Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tierniezhioù ar su hag an norzh

|  |
| --- |
| Istor Sina**Istor Sina** |
| **3 Enorus & 5 Impalaer** |
| **Tierniezh Xia** |
| **Tierniezh Shang** |
| Zhou ar C'hornôg | **Zhou** |
| Nevezamzer & Diskar-amzer | Zhou ar Reter |
| Stadoù Brezelour |
| **Tierniezh Qin** |
| Han ar C'hornôg | **Han** |
| Xin |
|
Han ar Reter
 |
| **Teir rouantelezh** |
|
Wei
 |
Shu
 |
Wu
 |
|
Jin ar C'hornôg
 | **Jin** |
| **C'hwezek rouantelezh** |
Jin ar Reter
 |
| **Tierniezhioù Su & Norzh** |
| **Tierniezh Sui** |
| **Tierniezh Tang** (troc'het gant an eil Zhou)
 |
| **Liao** |
5 Tierniezh & 10 Rouantelezh
 |
|
Song an Norzh
 | **Song** |
| **Jin** | **Kornôg Xia** |
Song ar Su
 |
| **Tierniezh Yuan** |
| **Tierniezh Ming** |
| **Tierniezh Qing** |
| **Republik Sina** |
| **Republik Pobl Sina** (1, 2, 3, 4)
 | **Republik Sina** (Taiwan) |
|

---

* **Kronologiezh istor Sina **Tierniezhioù istor Sina **Istor milourel Sina**
 |

|  |
| --- |
| **Tiernezhioù ar Su hag an Norzh(420–589)** |
| Tierniezhoù ar Su | Tierniezhoù an Norzh |
|
Liu Song Qi ar Su Liang Chen |
Wei an Norzh Wei ar Reter Wei ar C'hornôk Qi an Norzh Zhou an Norzh |

Marevezh **Tierniezhioù ar Su hag an Norzh** (Sinaeg 南北朝) a zo ur prantad a vrezel diabarzh hag a zisrannadur en Istor Sina a badas eus kouezh Tierniezh Jin ha krouidigezh Tierniezh Sui.

## Daveoù

* Graff, David A., Medieval Chinese Warfare, 300-900. ISBN 0-415-23954-0
* Ebrey, Walthall, & Palais (2006). *East Asia: A Cultural, Social, and Political History*. Boston: Houghton Mifflin Company.
* Miller, Roy Andrew (1959): *Accounts of Western Nations in the History of the Northern Chou Dynasty*. University of California Press.
* Wright, Arthur F. (1959). *Buddhism in Chinese History*. Stanford: Stanford University Press.
# Tierniezh Liu Song

|  |
| --- |
| **劉宋 Liu Song** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **420 – 479** |  →
 |

 |
| Location of Liu Song |
| **Kêr-benn** | *Dianav* |
| **Yezh(où)** | Sinaeg Krenn |
| **Gouarnamant** | Monarkiezh |
| **Prezidant** |
|  - 420-422 | Impalaer Wu Liu Song |
|  - 424-453 | Impalaer Wen Liu Song |
|  - 453-464 | Impalaer Xiaowu Liu Song |
|  - 465-472 | Impalaer Ming Liu Song |
|  - 473-477 | Impalaer Houfei Liu Song |
|  - 477-479 | Impalaer Shun Liu Song |
| **Istor** |  |
|  - Krouet | 420 |
|  - Aet da get | 479 |

|  |
| --- |
| Istor Sina**Istor Sina** |
| **3 Enorus & 5 Impalaer** |
| **Tierniezh Xia** |
| **Tierniezh Shang** |
| Zhou ar C'hornôg | **Zhou** |
| Nevezamzer & Diskar-amzer | Zhou ar Reter |
| Stadoù Brezelour |
| **Tierniezh Qin** |
| Han ar C'hornôg | **Han** |
| Xin |
|
Han ar Reter
 |
| **Teir rouantelezh** |
|
Wei
 |
Shu
 |
Wu
 |
|
Jin ar C'hornôg
 | **Jin** |
| **C'hwezek rouantelezh** |
Jin ar Reter
 |
| **Tierniezhioù Su & Norzh** |
| **Tierniezh Sui** |
| **Tierniezh Tang** (troc'het gant an eil Zhou)
 |
| **Liao** |
5 Tierniezh & 10 Rouantelezh
 |
|
Song an Norzh
 | **Song** |
| **Jin** | **Kornôg Xia** |
Song ar Su
 |
| **Tierniezh Yuan** |
| **Tierniezh Ming** |
| **Tierniezh Qing** |
| **Republik Sina** |
| **Republik Pobl Sina** (1, 2, 3, 4)
 | **Republik Sina** (Taiwan) |
|

---

* **Kronologiezh istor Sina **Tierniezhioù istor Sina **Istor milourel Sina**
 |

**Tiernezh Liu Song** (Sinaeg 刘宋朝), anvet ivez **Tiernezh Song** (宋朝) **Song A-raok** (前宋) pe **Song ar Su** (南宋), a oa an hini kentañ eus ar peder Tiernezh ar Su e Sina. Heuliet e voe gant tiernezh Qi ar Su. Krouet e voe gant Liu Yu 劉裕 (363–422)
# Tierniezh Chen

|  |
| --- |
| **陳朝 Chén cháo** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **557 – 589** |  →
 |

 |
| Location of ChenTachenn Chen |
| **Kêr-benn** | *Dianav* |
| **Yezh(où)** | Sinaeg |
| **Gouarnamant** | Impalaeriezh |
| **Impalaer** |
|  - 557-559 | Wu Chen |
|  - 560-566 | Wen Chen |
|  - 567-568 | Fei Chen |
|  - 569-582 | Xuan Chen |
|  - 583-589 | Chen Shubao |
| **Istor** |  |
|  - Krouidigezh an diernelezh | 557 |
|  - Krouidigezh tiernelezh Sui | 589 |

|  |
| --- |
| Istor Sina**Istor Sina** |
| **3 Enorus & 5 Impalaer** |
| **Tierniezh Xia** |
| **Tierniezh Shang** |
| Zhou ar C'hornôg | **Zhou** |
| Nevezamzer & Diskar-amzer | Zhou ar Reter |
| Stadoù Brezelour |
| **Tierniezh Qin** |
| Han ar C'hornôg | **Han** |
| Xin |
|
Han ar Reter
 |
| **Teir rouantelezh** |
|
Wei
 |
Shu
 |
Wu
 |
|
Jin ar C'hornôg
 | **Jin** |
| **C'hwezek rouantelezh** |
Jin ar Reter
 |
| **Tierniezhioù Su & Norzh** |
| **Tierniezh Sui** |
| **Tierniezh Tang** (troc'het gant an eil Zhou)
 |
| **Liao** |
5 Tierniezh & 10 Rouantelezh
 |
|
Song an Norzh
 | **Song** |
| **Jin** | **Kornôg Xia** |
Song ar Su
 |
| **Tierniezh Yuan** |
| **Tierniezh Ming** |
| **Tierniezh Qing** |
| **Republik Sina** |
| **Republik Pobl Sina** (1, 2, 3, 4)
 | **Republik Sina** (Taiwan) |
|

---

* **Kronologiezh istor Sina **Tierniezhioù istor Sina **Istor milourel Sina**
 |

**Tierniezh Chen** a voe an hini diwezhañ eus Tiernelezhoù ar Su e Sina. Distrujet e voe e 589 gant an diernelezh Sui. Pa voe krouet gant an impalaer Wu Chen e oa gwan-tre abalamour d'ar brezeloù o-deus gwasket an diernelezh Liang ha ne dalc'he nemet un darn vihan eus he zachenn. Renerien vat e voe e erlerc'hidi avat ha dindan o ren e kreñvaas ar stad betek ma'z eas ingal e c'halloud ouzh hini e gevelerien, Qi an Norzh ha Zhou an Norzh.

Goude aloudabeg Qi an Norzh gant Zhou an Norzh ez eas e lec'hiadur da ziasur. Ouzhpenn-se e oa divarrek an impalaer diwezhañ hag aloubet e voe ar rouantelezh gant ar Sui e 589

## Renerien Chen

| Anv ofisiel | Anv familh and Anv | Ren | Marevezh |
| --- | --- | --- | --- |
|  |
| Wu Chen - Wu Di (武帝 wǔ dì) | Chen Baxian (陳霸先 chén bà xiān) | 557-559 | Yongding (永定 yǒng dìng) 557-559 |
| Wen Chen - Wen Di (文帝 wén dì) | Chen Qian (陳蒨 chén qiàn) | 560-566 | Tianjia (天嘉 tiān jiā) 560-566 Tiankang (天康 tiān kāng) 566 |
| Fei Chen - Fei Di (廢帝 fèi dì) | Chen Bozong (陳伯宗 chén bó zōng) | 567-568 | Guangda (光大 guāng dà) 566-568 |
| Xuan Chen - Xuan Di (宣帝 xuān dì) | Chen Xu (陳頊 chén xū) | 569-582 | Taijian (太建 tài jiàn) 569-582 |
| Houzhu (後主 hòu zhǔ) | Chen Shubao (陳叔寶 chén shú bǎo) | 583-589 | Zhide (至德 zhì dé) 583-586 Zhenming (禎明 zhēn míng) 587-589 |

## Daveoù

* *Levr Chen*
* *Istor Tiernelezhoù ar Su*
* *Zizhi Tongjian*

|  |  |
| --- | --- |
|  | **中文世界門戶 Porched ar bed sinaat** — 找到關於中國的頁面 Adkavit ar pennadoù a denn d'ar bed sinaat. |
# Tiernezh Wei an Norzh

|  |
| --- |
| **北魏 Wei an Norzh** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **386 – 534** |  →  →
 |

 |
| Location of Wei |
| **Kêr-benn** | *Dianav* |
| **Yezh(où)** | Sinaeg |
| **Gouarnamant** | Impalaeriezh |
| **Istor** |  |
|  - Krouidigezh | 386 |
|  - Disrannet etre Wei ar Reter ha Wei ar C'hornôk | 534 |

|  |
| --- |
| Istor Sina**Istor Sina** |
| **3 Enorus & 5 Impalaer** |
| **Tierniezh Xia** |
| **Tierniezh Shang** |
| Zhou ar C'hornôg | **Zhou** |
| Nevezamzer & Diskar-amzer | Zhou ar Reter |
| Stadoù Brezelour |
| **Tierniezh Qin** |
| Han ar C'hornôg | **Han** |
| Xin |
|
Han ar Reter
 |
| **Teir rouantelezh** |
|
Wei
 |
Shu
 |
Wu
 |
|
Jin ar C'hornôg
 | **Jin** |
| **C'hwezek rouantelezh** |
Jin ar Reter
 |
| **Tierniezhioù Su & Norzh** |
| **Tierniezh Sui** |
| **Tierniezh Tang** (troc'het gant an eil Zhou)
 |
| **Liao** |
5 Tierniezh & 10 Rouantelezh
 |
|
Song an Norzh
 | **Song** |
| **Jin** | **Kornôg Xia** |
Song ar Su
 |
| **Tierniezh Yuan** |
| **Tierniezh Ming** |
| **Tierniezh Qing** |
| **Republik Sina** |
| **Republik Pobl Sina** (1, 2, 3, 4)
 | **Republik Sina** (Taiwan) |
|

---

* **Kronologiezh istor Sina **Tierniezhioù istor Sina **Istor milourel Sina**
 |

**Tierniezh Wei an Norzh** a zo un dierniezh sinaat, tuoba hec'h orin, eus marevezh Tierniezhioù Su & Norzh. Evit un amzer verr e unvanas norzh Sina met goude kudennoù diabarzh e voe disrannet etre div stad : Wei ar Reter ha Wei ar C'hornôk. Distrujet buan a-walc'h e voe ar re-se avat.

## Orin

Kevreet e oa bet an Tierniezh Jin gant an dTuobaed da stourm ouzh Han Zhao ha dezho e voe roet un dachenn ha titl Tiern Dai

|  |  |
| --- | --- |
|  | **中文世界門戶 Porched ar bed sinaat** — 找到關於中國的頁面 Adkavit ar pennadoù a denn d'ar bed sinaat. |
# Tiernezh Wei ar Reter

|  |
| --- |
| **東魏 Wei ar Reter** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **534 – 550** |  |

 |
| **Kêr-benn** | *Dianav* |
| **Yezh(où)** | Sinaeg |
| **Gouarnamant** | Impalaeriezh |
| **Impalaer** |
|  - 534-550 | Xiao Jing Di |
| **Istor** |  |
|  - Digenstagadur Wei an Norzh | 534 |
|  - Krouidigezh Qi an Norzh | 550 |

|  |
| --- |
| Istor Sina**Istor Sina** |
| **3 Enorus & 5 Impalaer** |
| **Tierniezh Xia** |
| **Tierniezh Shang** |
| Zhou ar C'hornôg | **Zhou** |
| Nevezamzer & Diskar-amzer | Zhou ar Reter |
| Stadoù Brezelour |
| **Tierniezh Qin** |
| Han ar C'hornôg | **Han** |
| Xin |
|
Han ar Reter
 |
| **Teir rouantelezh** |
|
Wei
 |
Shu
 |
Wu
 |
|
Jin ar C'hornôg
 | **Jin** |
| **C'hwezek rouantelezh** |
Jin ar Reter
 |
| **Tierniezhioù Su & Norzh** |
| **Tierniezh Sui** |
| **Tierniezh Tang** (troc'het gant an eil Zhou)
 |
| **Liao** |
5 Tierniezh & 10 Rouantelezh
 |
|
Song an Norzh
 | **Song** |
| **Jin** | **Kornôg Xia** |
Song ar Su
 |
| **Tierniezh Yuan** |
| **Tierniezh Ming** |
| **Tierniezh Qing** |
| **Republik Sina** |
| **Republik Pobl Sina** (1, 2, 3, 4)
 | **Republik Sina** (Taiwan) |
|

---

* **Kronologiezh istor Sina **Tierniezhioù istor Sina **Istor milourel Sina**
 |

**Tierniezh Wei ar Reter** (東魏) a renas norzh Sina goude digenstagadur Wei an Norzh. Krouet e voe e 534 pa lakaas Gao Huan, a gontrolé reter tachenn gozh Wei an norzh, Yuan Shanjian war an tron. Galoud ebet a oa gant hemañ ha Gao Huan a chomas ar mestr gwir eus ar vro. Arnodiñ a reas hemañ da adunvaniñ ar vro met berzh ebet a voe gantañ. Pa varvas e 547 e kendalc'has e vibien e bolitikerezh betek 550 pan en em embannas Gao Yang impalaer Qi an Norzh.

| Anv ofisiel ( Shi Hao 諡號) | Anv | Ren | Marevezh (Nian Hao 年號) |
| --- | --- | --- | --- |
| **Tierniezh an Norzh** |
| **Wei ar Reter 534-550** |
|  |
| Xiao Jing Di (孝靜帝 xiào jìng dì) | Yuan Shanjian (元善見 yuán shàn jiàn) | 534-550 | Tianping (天平 tiān píng) 534-537 Yuanxiang (元象 yuán xiàng) 538-539 Xinghe (興和 xīng hé) 539-542 Wuding (武定 wǔ dìng) 543-550 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **中文世界門戶 Porched ar bed sinaat** — 找到關於中國的頁面 Adkavit ar pennadoù a denn d'ar bed sinaat. |
# Tiernezh Wei ar C'hornôg

|  |
| --- |
| **西魏 Wei ar C'hornôg** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **535 – 556** |  |

 |
| **Kêr-benn** | *Dianav* |
| **Yezh(où)** | Sinaeg |
| **Gouarnamant** | Impalaeriezh |
| **Impalaer** |
|  - 535-551 | Wen Di |
|  - 552-554 | Fei Di |
|  - 554-556 | Gong Di |
| **Istor** |  |
|  - Digenstagadur Wei an Norzh | 535 |
|  - Krouidigezh Zhou an Norzh | 556 |

|  |
| --- |
| Istor Sina**Istor Sina** |
| **3 Enorus & 5 Impalaer** |
| **Tierniezh Xia** |
| **Tierniezh Shang** |
| Zhou ar C'hornôg | **Zhou** |
| Nevezamzer & Diskar-amzer | Zhou ar Reter |
| Stadoù Brezelour |
| **Tierniezh Qin** |
| Han ar C'hornôg | **Han** |
| Xin |
|
Han ar Reter
 |
| **Teir rouantelezh** |
|
Wei
 |
Shu
 |
Wu
 |
|
Jin ar C'hornôg
 | **Jin** |
| **C'hwezek rouantelezh** |
Jin ar Reter
 |
| **Tierniezhioù Su & Norzh** |
| **Tierniezh Sui** |
| **Tierniezh Tang** (troc'het gant an eil Zhou)
 |
| **Liao** |
5 Tierniezh & 10 Rouantelezh
 |
|
Song an Norzh
 | **Song** |
| **Jin** | **Kornôg Xia** |
Song ar Su
 |
| **Tierniezh Yuan** |
| **Tierniezh Ming** |
| **Tierniezh Qing** |
| **Republik Sina** |
| **Republik Pobl Sina** (1, 2, 3, 4)
 | **Republik Sina** (Taiwan) |
|

---

* **Kronologiezh istor Sina **Tierniezhioù istor Sina **Istor milourel Sina**
 |

**Tiernezh Wei ar C'hornôg** (西魏) a renas un darn eus norzh Sina eus 535 da 556 goude digenstagadur Wei an Norzh.

Krouet e voe bet goude ma oa bet lazhet an impalaer Wei an Norzh, Yuan Xiu, gant ar pennlu Xianbei Yuwen Tai. Staliañ a reas hemañ Yuan Baoju war an tron, tra ma chome rener gwir ar vro. Gant ma oa bihanoc'h eget he c'heveler, Tiernezh Wei ar Reter, e voe gouestl da zerc'hel ouzh hec'h argasadegoù. Gouestl e voe zoken da aloubiñ un darn eus tachenn al Lianged ha da zerc'hel ar pezh a zo Sichuan hiziv.

E 557 e lakaas Yuwen Hu mab Yuwen Tai, Yuwen Jue war an tron e-lec'h an impalaer Gong Di ha krouiñ a reas tierniezh Zhou an Norzh

## Renerien

| Anv ofisiel ( Shi Hao 諡號) | Anv | Ren | Marevezh (Nian Hao 年號) |
| --- | --- | --- | --- |
| **Tierniezhoù an Norzh** |
| **Wei ar c'hornôk 535-556** |
|  |
| Wen Di (文帝 wén dì) | Yuan Baoju (元寶炬 yuán bǎo jù) | 535-551 | Datong (大統 dà tǒng) 535-551 |
| Fei Di (廢帝 fèi dì) | Yuan Qin (元欽 yuán qīn) | 552-554 | Did not exist |
| Gong Di (恭帝 gōng dì) | Tuoba Kuo (拓拔廓 tuò bá kuò) | 554-556 | Ebet |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **中文世界門戶 Porched ar bed sinaat** — 找到關於中國的頁面 Adkavit ar pennadoù a denn d'ar bed sinaat. |
# Zhou Enlai

Zhou Enlai

den| Reizh pe jener | paotr  |
| Bro ar geodedouriezh | Republik Pobl Sina, Tierniezh Qing, Republik Sina (1912-1949)  |
| Anv e yezh-vamm an den | 周恩來  |
| Anv-bihan | Ēnlái, Xiangyu, Dàluán, Fēifēi, Fei  |
| Anv-familh | 周  |
| Courtesy name | 翔宇  |
| Deiziad ganedigezh | 5 Meurzh 1898  |
| Lec'h ganedigezh | Huai'an District  |
| Deiziad ar marv | 8 Genver 1976  |
| Lec'h ar marv | Beijing  |
| Doare mervel | abeg naturel  |
| Abeg ar marv | bladder cancer  |
| Mamm | Wan Shi  |
| Breur pe c'hoar | Zhou Enshou  |
| Pried | Deng Yingchao  |
| Kar | Sun Weishi, Li Peng  |
| Yezhoù komzet pe skrivet | yezhoù sinaek, japaneg, saozneg, galleg, alamaneg  |
| Lec'h orin | Shaoxing  |
| Micher | ministr, foreign minister, politiker  |
| Implijer | Republik Pobl Sina  |
| Karg | Premier of the People's Republic of China  |
| Bet war ar studi e | Meiji University, Waseda University, Nankai University  |
| Strollad politikel | Strollad Komunour Sina  |
| Strollad etnek | Han Chinese people  |
| Relijion pe kredenn | dizoueegezh  |
| Perzhiad e | Asian–African Conference  |
| Grad milourel | jeneral  |
| Brezel | Northern Expedition, Long March  |
| Skour lu | Lu Broadel Dispac'hel  |
| Luskad politikel | tu kleiz pellañ  |
| Ideologiezh politikel | Komunouriezh  |
| Prizioù resevet | First Class Red Star Medal, Deshikottam, People's Liberation Army Strategist, Grand Cross of the Order of Polonia Restituta  |

  Eus Wikidata
Zhou Enlai
**Zhou Enlai** (sinaeg eeunaet 周恩来 ; sinaeg hengounel 周恩來 ; pinyin : Zhōu Ēnlái ; **Tcheou Ngen-lai**, pe c'hoazh **Chou En-Lai**), bet ganet d'ar 5 a viz Meurzh 1898 e Huai'an (Sina), marvet d'an 8 a viz Genver 1976.
Emsaver komunour sinaat, politikour, milour ha den-Stad.
Kentañ ministr ar vro e voe, dalc'het en doa ar garg-se adalek miz Here 1949 betek deiz e varv. Servij a reas dindan Mao Zedong, penn uhelañ Republik Pobl Sina. Ur perzh a-bouez en deus bet Zhou e levezon Strollad Komunour Sina, e kreñvaat kontroll ar strollad war ar vro, e diorren politikerezh diavaez ar vro, hag e diorren armerzh Sina.

Un diplomat barrek e oa Zhou Enlai. Kentañ maodiern an diavaez eus Republik Pobl Sina e voe (1949–1958). Pa oa an Dispac'h Sevenadurel o tostaat ouzh e fin e sikouras Zhou da grouiñ darempredoù nevez etre Republik Pobl Sina hag ar Stadoù-Unanet.

Zhou a stourmas dre guzh ouzh Bandenn ar Pevar er bloavezhioù 1970. Mervel a reas eizh miz a-raok marv Mao.