# 2014.

|  |
| --- |
| **Godine:**
◄◄ |
◄ |
2010. |
2011. |
2012. |
2013. |
**2014.** | 2015. | 2016. | 2017. | 2018. | ► | ►► |
| **Decenije:**
◄ |
1980-e |
1990-e |
2000-e |
**2010-e** | 2020-e | 2030-e | 2040-e | ► |
| **Vijekovi:**
◄ |
20. vijek |
**21. vijek** | 22. vijek | ► |

2014. u drugim kalendarima| Gregorijanski kalendar | 2014 *MMXIV* |
| Ab Urbe condita | 2767 |
| Asirski kalendar | 6764 |
| Bahá'í kalendar | 170–171 |
| Bengalski kalendar | 1421 |
| Berberski kalendar | 2964 |
| Budistički kalendar | 2558 |
| Burmanski kalendar | 1376 |
| Bizantijski kalendar | 7522–7523 |
| Kineski kalendar | 癸巳年 (Vodeni Zmija) 4710 ili 4650     *— do —* 甲午年 (Drveni Konj) 4711 ili 4651 |
| Koptski kalendar | 1730–1731 |
| Diskordijanski kalendar | 3180 |
| Etiopijski kalendar | 2006–2007 |
| Hebrejski kalendar | 5774–5775 |
| Hindski kalendari |  |
|  - *Vikram Samvat* | 2070–2071 |
|  - *Šaka Samvat* | 1936–1937 |
|  - *Kali Juga* | 5115–5116 |
| Holocenski kalendar | 12014 |
| Igbo kalendar | 1014–1015 |
| Iranski kalendar | 1392–1393 |
| Islamski kalendar | 1435–1436 |
| Džuče kalendar | 103 |
| Julijanski kalendar | Gregorijanski minus 13 dana |
| Korejski kalendar | 4347 |
| Minguo kalendar | Tajvan 103 民國103年 |
| Tajlandski solarni kalendar | 2557 |
| Unixovo vrijeme | 1388534400–1420070399 |
| Ova kutija: * pogledaj
* razgovor
* uredi
 |

**2014. (MMXIV)** je uobičajena godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru, 2014. godina nove ere i *Anno Domini* (AD), 14. godina 3. milenija i 21. stoljeća i 5. decenije 2010-ih.

2014. je označena kao:

* Međunarodna godina kristalografije
* Međunarodna godina porodične poljoprivrede
* Međunarodna godina malih otočnih država u razvoju
* Međunarodna godina solidarnosti s palestinskim narodom

## Događaji

### Januar

* 1. januar – Latvija uvela euro i postala osamnaesta članica eurozone.
* 10. januar – Na poddionici Suhodol - Tarčin na Koridoru 5C autoputa kroz Bosnu i Hercegovinu završen proboj tunela Suhodol dužine tri kilometra.
* 22. januar – Počela mirovna konferencija "Ženeva 2" nakon trogodišnjeg Građanskog rata u Siriji.
* 28. januar – Zemljotres jačine 4,2 stepena Richtera i s procijenjenim intenzitetom u epicentru od šest stepeni Merkalijeve skale zabilježen je oko 1 sat poslije ponoći na području Ivanjske sjeverno od Banje Luke.

### Februar

* 3. februar – Zemljotres jačine 6,1 stepen Richterove skale pogodio je grčko ostrvo Kefaloniju u Jonskom moru.
* 7. februar – Svečano otvaranje XXII zimskih olimpijskih igara u Sočiju.
* 23. februar – Svečano zatvaranje XXII zimskih olimpijskih igara u Sočiju.

### Mart

* 2. mart – U Los Angelesu održana 86. dodjela "Oscara", koju je organizirala Američka akademija filmskih umjetnosti i nauka (AMPAS).
* 8. mart – Malezijski Boeing 777, koji je putovao iz Kuala Lumpura do Pekinga sa 239 osoba, neobjašnjivo je nestao iznad Tajlandskog zaljeva
* 11. mart – Parlament Autonomne republike Krim proglasio nezavisnost od Ukrajine.
* 16. mart – Održani vanredni parlamentarni izbori u Srbiji. Apsolutnu pobjedu odnijela Srpska napredna stranka, čiji je lider Aleksandar Vučić.
* 31. mart – Pet rudara je poginulo a jedanaest povrijeđeno u gorskom udaru u jami Raspotočje rudnika Zenica. Nezgoda se dogodila 29 minuta iza ponoći u jamskim prostorijama na dubini između 850 i 900 metara.

### April

* 6. april – Nakon nekoliko teških saobraćajnih nesreća sa smrtnim ishodom, građani Sarajeva mirnim protestima negodovali zbog nedovoljne zaštite učesnika u saobraćaju, naročito pješaka, te nemarna nadležnih organa u ovoj oblasti.
* 14. april – Teroristička grupa Boko Haram u Nigeriji je otela približno 276 djevojčica i prodala ih u roblje.
* 27. april – Katolička crkva proglasila Ivana XXIII i Ivana Pavla II svecima.

### Maj

* 9. maj – Otvorena obnovljena Sarajevska vijećnica
* 13. maj – Poginulo 299 rudara u eksploziji u rudniku uglja u blizini turskog grada Manisa. To je najveća rudarska nesreća u historiji Turske.
* 15. maj – Velike poplave u Bosni Hercegovini i Srbiji
* 16. maj – Dva helikoptera iz Hrvatske stižu u pomoć Bosni i Hercegovini koju su pogodile najveće poplave u posljednjih 120 godina.
* 17. maj – U Doboju pronađeno 6 beživotnih tijela ljudi koji su stradali u poplavama.
* 19. maj – Jedna osoba se utopila u poplavama u Orašju, Bosna i Hercegovina.
* 20. maj – Najmanje 5 osoba je poginulo, a 45 je povrijeđeno u sudaru putničkog i teretnog voza jugozapadno od Moskve.
* 26. maj – U željezničkoj nesreći u Indiji, država Uttar Pradesh, poginulo je najmanje 20 ljudi kada je putnički voz udario u teretni koji je stajao na stanici.
* 27. maj – Ukrajinska vojska krenula u akciju protiv proruskih separatista, više od 100 ubijenih.

### Juni

* 1. juni – Kamerunski vojnici ubili 40 militanata Boko Harama na granici s Nigerijom.
* 2. juni – Španski kralj Juan Carlos abdicirao nakon 40 godina.
* 12. juni – Počelo Svjetsko prvenstvo u nogometu u Brazilu. Prvu utakmicu odigrali su Brazil i Hrvatska (3:1).

### Juli

* 1. juli – Početak objavljivanja konačnih rezultata Popisa stanovništva u Bosni i Hercegovini 2013.
* 8. juli – Izrael najavljuje napad na Gazu, nakon što je navodno Hamas oteo i ubio tri izraelska tinejdžera. Nekoliko dana kasnije, izraelski vojnici kidnapuju palestinskog mladića i živog ga spaljuju.
* 15. juli – Brazil, Indija, Kina i Ruska Federacija osnovale Banku za razvoj BRIC zemalja.
* 16. juli – Donesena presuda civilnog apelacionog holandskog suda, kojom, Holandija je okrivljena za deportaciju i ubistva 300 bošnjačkih muškaraca, koji su nakon zauzimanja Srebrenice 13. jula 1995. od strane Vojske Republike Srpske, odvedeni i pogubljeni.
* 17. juli – Izrael počeo bombardiranje Palestine. Za 4 dana poginulo je više od 500 Palestinaca. Širom svijeta održani su protesti u znak podrške Palestini.
* 17. juli – u Ukrajini je oboren putnički avion kompanije *Malaysia Airlines*. Nakon što je pogođen, vjerovatno protivvazdušnom raketom, poginulo je 298 putnika.
* 23. juli – Avion kompanije *TransAsia Airways* pao je u naseljeno mjesto na ostrvu Penghu (Tajvan) tokom prinudnog slijetanja. U avionu se nalazilo 54 putnika i 4 člana posade, poginulo je 48 osoba.
* 24. juli – Avion kompanije *Air Algérie* koji je putovao iz Burkine Faso u Alžir srušio se u Maliju. Poginulo je 116 osoba, niko od putnika i posade nije preživio.
* 26. juli – Izraelska i palestinska strana pristale su na 12-satno humanitarno primirje s početkom u 8 sati po lokalnom vremenu.

### August

* 7. august – Vođe Crvenih Kmera Nuon Chea i Khieu Samphan su proglašeni krivim za zločine protiv čovječnosti i osuđeni na doživotni zatvor od strane Tribunala za Crvene Kmere.
* 15. august – Počeo 20. Sarajevo Film Festival

### Septembar

* 18-19. septembar – Održan referendum o nezavisnosti Škotske. Građani Škotske glasali *protiv* nezavisnosti, sa 55% *Ne* i 45% glasova *Za*.
* 27. septembar – U erupciji planinskog vulkana Ontake u centralnom dijelu Japana, oko 40 osoba je povrijeđeno, a najmanje sedam nestalo
* 28. septembar – U potresu u Peruu jačine 4,9 stepeni u blizini Cuzcoa poginulo najmanje 7 osoba.
	+ Protesti u Hong Kongu: hiljade demontranata izašlo na ulice protestujući protiv vlade u Pekingu koja hoće da ograniči opće pravo glasa na lokalnim izborima.

### Oktobar

* 12. oktobar – Održani sedmi Opći izbori Bosni i Hercegovini

### Novembar

* 4. novembar – Održani izbori za Senat SAD i za neke od guvernera saveznih država. Republikanci su osvojili relativnu većinu u Senatu, te sedam od 10 novih guvernera.
* 7. novembar – Počelo Svjetsko prvenstvo u šahu 2014. u ruskom gradu Sočiju.
* 9. novembar – Na neformalnom i neobavezujućem referendumu u Kataloniji, 80,72% glasača se izjasnilo da želi živjeti u nezavisnoj Kataloniji.
* 12. novembar – Letjelica Rosetta Evropske svemirske agencije sletjela na kometu 67P/Čurjumov–Gerasimenko. Prilikom slijetanja pojavili su se određeni tehnički problemi koje je zemaljska kontrola misije pokušala otkloniti.
* 26. novembar – Protesti širom Sjedinjenih Američkih Država zbog odluke suda u Fergusonu da oslobodi policajca koji je ubio jednog afroameričkog tinejdžera.

### Decembar

* 16. decembar – U terorističkom napadu na školu u Pešavaru, Pakistan, ubijeno 148 djece i učitelja.
* 28. decembar – Održani šesti Predsjednički izbori u Hrvatskoj;

## Rođeni

## Umrli

### Januar

* 5. januar – Eusébio, portugalski nogometaš;
* 11. januar – Ariel Sharon, izraelski političar;
* 12. januar – Zdenko Škrabalo, hrvatski ljekar, akademik i bivši ministar vanjskih poslova Hrvatske;
* 25. januar – Gyula Sax, mađarski šahovski velemajstor
* 27. januar – Pete Seeger, američki muzičar i aktivista;

### Februar

* 1. februar – Maximilian Schell, austrijski glumac, režiser i producent;
* 2. februar – Philip Seymour Hoffman, američki glumac
* 10. februar
	+ Shirley Temple, američka glumica i ambasadorica
	+ Olga Jevrić, srbijanska kiparka

### Mart

* 1. mart – Alain Resnais, francuski režiser
* 18. mart – Dušan Poček, srbijanski glumac
* 23. mart – Adolfo Suárez, španski političar

### April

* 17. april – Gabriel Garcia Marquez, kolumbijanski književnik
* 26. april – Tito Vilanova, bivši španski fudbaler i trener Barcelone
* 28. april – Vujadin Boškov, bivši nogometni trener Real Madrida i reprezentacije Jugoslavije.

### Maj

* 8. maj – Joseph P. Teasdale, američki političar, bivši guverner Missourija (1977–1981)
* 10. maj – Patrick Lucey, američki političar, bivši guverner Wisconsina (1971–1977)
* 11. maj – Martin Špegelj, hrvatski general i političar
* 12. maj – Hans Rudolf Giger, švicarski umjetnik
* 13. maj – Malik Bendjelloul, švedski režiser alžirskog porijekla, dobitnik Oscara za najbolji dokumentarni film
* 15. maj – Jean-Luc Dehaene, belgijski političar
* 18. maj – Dobrica Ćosić, srbijanski pisac, romansijer i esejista

### Juni

* 2. juni – Alexander Shulgin, američki hemičar
* 11. juni – Vlado Jokanović, bosanskohercegovački glumac
* 14. juni – Predrag Palavestra, jugoslavenski i srpski književnik i akademik SANU i ANUBiH
* 18. juni – Stephanie Kwolek, američka hemičarka, izumiteljica kevlara
* 30. juni – Željko Šturanović, crnogorski političar, bivši premijer Crne Gore

### Juli

* 7. juli
	+ Alfredo Di Stéfano, argentinski nogometaš i trener
	+ Eduard Ševardnadze, gruzijski političar
	+ Bora Todorović, srbijanski glumac
* 11. juli – Tommy Ramone, osnivač punk rock grupe The Ramones
* 12. juli – Aimé Gruet-Masson, francuski biatlonac
* 13. juli – Nadine Gordimer, južnoafrička spisateljica, dobitnica Nobelove nagrade za književnost
* 18. juli – Jure Pelivan, bosanskohercegovački političar
* 19. juli – James Garner, američki glumac
* 22. juli – Risto Punkka, finski biatlonac
* 29. juli – Anatolij Dimarov, ukrajinski književnik.

### August

* 4. august - Vedad Hamšić, bosanskohercegovački pop-šlager pjevač, arhitekta i slikar
* 10. august – Kathleen Ollerenshaw, britanska matematičarka i astronomkinja
* 11. august
	+ Robin Williams, američki glumac
	+ Vladimir Beara, jugoslavenski nogometaš i trener
* 12. august – Lauren Bacall, američka pozorišna i filmska glumica, supruga Humphreya Bogarta
* 15. august – Sulejman Kupusović, bosanskohercegovački pozorišni i filmski režiser

### Septembar

* 9. septembar – Zvonimir Torjanac, hrvatski pozorišni, filmski i televizijski glumac
* 25. septembar – Sulejman Tihić, bosanskohercegovački političar, bivši član Predsjedništva Bosne i Hercegovine;
* 28. septembar – Ljubica Ković, srbijanska glumica
* 30. septembar – Gavrilo Bobar, bosanskohercegovački privrednik i političar

### Oktobar

* 5. oktobar – Jurij Ljubimov, ruski pozorišni režiser
* 20. oktobar – Oscar de la Renta, američko-dominikanski modni dizajner
* 21. oktobar – Gough Whitlam, 21. premijer Australije
* 22. oktobar – Rinat Safin, sovjetski biatlonac, četverostruki svjetski prvak i olimpijski prvak u biatlonu
* 25. oktobar – Jack Bruce, basist benda Cream
* 28. oktobar – Michael Sata, 5. predsjednik Zambije
* 29. oktobar – Klas Ingesson, švedski nogometaš i reprezentativac

### Novembar

* 2. novembar – Veljko Kadijević, general Jugoslavenske narodne armije i savezni ministar odbrane SFRJ
* 9. novembar – Nikola Simić, srbijanski glumac
* 19. novembar – Mike Nichols, američki režiser
* 25. novembar – Vladimir Gundarcev, sovjetski biatlonac, svjetski prvak i olimpijski prvak u biatlonu.
* 27. novembar – P. D. James, britanska spisateljica

### Decembar

* 2. decembar – Hans-Dieter Riechel, istočnonjemački biatlonac
* 5. decembar – Fabiola de Mora y Aragón, belgijska kraljica
* 8. decembar – Mango, italijanski tekstopisac i muzičar
* 21. decembar – Udo Jürgens, austrijski kompozitor, pijanist i pjevač
* 22. decembar – Joe Cocker, britanski pop i blues pjevač
* 23. decembar – Jeremy Lloyd, britanski komediograf i scenarist
* 26. decembar – Leo Tindemans, belgijski političar, 43. premijer Belgije
* 30. decembar – Luise Rainer, njemačko-američko-britanska glumica

## Nobelove nagrade

* Fizika – Isamu Akasaki, Hiroshi Amano, Shuji Nakamura
* Hemija – Eric Betzig, Stefan W. Hell, William E. Moerner
* Fiziologija i medicina – John O'Keefe, May-Britt Moser, Edvard I. Moser
* Književnost – Patrick Modiano
* Mir – Malala Yousafzai, Kailash Satyarthi
* Ekonomija – Jean Tirole

## Reference