Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# UTC

P'eo bet karget ar bajenn-mañ e oa **2026-07-5 *T* 02:00 in UTC.**

(gwelet W3C Date and Time Formats)

**Amzer Hollvedel Kenurzhiet**, **AHK** pe **UTC**, anavezet ivez dindan an anv a *amzer sivil*. Merkañ a ra an takad eur dave ma jeder diwarnañ an holl eurioù a zegouezh gant an takadoù eur all er bed. Kemeret eo bet gant an UTC al lec'h c'hoariet gwechall gant ar GMT (*Greenwich Mean Time*: Amzer Greiz arsellva Greenwich, e Londrez) daoust ma vez kendalc'het a-wechoù war ar pemdez c'hoazh d'ober GMT eus an UTC. Krouet e oa bet an anvadur nevez-mañ kuit d'ober anv eus ul lec'h resis en ur standard etrebroadel hag evit diazezañ muzul an amzer war ar standardoù atomek kentoc'h eget war korfoù egor.

Termenet e oa ar GMT dre an heol pe dre ar strered. AN UTC zo muzuliet gant eurieroù atomek. Tra ma c'horreka troadur an Douar, e tap hemañ dale e-keñver an amzer atomek. Goubredet eo an UTC gant an deiz hag an noz UT1, hag ouzhpenner pe dennet e vez eilennoù lamm (*leap seconds*) e dibenn pep Mezheven ha Kerzu. E karg emañ ar Servij Etrebroadel war Troadur an Douar da dermeniñ an eilennoù lamm diouzh ar muzulioù stadet war troadur an Douar.

## Eur ar Genrouedad

Kalz standardoù war ar Genrouedad hag ar Worl Wide Web a ra gant an UTC. Servijer Wikipedia e-unan a implij an UTC da ziazez evit e listenn hizivaat ar pennadoù.

Ar re-mañ eo an tiriadoù ma klot o eur gant hini an UTC : Aod an Olifant, Burkina Faso, Gambia, Ghana, Ginea, Ginea-Bissau, Island, Liberia, Mali, Maouritania, Maroko, Saint Helena, São Tomé ha Príncipe, Senegal, Sierra Leone, Togo, Inizi Faero (Danmark), Inizi Kanariez (Spagn), Iwerzhon, Portugal ha Breizh-Veur.

## Gwelet ivez

* Eur
* Gwerzhid eur
# 5 Gouere

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ← **Gouere** → |
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |   |   |   |

 |
|  |

## Darvoudoù

* 1420 : dieubidigezh Yann V (dug Breizh) a oa bac'het e kastell Champtoceaux (Bro-C'hall).
* 1687 : dont a ra er-maez *Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica* embannet gant Isaac Newton.
* 1811 : embann a ra Venezuela ez eo dizalc'h diouzh Spagn.
* 1946 : lakaat a reer ar bikini kentañ e gwerzh e Pariz.
* 1962 : dont a ra Aljeria da vezañ dizalc'h diouzh Bro-C'hall.
* 1975 : dont a ra inizi ar C'hab Glas da vezañ dizalc'h diouzh Portugal.

## Sportoù

* 1924 : digoradur an VIIIvet C'hoarioù Olimpek hañv e Pariz (Bro-C'hall) gant Gaston Doumergue, Prezidant ar Republik C'hall.
* 2011 : 4e tennad-hent Tro Bro-C'hall etre An Oriant ha Mur ; trec'h eo Cadel Evans (Aostralia).

## Ganedigezhioù

Georges Pompidou
* 1057 : Al-Ghazali.
* 1466 : Giovanni Sforza, condottiero italian.
* 1554 : Elesbed Aostria, rouanez Bro-C'hall.
* 1717 : Pedro II, roue Portugal.
* 1805 : Robert FitzRoy, moraer saoz.
* 1853 : Cecil Rhodes, den a afer saoz.
* 1857 : Clara Zetkin, komunourez alaman.
* 1872 : Édouard Herriot, politikour gall.
* 1886 : Willem Drees, politikour izelvroat.
* 1889 :
	+ Jean Cocteau, skrivagner ha filmaozer gall.
	+ Francis Gourvil, skrivagner ha kelaouenner breizhat (ha gall).
* 1904 : Ernst Mayr, arbennigour alaman war ar vevoniezh, an evnoniezh hag ar genetik.
* 1911 : Georges Pompidou, politikour ha den-Stad gall, prezidant ar Republik.
* 1928 : Pierre Mauroy, politikour gall.
* 1932 : Gyula Horn, politikour hungarat.
* 1956 : Horacio Cartes, prezidant Paraguay.
* 1958 : Veronica Guerin, gazetennerez iwerzhonat.

## Marvioù

Joseph Nicéphore Niépce
* 1522 : Antonio de Nebrija, istorour, yezhadurour ha geriadurour spagnolek.
* 1833 : Joseph Nicéphore Niépce, ijiner gall al luc'hskeudennerezh.
* 1948 : Georges Bernanos, skrivagner gall.
* 1974 : Henri Grob, mestrc'hoarier echedoù suis.
* 1994 : Martin Eisentraut, loenoniour alaman.

## Lidoù

* Iliz katolik roman
	+ Sant Meurzh, penitiour ha beleg breizhat ganet ha marvet e Baez , diskibl da sant Melani (VIvet kantved)
	+ Sant Kast, manac'h iwerzhonat, diskibl da sant Jagu (gouel sant Jagu en deiz-mañ e Kemper, sell ouzh 8 C'hwevrer) (VIvet kantved)
	+ Sant Anton-Mari Zakaria, medisin italiat, diazezer kenvreuriezh ar Varnabaed (✝ 1539)