# Fuzuilh

Ur fuzuilh chaseal tri zenn damaotomatek Franchi Fast Pro, kalibr 12/76.Ur **fuzuilh** zo un arm-skoaz, da lavaret eo un arm-tan hir evit tennañ a-bell hag a rank sañset bezañ implijet gant e zaouarn pe pozet war ur pezh (daoubez, trebez, sac'h) pa denner. E geriaoueg an arme ez eo ur fuzuilh un arm-tan dezhañ ur c'hanol rizennet. Pa raer anv eus armoù implijet er-maez eus an arme (evit chaseal dreist-holl) ez eo ur fuzuilh un arm dezhañ unan pe meur a ganol flour.

Lies eo ar fuzuilhoù. Ar **fuzuilhoù-arsailh** a zo implijet dreist-holl gant an armeoù. Ar **fuzuilhoù-resisted** a vez implijet gant an armeoù ha strolladoù surentez ar Stadoù evel ar polis. An holl fuzuilhoù modern a ra gant munisionoù enne poultr divoged, met ar fuzuilhoù ijinet betek dibenn an XIXvet kantved a rae gant poultr du. Implijet e vezont c'hoazh gant dastumerien hag e kenstrivadegoù tennañ gant armoù kozh.

Pa raer anv eus un arm-tan hir rizennet e ganol(ioù) hag implijet evit chaseal pe e bed ar sportoù tennañ e implijer kentoc'h ar ger karabinenn. Met e geriaoueg an arme e implijer a-wechoù ar ger karabinenn evit armoù rizennet o c'hanol berroc'h o ment hag o hed-tenn (Karabiner 98k, M1 Carbine).

## Fuzuilh-arsailh

*Pennad pennañ :* **Fuzuilh-arsailh Un AK-47, a zo e-touez ar fuzuilhoù-arsailh implijetañ er bed ablamour d'he soluter ha d'he friz izel.
* Ar Sturmgewehr 44, unan eus ar fuzuilhoù-arsailh kentañ ijinet e fin an Eil Brezel-bed.

Ur **fuzuilh-arsailh**, pe **fuzuilh-argad**, a zo graet evit tennañ betek 300 metrad gant ar mod damaotomatek, pe betek 30 metrad er mod aotomatek. Hendad ar fuzuilhoù-arsailh en istor a voe an Avtomat Fedorova, krouet e Impalaeriezh Rusia e 1916. E fin an Eil Brezel-bed e voe ijinet en Alamagn ar Sturmgewehr 44, a zo gwelet evel ar fuzuilh-arsailh vodern kentañ. Hiziv e implij ar braz eus an armoù-mañ ar c'halibr standart 5,56 × 45 mm NATO. E-touez ar munisionoù all implijet ar muiañ e kaver ar 7,62 × 51 mm NATO pe ar 7,62 × 39 mm M43 soviedel.

### Skouerioù fuzuilhoù-arsailh

* Sturmgewehr 44 ( Trede Reich, 1942)
* AK-47 ( URSS, 1947)
* M16 ( Stadoù-Unanet, 1958)
* FAMAS ( Frañs, 1973)
* SIG 550 ( Suis, 1990)
* HK416 ( Alamagn, 2005)

## Fuzuilh-emgann

*Pennad pennañ :* **Fuzuilh-emgann**
Ur **fuzuilh-emgann** (*battle rifle* e saozneg) a vez graet eus ur fuzuilh damaotomatek implijet gant ur soudard e-unan ha kambret evit munisionoù leun o galloud. Klotañ a ra gant armoù savet etre ar bloavezhioù 1940 ha 1970. En Istor an armoù-brezel e ra al liamm etre ar fuzuilhoù-morailh implijet adalek trede kard an XIXvet kantved hag ar fuzuilhoù-arsailh e servij abaoe trede kard an XXvet kantved er braz eus armeoù ar bed.

Ur fuzuilh-emgann M1 Garand
### Skouerioù fuzuilhoù-emgann

* M1 Garand ( Stadoù-Unanet Amerika, 1933)
* AVS-36 ( URSS, 1936)
* SVT-40 ( URSS, 1938)
* Gewehr 43 ( Trede Reich, 1943)
* MAS 49 ( Frañs, 1949)
* FN FAL ( Belgia, 1953)
* M14 ( Stadoù-Unanet Amerika, 1954)
* Heckler & Koch G3 ( Alamagn, 1955)
* AR-10 ( Stadoù-Unanet, 1956)

## Fuzuilh-resisted

*Pennad pennañ :* **Fuzuilh-resisted**Ur fuzuilh-resisted M40 amerikan gant he lunedenn hag he daoubez.Ur **fuzuilh-resisted** a vez implijet gant an armeoù da lazhañ enebourien pe distruj dafar en tu all da 300 metrad. Bremañ e vez atav pourveziet gant ul lunedenn da welet pell. E miz Mae 2017 ez eus bet lazhet un den war-hed 3 540 metr gant ur soudard kanadian en Irak. E-touez ar c'halibroù bras implijet ar muiañ hiziv e kaver an .50 BMG, an .338 Lapua Magnum, ar 6,5 Creedmoor hag ar re .375 ha .408 CheyTac. En XXvet kantved ez eus bet implijet kenañ kalibroù evel an .30-06 Springfield gant arme Stadoù-Unanet Amerika. Ar c'halibr .308 Winchester a vez implijet c'hoazh e fuzuilhoù-resisted kalz strolladoù polis er bed. A-wechoù e vez graet gant ur c'halibr bihanoc'h evel an 5,56 × 45 NATO implijet e fuzuilhoù SIG-Sauer 550 ar GIGN e Frañs.

### Skouerioù fuzuilhoù-resisted

* SVD Dragunov ( URSS, 1963)
* M40 ( Stadoù-Unanet, 1966), diazezet war ar garabinenn Remington 700
* FR-F1 ( Frañs, 1966)
* FN SCAR-H PR ( Belgia, 2004)
* Barrett M82 ( Stadoù-Unanet, 1980)
* M24 ( Stadoù-Unanet, 1988)
* McMillan TAC-50 LRSW ( Stadoù-Unanet, fin ar bloavezhioù 1980)
* Accuracy International AWM ( Rouantelezh-Unanet, 1996)

## Fuzuilh-chase

*Pennad pennañ :* **Fuzuilh-chase Ur sell a-dostoc'h ouzh ur fuzuilh-chase digoret, dezhi daou ganol flour kichen-ha-kichen da wintañ, kalibr 18
* Ur fuzuilh-chase daou denn Browning B25 kalibr 12. He daou ganol a vez gwintet da gargañ anezhi

Ur **fuzuilh-chase** he deus alies daou ganol flour, a-wechoù unan (fuzuilhoù damaotomatek modern pe fuzuilhoù kozh un-tenn) pe dri. Pa vez daou ganol e c'hallont bezañ savet kichen-ha-kichen pe dreistlakaet an eil war egile. Implijet e vez da dennañ war loened tost a-walc'h (dindan 50 metrad). Gellet a ra bezañ karget gant kartouchennoù plom evit ar jiboez bihan pe gant kartouchennoù *slug* enne ur boled evit al loened brasoc'h (moc'h-gouez, kirvi...). E-touez ar c'halibroù implijet ar muiañ e kaver ar c'halibroù 12 hag 20. Ar c'halibr 16 a oa an hini implijetañ e Frañs a-raok ar bloavezhioù 1970. Ar c'halibr .410 (pe 36 magnum) a gaver e fuzuilhoù bihan da lazhañ loened bihan a-dost. En Europa eo kambret peurliesañ ar fuzuilhoù chase evit kartouchennoù 65 mm, 70 mm pe 76 mm (*magnum*) hirder o c'hartouchenn. Ne vezent ket implijet e bed an arme bete-vremañ, met diskouezet o deus ar fuzuilhoù-chase bezañ efedus a-enep d'an dronoù enepdafar pe enep-tud a vez implijet stankoc'h-stankañ, e brezel Ukraina da skouer.

Kenaozadoù a c'haller gwelet eus kanolioù rizennet (bihanoc'h o zreuzkiz) ha kanolioù flour war armoù *zwilling*, *drilling* ha *vierling* (eus an nec'h d'an traoñ)
### *Zwilling*, *drilling* ha *vierling*

War fuzuilhoù zo e kaver ur c'hanol rizennet asambles gant ur c'hanol flour. Zwilling a vez graet eus ar meskaj-se ; drilling a vez graet eus fuzuilhoù dezhe daou ganol flour hag unan rizennet, pe ar c'hontrol ; ha vierling eus ur fuzuilh dezhi daou ganol flour ha daou ganol rizennet. Armoù a seurt-se a zo savet evit ar chaseourien a fell dezhe bezañ gouest da implijout ur c'anol pe egile diouzh al loened a welint o chaseal. Ral eo ar fuzuilhoù-mañ e bed abalamour int ker ha luziet da broduiñ. Dont a ra o anv eus an alamaneg *zwei, drei, vier* (*daou, tri, pevar)*.

### Skouerioù fuzuilhoù-chase

* Colt Model 1878 ( Stadoù-Unanet, 1878)
* Browning Auto-5 ( Belgia, 1905)
* Manufrance Robust ( Frañs, 1913)
* Browning B25 ( Belgia, 1925)
* Verney-Carron Sagittaire ( Frañs, 1966)
* Baikal IZh-27 ( URSS, 1973)
* Ruger Red Label ( Stadoù-Unanet, 1977)

## Fuzuilh-pomp

*Pennad pennañ :* **Fuzuilh-pomp**
Ur **fuzuilh-pomp** zo dezhi ur c'harger korzennek dindan he c'hanol (peurliesañ), gouest da dennañ kartouchennoù-chase, hag a vez adarmet a-drugarez da fiñvadenn un elfenn eus fust an arm.

Ur **fuzuilh-pomp** Mossberg 590A1.
### Skouerioù fuzuilhoù-pomp

* Winchester Model 1897 ( Stadoù-Unanet Amerika, 1897)
* Ithaca 37 ( Stadoù-Unanet Amerika, 1933)
* Remington 870 ( Stadoù-Unanet Amerika, 1950)
* Mossberg 500 ( Stadoù-Unanet Amerika, 1961)
* Winchester 1200 ( Stadoù-Unanet Amerika, 1964)
* Mossberg Maverick 88 ( Stadoù-Unanet Amerika, 1988)
* Benelli Nova ( Italia, 2001)

## Gwelet ivez

* Geriaoueg an armoù-tan

Sellit ouzh ar ger Fuzuilh er
wikeriadur, ar geriadur frank.

## Levrlennadur

* (en) Joseph E. Smith, *The book of pistols and revolvers*, Castle Books, 816 p., 1946 (embannadur kentañ)
* (fr) HARTINK A. E., *L'encyclopédie des fusils et carabines,* Maxi-Livres, 2002, ISBN 2-7434-5698-1, 312 p.
* (fr) HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), *Armes à feu de légende*, Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, 320 p.
* (br) Rann an Ordrenañs, USA, *Deskrivadur ar bistolenn M1911*, Ar Granenn, 2022
* (fr) Chris McNAB, *Armes à feu Encyclopédie visuelle*, L'Imprévu, 2022, ISBN 979-1029509872, 304 p.
* (fr) LAMOTHE Arnaud, *Guide pratique des armes à feu*, 2025, ISBN 979-10-415-6214-5, 346 p.

## Daveennoù

  **Stag eo ar bajenn-mañ ouzh Porched an Armoù-tan**