# Trier

Trier
Ur gêr eus kornog Alamagn eo **Trier** ( *Augusta Treverorum*  e latin, *Trêves* e galleg), e Rheinland-Pfalz, war ar stêr Mosella

## Douaroniezh

Trier emañ war ar stêr Mosella, war an hent roman eus Metz da vMainz.

## Anv

### Stummoù skrivet

Ardamezioù Trier
* (in Treveris) **Augusta** (Pomponius Mela, III, 20)
* **Augusta Treverorum** (*enskriv.* fin kantved Iñ)
* **Colonia Trevirorum** (Tacitus, *Hist.* IV, 62, 72; *enskrivadurioù*)
* **Colonia Augusta Treverorum** (IIt ktvd)
* **Treveri** (*Codex Theodosius.*; Ammianus Marcellinus; Symmacus, hag all)
* **Treveris** (Polemius Silvius, Hydacius, Sokrates, Sozomenus, hag all)
* **Urbs Treverica**, **Treverus** (Gregor a Dours)
* **Treveris Civitas**, **Treverus Civetas** (pezhioù moneiz)

### Gerdarzh

Dont a ra an anv *Trier* eus anv ar bobl c'halian *Treveri*. Augusta a dalv kement hag *Impalaer*.

## Ardamezioù

Skoed Trier a zo da lenn evel-henn ː "en gul, e Sant-Pêr en aour, o zougenn ul levr en gul, ha rod-heoliek en argant"

## Istor

Trier e oa *oppidum* an d-Treveri.

War a seblant e oa bet ur c'hamp roman war an uhelenn Petrisberg, war-dro 30-29 kent J.-K.

Tabut zo bet evit gouzout de betore mare e oa bet savet ur gwir kêr eno. Darn o deus soñjet e oa da vare Aogust, darn all da vare Klaod. Mes, dre ma ouzer e oa bet diskaret gwez diazez ar pont war-dro 18 pe 17 goude J.-K.,, sklaer eo e oa da vare Tiber (impalaer eus 14 da 37)

Trier zo bet savet da gêr-benn *Belgica* Iañ.

Porta Nigra; gweled diabarzh
Penngarter evit ar C'hornog. Anavezet e oa evel *Roma an Hanternoz*.

Stal-labour binvioù-brezel, arsanailh, ostel ar moneiz, ...

En em roet da Vaksim (Macsen Wledig) e 383.

Barnet eo oa Pricillianus hag e vignoned d'ar marv war-dro 385, en desped m'en devoa goulennet truez gant an eskob sant Marzhin Vaximus.

Adkemeret e 388 gant Arbogast, evit kont Teodoz Iañ. Viktor, mab yaouank Maximus, oadet war-dro seizh vloaz nemetken, e voe laket d'ar marv war un dro.

Trier zo bet gwastet ouzhpenn pemp gwech adalek marv Valentinian Iañ.

Kouezhet etre daouarn ar Franked. Bet goude se eus bro Austrasia, impalaerezh Lothair, rouantelezh Lotharingen, rouantelezh Germania

Porta Nigra; gwelet diavez
## Savadurioù

Monumantoù roman

* ur forum (248m x 140m)
* ur penniliz
* ur c'helc'hva
* un templ gouestlet da *Mars Victor,* war an uhel Herrenbrünnchen, ouzh reter; unan all da *Asclepios,* e-kichen ar pont
* an nor anvet *Porta Nigra*
* ur pont
* kibelldioù

Monumantoù all ː

* Iliz-Veur (e-lec'h e vefe miret sae J.-K.)

* Braun & Hogenberg Trier 1572
* Trier Meisner (1625)
* De Fer Trier 1692
* Porta Nigra 1863
* Trier Porta Nigra. Gwelet diavez
* Kaiser-Palast. Palez ar C'hezar
* Kibelloù roman
* Pont roman Trier. 1646
* Pont roman en amzer a-vremañ

## Tud

* Ausonius
* Maksim, impalaer Magnus Clemens Maximus Augustus, eus 383 da 388
* Flavius Viktor, mab Maksim, savet da gentañ da g*kaezar* (eil impalaer), savet da *aogust* (impalaer) e 387; bet lazhet, bugel c'hoaz (7 bloaz ?) gant Arbogast, evit kont Teodoz Iñ.
* Paulinus a dTrier, eskob ha sant er IVe kantved.
* Lars von Trier (ganet e 1956), filmaozer danat.

## Lervlennadur

* Nancy Gauthier ː *Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. I. Province ecclésiastique de Trèves (Belgica Prima)*. De Boccard. 1986
* Albert Grenier : *Quatre villes romaines de Rhénanie : Trèves, Mayence, Bonn, Cologne*. Auguste Picard Editeur. Paris? 1925

## Liammoù diavaez

* Trier
* Trier

## Daveoù