Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Deskadurezh

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.
desaverezh

skourr eus ar skiant, topic, service type| Iskevrennad eus | servij, knowledge sharing, social process  |
| Arvez | paedology  |
| Efed | upbringing, education  |
| Studiet gant | Pedagogiezh, educommunication, sociology of education, educational sciences  |
| Dezverket dre | educational stage  |
| Anaouder WordLift |   |
| Mastodon instance URL |   |
| Classification of Instructional Programs code | 13, 13.01, 13.0101  |

  Eus Wikidata
An **deskadurezh** eo ar pezh a vez roet da c'houzout d'un den evit lakaat e skiant-spered da greskiñ ha bezañ gouest d'e implij evit e gondu er vuhez personel ha sokial.

Deskiñ zo tapout ha kompren mat ar pezh a vez kelennet gant tud zo, ar vistri-skol hag ar gelennerien en o zouez.

Dre vras e komzer eus an deskadurezh evit ar c'helenn roet d'ar yaouankiz etre 2 ha 30 vloaz.

## An deskadurezh evel reizhiad kelenn

Ur reizhiad evit treuzkas elfennoù ar ouiziegezh hervez ur steuñv evit pep oad eo an deskadurezh ivez. Kregiñ a ra ar reizhiadoù deskadurezh er skolioù-mamm eus trede bloaz ar bugel betek fin ar studioù uhelañ graet er skolioù-meur peurvuiañ. Reizhiadoù deskadurezh etre a zo eus ar c'hwec'hvet bloaz betek an oad a 15-18 vloaz.

## Gwir

Ar gwir da gaout deskadurezh zo anavezet gant mellad 26 Disklêriadur hollvedel gwirioù mab-den.
# Bered

Bered Landevenneg
Ur **vered** zo un dachenn ma vez lakaet korfoù an dud varv e-barzh bezioù.

## Beredoù brudet

* Bered Highgate
* Bered Père-Lachaise
* Bered yuzev Berlin
* Beredoù
# Nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet

Armeoù ar Stadoù-Unanet

nerzhioù lu| Rann eus | military-industrial complex of the United States  |
| Deiziad krouiñ | 14 Mezheven 1775  |
| Anv er yezh orin | United States Armed Forces  |
| Oberennoù zo en dastumad | Australian National Maritime Museum  |
| Prezidant | Mark A. Milley  |
| Stad | Stadoù-Unanet  |
| Perc'henn war | M4C2V, Heilanstalt Neufriedenheim, Dimona Radar Facility, U-129  |
| Sez sokial | Arlington County  |
| Hashtag | usmilitary  |
| Item operated | nuclear weapons of the United States, aircraft in United States military service  |
| Renet gant | Prezidant ar Stadoù-Unanet, Joe Biden  |

  Eus Wikidata
Siell Departamant an Difenn.
**Armeoù ar Stadoù-Unanet** (*United States Armed Forces*) eo hollad arme Stadoù-Unanet Amerika. Evit a sell ar budjed ez eo arme vrasañ ar bed.

C'hwec'h elfenn a zo:

1. an US Army, an arme douar (pe "tirlu")
2. an US Navy, an arme vor (pe "morlu")
3. an US Air Force, an arme aer (pe "aerlu")
4. an US Marine Corps, ar *Marines*
5. an United States Space Force
6. an US Coast Guard, ar warded-aod

Prezidant Stadoù-Unanet Amerika eo penn-meur (*Commander-in-chief* e saozneg) an nerzhioù lu harpet gant Departamant an Difenn ha Departamant Surentez ar Vammvro, an daou anezho o vezañ departamantoù kevredadel oberiañ, ar re-se eo a ro politikerezh milourel ar vro. Ar c'hwech elfenn arme a zo e-touez an eizh elfenn unwisket er Stadoù-Unanet. Adalek o grouidigezh e-kerzh ar Brezel reveulzier Stadunanat, Nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet a zo bet diazez en Istor ar Stadoù-Unanet. Sikouret o deus an nerzhioù armet da gaout ur spered unanet ha lorc'hus gant ar vro dre trec'hioù ar C'hentañ Brezel Barbaresk hag an Eil Brezel Barbaresk. Ur roll pouezus a zo bet ganto e-kerzh Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika, o tifenn rak ar C'hengevread da vont kuit diouzh an Unaniezh.

An U.S. Space Force eo an nerzh lu egorel nemetañ dre ar bed.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn Departamant an Difenn
# Votadeg

votadeg

argerzh| Iskevrennad eus | voting, kenstrivadeg  |
| Rann eus | Politikerezh, aozadur, association  |
| Studiet gant | sociology of voting  |
| Dezverket dre | class of election  |
| Enebet ouzh | recall election  |
| Category for eponymous categories | Category:Wikipedia categories named after elections  |

  Eus Wikidata
Ar **votadeg** a zo un doare da anavezout ali ar muiañ niver a dud, pe da lakaat an dud da reiñ o ali diwar-benn dibab un den pe un dra.

Implijet e vez meur a sert votadeg evit meur a seurt meradurioù : embregerezhioù, kevarzheoù, stadoù, kumuniezhoù dibar (kumuniezhoù savetevit an divizoù war nep a sav-boent).

Er poltikerezh, e talc'her sevel bodadoù tud gant kefridi termenet evel sevel al lezennoù ha votiñ warno pe bodadoù tud evit kinnig traou nevez.

## Modoù votiñ

Evit ma tiskouez pep hini degemeret er bodad votiñ ez eus meur a vod evit konduiñ ar votadeg :

* E Roma a yae pep a senedour war an tu e oa aet kiiniger ar mennozh. Ha konet e veze pep lodenn ar vodad a vouezh uhel
* Alies e vez diskouzet ar votadenn gant ur sin evel sevel ar vrec'h, memes e bodadoù bras hag ofisiel evel ar תתלךך-stad uhellañ
* Implijet e vez ivez skridoù evit dastum mennozhioù an dud pe war restroù (gwechall e veze graet evel-se a derou ar votadegoù hollek) pe war paperennoù bihan. Kontet e vez pep lodenn paperenn-votiñ gant tud kefridiet.
* Nevez zo e vez implijet mekanikoù votînn a zo ur seurt urzhiataerioù ha e vez kontet ha renket pep moezh ez-automatek
# Lobi

Lobi

obererezh| Iskevrennad eus | contributing factor, advocacy  |
| Anvet diwar | lobby  |
| Pleustret gant | lobbyist  |

  Eus Wikidata*The Lobby of the House of Commons*, Liborio Prosperi, 1886
Ul **lobi**, pe **stroll pouezañ**, zo ur strollad tud, e bal difenn e interestoù en ur lakaat gwask pe levezoniñ an ensavadurioù publik. Arc'hantaouet pe stummet e vez gant embregerezhioù prevez gant aozadurioù nann-gouarnamantel. Ar gerioù lobby (stumm orin) ha lobbying (oberioù ul lobi) a vez implijet ivez.

## Etimologiezh

Dont a ra eus ar ger saozneg *lobby* ("rakambr" pe "trepas"), implijet evit envel ar pezhioù eus Ti ar C'humunioù, e Londrez, e-lec'h ma c'halle izili ar strolloù gwask kejañ gant ar barlamantidi adalek. Ar ster "stroll pouezañ" a dapas eno e eil kard an XIXvet kantved. Testeniekaet eo implij ar ger gant ar ster-mañ er Stadoù-Unanet er bloavezhioù 1790 ivez.

## Skouerioù lobioù

* *Club des Trente*, ur strollad pennoù embregerezhioù breton savet e 1988, aet da gaet. ;
* *Open Society Foundations*, lobi krouet gant George Soros evit ar justis, an demokratelezh, an deskadurezh, ar mediaioù dizalc'h hag ar yec'hed. Berzet e meur a vro.
* an *National Rifle Association of America*, ur strollad gwask evit an armoù-tan er Stadoù-Unanet ;
* Oxfam, ur gevredigezh hag a skign d'ar mediaioù rentañ-kontoù diwar-benn an ingaldedoù sokial ha galvoù boikotoù.

## Pajennoù kar

* Lobi enep-nukleel
* Lobi al labour-douar
* Lobi ar butun
* Lobi an armoù-tan
* Lobi an endro
* Lobi al louzoù
* Lobi LGBT
* Lobi apotikel
* Lobi milourel-greantel

## Daveennoù
# The Washington Post

The Washington Post

kazetenn bemdeziek, kazetenn| Deiziad krouiñ | 1877  |
| Anv berr | Washington Post  |
| Titl | The Washington Post  |
| Anvet diwar | Washington D.C.  |
| Diazezer | Stilson Hutchins  |
| Testenn ar ger-stur | Democracy Dies in Darkness  |
| Stad | Stadoù-Unanet  |
| Ezel eus | Inter American Press Association, MDDC Press Association, Virginia Press Association  |
| Luskad politikel | kleiz-kreiz  |
| Ideologiezh politikel | neoliberalism  |
| Perc'hennet gant | Jeff Bezos  |
| Isaozadur | The Washington Post Writers Group, International Herald Tribune  |
| Sez sokial | Washington D.C.  |
| Embannadur | The Washington Weekly Post  |
| Embanner | Matt Murray  |
| Ti-embann | Fred Ryan  |
| Lec'h embann | Washington D.C.  |
| Bro orin | Stadoù-Unanet  |
| Yezh an oberenn pe an anv | saozneg  |
| Deiziad kregiñ | 6 Kerzu 1877  |
| Darvoud-alc'hwez | Washington Post 2011 data breach  |
| Stumm ar gazetenn | broadsheet  |
| Dewey Decimal Classification (works and editions) | 071  |
| Library of Congress Classification (works and editions) | AN151.W31 P85  |
| Oberataer | WP Company  |
| Public key fingerprint | 88D9 812E D074 7AEA EA1E C219 DC81 6CC4 FE3D 535C  |
| Lec'hienn ofisiel |     |
| Deskrivet en URL |    |
| URL gwazh |   |
| Official shop URL |   |
| Bet embannet e | The Washington Weekly Post  |
| Indexed in bibliographic review | Scopus  |
| Anaouder WordLift |   |
| Liamm berr |   |

  Eus Wikidata

The Washington Post (berraet a-wezhioù e **WaPo**) zo unan eus ar c'hazetennoù pennañ er Stadoù-Unanet. Embannet e vez e Washington D.C., kêr-benn ar vro, e-lec'h ma vez gwerzhet ar muiañ, ha moullet e vez embannadurioù evit District of Columbia, Maryland ha Virginia.

47 Priz Pullitzer zo bet gounezet gant ar gazetenn en holl. Brudet e oa bet evit he ferzh en afer ar Watergate pa rankas ar prezidant Richard Nixon dilezel e bost pa voe embannet enklask ar gazetenn diwar-benn doareoù e skipailh-kabaliñ.

He ger-stur eo *Democracy dies in darkness* (En deñvalijenn e varv an demokratelezh).
# Sened ar Stadoù-Unanet

Siell ar Sened
**Sened ar Stadoù-Unanet** (*United States Senate*) eo kambr uhel Kongres ar Stadoù-Unanet, Parlamant Stadoù-Unanet Amerika, gantañ ar galloud lezenniñ ha gwirioù all, kreñvoc'h eget re ar gambr izel, Ti Dileuridi ar Stadoù-Unanet. 100 dileuriad (anvet evit 6 vloaz) a zo ennañ, daou evit pep Stad. Bep eil bloaz e vez votadeg, ma vez cheñchet un drederenn eus ar senedidi bep tro.

## Ar 119vet Sened (2025-2027)

|  |  |
| --- | --- |
|  | * **Muiañniver** (53)
	+ ██
	 Republikaned (53)
* **Bihanniver** (47)
	+ ██
	 Demokrated (45)
	+ ██
	 Dizalc'h (2)
 |
# Wikimammenn

Arouez wikimammenn.
**Wikimammenn** (*Wikisource* e saozneg) a zo ur seurt diellaoueg enlinenn, evit bodañ skridoù frank a wirioù : skridoù politikel, skridoù ofisiel (skrid klok ul lezenn bouezus da skouer), barzhonegoù, kanaouennoù, hag all.

Ar skridoù a zeu da vezañ frank a wirioù goude ur serten niver a vloavezhioù. E Bro-C'hall e ranker gortoz 70 goude marv an oberour.

E 2023, kavout a reer Wikimammenn e 73 yezh dija, en o zouesk galleg, saozneg ha kembraeg.

## Istor

Krouet oa bet ar lec’hienn gentañ gant tout ar yezhoù asambles e 2003. E miz Eost 2005 oa bet dispartiet ar yezhoù pep hini en he domani.

D'an 13 a viz Du 2010 e oa bet digoret ar Wikimammenn e brezhoneg.

## Liammoù

* Wikimammenn e brezhoneg
* Wikimammenn en holl yezhoù
# 28 Mezheven

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ← **Mezheven** → |
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |

 |
|  |

## Darvoudoù

* 1389 : trec’het eo Serbia gant an Impalaeriezh otoman en emgann Kosovo Polje.
* 1519 : dilennet eo Karl V e penn an Impalaeriezh Santel Roman.
* 1635 : dont a ra Gwadloup da vezañ un drevadenn c’hall.
* 1795 : kemeret eo an Alre gant chouanted Jorj Kadoudal, diwar-goust arme Lazare Hoche.
* 1894 : dont a ra Gouel al Labour da vezañ un devezh gouel ofisiel er Stadoù Unanet.
* 1895 : en em vodañ a ra El Salvador, Honduras ha Nicaragua da sevel Unaniezh Kreiz Amerika.
* 1914 : lazhet eo Arc'hdug Aostria Franz Ferdinand gant Gavrilo Princip e Sarajevo.
* 1919 : sinadur Feur-emglev Versailhez, a lak un termen d’ar Brezel bed kentañ.
* 1940: Jean-Marie Keranvel eus Plougerne a zo fuzuilhet gant an Alamaned e Brest.
* 1922 : deroù Brezel diabarzh Iwerzhon.
* 1956 : Emsavadegoù e Poznań.

## Sportoù

* 1985 : dalc'het eo rakredadeg Tro Bro-C'hall e Pluveleg (a-benn d'an eur) ; trec'h eo ar Breizhad Bernard Hinault.

## Ganedigezhioù

|  |  |
| --- | --- |
| Herri VIII a Vro Saoz livet gant Hans Holbein yaouank |  |

* 1476 : Paol IV, 223de pab.
* 1491 : Herri VIII, roue Bro-Saoz.
* 1577 : Pieter Pauwel Rubens, livour flandrezat.
* 1712 : Jean-Jacques Rousseau, prederour eus Suis.
* 1825
	+ Tad Tanguy, marc'hadour livioù ha taolennoù e Pariz, mesen.
	+ Emil Erlenmeyer, kimiour alaman.
* 1867 : Luigi Pirandello, skrivagner italian, tapet Priz Nobel al Lennegezh gantañ e 1934.
* 1934 : Georges Wolinski, treser gall.
* 1945
	+ David Knights, soner gitar-boud saoz, unan eus pemp krouer ar strollad Procol Harum.
* 1964 : Sabrina Ferilli, aktourez italian.
* 1971 : Fabien Barthez, melldroader etrebroadel gall.
* 1983 : Dmitriy Yakovenko, mestrc'hoarier echedoù rusian.

## Marvioù

* 767 : ar Pab Paol Iañ.
* 1784 : Reun Madeg, merdeer a Vreizh, nawab en Impalaeriezh vogol.
* 1836 : James Madison, Prezidant Stadoù-Unanet Amerika.
* 1914 : Franz Ferdinand, Arc'hdug Aostria.
* 1992 : Mikhail Tal, mestrc'hoarier echedoù latviat ha soviedat.
* 1996 : Julio Bolbochán, mestrc'hoarier echedoù arc'hantinat.
* 2012 : Robert Sabatier, barzh ha skrivagner aovergnat ha gall.

## Lidoù

Un delwenn eus Sant Gwazeg kizellet gant an Ao.Youenou, breur-kaer Fransez Debauvais, breur e wreg Anna Youenou.
* Vidovdan, gouel relijiel gant Ortodoksed Serbia.
* er Relijion gatolik :
	+ Sant Gwazeg
# Komunouriezh

Komunouriezh

ideologiezh politikel, reizhiad armerzhel| Iskevrennad eus | sokialouriezh  |
| Dezverket dre | anti-capitalism  |
| Istor | history of communism  |
| Official color | ruz  |
| Tikedenn Stack Exchange |   |
| Enebet ouzh | enep-komunouriezh  |

  Eus Wikidata
Simboloù ar gomunouriezh
Ar **gomunouriezh** a zo un ideologiezh a glask sevel ur gevredigezh gevatalouriezh, hep renkad hag he stad dizezet war berc'hientiezh voutin an tuoù a broduadur. Evel ur skour eus ar sokialouriezh e vez gwelet. Honnezh a zo ur rummad ledan ag ideologiezhoù sokial ha politikel a zeu eus eus luskadoù politikel ha sokial liesek levezonet gant prederourien eus mare an Dispac'h Greantel hag an Dispac'h Gall. Ar gomunourien a ginig diskoulmoù d'ar c'hudennoù kenstag, hervezo, ouzh ar gapitalouriezh. Hervezo, an tu nemetañ da aozan ur gevredigezh beoc'het ha frank, hep renkad pe gouarnamant a zo da ziskarr ar vourc'hizelezh ha d'hec'h erlerc'hiañ gant ar werin. Stummoù pennañ ar gomunouriezh, evel ar stalinouriezh, al leninouriezh hag an drotskouriezh a zo diazezet war ar varksouriezh met stummoù arall a gomunouriezh a zo war gresk adalek diskar an Unvaniezh Soviedel.

## Notennoù

## Daveoù

* Reason in Revolt: Marxism and Modern Science By Alan Woods and Ted Grant
* Forman, James D., "Communism from Marx's Manifesto to 20th century Reality", New York, Watts. 1972. ISBN 978-0-531-02571-0
* Books on Communism, Socialism and Trotskyism
* François Furet, Deborah Kan (Translator), "The Passing of an Illusion: The Idea of Communism in the Twentieth Century", University of Chicago Press, 2000, ISBN 978-0-226-27341-9
* Daniels, Robert Vincent, "A Documentary History of Communism and the World: From Revolution to Collapse", University Press of New England, 1994, ISBN 978-0-87451-678-4
* Marx, Karl and Friedrich Engels, "Communist Manifesto", (Mass Market Paperback - REPRINT), Signet Classics, 1998, ISBN 978-0-451-52710-3
* Dirlik, Arif, "Origins of Chinese Communism", Oxford University Press, 1989, ISBN 978-0-19-505454-5
* Beer, Max, "The General History of Socialism and Social Struggles Volumes 1 & 2", New York, Russel and Russel, Inc. 1957
* Adami, Stefano, 'Communism', in Encyclopedia of Italian Literary Studies, ed. Gaetana Marrone - P.Puppa, Routledge, New York- London, 2006

## Liammoù diavaez

*
*
* [
*
*
* Marxist.net
*
* [
* Open Society Archives
* Islam ha komunouriezh
# Iliz (savadur)

iliz

doare savadur| Iskevrennad eus | savadur relijiel, temple, venue  |
| Arvez | Christian architecture  |
| Relijion pe kredenn | kristeniezh  |
| Darvoud-alc'hwez | church consecration  |
| SRGB color hex triplet | 654321  |
| Adjacent structure or building | church cemetery  |
| Deskrivet dre | scale model of church  |
| Implijet gant | church congregation  |
| EntitySchema for this class | Entity schema not supported yet (E436)  |
| Arouezenn Unicode | ⛪  |
| Category for eponymous categories | Category:Wikipedia categories named after churches  |
| Category for the view of the item | Category:Views of churches  |

  Eus Wikidata
Iliz (savadur)
Er relijion kristen eo an **iliz** ar savadur relijiel pennañ er barrez, rak ar savadurioù heñvel eus eil renk a vez anvet chapelioù.

Evit pediñ ha ober lidoù e vez bodet ar feizidi. Eno e lid ar beleg katolik pe reizhkredennour an oferenn hag ar pastor protestant ar c'hult.

## Renkadur an ilizoù

Hervez o brasted pe o implij e c'hell bezañ an ilizoù :

* iliz-veur m'eo iliz un eskob.
* iliz-primad m'eo iliz un arc'heskob-primad
* penniliz
	+ m'eo bet savet hervez tres an Henamzer
	+ m'eo bet savet gant un impalaer
	+ m'en deus roet ar Pab an titl-se dezhi (abalamour d'ur pirc'hirinded peurvuiañ)
* iliz-chabistr ma 'z eus ur chabistr chalonied evit he merañ (ha ma n'eo ket un iliz-veur)
* iliz parrez ma vez implijet gant ue gumuniezh lik nemetken
* iliz abati m'eo iliz pennañ un abati.
* Ur chapel a zo ul lec'h a eil renk evit al lidoù :
	+ m'eo enklozet en un iliz, implijet e vez evit enoriñ ur sant pe ober lidoù ur familh pe ur genvreuriezh
	+ ur chapel gastell pe chapel ospital pe ur chapel vered e c'hell bezañ ivez.
	+ ur chapel goun eo m'eo bet savet en ul lec'h dibar : (andon burzhudus, lec'h ur burzhud, bez ur sant en diavaez)
# TikTok

Logo TikTok
TikTok

servij rouedadoù sokial, online video platform, kumuniezh enlinenn, very large online platform| Deiziad krouiñ | 20 Gwengolo 2016  |
| Implij | online video platform, mediaoù sokial  |
| Anv | TikTok  |
| Stad | Republik Pobl Sina  |
| Diazezet war | Douyin  |
| Erlec'hiañ a ra | Musical.ly  |
| Diorroer | Beijing Microbroadcast Vision Technology  |
| Deiziad embann | Gwengolo 2016  |
| Yezh an oberenn pe an anv | liesyezhek  |
| Darvoud-alc'hwez | censorship, block, access restriction, 2025 TikTok–REDnote migration  |
| Notenn ar varnouriezh | 1.6/5 (Bad)  |
| Prizioù resevet | BigBrotherAwards  |
| Oberataer | Beijing Microbroadcast Vision Technology, TikTok USDS Joint Venture, TikTok Technology Limited, Tiktok Information Technologies UK Limited  |
| Adefed | vaccine controversies, Chinese censorship abroad  |
| Arload ofisiel | Tiktok China  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Terms of service URL |   |
| Privacy policy URL |   |
| Deskrivet en URL |   |
| Sitemap URL |   |
| Login URL |   |
| Registration page URL |   |
| Aotre-implijout | proprietary license  |
| Statud ar gwirioù-oberour | gant gwirioù aozer  |
| Anaouder WordLift |   |
| Tikedenn Stack Exchange |   |
| Roll elfennoù | list of most-followed TikTok accounts  |
| Search formatter URL |   |

  Eus Wikidata
**TikTok**, anavezet ivez evel **Douyin** e Sina Gevandirel hag e Hong Kong zo ur servij bod videoioù berr perc'hennet gant an embregerezh internet sinaat ByteDance. Reiñ a ra bod da filmoùigoù berr savet gant an implijerien, hag a c'hell padout etre 30 segondenn ha 60 munutenn. Gellout a reer implijout ar poellad dre un aplikadur war ur poellgomz pe dre ar web.

## Notennoù ha daveennoù
# Yezh ar sinoù amerikan

**Yezh ar sinoù amerikan** (saozneg: *American Sign Language*, *ASL*) a zo ur yezh dre sinoù sinet gant kumuniezh ar re vouzar e Stadoù-Unanet Amerika (2 000 000 a dud), e Kanada hag e stadoù all.

## Daveennoù
# Kengevread Etrebroadel ar Sindikadoù

Krouet eo bet **Kengevread Etrebroadel ar Sindikadoù** (Confédération syndicale internationale-CSI ; International Trade Union Confederation-ITUC) e 2006 dre emglev etre ar CISL (Confédération internationale des syndicats libres) hag ar CMT (Confédération mondiale du travail). 176 milion a labourerien a zo liammet outañ, dre hanterouriezh 301 aozadur en ur 151 bro bennak.
# Ascension

Ascension

enezenn, rann velestradurel er Rouantelezh-Unanet| Rann eus | Rouantelezh-Unanet, Kenglad ar Broadoù  |
| Anvet diwar | Yaou-Bask  |
| Kevandir | Afrika  |
| Stad | realm of the United Kingdom  |
| Kêr-benn | Georgetown  |
| E tiriad | Ascension  |
| Gwerzhid-eur | UTC±00:00  |
| War ribl | Meurvor Atlantel  |
| Daveennoù douaroniel | 7°57′0″S 14°21′0″W  |
| Lowest point | Meurvor Atlantel  |
| Tu bleniañ | kleiz  |
| Mare ma oa dizoloet pe ijinet | 1501  |
| Kod-post | ASCN 1ZZ  |
| Maritime identification digits | 608  |
| Arouezenn Unicode | 🇦🇨  |
| Rummad evit ar c'hartennoù | Category:Maps of Ascension Island  |

  Eus Wikidata
Lec'hiadur Enez Ascension.
Enez **Ascension** (*Ascension Island* e saozneg) a zo un enezenn er Meurvor Atlantel ar Su, war-dro 1 600 km diouzh aodoù Afrika ha 2 250 km diouzh aodoù Amerika ar Su, hag ivez unan eus an teir lodenn, kevatal o galloud, hag a ya d'ober Tiriad tramor Saint Helena, Ascension ha Tristan da Cunha e dalc'h ar Rouantelezh-Unanet.

Emañ Ascension 1 300 km er gwalarn da Saint Helena enezenn bennañ an tiriad. Georgetown eo anv ar gêr-benn, ha war-dro 880 den en holl a zo o vevañ war an enez a zo 88 km² dindani. Anvet eo *Ascencion* dre ma oa bet kavet deiz Yaou-Bask pe "Asañsion" e 1503 gant ar merdead portugalat Alfonso de Albuquerque.

|  |  |
| --- | --- |
| Enez Ascension | Banniel Ascension, ofisiel abaoe 2013. |

## Pennadoù kar

* Timbroù Ascension

## Liammoù diavaez
# Laikelezh

- ██ Stadoù lik pe sekulier
- ██ Stadoù gant ur relijion Stad
- ██ Amsklaer pe hep ditour ebet

Al **laikelezh** pe c'hoazh al **likelezh**, zo ur bennaenn disparti etre ar Stad hag ar gevredigezh foran diouzh ar gevredigezh relijiel.

E Bro-C'hall e voe disklêriet likelezh ar Stad d'an 9 a viz Kerzu 1905 dre al lezenn anvet *Loi concernant la séparation des Églises et de l'État* gant ar pal staliañ neptuegezh ar Stad da geñver an holl kredennoù relijiel. Gant ur ster ledan e vez implijet an termeniñ-se evel patrom d'an aozadurioù, foran pe brevez, hag a vez dizalc'h diouzh ar gloer hag an Ilizoù.

Enebet e vez ar Stadoù lik ouzh ar re o deus ur relijion a Stad. Hervez ar broioù ez eo disheñnvel pennaenn an disparti etre ar Stad hag ar relijionoù hag an doare liammoù a vez staliet kenetrezo.

## Termenadur

Komzet e vez eus laikelezh pe eus un aozadur lik evit termeniñ un aozadur pe ur framm hag a zo dizalc'h diouzh selloù ar relijionoù pe re ar gloer war ar bed. Neptu e rankont bezañ da geñver kredennoù pep den ; dre-se e vez kaoz eus "laikelezh-Stad" pe eus "laikelezh an deskadurezh".

## Istor

Gwriziennet eo mennad al laikelezh e skridoù ar brederourien henc'hresian ha roman, Marcus Aurelius hag Epikuros, prederourien eus Kantved ar Sklêrijenn evel John Locke (1632-1704), Pierre Bayle (1647-1706), Voltaire (1694-1778), Denis Diderot (1713-1784, pe c'hoazh Tadoù diazezer Stadoù Unanet Amerika evel Thomas Paine (1737-1809), Thomas Jefferson (1743-1826) ha James Madison (1751-1836).

E Bro-C'hall gant Lezennoù Jules Ferry, pe c'hoazh e skridoù ar brederourien arnevez aknostek pe dizoue evel Bertrand Russell, Robert Ingersoll, Albert Einstein, ha Sam Harris.

Mennad al laikelezh a zo bet savet gant tud a bep seurt ha n'eo ket hepken gant tud dizoue. Setu penaos e kaver Averroes, ur prederour ha doueoniour muzulmat eus Andalouzia hag a skrive en arabeg en XIIvet kantved e-touez krouerien mennozh al laikelezh.

## Bro-C'hall

Lik e oa deuet da vezañ ar skolioù publik gant lezennoù Jules Ferry e 1882. Klasket e oa bet kavout an neptuegezh da geñver aozadur an devezhioù-skol. Un devezh dilabour (d'ar Yaou) a oa bet lakaet da dalvezout evit reiñ an tu da zegas deskamant relijiel d'ar skolidi met er-maez eus ar skol.

Al lezenn a bled gant al laikelezh, pe "Lezenn 1905", a oa bet awenet gant an neptuegezh da geñver ar relijion katolik dreist-holl. Savet e oa bet al lezenn-mañ diwar kinnig ar Breizhad Aristide Briand. Ouzhpenn embann an disrann sklaer etre an Ilizoù hag ar Stad, lavaret eo en-dro el lezenn-mañ ar frankiz azeuliñ. Chom a ra ar Stad perch'enn war madoù an Iliz met ne vo ket mui gopret ar gloer nag arc'hantaouet ar relijionoù ganti.

E 2004, pa oa Jacques Chirac prezidant ar Republik, votet e oa bet ul lezenn evit difenn d'ar skolidi, skolajidi ha liseidi diskouez betek re arouezioù o relijion pe gwiskañ dilhad relijiel er skolioù publik.

Nicolas Sarkozy en doa lakaet da vezañ votet e 2010 ul lezenn evit difenn kuzhat e dremm er straed pe er savadurioù a zegemer tud. Votet e oa bet al lezenn-mañ pa oa tabut er gevredigezh diwar-benn ar muzulmanezed a wisk an niqab.

## Notennoù