# Nauka

Skala Univerzuma – mapirana prema granama nauke
**Nauka** ili **znanost** (latinski: *scientia* = znanje; grčki: λογος – logos = nauka, znanje, znanost, učenje) je sistem sređenih i sistematiziranih znanja o nama i (materijalnom i nematerijalnom) svijetu koji nas okružuje. To je obimna i opsežna skupina informacija i o nekom subjektu, ali se ta riječ posebno koristila za informacije o fizičkom univerzumu. Kako se znanje povećavalo, pojedine metode su se dokazale pouzdanije nego neke druge, i danas su naučne metode standard za nauku. Naučni metod objedinjuje korištenje pažljivog posmatranja, eksperimente, mjerenja, matematiku, i ponavljanje.

* Prema standardnim rječnicima, *nauka je sistematski poduhvat koji stvara i organizira znanja u obliku objašnjenja i teorijskih predviđanja o Univerzumu (svemiru).*
* *Moderna nauka je otkriće, kao i izum. To je otkriće da priroda općenito djeluje dovoljno ustaljeno da se može opisati zakonima, čak i matematičkim. Naučnim istraživanjima je potrebno tehničko osmišljavanje, apstrakcije, aparati i organizacija za izlaganje rezultata koje liči na pravno opisivanje*.
* U starijim i usko povezanim značenjima, nauka se također odnosi na takvu cjelinu znanja koja se može racionalno objasniti i pouzdano primijeniti. Djelatnik u oblasti nauke je poznat kao naučnik.

Da bi se uzeo u razmatranje sa naučnog stanovišta, objekat posmatranja mora biti podvrgnut ponovljenim testiranjima od strane nezavisnih posmatrača. Korištenje naučnih metoda za dostizanje novih otkrića se naziva naučno istraživanje, i ljudi koji rade ta istraživanja se zovu naučnici. U užem smislu, nauka se naziva eksperimentalnom, dok je svrha primijenjene nauke, odnosno inžinjerstva, praktično upotrebljavanje naučnog znanja. Naučne hipoteze su edukovani prijedlozi objašnjenja fenomena ili razumne pretpostavke o prirodi univerzuma.

Naučna teorija je hipoteza koja je potvrđena ponovljenim promatranjima i mjerenjima. Naučne teorije su obično date kao matematičke forme, i uvijek su podložne odbacivanju ako ih budući eksperimenti opovrgnu. U modernom svijetu, naučna istraživanja su najvažnije aktivnosti svih razvijenih država, i od naučnika se očekuje da objave svoja otkrića u referentnim časopisima, naučnim periodicima gdje suci provjeravaju fakte u članku, prije nego što se on objavi. Čak i poslije objavljivanja, nove naučne ideje nisu općenito prihvaćene dok se rad ne ponovi.
Naučna pismenost je sposobnost opće populacije da razumije osnovne koncepte koji se odnose na nauku.

## Osnovna podjela

Naučna polja su uobičajeno podijeljena na dvije osnovne grupe: prirodne nauke, koje proučavaju prirodne pojave (uključujući i život u biološkom smislu) i socijalne nauke, koje proučavaju ljudsko ponašanje i društva.

Matematika, koja je uvrštena kao formalna nauka, ima i sličnosti i razlike sa prirodnim i društvenim naukama. Formalna nauka je vitalna za empirijske nauke. Velika dostignuća u formalnim naukama obično dovode i do velkih dostignuća u empirijskim naukama. Formalne nauke su ključne u nastanku hipoteza, teorija i zakona, kako u otkrićima, tako i u opisivanju kako nešto radi (u prirodnim naukama), i u saznavanju kako ljudi misle i djeluju (u socijalnim naukama).

Dok su empirijska istraživanja prirode opisana čak u antičko doba (npr. kao u djelima Aristotela, Teofrasta i Plinija starijeg), naučne metode se koriste od Srednjeg vijeka (kao u djelima Al-Hejsema, El-Birunija i Roger Bacon-a), pojava moderne nauke se općenito veže za moderni period poznat kao Naučna revolucija 16. i 17. vijeka.

**Prirodne nauke**

Astronomija: Astronomija zvijezda Galaktička astronomija · Kosmologija · Planetarna geologija · Planetarna nauka ·

**Biologija**: Anatomija · Astrobiologija · Bioantropologija · Biohemija · Biološko inženjerstvo · Biofizika · Biologija ćelije · Biologija mora · Biologija razvića · Biologija tla · Biotehnologija · Botanika · Citologija · Fiziologija· Evolucija · Evolucijska biologija · Genetika · Genetika čovjeka · Gerontologija · Hidrobiologija · Imunologija · Limnologija · Mikrobiologija · Molekulska biologija · Neurologija · Paleontologija · Parazitologija · Radiobiologija · Teorijska biologija · Toksikologija · Zoologija

**Hemija**: Alhemija · Analitička hemija · Astrohemija · Biohemija · Kristalografija · Hemija okoline · Nauka o hrani · Geohemija · Okolinski održiva hemija · Anorganska hemija · Nauka o materijalima · Molekularna fizika · Nuklearna hemija · Organska hemija · Fotohemija · Fizikalna hemija · Radiohemija · Hemija čvrstog stanja · Supramolekularna hemija · Nauka o površini · Teorijska hemija

**Nauke o Zemlji**: Atmosferske nauke · Ekologija · Nauke o okruženju · Geodezija · Geologija · Geomorfologija · Geofizika · Glaciologija · Hidrologija · Nauka o vodama · Mineralogija · Okeanografija ·Paleoklimatologija · Nauka o polenu · Fizička geografija · Nauka o tlu · Svemirska nauka

**Fizika**: Primijenjena fizika · Atomska fizika · Računarska fizika · Fizika kondenzovane materije · Eksperimentalna fizika · Mehanika · Fizika čestica · Fizika plazme · Kvantna mehanika · Mehanika čvrstih tijela · Teorijska fizika · Termodinamika · Entropija · Opća teorija relativnosti · M-teorija · Specijalna teorija relativnosti

**Socijalne nauke i nauke o ponašanju**: Antropologija · Arheologija · Kriminologija · Demografija · Ekonomija · Geografija · Historija · Političke nauke · Psihologija · Sociologija

**Primijenjene naukeInženjerstvo**: Poljoprivredne nauke · Biomedicinske nauke· Hemijske nauke · Građevinarstvo · Kompjutersko inžinjerstvo ·Biološki inženjerstvo · Genetičko iženjerstvo · Elektrotehnika · Zaštita od požara · · Industrijske nauke · Mašinstvo · Vojne nauke · Rudarstvo · Nuklearne nauke · Softver · Informatika

**Zdravstvene nauke**: · Stomatologija · Epidemiologija · Zdravstvena zaštita · Medicina · Njega · Farmacija · Socijalni rad · Veterinarska medicina

**Formalne nauke**: Kompjuterske nauke · Logika · Matematika · Statistika

**Interdisciplinarnost**: Primijenjena fizika · Vještačka inteligencija · Bioetika · Bioinformatika · Biogeografija · Biomedicinsko inženjerstvo · Biostatistika · Kognitivne nauke · Računarska lingvistika · Kulturalne studije · Kibernetika · Nauka o okruženju · Etičke studije · Evoluciona psihologija · Šumarstvo · Nauka o zdravlju · Bibliotečke nauke · Logika · Matematička biologija · Matematička fizika · Naučno modeliranje · Neuronsko inženjerstvo · Neuronauka · Politička ekonomija

Naučne i tehnološke studije: Naučne studije · Semiotika · Sociobiologija · Teorija sistema · Transdisciplinarnost · Urbano planiranje

Historija nauke
Filozofija nauke
Naučni zakon

## Reference

## Također pogledajte

* Istraživanje