# Demokratska stranka (SAD)

| Demokratska stranka Democratic Party |
| --- |
|  |
| Skraćenica | D (neslužbeno) |
| Predsjednik | Jaime Harrison |
| Osnivač(i) | * Andrew Jackson
* Martin Van Buren
 |
| Osnovana | 8. januar 1828. |
| Prethodnik | Demokratsko-republikanska stranka |
| Sjedište | Washington, D.C., SAD |
| Adresa | 430 South Capitol St. SE |
| Mladi ogranak | Mladi demokrati Amerike |
| Broj članova |  47.019.985 |
| Politička pozicija | Lijevi centar |
| Ideologija | **Većina:** Liberalizam **Frakcije:** Centar Progresivizam |
| Boje |   Plava |
| Mjesta u Senatu | 45 / 100 |
| Mjesta u Zastupničkom domu | 213 / 435 |
| Guvernera | 23 / 50 |
| Mjesta u gornjim domovima država | 839 / 1.973 |
| Mjesta u donjim domovima država | 2.403 / 5.413 |
| Veb-sajt |
|  |

**Demokratska stranka** (engleski: *Democratic Party*) jedna je od dvije najjače stranke u Sjedinjenim Američkim Državama. Osnovana je 1828. od strane pristalica predsjednika Andrewa Jacksona, što je čini najstarijom aktivnom političkom strankom. Od sredine 19. stoljeća je glavna suparnička stranka Republikanskoj stranci.

Demokratska stranka je prije 1860. zagovarala ograničavanje moći savezne vlade i očuvanje prava saveznih država, a protivila se uspostavljanju nacionalne banke i visokim carinama. 1860. je pitanje ropstva dovelo do raskola unutar stranke, a nakon toga je ona ostvarila pobjedu samo četiri puta na predsjedničkim izborima u periodu od 1860. do 1928. U kasnom 19. stoljeću je nastavila sa protivljenjem visokim carinama, a unutar stranke se odvijala žestoka debata u vezi zlatnog standarda. U ranom 20. stoljeću je podržavala progresivne reforme i protivila se imperijalizmu, a od 1932. joj je platforma socijalno liberalna. New Deal program predsjednika Franklina D. Roosevelta je bio ključan u pridobijanju podrške katoličkih imigranata, ali je uzrokovao u slabljenju konzervativnog krila stranke. Nakon što predsjednik Lyndon B. Johnson potpisuje Zakon o građanskim pravima Jug SAD-a postaje više naklonjen prema Republikanskoj stranci, a Sjever postaje više naklonjen prema demokratskoj. Nekoć velik utjecaj sindikata nad Demokratskom strankom je oslabio krajem 20. stoljeća, ali je radnička klasa još uvijek bitan dio baze glasačkog tijela stranke. Žene, ljudi sa višom stručnom spremom, stanovnici urbanih područja, mlađe generacije i rasne, vjerske i seksualne manjine su također bitan dio baze glasačkog tijela.

Filozofija modernog liberalizma Demokratske stranke mješa pojmove građanskih prava i socijalne jednakosti sa podrškom za mješovitu ekonomiju. U Kongresu, stranka je veliki šator sa utjecajnim centrističkim, progresivnim i konzervativnim frakcijama. Ekonomska agenda stranke uključuje podršku za zaštitu okoline, sindikate, proširenje socijalnih programa, priuštivo više obrazovanje, reformu zdravstvenog sistema, jednake mogućnosti i zaštitu potrošača. Stranka podržava reformu zakona o finansiranju političkih kampanja, prava seksualnih manjina, reformu imigracionog i kažnjeničkog sistema, pooštravanje restrikcija na kupovinu i posjedovanje oružja, pravo na pobačaj, ukidanje smrtne kazne i opuštanje zakona o drogama što se tiče njene socijalne agende.

## Historija

Osnivanje Demokratske stranke seže u vrijeme nastanka koalicije u Kongresu i Thomasa Jeffersona 1792. godine, koji je time želio da potisne politiku tadašnjeg američkog ministra za finansije. Tokom 19. vijeka, kao protivnici tada vladajuće Republikanske stranke, Federalisti, kako su se tada zvali demokrate oko Alexandera Hamiltona, nisu bilo značajno aktivni. Reformu stranke nastavio je Andrew Jackson koji je od 1829. do 1837. bio 7. predsjednik SAD, te se i danas on, poslije Jeffersona, smatra osnivačem Demokratske stranke. Zajedno s tadašnjim senatorom države New York, Martinom Van Burenom, Jackson je temeljito reformisao stranku u periodu od 1828. do 1830, koja je u to vrijeme dominirala politikom zemlje. Njihovo djelovanje je išlo idejom interesa *jednostavnih ljudi*, naročito prema useljenicima i siromašnim slojevima stanovništva, pošto je u to vrijeme došlo do velikog useljavanja u SAD. Borili su se protiv protekcionizma, ropstva, zalagali su se za ograničavanje rasta gradova i ravnomjerno naseljavanje velike teritorije koja je iz dana u dan rasla k zapadu. Podržavali su i borbu protiv indijanskih plemena, upravo iz tih razloga.

### Pozadina

Demokratska stranka evoluirala je iz Jeffersonian Republikanske ili Demokratsko-republikanske stranke koju su organizirali Jefferson i Madison u opoziciji protiv Federalističke stranke. Demokratsko-republikanska stranka favorizirala je republikanizam; slaba savezna vlada; prava država; agrarni interesi (posebno južne plantaže); i strogo pridržavanje Ustava. Stranka se usprotivila nacionalnoj banci i Velikoj Britaniji. Nakon rata 1812. godine, federalisti su praktično nestali, a jedina nacionalna politička stranka koja je ostala bili su Demokratsko-republikanci, koji su bili skloni cijepanju po regionalnim linijama. Era jednopartijske vladavine u Sjedinjenim Državama, poznata kao Era dobrih osjećaja, trajala je od 1816. do 1828. kada je Andrew Jackson postao predsjednik. Jackson i Martin Van Buren su radili sa saveznicima u svakoj državi kako bi formirali novu Demokratsku stranku na nacionalnoj osnovi. 1830-ih rivali su se spojili u glavnog rivala Demokratama.

## Demokratski predsjednici SAD-a

| # | Ime | Portret | Savezna država | Mandat |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 7. | Andrew Jackson |  | Tennessee | 4. mart 1829 – 4. mart 1837. |
| 8. | Martin Van Buren |  | New York | 4. mart 1837 – 4. mart 1841. |
| 11. | James K. Polk |  | Tennessee | 4. mart 1845 – 4. mart 1849. |
| 14. | Franklin Pierce |  | New Hampshire | 4. mart 1853 – 4. mart 1857. |
| 15. | James Buchanan |  | Pennsylvania | 4. mart 1857 – 4. mart 1861. |
| 17. | Andrew Johnson |  | Tennessee | 15. april 1865 – 4. mart 1869. |
| 22. | Grover Cleveland |  | New York | 4. mart 1885 – 4. mart 1889. |
| 24. | 4. mart 1893 – 4. mart 1897. |
| 28. | Woodrow Wilson |  | New Jersey | 4. mart 1913 – 4. mart 1921. |
| 32. | Franklin D. Roosevelt |  | New York | 4. mart 1933 – 12. april 1945. |
| 33. | Harry S. Truman |  | Missouri | 12. april 1945 – 20. januar 1953. |
| 35. | John F. Kennedy |  | Massachusetts | 20. januar 1961 – 22. novembar 1963. |
| 36. | Lyndon B. Johnson |  | Teksas | 22. novembar 1963 – 20. januar 1969. |
| 39. | Jimmy Carter |  | Georgia | 20. januar 1977 – 20. januar 1981. |
| 42. | Bill Clinton |  | Arkansas | 20. januar 1993 – 20. januar 2001. |
| 44. | Barack Obama |  | Illinois | 20. januar 2009 – 20. januar 2017. |
| 46. | Joe Biden |  | Delaware | 20. januar 2021 – 20. januar 2025. |

## Ime i simboli

Demokratsko-republikanska stranka raspala se 1824. u kratkotrajnu Nacionalnu republikansku stranku i Jacksonian pokret koji je 1828. postao Demokratska stranka. U doba Jacksoniana, stranka je koristila termin "Demokratija", ali je na kraju nastanjen naziv "Demokratska stranka" a službeno ime postalo je 1844. Članovi stranke zovu se "Demokrate" ili "Demi".

Izraz "Demokratska stranka" također je u lokalnoj upotrebi, ali ga protivnici obično koriste od 1952. kao omalovažavajući izraz.

Najčešći simbol maskote za zabavu bio je magarac.

* "Live Jackass Kicking a Dead Lion", Thomas Nast, Harper's Weekly, 19. januara 1870.
* Magareći logotip i dalje je poznati simbol Demokratske stranke, iako nije službeni logo stranke.
* Logo Demokratske stranke Sjedinjenih Država. Svijetloplava D unutar svijetloplavog kruga.

## Također pogledajte

* Gabrielle Giffords

## Reference

## Vanjski linkovi

* Službeni sajt