbert Boyer razvili način siječenja i splajsinga DNK – uvoda u rDNK tehnike genetičkog inženjerstva i biotehnologije |
| 1982. | Proizvedana *Escherichia coli++ sa ljudskim genom za biosintezu insulina* |
| 1987. | Prva eksperimentalna realizacija transgenih organizama (*Iceman 9*) |
| 1990. | Pfizer Inc. introducirala *Chy–Max* himozin – prvi produkt rDNK tehnologije koji je upotrebljen u (USA) dodacima hrani |
| 1993. | *Monsanto* prodao bST (goveđi somatotropin) za povećanje produkcije kravljeg mlijeka. |
| 1994. | *Calgene Inc*., – proizveo genetički modificirani paradajz *Flavr-Savr* |
| 1994. | *USFDA* odobrila prodaju *Roundup Ready* soje i *Roundup Ready* pamuka |
| 1998. | *USFDA* odobrila prodaju *Bt* kukuruza i *Roundup Ready* uljane repice (upotrebljene za pravljenje *canola* ulja) |
| 2001. | *FDA* objavila produkciju genetički modificiranog lososa |
| 2001. | Proizveden genetički modificirani paradajz za uzgoj na visoko zaslanjenoj podlozi |

## Također pogledajte

* Genetičko inženjerstvo
* Inženjerstvo
* Tehnologija

## Reference

## Vanjski linkovi

* University Students Society Of Biotechnology
* The International Forum on Biotechnology
* Foundation for Biotechnology Awareness and Education,
* A report on Agricultural Biotechnology focusing on the impacts of "Green" Biotechnology with a special emphasis on economic aspects. fao.org.
* US Economic Benefits of Biotechnology to Business and Society NOAA Economics, economics.noaa.gov
* Database of the Safety and Benefits of Biotechnology – a database of peer-reviewed scientific papers and the safety and benefits of biotechnology.
* What is Biotechnology? - A curated collection of resources about the people, places and technologies that have enabled biotechnology to transform the world we live in today