Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1877

*Diwar-benn bloavezh **1877** an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

#### Breizh

#### Bro-C'hall

* enkadenn ensavadurel.

#### Roumania

* 21 a viz Mae : disklêriet eo dizalc'hiezh ar vro diouzh an Impalaeriezh otoman (anavezet eo e 1878 goude dibenn brezel dizalzidigezh Roumania)

### Azia

#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Iskevandir indezat

#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù

#### Norzhamerika

##### Kanada

* 20 a viz Even : lakaet eo e pleustr servij kenwerzhel pellgomz kentañ ar bed gant Alexander Graham Bell en Hamilton en Ontario.

##### Stadoù-Unanet

* 8 a viz Genver: emgann diwezhañ Crazy Horse a-enep marc’hegiezh SUA.

#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri

#### Livañ

#### Sonerezh

#### Lennegezh

* *Anna Karenina*, ur romant skrivet gant Lyev Tolstoy
* embannet eo *Les Indes noires*, un istor mengleuzierien e Bro-Skos skrivet gant Jules Verne
* embannet eo *Hector Servadac*, ur romant troioù-kaer diwar-benn ur gometenn skrivet gant Jules Verne
* embannet eo *Black Beauty*, ur romant skrivet gant Anna Sewell

### Skiantoù ha politikerezh

* 19 a viz Kerzu: marilhet breou ar sonskriverez gant an ijinour amerikan Thomas Edison.

### Armerzh

### Sport

### A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

* Yann-Vari Perrot, abad hag emsaver.

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1877*

## Marvioù

Gwelet ivez:*Rummad:Marvioù 1877*
# Kampagn Rusia

kampagn Rusia

brezel, aloubadeg| Rann eus | Brezelioù Napoleon  |
| Lec'h | Impalaeriezh Rusia  |
| Deiziad kregiñ | 24 Mezheven 1812  |
| Deiziad echuiñ | 14 Kerzu 1812  |
| Perzhiad | Impalaeriezh C'hall Kentañ, Impalaeriezh Rusia  |
| Deskrivet dre | Carte figurative des pertes successives en hommes de l'armée française dans la campagne de Russie 1812-1813  |
| Order of battle | Order of battle of the French invasion of Russia, order of battle of the Grande Armée during the Russian campaign, general staff of the Grande Armée during the Russian campaign  |

  Eus Wikidata
**Aloubadeg Rusia gant Bro-C'hall**, anvet peurliesañ **Kampagn Rusia** (galleg : *Campagne de Russie*), pe e Rusia ar **Brezel Brogarour eus 1812** (rusianeg : *Оте́чественная война́ 1812 го́да*, distaget *Otechestvennaya voyná 1812 góda*), a oa bet ur c'hampagn-brezel gant Napoleon etre miz Even ha miz Kerzu 1812 evit rediañ Impalaeriezh Rusia da gemer perzh er blokus a-enep ar Rouantelezh-Unanet. Studiet e vez e-leizh, rak tro-vrezel Napoleon e Rusia zo gwelet evel ur c'hammdro en istor vilourel, gant unan eus gwashañ disoc'hoù ur c'hampagn brezel ken bras.

Dindan nebeutoc'h evit c'hwec'h miz, ar c'hampagn hag a oa kroget mat a oa deuet da vezañ drastus evit ar C'hallaoued, abalamour d'ar strategiezh douar laosket ha guerilla implijet gant Impalaeriezh Rusia goude ar 14 a viz Gwengolo 1812 ha tan-gwall Moskov. Rediet e voe an Arme Veur da zistreiñ da Vro-C'hall en ur goll miliadoù a soudarded.

Istimañ a reer e oa bet lazhet 1 milion a soudarded kement hag a drevourien er c'hampagn brezel.

## Darvoudoù pennañ

* Emgann Loubino
* Emgann Borodino
* Tan-gwall Moskov
* Emgann ar Berezina

## Gwelet ivez

* Adrien Bourgogne (1785-1867), ur soudard gall en deus skrivet e vemorioù eus kampagn Rusia.
* Ur gartenn vrudet savet gant Charles Joseph Minard e 1869 evit taolenniñ kolloù an Arme Veur e Rusia.

## Levrlennadur

* (fr) CATE Curtis, *La campagne de Russie: 23 juin-14 décembre 1812*, Tallandier, embannadur 2012, 736 p., ISBN 978-2847349283
# Tarzhadenn

tarzhadenn

abeg ar marv, gwallzarvoud, key event| Iskevrennad eus | argerzh, hazard  |
| Abeg kentizh | pressure, adiabatic expansion  |
| Studiet gant | explosion physics  |
| Contributing factor of | aerosol  |
| Hashtag | Explosion, Ledakan, Letupan, Boom  |
| Deskrivet dre | IOP 1954 Episode 218  |
| Arouezenn Unicode | 💥  |
| Enebet ouzh | implosion  |

  Eus Wikidata
Tarzhadenn munisionoù ha dafar milourel all en Afghanistan e 2013.
Tarzhadenn ar vombezenn nukleel *Castle Nectar*.
Un **darzhadenn** a vez graet eus emled bliv ur volum eus ur sammad danvez hag ur skarzh energiezh war-zu an diavaez. Alies e vez krouet temperadurioù uhel ha dieubet gazoù gant ur gwask uhel. An tarzhadennoù a c'hell bezañ krouet gant un emled gorrek ha ne vije ket dañjerus ma ne vije ket talet ouzh an emled, ha ne ra forzh petra a dal ouzh an emled a zo freuzet gant ar gwask, neuze e vez dieubet an nerzh en un doare fonnus. Ur skouer eus an dra-se eo dislonk ur menez-tan krouet dre emled ar magma er gambr magma hag a ya betek tizhout gorre an douar. Tarzhadennoù dreistsonek a vez krouet pa vez an dispenn o'n em ledañ buanoc'h eget ar son hag en em ledañ a ra dre gwagennoù stroñs. Tarzhadennoù issonek a vez krouet pa vez an dispenn o'n em ledañ gorrekoc'h eget ar son
.
# Amazonas (Venezuela)

| **Estado Amazonas** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Banniel | Skoed |

 |
| Kan ofisiel |
|  *Ger-Stur : Honor y Lealtad*  |
|  *Sede pelec'h emañ Amazonas e Venezuela.* |
| **Krouet** (statud a-vremañ) | 1994 **¹** |
| **Kêrbenn** | Puerto Ayacucho |
| **Gorread** | 180,144 km² |
| **Poblañs** | 2005 est. - 136,506.  |
| **Gouarner** | Liborio Guarulla 2004 - 2007 |
| **Lec'hienn**: Gobernación del Estado Amazonas (es) |

**Amazonas**, pe **Estado Amazonas**, a zo unan eus an 23 stad eus republik Venezuela. Puerto Ayacucho eo ar gêr-benn. Tennañ a ra e anv eus ar stêr Amazon emañ darn vrasañ ar stad en he diaz.

## Kêriadennoù

1. Kêr Alto Orinoco (La Esmeralda)
2. Kêriadenn Atabapo (San Fernando de Atabapo)
3. Kêriadenn Atures (Puerto Ayacucho)
4. Kêriadenn Autana (Isla Ratón)
5. Kêriadenn Manapiare (San Juan de Manapiare)
6. Maroa (Maroa)
7. Río Negro (San Carlos de Río Negro)

## Liammoù diavaez

(es) Lec'hienn ar gouarner
# Kantved

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.

Ur prantad kant vloaz eo ar **c'hantved** (eus an niverenn kant). Implijet e vez er sistemoù deiziata, da lavaret eo an deiziadurioù. Kontet e vez gant niveroù petvediñ, dre m'eo an amzer ur meizad keñverel (relativel). Setu perak n’eus ket ur c'hantved mann.

En deiziadur kristen ijinet hag implijet en Europa, ha goude-se er broioù levezonet gant Europa ha kazi e pep lec'h dre ar bed a-bezh bremañ e jeder ar c'hantvedoù a-raok hag adalek ganedigezh ar C'hrist. Komzet e vez eus ar marevezh kristen evit an eil prantad.

En deiziadur yuzev hag en muzulman e reer gant kantvedoù, met gant ur poent-orin dibar.

## Sell ivez

* degad-devezhioù (deg deiz)
* eon (untermenet)
* marevezh (untermenet)
* pempbloaz
* milved (mil bloazh)
# VIvet kantved kt JK

Eil milved kt JK |
**Iañ milved kt JK** |
Iañ milved

../.. |
VIIIvet kantved kt JK |
VIIvet kantved kt JK |
**VIvet kantved kent JK** |
Vvet kantved kt JK |
IVe kantved kt JK |
../..

Bloavezhioù 590 kt JK | Bloavezhioù 580 kt JK | Bloavezhioù 570 kt JK | Bloavezhioù 560 kt JK | Bloavezhioù 550 kt JK
 Bloavezhioù 540 kt JK | Bloavezhioù 530 kt JK | Bloavezhioù 520 kt JK | Bloavezhioù 510 kt JK | Bloavezhioù 500 kt JK

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| -600 | -599 | -598 | -597 | -596 | -595 | -594 | -593 | -592 | -591 |
| -590 | -589 | -588 | -587 | -586 | -585 | -584 | -583 | -582 | -581 |
| -580 | -579 | -578 | -577 | -576 | -575 | -574 | -573 | -572 | -571 |
| -570 | -569 | -568 | -567 | -566 | -565 | -564 | -563 | -562 | -561 |
| -560 | -559 | -558 | -557 | -556 | -555 | -554 | -553 | -552 | -551 |
| -550 | -549 | -548 | -547 | -546 | -545 | -544 | -543 | -542 | -541 |
| -540 | -539 | -538 | -537 | -536 | -535 | -534 | -533 | -532 | -531 |
| -530 | -529 | -528 | -527 | -526 | -525 | -524 | -523 | -522 | -521 |
| -520 | -519 | -518 | -517 | -516 | -515 | -514 | -513 | -512 | -511 |
| -510 | -509 | -508 | -507 | -506 | -505 | -504 | -503 | -502 | -501 |
| * Gwelet ivez : Roll ar C'hantvedoù, Sifroù roman
 |

---

Kregiñ a ra ar **VIIvet kantved kent JK** d'ar 1añ a viz Genver -600 hag ec'h echu d'an 31 a viz Kerzu -501.

## Darvoudoù

### Afrika

### Amerika

### Azia

### Europa

### Roma

### Okeania

## Tud dibar
# John Tyler

John Tyler
**John Tyler** (29 a viz Meurzh 1790-18 a viz Genver 1862) a oa 10vet Prezidant Stadoù-Unanet Amerika. Echuiñ a reas leuriadur William Henry Harrison, marvet e 1841, betek ar bloaz 1845, dre ma oa besprezidant.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Prezidanted ar Stadoù-Unanet abaoe 1789** |  |

 |
|
1789 : **G. Washington**
1797 : **J. Adams**
1801 : **T. Jefferson**
1809 : **J. Madison**
1817 : **J. Monroe**
1825 : **J. Q. Adams**
1829 : **A. Jackson**
1837 : **M. Van Buren**
1841 : **W. H. Harrison**
1841 : **J. Tyler** |
1845 : **J. K. Polk**
1849 : **Z. Taylor**
1850 : **M. Fillmore**
1853 : **F. Pierce**
1857 : **J. Buchanan**
1861 : **A. Lincoln**
1865 : **A. Johnson**
1869 : **U. S. Grant**
1877 : **R. B. Hayes**
1881 : **J. A. Garfield** |
1881 : **C.A. Arthur**
1885 : **S. G. Cleveland**
1889 : **B. Harrison**
1893 : **S. G. Cleveland**
1897 : **W. McKinley, Jr.**
1901 : **T. Roosevelt, Jr.**
1909 : **W. H. Taft**
1913 : **T. W. Wilson**
1921 : **W. G. Harding**
1923 : **J. C. Coolidge,Jr.** |
1929 : **H. C. Hoover**
1933 : **F. D. Roosevelt**
1945 : **H. S. Truman**
1953 : **D. D. Eisenhower**
1961 : **J. F. Kennedy**
1963 : **L. B. Johnson**
1969 : **R. M. Nixon**
1974 : **G. R. Ford, Jr.**
1977 : **J. E. Carter**
1981 : **R. W. Reagan** |
1989 : **G. H. W. Bush**
1993 : **W. J. Clinton**
2001 : **G. W. Bush**
2009 : **B. H. Obama**
2017 : **D. J. Trump**
2021 : **J. R. Biden, Jr.**
2025 : **D. J. Trump** |
| (gwelet ivez : Stadoù-Unanet Amerika • Ti Gwenn) |
# Matera

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.

| **Matera** |
| --- |
|  |
| Anv italianek
 | Matera
 |
|  Melestradurezh |
| Bro |  Italia |
| Rannvro
 | Basilicata
 |
| Proviñs
 | Proviñs Matera
 |
| Kod ISTAT
 | 077014
 |
| Kod post
 | 75100
 |
| Maer Amzer gefridi | Salvatore Adduce abaoe 2010 |
| Lec'hienn web
 |
 |
|  Poblañsouriezh |
| Poblañs | 60 556 ann. (28-02-2014) |
| Stankter | 154 ann./km² |
|  Douaroniezh |
| Daveennoù lec'hiañ |  /  |
| Uhelder | 401 m |
| Gorread
 | 392,09 km²
 |
|  Lec'hiadur |
|

|  |
| --- |
|
**Matera** |

 |
| kemmañ  |

**Matera** a zo ur gêr ag Italia, kêr-benn proviñs Matera, e rannvro Basilicata.

## Monumantoù ha traoù heverk

* Kastell Tramontano Matera
* Lenn Sant Juluan
* E Matera mougevioù tiez kent
* Palez kumun Matera

## Liamm diavaez

* Lec'hienn ar gumun.
# 1111

*Diwar-benn bloavezh **1111** an deiziadur juluan eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

**Normandi Bohemond Taranto a ya da Anaon.

#### Breizh

#### Frañs

### Azia

#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Reter-pellañ

### Afrika

### Amerikaoù

#### Norzhamerika

#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri

#### Livañ

#### Sonerezh

#### Lennegezh

### Skiantoù ha politikerezh

### Armerzh

### A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1111*

## Marvioù

Gwelet ivez:*Rummad:Marvioù 1111*
# Anton Tchec'hov

Anton Tchec'hov
**Anton Pavlovitch Tchec'hov** (Rusianeg : Анто́н Па́влович Че́хов, LFE : [ʌnˈton ˈpavləvʲɪtɕ ˈtɕɛxəf]) (29 a viz Genver 1860 e Taganrog - 15 a viz Gouere 1904 e Badenweiler) a oa ur skrivagner rusian. E oberennoù kentañ a embannas dindan anv *Antocha Tchec'honte* (Антоша Чехонте) met brudet e teuas da vezañ abalamour d'e zanevelloù ha d'e bezhioù-c'hoari.

## Oberennoù

### E brezhoneg

* *Ar Goulenn-dimezi*, skrid savet gant Armañs Keravel, Ar Falz niv. 7, 1947. Bet c'hoariet gant Strollad ar Vro Bagan.
* *Ar Goulenn-eured*, troet gant Roparz Hemon, war Ar Bed Keltiek niv. 85, 1966.
* *An Ourz*, pezh-c'hoari, troet gant Roparz Hemon, war *Ar Bed Keltiek* niv.80, 1965.
* *An Ourz*, pezh-c'hoari, troet gant Armañs Keravel hag embannet gant Ar Falz.
* *An Arzh* pe *Ar penn-tourtel*, pezh-c'hoari, troet gant Goulc'han Kervella hag embannet war Al Liamm niv.320, 2000.
* *Vanka*, danevell troet gant Anna Mouradova, *Al Liamm* Du-Kerzu 1993, p. 416-423.
* *C'hoant-kousket*, danevell troet gant Françoise Lermen diwar *СПАТЬ ХОЧЕТСЯ*, Dik ha dak, 2015.
* *Doan*, danevell troet gant Françoise Lermen diwar *Тоска*, Dik ha dak, 2011-2015.
* *Kozhni*, danevell troet gant Françoise Lermen diwar *Старость*, Dik ha dak, 2017.

## Notennoù

## Liammoù diavaez

* (en)Anton Chekhov war Project Gutemberg
* (ru)Антон Павлович Чехов Oberennoù Anton Chekhov
# Indez-Sina c'hall

Indez-Sina c'hall

Stad kevreadel, bro istorel, Trevadenn| Rann eus | Impalaeriezh trevadennel Frañs  |
| Deiziad krouiñ | 1887  |
| Kevandir | Azia  |
| Stad | Viêt Nam, Laos, Kambodja, Republik Pobl Sina  |
| Kêr-benn | Saigon, Ha Noi, Saigon  |
| Territory claimed by | Impalaeriezh trevadennel Frañs  |
| Daveennoù douaroniel | 21°2′0″N 105°51′0″E  |
| Renad politikel | Stad kevreadel  |
| Moneiz | French Indochinese piastre  |
| Deiziad divodañ | 1954  |
| Banniel (deskrivadur) | banniel Indez-Sina c'hall  |
| Rummad evit ar c'hartennoù | Category:Maps of French Indochina  |

  Eus Wikidata
Lec'hiadur Indez-Sina c'hall
**Indez-Sina c'hall** (*Indochine française* e galleg, *Đông Dương thuộc Pháp* e vietnameg) a oa un drevadenn, krouet gant ar velestradurezh trevadennel c'hall, hag a badas eus 1887 da 1954.

Enni e oa:

* Tonkin, Annam ha Kochin-Sina dindan aotrouniezh stad ar Viêt Nam (memes tiriad ha hini Republika Sokialour ar Viêt Nam hiziv an deiz)
* Laos
* Kambodjia.

An aliesañ e vez lâret "Indosina" evit termeniñ an hollad-se met an dra-se a gas ur c'hemmesk gant Indez-Sina douaroniel hag a dermen ar broioù lec'hiet etre India ha Sina. Da lâret eo ar broioù-se ha Birmania, Thailand, hag ul lodenn eus Malaysia.

## Pennadoù kar

Impalaeriezh trevadennel c'hall
**I- Trevadennoù, gwarezvelioù pe perc'henniezhioù gall kozh** :

**Afrika & Meurvor Indez :** Maghrib (Aljeria, Maroko, Tunizia) • Inizi Arguim (a-vaez da Varoko) • Afrika C'hall ar C'hornôg (Aod-an-Olifant, Dahomey, Soudan c'hall (Mali), Ginea C'hall, Maouritania, Niger, Senegal, Volta-Uhel) & Togo c'hall & Enez James (Gambia) • Afrika ar C'heheder C'hall (Tchad, Gabon, Kreiz Kongo, Oubangui-Chari) • Aod C'hall ar Somalied • Komorez (Anjouan) • Madagaskar • Inizi Mascareigne : Enez Frañs (Moris) & Sechelez

**An Amerikaoù (Trevadennoù gall en Amerika) :** Frañs Nevez (Akadia, Louiziana, Kebek, An Douar-Nevez) • Inini • Berbice • Haiti & Santo Domingo • Tobago • Inizi Gwerc'h (darn)

**Azia** : Alaouit • Proviñs Hatay • Sri Lanka • Indez Frañs (Chandernagore, Aod Koromandel • Chennai • Malabar, Mahe, Pondichery, Karaikal, Yanaon) • Kwangchowan (Sina) • Indez-Sina (Annam, Kochinchina, Kambodja, Laos, Tonkin), Liban, Siria.

**Antarktika & Oseania**: Kaledonia-Nevez • Hebridez Nevez (Vanuatu hiziv) • Frañs Antartika

**II- Tiriadoù ha perc'henniezhioù tramor a-hiziv**

Gwiana c'hall • Polinezia c'hall • Gwadaloup • Martinik • Mayotte • Kaledonia-Nevez • Ar Reünion (gwechall Enez Vourbon)
# 1834

*Diwar-benn bloavezh **1834** an deiziadur gregorian eo ar bajenn-mañ.*

## Darvoudoù

### Europa

#### Breizh

#### Breizh-Veur

* 1añ a viz Eost : torret eo ar sklaverezh e trevadennoù Breizh-Veur.
* 16 a viz Here : distrujet eo Palez Westminster, sez parlamant ar vro, gant un tan-gwall.

### Azia

#### Reter-nesañ

#### Reter-kreiz

#### Iskevandir indezat

#### Reter-pellañ

### Afrika

* 24 a viz C'hwevrer : emglev kensouveneriezh war Bro-Aljeria etre Bro-C'hall hag Abd el-Kader.

### Amerikaoù

#### Norzhamerika

##### Stadoù-Unanet

#### Suamerika

### Oseania

### Arzoù ha lizhiri

#### Livañ

#### Sonerezh

#### Lennegezh

* Simon a Vontroulez, troet gant Alexand Louis Mari Lédan

#### Sinema

### Skiantoù ha politikerezh

### Armerzh

### Sport

### A bep seurt/diasur

## Ganedigezhioù

Gwelet ivez :*Rummad:Ganedigezhioù 1834*

## Marvioù

Gwelet ivez:*Rummad:Marvioù 1834*
# Robert Baden-Powell

*Ur pennad Baden Powell zo ivez.*
Robert Baden-Powell

den| Reizh pe jener | paotr  |
| Bro ar geodedouriezh | Rouantelezh-Unanet  |
| Lealded | British Army  |
| Anv ganedigezh | Sir Lord Robert Cecil Stephenson Smith Baden Powell Of Gilwell  |
| Anv-bihan | Robert  |
| Anv-familh | Baden-Powell  |
| Titl noblañs | Baron Baden-Powell, baronet  |
| Lesanv | B.-P.  |
| Deiziad ganedigezh | 22 C'hwevrer 1857  |
| Lec'h ganedigezh | Paddington  |
| Deiziad ar marv | 8 Genver 1941  |
| Lec'h ar marv | Nyeri  |
| Lec'h douaridigezh | Baden-Powell grave  |
| Tad | Baden Powell  |
| Mamm | Henrietta Grace Smyth  |
| Breur pe c'hoar | Agnes Baden-Powell, Warington Baden-Powell, Baden Baden-Powell, George Baden-Powell, Frank Baden-Powell  |
| Pried | Olave Baden-Powell  |
| Bugel | Peter Baden-Powell, Betty Clay, Heather Grace Baden-Powell  |
| Yezhoù komzet pe skrivet | saozneg  |
| Yezh implijet dre skrid | saozneg  |
| Micher | scout leader, skrivagner, politiker, ofiser, Skoutelezh  |
| Karg | Chief Scout, member of the House of Lords  |
| Bet war ar studi e | Charterhouse School, Rose Hill School  |
| Lec'h annez | Pax Hill, Outspan Hotel  |
| Deroù ar prantad labour | 1876  |
| Relijion pe kredenn | kristeniezh  |
| Grad milourel | letanant jeneral, jeneral  |
| Brezel | Eil brezel ar Voeren, Siege of Mafeking  |
| Skour lu | British Army, Marc'hegerezh  |
| Anvet diwar | Robert Stephenson  |
| Ezel eus | 5th Dragoon Guards, 50th (Northumbrian) Division, South African Police Service, 13th Hussars  |
| Bet kinniget evit | Priz Nobel ar Peoc'h, Priz Nobel ar Peoc'h, Priz Nobel ar Peoc'h, Priz Nobel ar Peoc'h, Priz Nobel ar Peoc'h  |
| Statud e wirioù aozer | Ar gwirioù aozer ne dalvezont ket ken  |

  Eus Wikidata

Lord **Robert Baden-Powell** (distaget: [ˈbeɪdən ˈpoʊ.əl]), ganet d'an 22 a viz C'hwevrer 1857 e Paddington, Londrez (Rouantelezh-Unanet), ha marvet d'an 8 a viz Genver 1941 e Nyeri (Kenya), a zo ur soudard saoz, savet ar skoutelezh gantañ.

## Liammoù diavaez
# Nijell dianavez

Video un NiDi embannet gant ar Pentagon e 2020, enrollet e miz Genver 2015.
Un **nijell dianavez**, pe **nijell dianav**, berraet e **NiDi**, a zo un anadenn en oabl gwelet gant testoù, merzet war skrammoù ur radar pe enrollet gant ur c'hamera video pe ul luc'hwkeudennerez, ha na denn da netra anavezet ebet, goude un enklask zoken. Er sevenadur pobl e vez graet alies al liamm etre NiDi hag egorlistri deuet eus planedennoù all.

## Termenadurezh

Graet e vez alies gant ar gwreskanv saoznek **UFO** (*Unknow Flying Object*), en deus roet ar ger ufologiezh hag a zo studi seurt anadennoù, hag ivez gant ar ger gallek **Ovni** (gwreskanv evit *Objet volant non identifié*).

Muioc'h-muiañ e reer e saozneg gant an anv **UAP** (*unidentified aerial phenomena*), hag e galleg gant ar ger **PAN** : *Phénomène aérospatial non identifié*.

Un NiDi skeudennet gant George Stock e Passaic e Jerzenez Nevez e 1952.
## Emzalc'h ar pennadurezhioù stadunanat

D'ar 27 a viz Ebrel 2020 eo bet embannet ent-ofisiel gant ar Pentagon videoioù NiDi merzet gant binvioù-leviañ nijerezioù hemolc'h Morlu ar Stadoù-Unanet.

Anzav a ra ar Pentagon, en un danevell lakaet foran d'ar 25 a viz Even 2021, e lak ar PANoù ur gudenn a surentez broadel, hag eo ret dezrannañ donoc'h an traoù..

## Liammoù diavaez

* Danevelloù melestradurezhioù SUA eus al Levraoueg Foran Titouriñ e Skol-veur Kolorado Boulder
* "Teuliadoù nevez diwar-benn NiDioù embannet gant gouarnamant ar R.U." gant an Dielloù Broadel
* Teuliadoù dirummataet diwar-benn NiDioù eus kalz broioù

## Notennoù ha daveennoù
# Anne Haney

|  |
| --- |
| Anne Haney |
| **Anv foran** | Anne Haney |
| **Anv gwirion** | Anne Ryan Thomas |
| **Anvioù all** | Anne T. Harvey Ann Harvey |
| **Ganedigezh** | 4 a viz Meurzh 1934 e Memphis (Tennessee) |
| **Marv** | 26 a viz Mae 2001 e Los Angeles (Kalifornia) |
| **Broadelezh** |  stadunanat |
| **Micher** | Aktourez |
| **Remzad** | 1978-2001 |
| **Pried** | John Haney (†1980) 1 bugel |

**Anne Haney**, bet ganet **Anne Ryan Thomas** (4 a viz Meurzh 1934 – 26 a viz Mae 2001) a oa un aktourez stadunanat hag a c'hoarie war leurennoù hag e filmoù.

Brudet eo evit he ferzhioù evel hini Mrs. Sellner er film *Mrs. Doubtfire* (1993) ha hini Greta er film *Liar Liar* (1997).

## Remzad

Anne Haney a c'hoarias tudenn Rishon Uxbridge ha hini Bajoran er stirad skinwel stadunanat *Star Trek*.

En un doare reoliek e c'hoarias an dudenn Alberta Meechum er stirad *Mama's Family* (1984-1985). Er stirad *Our House* (1986-1988) e c'hoarias tudenn Virginia Taft. Tudenn ar varnerez Marilyn Travelini a c'hoarias ivez er stirad *L.A. Law* (1986-1994).

E meur a stirad all e voe pedet da c'hoari. En *Ally McBeal* e c'hoarias da ziwezhañ, en un abadenn hag a voe skignet d'an 8 a viz Genver 2001.

## Buhez

E Memphis (Tennessee) e voe ganet Anne Ryan Thomas. Dimeziñ a reas da John Haney, ur sterner e skinwel stadel, hag a gavas e skol-veur North Carolina ma oa-hi o studiañ c'hoariva, skingomz ha skinwel. Pa varvas he fried e 1980 ez eas da Su Kalifornia da vevañ gant he merc'h. Eno e krogas gant he remzad aktourez.

E Los Angeles, e *Studio City*, e varvas diwar un taol-kalon d'an oad a 67 vloaz.

## Filmoù pennañ

|  |  |
| --- | --- |
| * *Hopscotch* (1980)
* *The Children Nobody Wanted* (1981, evit ar skinwel)
* *The Night the Lights Went Out in Georgia* (1981)
* *Making Love* (1982)
* *Some Kind of Hero* (1982)
* *The Bad Seed* (1985)
* *Malice in Wonderland* (1985)
* *Lime Street* (1985)
* *Mr. Belvedere* (1985)
* *The Best of Times* (1986)
* *The Golden Girls* (1986)
* *Blind Justice* (1986)
* *Elvis and Me* (1988)
 | * *Star Trek: The Next Generation* (1989)
* *Northern Exposure* (1992)
* *Quantum Leap* (1992)
* *Star Trek: Deep Space Nine* (1993)
* *Mrs. Doubtfire* (1993)
* *The American President* (1995)
* *Mother* (1996)
* *Liar Liar* (1997)
* *Midnight in the Garden of Good and Evil* (1997)
* *Psycho* (1998)
* *Forces of Nature* (1999)
* *The Out-of-Towners* (1999)
 |

## Liammoù diavaez

* *Internet Movie Database* (en)
* *Turner Classic Movies* (en)
* *Memory Alpha* (en) (fr)
* *Find A Grave* (en)