Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sint Maarten (stad)

*Ur pennad Sint Maarten zo ivez.*

"Saint-Martin" ha "Sint Maarten"
Kartenn resisoc'h
**Sint Maarten** pe **Land Sint Maarten** (e nederlandeg) pe  *Country of Sint Maarten*  (e saozneg) eo anv lodenn greisteiz Enez Sant-Martin, a zo kement ha 40% eus gorread an enezenn, unan eus an Antilhez Brasañ, er Mor Karib. Bez ez eo ivez unan eus ar peder stad, gant Aruba, Curaçao, hag an Izelvroioù, a ya d'ober Rouantelezh an Izelvroioù.

Philipsburg eo ar gêr-benn.

## Yezhoù

Div yezh ofisiel zo: an nederlandeg hag ar saozneg.

## Bro amezek

En hanternoz an enezenn emañ Saint-Martin (60% eus an enez), a zo bet stag ouzh departamant gall Gwadloup, hag a zo bremañ ur strollegezh tramor stag war-eeun ouzh Bro-C'hall.

## Istor

Ur rann eus stad emren an Antilhez Nederlandat e oa kent bout ur stad e Rouantelezh an Izelvroioù e 2010.

## Liammoù

* Skeudenn
* Kartennoù
* Aeroporto SXM/TNCM su airliners.net
* Heñchañ ar veajourien
# Foz Mariana

Foz Mariana

Foz danvorel| Anv er yezh orin | Mariana Trench  |
| Anvet diwar | Inizi Mariana  |
| Bro | talvoud ebet, Stadoù-Unanet  |
| E tiriad | Mariana an Norzh  |
| War ribl | North Pacific Ocean  |
| Daveennoù douaroniel | 11°21′0″N 142°12′0″E  |
| Lowest point | Challenger Deep  |

  Eus Wikidata
11°21′N 142°12′E
**Foz Mariana** zo ur foz danvorel, anezhi al lec'h donañ eus an Douar, e deun ar Meurvor Habask, er reter da Inizi Mariana, nepell diouzh Enez-Guam ; 10,984 ± 25 metres eo al lec'h donañ-holl a zo bet muzuliet.
# 1674

*Diwar-benn bloavezh **1674** an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

* Freuzadeg Pfalz gant armeoù Bro-C'hall.

#### Breizh

#### Frañs

### Azia

#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù

#### Norzhamerika

#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri

#### Livañ

#### Sonerezh

#### Lennegezh

### Skiantoù ha politikerezh

### Armerzh

### A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1674*

## Marvioù

Gwelet ivez:*Rummad:Marvioù 1674*
# 1632

*Diwar-benn bloavezh **1632** an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

#### Breizh

#### Frañs

### Azia

#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù

#### Norzhamerika

#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri

#### Livañ

#### Sonerezh

#### Lennegezh

### Skiantoù ha politikerezh

### Armerzh

### A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1632*

## Marvioù

Gwelet ivez:*Rummad:Marvioù 1632*
# 1573

*Diwar-benn bloavezh **1573** an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

#### Breizh

#### Frañs

### Azia

#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù

#### Norzhamerika

#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri

#### Livañ

#### Sonerezh

#### Lennegezh

### Skiantoù ha politikerezh

### Armerzh

### A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1573*

## Marvioù

Gwelet ivez:*Rummad:Marvioù 1573*
# José de San Martín

Ar jeneral José de San Martín
**José de San Martín** (Yapeyú, Corrientes, Arc'hantina, d’ar 25 a viz C'hwevrer 1778 - Boulogne-sur-Mer, Bro-C'hall d’ar 17 a viz Eost 1850) a voe, gant Simón Bolívar e Venezuela, unan eus tud veur ar brezelioù dieubidigezh e trevadennoù spagnol Suamerika. Graet e vez anezhañ ivez al **Libertador José de San Martín** pe **el Libertador**, **an dieuber** e spagnoleg. Sellout a reer outañ evel dieuber Arc'hantina, Chile ha Perou : en hini gentañ eus ar broioù-se e voe graet anezhañ *Tad ar Vro*, en eil *kabiten jeneral an armeoù* ha *Saver ar republik*, hag en trede *an Dieuber* (al Libertador).

Mab e oa d’un ofiser spagnol ha ganet e voe Yapeyú a oa da neuze e besrouantelezh Río de la Plata ha bremañ e proviñs Corrientes e hanternoz Arc’hantina. Mont a reas d’ober e studi da Spagn adalek 1783. José San Martín a stagas gant micher an armoù e Spagn, ha kemer a reas perzh en emgannoù a-enep ar C’hallaoued adalek 1793 ; e 1808 e kemeras ur perzh bras en emgann Bailén (un trec’h a bouez evit Spagnoled en o brezel a-enep Napoleon).

Dilezel a reas micher an armoù goude-se ha mont a reas da Vro-Saoz. Eno e tarempredas frañmasoned saoz ha re eus Suamerika a oa oc’h irienniñ da glask dieubiñ broioù Suamerika diouzh yev Spagn (iriennoù boulc’het gant ar Venezuelad Francisco de Miranda, ur frañmason anezhañ ivez). Distreiñ a reas José de San Martín da v-Buenos Aires e 1812 hag eno e voe kinniget dezhañ un titl « letanant-koronal » en armeoù Proviñsoù Unanet Suamerika, ur stad nevez-savet e besrouantelezh Rio de la Plata he doa embannet e oa dizalc’h diouzh Spagn d’ar 25 a viz Mae 1810. Gant ar skiant en doa prenet o vrezeliañ e Spagn, e c’hallas José de San Martín aozañ gwelloc’h arme ar stad nevez. Ha trec’h e voe en emgann San Lorenzo (3 a viz C'hwevrer 1813) a-enep soudarded a-du gant roue Spagn. Goude an emgann-se e voe anvet da jeneral. Dre ma oa bet trec’het armeoù Proviñsoù Unanet Suamerika gant nerzhioù Spagn en emgannoù Vilcapugio hag Ayohuma, e voe kaset San Martín da hanternoz ar vro. E 1814 e teuas roue Spagn en-dro war e dron ha kavout a rae d’an holl e vije adsavet e c’halloud en trevadennoù ha trec’het emsavioù Suamerika. Lakaat a reas José de San Martín en e soñj kas an emgannoù pelloc’h war-zu an hanternoz, betek Perou, en ur dremen a-dreuz an Andoù ha mont da sikour dizalc’herien Chile. Gant ar jeneraled chileat Bernardo O'Higgins ha Juan Gregorio Las Heras e teuas a-benn da skarzhañ da vat soudarded Spagn eus ar vro-se (emgann Maipú e Perou).

José de San Martín ha Bernardo O'Higgins war dachenn emgann Maipú
Ar jeneral San Martín e Bro-C’hall e 1848
Arme San Martín a dizhas an arme bleinet gant Simón Bolívar e kêr Guyaquil (en Ecuador hiziv) e 1822, ha San Martín a zilezas ar brezel goude-se ha lezel Bolívar da rener nemetañ betek dibenn ar brezel.

Distreiñ a reas da v-Buenos Aires ha goude marv e wreg e 1824 ez eas da Europa : da Vro-Saoz da gentañ ha da Vrusel da c’houde. E 1830, e-pad Dispac'h Belgia, ez eas da Vro-C’hall. Eno e varvas e Boulogne-sur-Mer. E galon a voe miret e-pad meur a vloaz en iliz-veur ar gêr-se a-raok bezañ adkaset da iliz-veur Buenos Aires.
# Gwin

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.
gwin

| Iskevrennad eus | fermented alcoholic beverage, alcoholic fruit beverage  |
| Implij | cooking alcohol, evaj  |
| Liv | ruz, roz, gwenn, orañjez  |
| Danvez implijet | rezin, goell  |
| Produced by | yeast in winemaking, fermentation  |
| Natural product of taxon | Vitis vinifera subsp. vinifera  |
| Arouezenn Unicode | 🍷  |
| Earliest date | 54vet kantved kt JK  |

  Eus Wikidata
Ar **gwin** zo un died alkoolek fardet diwar goadur ar rezin, a zo frouezh ar gwini (*Vitis vinifera* an aliesañ, ha *Vitis spp.* ivez).

En Europa e vez termenet ar gwin hervez al lezennoù gant an termenadur-mañ :

>
> « *kenderc'h tennet diwar goadur alkoolek, a-grenn pe darnel, rezin fresk, pilet pe get, pe fro* ».
>
>
>

Studi ar gwin eo ar winoniezh.

## Istor ar gwin

Gallout a ra adsevel orin ar gwin gant keñveriadurioù henoniel ha genetikel d'ar C'haokaz hag an harz norzh ar Reter-Nesañ, a vez o startaat gant an dizoloadennoù kozhañ tarbodoù eus 6000 kt JK e Jorjia ha 5000 kt JK en Iran. En em skignet e oa da C'hres adal 4500 kt JK (ma oa adkavet ar c'hozañ rezin brevet ar bed) hag Armenia (ma voe adkavet ar c'hozhañ labouradeg gwin eus 4100 kt JK).

A vez bet graet kejoù gant riz e oa greüs ivez adal ar 7vet milved kt JK e Sina.

Moarvat e oa ar skignadur gwin ouzh ar c'hornôg abalamour d'ar Fenikianed ; gwerzhet e oa ar gwin eus Byblos da Henegipt e-pad ar Rouantelezh nevez (ma voe kavet 6 eus 36 añforennadoù er maen-bez Toutânkhamon) ha dre ar C'hreizdouar war-lerc'h.

## Tipologiezh

|  |  |
| --- | --- |
| Ur werennad **gwin** gwenn | Ur werennad **gwin** ruz |

Gwinoù Europa a vez renket hervez o c'horn-bro da gentañ-holl (Bourdel, Rioja, Bourgogn, Chianti, etc) e-lec'h ma gwinoù ar pep all eus ar bed a vez renket hervez o gouennad (da lâret eo seurtad ar rezin), ar ouennad bennañ (Merlot, Chardonnay, Cabernet Sauvignon, Pinot noir, etc) pe ur strolladenn eus meur a ouennad (syrah, grenache, marsanne, viognier, etc.). Traoù all a vez kemeret e kont evit renkañ ar gwinoù : ar rummadatur (Gwin Bro (GB), Anvadur Orin Kontrollet (AOK), etc) ; an dasparzher : gallout a ra bezañ merk ur marc'hadour, anv ar gwinaozer, anv an dastumer pe ar c'hav kevelourel ; al liv (ruz, gwen, roz) ; ar blizen (bloavezh ar c'hutuilh rezin).

## Liamm diavaez

* (br) Ur pennad gant Guy Étienne diwar-benn ar gwin : KIS-826

## Notennoù
# 1787

*Diwar-benn bloavezh **1787** an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

#### Breizh

#### Frañs

### Azia

#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù

#### Norzhamerika

#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri

#### Livañ

#### Sonerezh

#### Lennegezh

### Skiantoù ha politikerezh

### Armerzh

### A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1787*

## Marvioù

Gwelet ivez:*Rummad:Marvioù 1787*

## Gwelet ivez

* Roll ar Pennoù Stad e 1787
# Emgann an Harzoù

**Emgann an Harzoù** zo un anv roet d'un toullad emgannoù e miz Eost 1914, etre ar 7 hag an 23, en Elzas, Loren, ha Belgia, ma voe trec'h an armeoù alaman renet gant Helmuth von Moltke war armeoù saoz, gall ha belgiat, renet gant Joseph Joffre, John French, hag ar roue Alberzh Iañ.
1 690 000 Alaman a gemeras perzh dirak 1 046 000 soudard gall, 70 000 Saoz, ha 117 000 Belgiad.

206 515 Gall a eas da goll (20 253 a voe lazhet, 78 468 gloazet, 107 794 steuziet e doare pe zoare), evit 136 417 Alaman (18 662 lazhet, 89 202 gloazet ha 28 553 steuziet kuit)
# Boris Spassky

Boris Spassky

den| Reizh pe jener | paotr  |
| Bro ar geodedouriezh | Unaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel, Frañs, Rusia  |
| Bro sport | Rusia, Frañs, Unaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel  |
| Anv e yezh-vamm an den | Бори́с Васи́льевич Спа́сский  |
| Anv-bihan | Борис  |
| Anv-familh | Spassky  |
| Deiziad ganedigezh | 30 Genver 1937  |
| Lec'h ganedigezh | Sant-Petersbourg  |
| Deiziad ar marv | 27 C'hwevrer 2025  |
| Lec'h ar marv | Moskov  |
| Tad | Vasily Spassky  |
| Breur pe c'hoar | Iraida Spasskaya  |
| Bugel | Vasily Solovyov-Spassky, Boris Spassky Jr  |
| Yezhoù komzet pe skrivet | rusianeg, galleg, saozneg  |
| Micher | c'hoarier echedoù  |
| Tachenn labour | echedoù  |
| Titl an den a echedoù | Mestr-meur etrebroadel an echedoù, mestr etrebroadel, Master of Sport of USSR in Chess  |
| Lec'h annez | Meudon  |
| Sport | echedoù  |
| Tikedenn Stack Exchange |   |

  Eus Wikidata
Boris Sppasky e 1984
**Boris Vasilyevitch Spassky** (e rusianeg: Борис Васильевич Спасский), bet ganet d'an 30 a viz Genver 1937 e Leningrad (Sant-Peterbourg bremañ), ha marvet d'ar 27 a viz C'hwevrer 2025, a oa ur mestrc'hoarier echedoù soviedat-gall, 10vet kampion ar bed etre 1969 ha 1972. Brudet eo ivez evit e vatch a-enep ar c'hoarier stadunanat Bobby Fischer e 1972.

## Liammoù diavaez

* (en) Fichenn FIDE
* Partiennoù Spassky
* E bartiennoù e Chessgames
* (en) Lec'hiadennoù a-bouez en e bartiennoù

## Daveennoù
# Leipzig

Hed ha treuz: 51°′N 12°′

---

| Leipzig |
| --- |
|  |  |
|

---

 |
| Bro | Alamagn |
| Bannoù | bann kêrel Leipzig |
| Poblañs | 510,615 pop\_dens = 1716 (2006) |
| Gorread | 297,60 km² |
| hed ha led | 51°′ N 12°′  |
| Kod-post | 04003–04357 |
| Kod-kelc'hiad | +49 (341) |
| Kod plakenn-varilh | L |
| Maer | Burkhard Jung SPD |

**Leipzig** en alamaneg, **Lipsk** e sorabeg, a zo ur gêr ag Alamagn lec'hiet er Bundesland Saks. He foblañs a 587,830 annezad a lak anezhi da gentañ ar gêr vrasañ eus Bundesland Saks.

## Istor

* Emgann Leipzig

## Tud dibar

### Tud ganet eno

* Gottfried Leibniz, e 1646
* Richard Wagner, sonaozour, e 1813
* Jacques Mieses, mestrc'hoarier echedoù, kazetennour ha skrivagner, e 1865
* Karl Liebknecht, komunour dispac'hour, e 1871
* Anita Berber, aktourez, e 1899
* Paul Gerhard Vogel, e 1915, kaset d'ar c'hampoù-tolp abalamour d'e revelezh
* Paul Kalkbrenner, produer sonerezh ha DJ, e 1977

### Tud marvet eno

* Tetzel, dominikan, e 1519
* Johann Sebastian Bach, sonaozour, e 1750
* August Ferdinand Möbius, matematikour, e 1868
* Max Lange, meurc'hoarier echedoù, e 1899
* Kuno Meyer, yezhoniour ha keltiegour, e 1919
* Marinus van der Lubbe, lakaet d'ar marv e 1934, komunour, tamallet evit bezañ c'hwezhet an tan er Reichstag
* Margaretha Rothe, stourmerez enepnazi, e 1945

## Gevellerezh

Gevellet eo Leipzig gant:

| Bro | Kêr | Abaoe |
| --- | --- | --- |
|  Etiopia | Addis Abeba | 2004 |
|  Bro-Saoz | Birmingham | 1992 |
|  Italia | Bologna | 1962, 1997 |
|  Tchekia | Brno | 1973, 1999 |
|  Alamagn | Frankfurt am Main | 1990 |
|  Alamagn | Hannover | 1987 |
|  Stadoù-Unanet | Houston | 1993 |
|  Ukraina | Kyiv | 1961, 1992 |
|  Polonia | Kraków | 1973, 1995 |
|  Bro-C'hall | Lyon | 1981 |
|  Sina | Nanjing | 1988 |
|  Bulgaria | Plovdiv | 1975, 2007 |
|  Gres | Thessaloniki | 1984 |
|  Bosnia-ha-Herzegovina | Travnik | 2003 |

## Liammoù diavaez

* (de) (en) Lec'hienn kêr

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Porched Alamagn** – Adkavit pennadoù ha rummadoù Wikipedia a denn da Alamagn. |
# Mary Wollstonecraft

Poltredet gant John Opie (war-dro 1797)
**Mary Wollstonecraft** (/ˈwʊlstən.krɑːft/ ; Londrez, 27 a viz Ebrel 1759 – *idem*, 10 a viz Gwengolo 1797) a oa ur skrivagnerez saoz, ur brederourez hag ur stourmerez evit gwirioù ar merc'hed.

E-pad he buhez verr e skrivas romantoù, eñvorennoù beajoù, istor an Dispac'h Gall, istorioù evit ar vugale. Anavezet eo dreist-holl abalamour m’he deus skrivet *A Vindication of the Rights of Woman* e 1792, ul levr ma tispleg n’eo ket izeloc’h ar merc’hed eget ar baotred ha mard en em ziskouezont evel-se ez eo abalamour ma n’o deus ket deskadurezh a-walc’h. Displegañ a ra ivez e ranker ober ouzh ar baotred hag ar merc’hed evel ouzh tud a skiant ha sevel ur gevredigezh diazezet war ar poell.

Brudet eo Mary Wollstonecraft gant he buhez diroll a-walc'h, muioc'hik eget gant he skridoù. Bevañ a reas gant al livour suis Henry Fuseli (1741-1825) ha gant ar skrivagner stadunanat Gilbert Imlay (1754-1828) a-raok dimeziñ d’ar prederour saoz William Godwin (1756-1836), un den dizoue hag anarkour. Ur verc'h o devoe, Mary Shelley (1797-1851) hag a voe brudet diwezhatoc'h gant he romant *Frankenstein; or, The Modern Prometheus* (1818).

Mervel a reas Mary Wollstonecraft da 38 vloaz, diwar wilioud, ha meur a zornskrid diembann a chomas war he lerc'h.

Hiziv e seller outi evel unan eus diazezourezed ar stourmoù evit gwirioù ar merc'hed hag ar wregelouriezh.
# Kaero

Kaero

kêr vras, megalopolenn, kêr vrasañ, Metropolenn, Henkêr, lec'h touristel, national capital| Rann eus | Goueled Egipt  |
| Deiziad krouiñ | 6 Gouere 969  |
| Anv ofisiel | القاهرة  |
| Anv er yezh orin | القاهرة  |
| Yezh ofisiel | arabeg  |
| Kevandir | Afrika  |
| Bro | Egipt  |
| Kêr-benn eus | Egipt  |
| E tiriad | Cairo Governorate  |
| Gwerzhid-eur | UTC+02:00, UTC+03:00  |
| War ribl | Nil  |
| Lec'hiadur | Goueled Egipt  |
| Daveennoù douaroniel | 30°2′40″N 31°14′9″E  |
| Penn an aotrouniezh | Ibrahim Saber  |
| Ezel eus | Creative Cities Network, Organization of World Heritage Cities  |
| Darvoud-alc'hwez | Siege of Cairo, Capture of Cairo, plague epidemic  |
| Kod-post | 11511–11668  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Hashtag | Cairo  |
| Dezverket dre | primate city  |
| Istor | history of Cairo, timeline of Cairo history  |
| Ekonomiezh an danvez | economy of Cairo  |
| Time of earliest written record | 969  |
| Kod pellgomz an takad | 02  |
| Rummad evit ar c'hartennoù | Category:Maps of Cairo  |

  Eus Wikidata
 Kaero diouzh an noz, gwelet eus Tour Kaero.
**Kaero**, (**القاهرة** āl-Qāhirah en arabeg) eo kêr-benn Ejipt. Tremen 16 milion a dud zo o chom en tolpad-kêrioù (2006), ar pezh a ra da Gaero bezañ ar gêr vrasañ en Afrika hag an hini vrasañ ivez er Reter nesañ.

War lez ar stêr Nil emañ. Nepell alese, er c’hornôg e kaver Gizah pe Gizeh, gant hec’h aspadennoù eus henamzer Ejipt, evel ar piramidennoù.

E-kreiz ar VIIvet kantved e voe savet Kaero gant Amr Ibn al-As, dindan an anv Al-Fustat (**فسطاط**) en amzer-hont.

Kaero a oa ar gêr nemeti en Afrika ma kaver ur metro; savet ez eus bet unan en Aljer.

## Liammoù diavaez
# Tanac'h

Holl rolledoù an Tanac'h
Hollad skridoù santel ar yuzevegezh a vez graet **tanac'h** (תנ״ך, LFE: [ta'nax]) anezhañ. Ur verradenn eo ar ger-mañ, stummet diwar :

* **T**orah (תורה) - pemp levr Moizez
* **N**evi'im (נביאים) - ar brofeded
	+ Nevi'im richonim (נביאים ראשונים) - profeded kentañ
	+ Nevi'im ac'haronim (נביאים אחרונים) - profeded diwezhañ
	+ Trey-Asar (תרי עשר) - profeded vihan
* **K**etouvim (כתובים) - skridoù

Klotañ a ra ar c'hanon-mañ gant Testamant Kozh ar Gristenien mui-pe-vui.

 **יהדות** • Yuzevegezh

|  |
| --- |
| 613 Mitzvot • Halac'ha • Kabbala • Midrash • Minhag • Talmud • Tanac'h (Torah / Nevi'im / Ketouvim) • Targoum

---

 |
| Strolladoù sokial-sevenadurel |
| Achkenazed • Djouhouried • Mizrac'hed • Samaritaned • Sefaraded

---

 |
| Istor ar Yuzevien |
| Brezelioù yuzev-roman • Diaspora • Harlu Babilon • Istor ar Yuzevien er Grennamzer • Istor ar Yuzevien en Henamzer • Templ Jeruzalem

---

 |
| Istor ar Yuzevien dre vro |
| Alamagn • Breizh • Broioù muzulman • Frañs • Israel • Polonia • Rusia • Spagn • Stadoù-Unanet

---

 |
| Kredennoù yuzevek |
| Adgroueouriezh yuzev • Esened • Fariseed • Karaegezh • Kristeniezh kentidik • Ortodoksiezh yuzev • Sadukeed • Samaritanegezh • Yuzevegezh an Eil Templ • Yuzevegezh adreizhet • Yuzevegezh frankizour • Yuzevegezh kentidik • Yuzevegezh virour • Zeloted

---

 |
| Lidoù |
| Listenn pedennoù ha bennozhioù yuzev

---

 |
| Yezhoù yuzev |
| Bouc'horeg • Djidieg • Grouzineg • Hebraeg • Ladinoeg • Yideg • Yuzev-tateg

---

 |
| Strolladoù politikel er yuzevegezh |
| Aliyah • Brezel israelat-arab • Bund • C'hasidegezh • Dishualidigezh ar Yuzevien • Haskalah • Hasmoneed • Istor ar sionouriezh • Istor Stad Israel • Kibboutz • Sanhedrin • Sionouriezh • Trevadennoù yuzevek e Palestina

---

 |
| Heskinerezh ar Yuzevien |
| Enepyuzevegezh • Shoah |
# Laser

laser

| Iskevrennad eus | light source, optical component  |
| Anv ofisiel | light amplification by stimulated emission of radiation, lumplifortigo per stimulita emisio de radiado  |
| Mare ma oa dizoloet pe ijinet | 16 Mae 1960  |
| Produ | laser beam  |
| Tikedenn Stack Exchange |   |

  Eus Wikidata
*Evit ar vag-dre-lien, gwelet Laser (bag)*

---

Laserioù ruz (635 nm), gwer (532 nm) ha glas (445 nm).
Ul **laser** a zo un ardivink hag a gan un andon gouloù unliv amplaet. Er c'hontrefed diouzh ar pep brasañ eus ar gouleier all ned a ket ar gouloù gwanoc'h pe ledanoc'h bep ma pella diouzh e andon. Gant gazoù pe strinkennoù (kristalennoù) ispisial e vez graet ar gouloù unliv. Gant melezourioù e vez amplaet ar gouloù-se ha lakaet da vont war un tu resis hepken ha dre-se e chom moan ar skin gouloù. Pa vez bannet ouzh ul lec'h resis ne vez nemet ur pikig gouloù. Holl energiezh ar gouloù a chom er skin-se ha ne vez ket strewet evel ma ra ar gouleier all. Dedalvezadurioù a bep seurt a c'haller ober gant al laser (war dachenn ar greanterezh, ar medisinerezh, ar pellgehenterezh, ar stlenneg, h.a.).

## An anv

Ur gwreskanv eo ar ger "laser", diwar ar saozneg: *Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation*, da lavaret eo "ampladur ar gouloù dre vannadur broudet skinerezh".

## Pennad kar

* Penn laser
* *Laser Diode Market*

## Liammoù diavaez
# Buenos Aires

* *Evit ar broviñs anvet Buenos Aires, sellit e-barzh Proviñs Buenos Aires.*

---

*Avenida 5 de Mayo*
**Buenos Aires** eo kêr-benn Arc'hantina. Ar gêr vrasañ hag ar porzh pouezusañ eo. 13 milion a dud zo enni o chom, hag unan eus brasañ kêrioù ar bed eo. Pennlec'h proviñs Buenos Aires eo ivez.

War lez ar Río de la Plata emañ, ar stêr a red etre Arc'hantina hag Uruguay, a-geñver da c'henoù ar stêr pa zegouezh gant ar Meurvor Atlantel, a-dal da Colonia del Sacramento en Uruguay.

Evel e New York eo kenstur an hentoù. « Porteños » (tud ar porzh) a vez graet eus an annezidi, a orin spagnol pe italian ar braz anezho.

## Gevellerezh

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Barcelona  Katalonia
* Berlin  Alamagn
* Bogotá  Kolombia
* Cádiz  Spagn
* Cagliari  Sardigna
* Caracas  Venezuela
* Jeruzalem  Israel
* La Habana  Kuba
 | * Lima  Perou
* Lisbon  Portugal
* Londrez  Bro-Saoz
* Madrid  Spagn
* Kêr-Vec'hiko  Mec'hiko
* Miami  Stadoù-Unanet
* Milano  Italia
* Montevideo  Uruguay
 | * Moskov  Rusia
* Naplez  Italia
* Ciudad de Panamá  Panamá
* Rio de Janeiro  Brazil
* Quito  Ecuador
* Santiago  Chile
* Varsovia  Polonia
 |

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Buenos Aires (es)
# Durrës

Porzh Durrës
**Durrës** eo eil kêr vrasañ Albania (war-dro 115 000 annezad enni) ha porzh-mor pennañ ar vro, war aod Mor Adria. Savet e voe er VIIvet kantved kent JK gant trevadennerien c'hresian gant an anv *Epidamnos*.

Kêr-benn Albania e voe, war-lerc'h Vlorë, eus 1914 da 1920.

## Añv

* **Epidamnos / us**, e henc'hresianeg
* **Dyrrachium**, e latin
* **Durazzo**, en italianeg

## Ardamezioù

## Istor

* War zouar an d**Taulantii**, war Mor Adria
* Porzh mor meur etre *Brundisium* / Brindisi (Italia) hag Illyria (war hent bro C'hres)
* Emgann Dyrrachium
* An Normaned, kaset gant Robert Guiscard, e oant trec'h war an impalaer Alexis Commene er bloaz 10981
* Durrës a oa goude ur gêr eus an impalaeriezh ottoman, e bro Roumelia.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Porzh roman
* Kelc'hva roman
* Iliz ortodoks

## Tud

* Tiegezh Anjev-Sikilia

## Levrlennadur

## Daveoù ha notennoù
# Daniel Ortega

Daniel Ortega e 2008
**José Daniel Ortega Saavedra**, ganet d'an 11 a viz Du 1945, a zo ur politikour eus Nicaragua, Prezidant ar vro etre 1985 ha 1990, hag adarre abaoe 2006, hag addilennet e 2011.

E penn *Frente Sandinista de Liberación Nacional* pe *FSLN* eo bet.

Etre 1985 ha 1990 e oa bet e penn ar vro c'hoazh. Divizoù sokial en doa tapet hag enebet e oa bet ouzh SUA. Violeta Barrios de Chamorro a voe bet trec'h warnañ e dilennadegoù 1990. E 1996 ha 2001 en doa kollet ivez. War-zu ar gatoliked eo en em droet abaoe.