# Ukraineg

| Ukraineg (*українська мова*)

---

 |
| --- |
|  |
| Perzhioù |
| Komzet e : |  Ukraina,  Moldova,  Treuznistria,  Polonia,  Slovakia,  Rusia,  Belarus,  Roumania,  Serbia,  Portugal |
| Rannved : | Europa ar reter |
| Komzet gant : | 41 milion |
| Renkadur : | 26 |
| Familh-yezh : | Yezhoù indezeuropek
* Yezhoù slavek
	+ Yezhoù slavek ar reter
		- **Ukraineg**
 |
| Statud ofisiel |
| Yezh ofisiel e : | Ukraina, Moldova, Treuznistria |
| Akademiezh : | Національна академія наук України
*Natsionalʹna akademiya nauk Ukrayiny*
(Akademiezh vroadel ukrainat ar skiantoù) |
| Urzh ar gerioù : | SVO (*Subject-Verb-Object*) |
|  |
| Kodoù ar yezh |
| ISO 639-1 | uk |
| ISO 639-2 | ukr |
| ISO 639-3 |  |
| Kod SIL | UKR |
| Sellit ivez ouzh ar pennad Yezh. |

Ukraineg
An **ukraineg** (українська мова *oukrayins'ka mova*) zo unan eus yezhoù slavek ar Reter. Yezh ofisiel Ukraina eo..

Gant un adstumm eus al lizherenneg kirillek e vez skrivet ; alies e vez lakaet an ukraineg da rannyezh ar ruseg, hogen tostoc'h d'ar belaruseg eo.

## Istor

Un diskennad eus henslaveg ar Reter, ur yezh a veze komzet e Rous Kyiv er Grennamzer, eo an ukraineg. Henslaveg ar Reter a droas d'ar rutheneg, a voe yezh ofisiel e Dugelezh Veur Lituania a-raok bezañ polonekaet e Republik an Div Vroad. En XVIIIvet kantved e voe rannyezhoù, an ukraineg o vezañ unan anezho.

Rusekaet e voe Ukraina goude Brezel Krimea (1856) : berzet e voe an ukraineg er skolioù hag en Impalaeriezh Rusia, koulz hag en URSS war-lerc'h. Daoust da gement-se e kendalc'has an dud d'e gomz, e rann gornôgel ar vro dreist-holl.

E-pad kantvedoù goude diskar Rous Kyiv, uhelidi Ukraina ne gomzent ket yezh ar vro. An aotrouien hag ar renkadoù etre a rae gwell gant ar poloneg pe ar ruseg. Evit an uhelidi ne oa nemet en *hetmanat kozak* savet gant Bohdan Khmelnytsky e veze graet gant an ukraineg. Evit ar beizanted, darn eus ar boblañs betek kreiz an XXvet kantved a implije o yezh-vamm hep kaout galloud politikel ebet evit difenn ar yezh.

## Emdroadur

Rannet e vez an ukraineg etre kentukraineg, henukraineg, krennukraineg hag ukraineg a-vremañ.

* Kenukraineg : betek kreiz an XIvet kantved ; skrid ebet.
* Henukraineg : betek ar XVIvet kantved (1387) ; skridoù zo e slaveg an Iliz ortodoks.
* Krennukraineg : betek an XIXvet kantved ; anvet rutheneg en Istor ar yezh.
	+ Krennukraineg abred : ~1387-1575, termenet diwar an diforc'hioù etre skridoù ukrainek ha re belarusek.
	+ Krennukraineg kreiz : ~1575-1720 ; meur a skrid en ukraineg boutin ha yezh an Iliz.
	+ Krennukraineg diwezhat : ~1720-1818 ; kavet e kalz skridoù ukrainek-rusek ha rusek-ukrainek.
* Ukraineg a-vremañ : adalek 1818 ; kavet el lennegezh da gentañ, e skridoù a bep doare goude.

Bep bloaz d'an 9 a viz Du e veze lidet gouel Nestor ar C'hroniker (Нестор Летописец *Nestor Letopisets*, ~1056 – ~1114), en devoa skrivet buhez daou sant ; "Devezh an ukraineg hag al lennegezh ukrainek" a vez graet eus ar gouel-se, a vez lidet d'ar 27 a viz Here abaoe an 28 a viz Gouere 2023.

## Hiziv

Abaoe diskar URSS e 1991 ez eo bet lakaet an ukraineg da yezh ofisiel ar Stad nevez ; a-hed dekvloaziad kentañ an dizalc'hiezh e lakaas ar gouarnamant ar yezh ofisiel da gemer lec'h ar ruseg er melestradur, er skolioù, er media hag er c'henwerzh.

Renabl ar bloaz 2001 — an hini nemetañ a zo bet graet betek-henn — a ziskouez e oa
67,5% eus Ukrainiz o tisklêriañ an ukraineg da yezh-vamm, e-tal 29,6% o tisklêriañ ar ruseg. Divyezhek eo an darn vuiañ eus an dud

**Ukraineg ha ruseg, 1989/2001**|  |
|

---

 |
| - ██ (uk) 1989
 | - ██ (uk) 2001
 | - ██ (ru) 1989
 | - ██ (ru) 2001
 |

## Notennoù