# Kalifiezh an Omeiaded

|  |
| --- |
| **ٱلْخِلَافَة ٱلْأُمَوِيَّة Kalifiezh an Omeiaded** |
| Kalifiezh |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ↓
 | **661–750** | ↓
 |

 |
| Location of OmeiadedKalifiezh an Omeiaded e 750 |
| **Kêr-benn** | * Damask (661–744)
* Harran (744–750)
 |
| **Yezh(où)** | **ofisiel:** arabeg klasel **ofisiel e broioù zo betek 700:** kopteg, gresianeg, latin, perseg **Yezhoù all:** arameeg, turkeg, berbereg, romaneg afrikan, mozarabeg, sindeg, jorjieg, prakriteg, kurdeg |
| **Relijion** | Islam |
| **Framm politikel** | Kalifiezh |
| **Kalif (Amir al-Mu'minin)** |
|  - 661–680 | Muawiya Iañ (kentañ) |
|  - 744–750 | Marwan II (diwezhañ) |
| **Istor** |  |
|  - Emglev Hasan–Muawiya | 661 |
|  - Dispac'h an Abbasided | 750 |
| **Gorread** |
|  - 720  | 11 100 000 km2 4 285 734 sq mi |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **En he raog** | **Heuliet gant** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Kalifiezh ar Rāšidah |
|  | Impalaeriezh Bizantion |
|  | Rouantelezh ar Vizigoted |
|  | Egzarc'hiezh Afrika |
|  | Rouantelezh an Aouras |
|  | Rouantelezh Altava |
|  | Tierniezh Chacha |
|  | Impalaeriezh an Heftalited |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Kalifiezh an Abbasided |  |
| Emirelezh Córdoba |  |
| Barghawata |  |
| Emirelezh Nekor |  |
| Emirelezh Tlemcen |  |

 |

 |

**Kalifiezh an Omeiaded** (661–750, en arabeg ٱلْخِلَافَة ٱلْأُمَوِيَّة *al-Khilāfah al-ʾUmawīyah*) a oa an eil eus ar peder c'halifiezh vras diazezet goude marv Mahomed. Renet e oa ar galifiezh gant dinastiezh an Omeiaded (ٱلْأُمَوِيُّون, *al-ʾUmawīyūn*, pe بَنُو أُمَيَّة, *Banū ʾUmayyah*, "mibien Umayyah"). Othman ibn Affan (ren : 644–656), an trede eus kalifed Rashidun, a oa ezel eus ar c'hlann-se ivez. Erruout a reas an dierniezh er galloud gant Muawiya ibn Abi Sufyan, bet e-pad pell gouarnour Siria, a zeuas da vezañ ar c'hwec'hvet kalif goude dibenn ar Fitna kentañ e 661. Goude marv Muawiya e 680 e tigoras stourmoù da c'hounit an tron e-pad an eil Fitna ha kouezhañ a reas ar galloud etre daouarn Marwan Iañ, ezel eus ur skourr all eus ar c'hlann. Siria a chomas kreizenn galloud an Omeiaded ha Damask e oa o c'hêr-benn.

Kenderc'hel a reas an Omeiaded gant aloubadegoù ar Vuzulmaned. Lakaat a rejont lezenn an Islam da ren e Transoxiana, er Sindh, er Maghreb hag e Ledenez Iberia (Al-Andalus). Pa oa ar galifiezh en he brasañ e oa 11 100 000 km2 dindani, ar pezh a rae anezhi unan eus ar brasañ impalaeriezhoù en Istor e-keñver ar gorread. Diskaret e voe an dynastiezh er pep brasañ eus ar bed islamek gant un emsavadeg renet gant an Abbasided e 750. Ar re a chomas bev en em ziazezas e Córdoba a zeuas da vezañ, dindan stumm un emirelezh hag ur galifiezh goude-se, ur greizenn evit ar skiant, ar vezegiezh, ar brederouriezh hag an ijinadennoù er bed e-doug an Oadvezh aour islamek.

Kalifiezh an Omeiaded a renas war ur boblañs vras, enni meur a genel hag a sevenadur. Aotreet e oa ar gristenien, anezhe ar brasañ niver eus poblañs ar galifiezh c'hoazh, hag ar Yuzevien da gaout o relijion dezhe o-unan met dleet e oa dezhe paeañ un dell (ar jizia) na veze ket paet gant muzulmiz. Ret e oa d'ar re-se paeañ ar zakat, un taos a oa he fal arc'hantañ programmoù skoazell evit mad Muzulmiz. Dindan ar c'hentañ kalifed, e oa dalc'het kargoù uhel gant kristenien. Lod anezhe a oa izili eus tiegezhioù o doa servijet en gouarnamant ar Vizantiz. Implijout kristenien a oa ul lodenn eus ur politikerezh brasoc'h da lakaat ar peoc'h da ren etre ar relijionoù hag a oa hollret rak niverus-kenañ e oa ar gristenien er proviñsoù kemeret, koulz hag e Siria. Ar politikerezh-se a lakaas Mu'awiya da c'hounit brud-vat e-touez e sujidi hag a greñvaas Siria. Sellet e vez alies ouzh marevezh an Omeiaded evel ar prantad ma tiorroas an arz islamek.

## Levrlennadur

* Blankinship, Khalid Yahya (1994), *The End of the Jihâd State: The Reign of Hishām ibn ʻAbd al-Malik and the Collapse of the Umayyads*, Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-7914-1827-7.
* Beckwith, Christopher I. (1993). *The Tibetan Empire in Central Asia: A History of the Struggle for Great Power Among Tibetans, Turks, Arabs, and Chinese During the Early Middle Ages*. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-02469-1.
* Bosworth, C.E. (1993). "Muʿāwiya II". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume VII: Mif–Naz*.  Leiden: E. J. Brill. 268–269. ISBN 978-90-04-09419-2.
* Christides, Vassilios (2000). "ʿUkba b. Nāfiʿ". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume X: T–U*.  Leiden: E. J. Brill. 789–790. ISBN 978-90-04-11211-7.
* (1994) "Were the Qays and Yemen of the Umayyad Period Political Parties?". *Der Islam* **71** (1): 1–57. DOI:10.1515/islm.1994.71.1.1. ISSN 0021-1818
* (2001) *White Banners: Contention in 'Abbasid Syria, 750–880*. SUNY Press. ISBN 978-0791448809.
* Dietrich, Albert (1971). "Al-Ḥadjdjādj b. Yūsuf". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume III: H–Iram*.  Leiden: E. J. Brill. 39–43. OCLC 495469525.
* (1981) *The Early Islamic Conquests*. Princeton : Princeton University Press. ISBN 978-1-4008-4787-7.
* Duri, Abd al-Aziz (1965). "Dīwān". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume II: C–G*.  Leiden: E. J. Brill. 323–327. OCLC 495469475.
* (2011) *Early Islamic Institutions: Administration and Taxation from the Caliphate to the Umayyads and ʿAbbāsids*. London and Beirut : I. B. Tauris and Centre for Arab Unity Studies. ISBN 978-1-84885-060-6.
* Dixon Abd al-Ameer, *The Umayyad Caliphate, 65–86/684–705: (A Political Study)*, Londrez, 1969, SOAS
* Eisener, R. (1997). "Sulaymān b. ʿAbd al-Malik". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume IX: San–Sze*.  Leiden: E. J. Brill. 821–822. ISBN 978-90-04-10422-8.
* (1999) *Medieval Jerusalem and Islamic Worship: Holy Places, Ceremonies, Pilgrimage*, 2nd, Leiden : Brill. ISBN 90-04-10010-5.
* Elisséeff, Nikita (1965). "Dimashk". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume II: C–G*.  Leiden: E. J. Brill. 277–291. OCLC 495469475.
* Gibb, H. A. R. (1923). *The Arab Conquests in Central Asia*, London: The Royal Asiatic Society. OCLC 499987512.
* Gibb, H. A. R. (1960). "ʿAbd Allāh ibn al-Zubayr". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume I: A–B*.  Leiden: E. J. Brill. 54–55. OCLC 495469456.
* Gibb, H. A. R. (1960). "ʿAbd al-Malik b. Marwān". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume I: A–B*.  Leiden: E. J. Brill. 76–77. OCLC 495469456.
* Gilbert Victoria J., *Syria for the Syrians: the rise of Syrian nationalism*, 1970-2013.*, MA, May 2013, Northeastern University*
* Grabar, O. (1986). "Kubbat al-Ṣakhra". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume V: Khe–Mahi*.  Leiden: E. J. Brill. 298–299. ISBN 978-90-04-07819-2.
* Griffith, Sidney H. (2016). "The Manṣūr Family and Saint John of Damascus: Christians and Muslims in Umayyad Times", *Christians and Others in the Umayyad State*. Chicago : The Oriental Institute of the University of Chicago. 29–51 p. ISBN 978-1-614910-31-2.
* Hathaway, Jane (2012). *A Tale of Two Factions: Myth, Memory, and Identity in Ottoman Egypt and Yemen*. SUNY Press. ISBN 978-0-7914-8610-8.
* Hawting, Gerald R. (2000). *The First Dynasty of Islam: The Umayyad Caliphate AD 661–750* (Second ed.). London and New York: Routledge. ISBN 0-415-24072-7.
* Hawting, G. R. (2000). "Umayyads". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume X: T–U*.  Leiden: E. J. Brill. 840–847. ISBN 978-90-04-11211-7.
* Patrom:The History of al-Tabari
* (1994) *Islamic Architecture: Form, Function and Meaning*. New York : Columbia University Press. ISBN 0-231-10132-5.
* Hinds, M. (1993). "Muʿāwiya I b. Abī Sufyān". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume VII: Mif–Naz*.  Leiden: E. J. Brill. 263–268. ISBN 978-90-04-09419-2.
* Holland, Tom (2013). *In the Shadow of the Sword The Battle for Global Empire and the End of the Ancient World*. Abacus. ISBN 978-0-349-12235-9.
* (January 2003) "Archaeology and the History of Early Islam: The First Seventy Years". *Journal of the Economic and Social History of the Orient* **46** (4): 411–436. DOI:10.1163/156852003772914848
* Kaegi, Walter E. (1992). *Byzantium and the Early Islamic Conquests*. Cambridge : Cambridge University Press. ISBN 0-521-41172-6.
* (2010) *Muslim Expansion and Byzantine Collapse in North Africa*. Cambridge : Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-19677-2.
* Kennedy, Hugh N. (2002). "Al-Walīd (I)". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume XI: W–Z*.  Leiden: E. J. Brill. 127–128. ISBN 978-90-04-12756-2.
* Kennedy, Hugh N. (2004). *The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century*, Second, Harlow : Longman. ISBN 978-0-582-40525-7.
* (2007a) "1. The Foundations of Conquest", *The Great Arab Conquests: How the Spread of Islam Changed the World We Live In*. Hachette, UK. ISBN 978-0-306-81728-1.
* "Umayya b. Abd Shams". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume X: T–U*. (2000). Leiden: E. J. Brill. 837–839. ISBN 978-90-04-11211-7.
* Lévi-Provençal, E. (1993). "Mūsā b. Nuṣayr". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume VII: Mif–Naz*.  Leiden: E. J. Brill. 643–644. ISBN 978-90-04-09419-2.
* Lilie, Ralph-Johannes (1976). *Die byzantinische Reaktion auf die Ausbreitung der Araber. Studien zur Strukturwandlung des byzantinischen Staates im 7. und 8. Jhd.* (in de). Munich : Institut für Byzantinistik und Neugriechische Philologie der Universität München. OCLC 797598069.
* (1997) *The Succession to Muhammad: A Study of the Early Caliphate*. Cambridge : Cambridge University Press. ISBN 0-521-56181-7.
* Hillenbrand, Carole, ed. (1989). *The History of al-Ṭabarī*, Volume XXVI: The Waning of the Umayyad Caliphate: Prelude to Revolution, A.D. 738–744/A.H. 121–126. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-88706-810-2.
* Talbi, M. (1971). "Ḥassān b. al-Nuʿmān al-Ghassānī". *The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume III: H–Iram*.  Leiden: E. J. Brill. OCLC 495469525.
* Ochsenwald, William (2004). *The Middle East, A History*. McGraw Hill. ISBN 978-0-07-244233-5.
* Hillenbrand, Carole, ed. (1989). *The History of al-Ṭabarī*, Volume XXIV
* Previté-Orton, C. W. (1971). *The Shorter Cambridge Medieval History*. Cambridge University Press.
* Rahman, H.U. (1999). *A Chronology Of Islamic History 570–1000 CE*.
* Sanchez, Fernando Lopez (2015). "The Mining, Minting, and Acquisition of Gold in the Roman and Post-Roman World", *Ownership and Exploitation of Land and Natural Resources in the Roman World*. Oxford University Press. ISBN 9780191795831.
* (April 1939) "From Persian to Arabic". *The American Journal of Semitic Languages and Literatures* **56** (2): 175–224. DOI:10.1086/370538
* Ter-Ghewondyan, Aram (1976) [1965]. *The Arab Emirates in Bagratid Armenia*. Translated by Nina G. Garsoïan. Lisbon: Livraria Bertrand. OCLC 490638192.
* Treadgold, Warren (1997). *A History of the Byzantine State and Society*. Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 0-8047-2630-2.
* Wellhausen, Julius (1927). *The Arab Kingdom and its Fall*. Translated by Margaret Graham Weir. Calcutta: University of Calcutta. OCLC 752790641.

## Notennoù