Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 22 Mezheven

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ← **Mezheven** → |
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |

 |
|  |

## Darvoudoù

* 1283 : harzet eo ar priñs kembreat Dafydd ap Gruffudd gant soudarded saoz Edouarzh Iañ.
* 1402 : en Emgann Bryn Glas eo trec'h Owain Glyndŵr war ar Saozon.
* 1633 : gant lez-enklask an Iliz, e Roma, eo rediet Galileo Galilei da zisteurel e gredenn emañ an Heol, ha n’eo ket an Douar, a zo e-kreiz an Hollved.
* 1675 : gant Charlez II Bro-Saoz eo savet Arsellva roueel Greenwich.
* 1812 : aloubet eo Rusia gant armeoù Napoleon.
* 1919 : banniel an Inizi Faero a zo savet evit ar wech kentañ gant ur studier faeroat e kêriadenn Fámjin.
* 1921 : digoradur Parlamant Norzhiwerzhon e Béal Feirste.
* 1940 :
	+ sinet an harz-brezel etre Frañs hag Alamagn e Rethondes.
	+ erruout a ra Frañsez Debauvais e Roazhon, o tistreiñ eus Alamagn.
* 1941 : aloubet an URSS gant lu Alamagn.
* 1944 : fuzuilhet 6 harzer e Sant-Visant-an-Oud.
* 1976 : kondaonet eo Edmond Simeoni da 5 bloavezh toull-bac’h da-heul afer Aleria.
* 1978 : Charon, brasañ loarenn Ploudon, a zo dizoloet.
* 2025 : Bombezadegoù stadunanat savadurioù nukleel Iran

## Sportoù

* 1928 : loc'hañ a ra 6vet tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Gwened war-du Les Sables-d'Olonne (Vañde) (a-benn d'an eur).
* 1964 : loc'hañ a ra 1añ tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Roazhon war-du Lisieux (Calvados).

## Ganedigezhioù

* 1757 : George Vancouver, ergerzher saoz.
* 1767 : Wilhelm von Humboldt, prederour ha politikour alaman.
* 1775 : Camillo Ranzani, lean ha naturour italian.
* 1805 : Giuseppe Mazzini, brogarour ha politikour italian.
* 1837 : Paul Charles Morphy, meurc'hoarier echedoù eus SUA.
* 1884 : Giovanni Martinolich, mestrc'hoarier echedoù italian.
* 1885 : Milan Vidmar, ijinour ha mestr meur echedoù yougoslaviat a Slovenia.
* 1898 : Erich Maria Remarque, skrivagner alamanek.
* 1908 : Pablo Dorado, melldroader etrebroadel uruguayat.
* 1930 : Zavier Grall, skrivagner breizhat.
* 1945 : Miko Mission, kaner italian.

## Marvioù

* 1429 : Ghiyath al-Kashi, steredoniour ha matematikour pers.
* 1874 : Howard Staunton, mestrc'hoarier ha kazetennour echedoù saoz.
* 1931 : Armand Fallières, Prezidant ar Republik C'hall adalek 1906 betek 1913.
* 1974 : Darius Milhaud, aozour sonerezh klasel gall.
* 1987 : Fred Astaire, aktour ha dañser amerikan.
* 2018 : Geoffrey Oryema, kaner eus Ouganda.
* 2022 : Yves Coppens, antropologour gall

## Lidoù
# Keir Starmer

Keir Starmer

den| Reizh pe jener | paotr  |
| Bro ar geodedouriezh | Rouantelezh-Unanet  |
| Anv e yezh-vamm an den | Keir Starmer  |
| Anv ganedigezh | Keir Rodney Starmer  |
| Anv-bihan | Keir  |
| Anv-familh | Starmer  |
| Deiziad ganedigezh | 2 Gwengolo 1962  |
| Lec'h ganedigezh | Southwark  |
| Tad | Rodney Starmer  |
| Mamm | Josephine Anne Baker  |
| Pried | Victoria Starmer  |
| Yezh vamm | saozneg  |
| Yezhoù komzet pe skrivet | saozneg  |
| Yezh implijet dre skrid | saozneg  |
| Micher | Barrister, politiker, gwiraour  |
| Tachenn labour | Politikerezh  |
| Implijer | Crown Prosecution Service, Doughty Street Chambers  |
| Bet war ar studi e | skol-veur Leeds, St Edmund Hall, Reigate Grammar School  |
| Diplom skol-veur | Bachelor of Laws  |
| Honorific prefix | Sir, The Right Honourable  |
| Lec'h annez | Kentish Town  |
| Lec'h labour | Londrez  |
| Strollad politikel | Strollad al Labour  |
| Bet war ar renk da vezañ dilennet | 2019 United Kingdom general election, 2015 United Kingdom general election, 2017 United Kingdom general election, 2024 United Kingdom general election  |
| Lifestyle | vegetarianism  |
| Relijion pe kredenn | dizoueegezh  |
| Perzhiad e | World Economic Forum Annual Meeting 2023  |
| Anvet diwar | Keir Hardie  |
| Luskad politikel | kleiz-kreiz  |
| Ideologiezh politikel | sokial-demokratelezh  |
| Prizioù resevet | Knight Commander of the Order of the Bath, King's Counsel, Time 100  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Deskrivet en URL |   |
| Supported sports team | Arsenal FC  |
| Skrivet en deus evit | TheGuardian.com  |

  Eus Wikidata
**Keir Rodney Starmer**, bet ganet e Londrez d’an 2 a viz Here 1962, zo un alvokad hag ur politikour saoz, penn Strollad al Labour abaoe 2020.

E miz Gouere 2024 e voe anvet gant Charlez III da gentañ ministr pa 'z eas ar muianiver eus ar mouezhioù gant e strollad hag ar re gevredet gantañ e-kerzh dilennadeg kannaded ar Rouantelezh-Unanet.

D'an 22 a viz Even 2026 en doa roet e zilez diouzh ar garg a gentañ ministr ar Rouantelezh ha diouzh penn Strollad al Labour war ar memes tro.

## Daveoù

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| En e raok : **Rishi Sunak** | **Kentañ Ministr ar Rouantelezh Unanet  5 Gouere 2024 – 22 Even 2026** | War e lerc'h :  |
# 21 Mezheven

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ← **Mezheven** → |
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |

 |
|  |

## Darvoudoù

* 1940 : Emgann ar Pemp-Hent e Gwidel etre soudarded c'hall hag ur golonenn alaman.
* 1982 : *Gouel ar sonerezh* kentañ e Frañs war atiz ar ministr Jack Lang.
* 1996 : kentañ bannadenn ar film tresadennoù-bev *The Hunchback of Notre Dame* e Stadoù-Unanet Amerika.

## Sportoù

* 1928 : 5vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Brest ha Gwened (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Marcel Bidot.
* 1947 : dilennet eo Helsinki gant Poellgor etrebroadel olimpek, bodet e Stockholm, evit degemer ar XVvet C'hoarioù Olimpek hañv e 1952.

## Ganedigezhioù

* 1882 : Lluís Companys i Jover, politikour katalan.
* 1905 : Jean-Paul Sartre, skrivagner ha prederour gall, kinniget Priz Nobel al Lennegezh dezhañ (nac'het gantañ).
* 1921 : Judy Holliday, aktourez stadunanat.
* 1935 : Françoise Sagan, skrivagnerez c'hallek.
* 1944 : Ray Davies, kaner-sonaozer ha soner gitar saoz, unan eus daou grouer ar strollad The Kinks.
* 1948 : Frañsez Favereau, geriadurour, yezhoniour ha skrivagner brezhonek.
* 1953 : Benazir Bhutto, politikourez Pakistan.
* 1955 : Michel Platini, melldroader etrebroadel ha gourdoner gall.

## Marvioù

|  |
| --- |
| Niccolò Machiavelli livet gant Santi di Tito |

* 1527 : Niccolò Machiavelli, istorour ha skrivagner.
* 1874 : Anders Jonas Ångström, fizikour svedat.
* 1908 : Nikolai Rimsky-Korsakov, sonaozer rusian.
* 1959 : Cecil B. De Mille, filmaozer stadunanat.
* 1970 : Sukarno, prezidant Indonezia.
* 1981 : Alberto Suppici, melldroader ha dibaber skipailh mell-droad Uruguay, aet da gampion ar bed e 1930.
* 2001 : John Lee Hooker, kaner-sonaozer ha soner gitar stadunanat.
* 2003 : Alvise Zichichi, mestrc'hoarier echedoù italian.
* 2020 : Joan-Pau Verdier, kaner okitan.

## Lidoù

* er Relijion gatolik :
	+ Sant Meven
* goursav-heol an hañv (en Hanterzouar norzh) ha goursav-heol ar goañv (en Hanterzouar su)
* Devezh broadel an henvroidi e Kanada (abaoe 1996)
* Devezh ar vro e Greunland
* *Gouel ar sonerezh* e Frañs, Belgia ha Suis.
* Devezh Etrebroadel ar Yoga
# Nupedia

Nupedia, *the open content encyclopedia*
Ardamezioù disheñvel Nupedia.
- ██ Kentañ logo
: Meurzh 2000–Eost 2000
- ██ Eil logo
: Eost 2000–C'hwevrer 2001
- ██ Trede logo
: C'hwevrer 2001–Gwengolo 2003
Skouer ur bajenn Nupedia war marevezh klasel ar sonerezh
**Nupedia** a oa un holloueziadur saoznek en-linenn.

Ar pennadoù a veze savet gant tud a-youl-vat arbennikaet war ar sujedoù displeget ; adwelet e veze an danvez gant arbennigourien a-raok bezañ postaet en-linenn da vat. Dieub e oa an aotreoù implij.

Savet e oa bet Nupedia gant Jimmy Wales hag arc'hantet e oa gant Bomis. Pennrener ar skrivañ e oa Larry Sanger.

Bez' ez eus bet eus Nupedia etre miz Here 1999 ha miz Gwengolo 2003. Brudet eo dreist-holl hiziv-an-deiz evel diagentad Wikipedia.

An diforc'h bras etre Wikipedia ha Nupedia eo ar seizh pazenn adwelet ar pennadoù a-raok ma vefent lakaet en-linenn, padal e vez adwelet Wikipedia forzh pegoulz ha gant forzh piv goude an embann.

## Liammoù diavaez

*
# Meneger

### Ar skridoù

Ur **meneger** a zo ur roll elfennoù skrivet urzhiet dre an urzh alfabetek. Kavet e vez peurvuiañ el levrioù evit reiñ an tu da glask en ur doare efedusañ e danvez degaset en oberenn. D'an aliesañ e vez pennaouet an anvioù boutin pennañ pe an anvioù-tud pennañ pe an anvioù-lec'h pennañ pe an oberennoù hag all.

Kavet e vez ivez menegerien hollzanvezel e dibenn pe asamblez gant ar c'helc'hgeriadurioù urzhiet evit kavout un tremen aes e kementad bras a anaoudegezhioù c'heller kavout enno. E Encyclopedia universalis (doare gallek an Encyclopaedia britannica) ez eus daou levrenn meneger e-touezh an ugentad levrennoù.

### An urzhiataerezioù

Implijet e vez ivez menegerien evit ar rolloù niverel niverus meret gant an urzhiataerezioù. Pep hini anezho a ra gant forzh menegerien savet ez-automatek. Furchet e vez war dizh e-barzh diwar ar program ma vo jedet ha dispaket an disoc'hoù a glasker kaout.
# Tagalogeg

| Tagalogeg (*Tagalog*)

---

 |
| --- |
| sur |
| Perzhioù |
| Komzet e : | Filipinez |
| Rannved : | Luzon (Kreiz ha Su) |
| Komzet gant : | 22 000 000 (yezh kentañ) 65 000 000 (eil yezh) |
| Renkadur : | 58 |
| Familh-yezh : | Yezhoù aostronezek
* Yezhoù malayek-polinezek
	+ Kornôg
		- Yezhoù filipinek ar c'hreiz
			* **Tagalogeg**
 |
| Statud ofisiel |
| Yezh ofisiel e : | Filipinez ("Filipino") |
| Akademiezh : | Komisyon sa Wikang Filipino |
|  |
| Kodoù ar yezh |
| ISO 639-1 | tl |
| ISO 639-2 | tlg |
| ISO 639-3 |  |
| Kod SIL | TLG |
| Sellit ivez ouzh ar pennad Yezh. |

Ur yezh malayek-polinezek eo an **tagalogeg** komzet gant 22 milion a dud evel yezh kentañ ha gant 50 milion all evel eil yezh er Filipinez.

Goude meur a sizhunvezh o tabutal penaos ober e voe divizet e gant Savadur Broadel ar Yezh lakaat an tagaloeg da yezh ofisiel ar Filipinez, disklêriet gant ar Prezidant Manuel Quezon d'an 30 a viz Kerzu 1937. Dont a reas da vezañ yezh ofisiel ar vro oc'h en em distagañ diouzh ar Stadoù Unanet hag o tont da vezañ emren e 1946.

Etre 1961 ha 1987 e veze graet **pilipino** (*filipineg*) ouzh ar yezh-se hag e 1987 e voe anvet ez-ofisiel **filipino**. Dre vras e vez implijet an termen *filipino* d'ober dave da yezh ofisiel ar Filipinez pa implijer an termen *tagalog* evit komz eus yezh hengounel ar meuriad tagalogek.

Kelennet eo bet an tagalogeg pe filininezeg e skolioù ar Filipinez abaoe 1940 kostez-ha-kostez gant 160 yezh filipinek all.

Peder rannyezh pennañ ez eus, tost a-walc'h dre vras an eil ouzh eben:

* Rannyezh an norzh
* Rannyezh ar c'hreiz (komzet ivez e Manila)
* Rannyezh ar su
* Rannyezh Marinduque.

Alies a-walc'h e kaver ar c'hemm-digemm yezh er Filinpinez, dreist-holl etre an tagalogeg hag ar saozneg.

Gwechall e veze skrivet an tagalogeg gant un abugida anvet ar skritur babayinek. Tamm-ha-tamm goude ma tegouezhas Spagnoled eno en XVIvet kantved avat e voe kroget d'ober mui-ouzh-mui gant al lizherenneg latin ha honezh eo an doare-skrivañ a vez implijet evit ober gant an tagaloeg dre skrid hiziv. Unvaet eo bet ar reizhskrivadur, bet adwelet evit ar wech diwezhañ e 1987.

## Gwelet ivez

* Yezhoù malayek-polinezek
* Filipineg
* Skritur babayinek

## Liammoù diavaez

* Akademiezh ofisiel ar yezh
* Lec'hienn diwar-benn an tagalogeg
* Geriadur tagalogeg-saozneg
* Kentelioù tagalogeg evit deraouidi
* *Ethnologue*
* Tagalogeg Dict
* Tagalogeg Phrasebook
# Bangkok

| Bangkok กรุงเทพมหานคร *Krung Thep Maha Nakhon* |
| --- |
|  |
|  |

Kêr-benn Thailand eo **Bangkok** (กรุงเทพมหานคร pe กรุงเทพฯ e taieg)), ha brasañ kêr ar vro.

Anv klok Bangkok e taieg eo กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยา มหาดิลกภพ นพรัตน์ราชธานีบุรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยะวิษณุกรรมประสิทธิ์,  Kêr an aeled, kêr vras, ti ar Bouddha emrodez, kêr n'haller ket kemer an doue Indra, kêr-benn vras ar bed kisellet gant nav maen prisius, kêr ereüs, brokus e mell palez ar Roue evel ti en neñv, ren an doue adkemeret korf gantañ, kêr dediet da Indra ha savet gant Vishnukarn  ; unan eus an anviou lec'h hirañ er bed eo. Krouet eo bet an anv-se diwar div yezh indian, ar palieg hag ar sañskriteg.

## Kêrioù gevellet gant Bangkok

C'hwec'h kêr ha tregont o deus skoulmet un emglev gant Bangkok :

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Washington D.C. (19 C'hwevrer 1962)
* Beijing (26 Mae 1993)
* Budapest (20 C'hwevrer 1997)
* Brisbane (7 Mae 1997)
* Moskov (19 Mezheven 1997)
* Sant-Petersbourg (20 Mezheven 1997)
* Manila (24 Mezheven 1997)
* Jakarta (21 Genver 2002)
* Hanoi (25 C'hwevrer 2004)
 | * Vientiane (24 Mae 2004)
* Nursultan (11 Mezheven 2004)
* Chaozhou (23 Du 2005)
* Fukuoka (8 C'hwevrer 2006)
* Seoul (16 Mezheven 2006)
* Guangzhou (13 Du 2009)
* Lausanne (29 Kerzu 2009)
* Busan (14 Meurzh 2011)
* Chonqing (26 Gwengolo 2011)
 | * Ankara (21 Meurzh 2012)
* George Town (5 Ebrel 2012)
* Shanghai (10 Mae 2012)
* Aichi (9 Gouere 2012)
* Shenzhen (10 Gouere 2012)
* Tehran (27 Du 2012)
* Phnom Penh (4 Genver 2013)
* Shandong (7 Gouere 2013)
* Wuhan (20 Du 2013)
 | * Kêr Ho-Chi-Minh (3 Ebrel 2015)
* Lisbon (19 Genver 2016)
* Dalian (19 Gouere 2016)
* Porto (30 Gouere 2016)
* Thừa Thiên-Huế (5 Eost 2016)
* Tianjin (27 C'hwevrer 2017)
* Chengdu (10 Mae 2017)
* Ulaanbaatar (27 Gouere 2017)
* Daegu (17 Eost 2017)
 |
# Bruce Lee

Bruce Lee

den| Reizh pe jener | paotr  |
| Bro ar geodedouriezh | British Hong Kong, Stadoù-Unanet  |
| Bro sport | Stadoù-Unanet  |
| Anv e yezh-vamm an den | Bruce Lee, 李小龍  |
| Anv ganedigezh | 李振藩  |
| Anv-bihan | Bruce, Xiǎolóng  |
| Anv-familh | Lee  |
| Lesanv | 李元鑒  |
| Deiziad ganedigezh | 27 Du 1940  |
| Lec'h ganedigezh | San Francisco Chinese Hospital  |
| Deiziad ar marv | 20 Gouere 1973  |
| Lec'h ar marv | Kowloon Tong  |
| Doare mervel | marv dre zegouezh  |
| Abeg ar marv | cerebral edema  |
| Lec'h douaridigezh | Lake View Cemetery  |
| Tad | Lee Hoi-chuen  |
| Mamm | Grace Ho  |
| Breur pe c'hoar | Phoebe Lee, Agnes Lee, Robert Lee, Peter Lee Jung-sum  |
| Pried | Linda Lee Cadwell  |
| Bugel | Brandon Lee, Shannon Lee  |
| Kar | Barry Pang  |
| Yezh vamm | Yue Chinese  |
| Yezhoù komzet pe skrivet | Yue Chinese, saozneg  |
| Yezh implijet dre skrid | written Cantonese, saozneg  |
| Lec'h orin | Shunde District  |
| Bet war ar studi e | University of Washington, Seattle Central College  |
| Bet studier da | Ip Man, Jeff Corey  |
| Studier | Jesse Glover, Jerry Poteet  |
| Lec'h annez | Hong Kong, San Francisco, Seattle  |
| Deroù ar prantad labour | 1950  |
| Dibenn ar prantad labour | 1973  |
| Relijion pe kredenn | dizoueegezh  |
| Sport | Arzoù emgannañ  |
| Filmadurezh | Bruce Lee filmography  |
| Diazezer | Concord Production Inc.  |
| Prizioù resevet | California Hall of Fame, star on Hollywood Walk of Fame  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Rummad tost | Category:Films directed by Bruce Lee, Category:Bruce Lee filmography, Category:Films produced by Bruce Lee  |

  Eus Wikidata
Bruce Lee e 1973.
**Lee Jun-fan** (sinaeg: 李振藩), ganet d'ar 7 a viz Du 1940 hag aet da Anaon d'an 20 a viz Gouhere 1973, brudet dre e anv micherel **Bruce Lee**, a oa un arzour brezel, aktour, produer filmoù, prederour a orin eus Hong Kong ha stadunanad. Krouet en doa ivez an arz-emgannañ anvet Jeet Kune Do. Lee a oa mab d'ar c'haner opera kantonat Lee Hoi-chuen. En desped d'e varv trumm ez eo chomet brudet evel unan eus brasañ mistri an arzoù-emgannañ en deus bet ul levezon ramzel dre ar bed, met ivez un ikon pop culture eus an XXvet kantved. Lakaet e vez alies diwar e benn en deus sikouret kalz an doare ma oa taolennet tud Azia er filmoù stadunanat.

Bruce Lee gant ar mestr arz-brezel Yip Man war ar Wing Chun.
# Arzoù Emgannañ Istorel European

Pajenn gentañ *Codex Wallerstein* a ziskouez an armoù boas evit ar duvelloù er XVvet kantved. Da skouer ar c'hleze-hir, *longsword*, ar gougleze, ar skoed, an halabardenn, ar goaf, hag ar vazh.
An **Arzoù Emgannañ Istorel Europat** (**AEIE** ; saozneg : HEMA evit *Historical European Martial Arts*) zo arzoù emgannañ eus Europa hag a implij teknikoù eus an amzer-dremenet hag a zo bet ankoueet bremañ.

Ne chom ket kalz roudoù skrivet eus arzoù emgannañ an henamzer klasel, evel gouren Henc'hres pe an emgannoù klezeourion, hogen meur a zornlevr zo evit an arzoù emgannañ eus ar grennamzer, pe an amzerioù modern. Setu perak e vez lakaet ar pouez war ar bloavezhioù 1300 betek 1800 kentoc'h, gant skolioù alaman hag italian o devoa en em ziorroet d'ar c'houlz-se, heuliet gant ar Spagnoled, ar C'hallaoued, ar Saozon hag ar Skosiz o devoa savet skolioù d'o heul er XVIIvet hag en XVIIIvet kantved. Arzoù emgannañ an XIXvet kantved evel ar c'hlezeiataerezh klasel a c'hall bezañ lakaet er rummad AEIE, ha stiloù hengounel ivez evel ar gouren-pobl pe doareoù bazhata.

## Liammoù diavaez

* (en) *Acta Periodica Duellatorum*, ur gazetenn diwar-benn HEMA
* (en) *Meyer Freifechter Guild*
* (en) *A Chronological History of the Martial arts and Combative Sports* 1350–1699 gant Joseph R. Svinth]
* (en) (ru) *Historical European Martial Arts: Studies & Sources*
* (en) HROARR, dielloù pennadoù
* (en) *Wiktenauer*, levraoueg dornlevrioù AEIE
* (en) *AEMMA - Academy of European Medieval Martial Arts*
* (it) *HEMA Italia*
* (ru) HEMA Rusia
# Duvell

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.
Duvell

| Iskevrennad eus | stourm, degouezhioù ar marv  |
| Tachenn vicherel | bretteur  |
| Roll elfennoù | list of duels  |

  Eus Wikidata
*Emgann etre daou varc'heg*, gant Eugène Delacroix (v. 1824), Mirdi al Louvre.
Un **duvell** pe **emgann-daou** zo un emgann etre daou zen.
# Krav-maga

| Krav Maga |
| --- |
|  Daou soudard o pleustriñ krav maga en ur skol harzlammerien israelat, 1955. |
| Doare emgann |
| Krouer | Imi Lichtenfeld |
| Bro orin |  Israel |

Ar **c’hrav-maga** (hebraeg : קְרַב מַגָּע) zo un doare emgann a-dost hebreat hag a bouez war deskadurezh ar barregezhioù emzifenn. Savet eo bet evel reizhiad emzifenn gant lu ha servijoù kelaoua Israel, evit en em zifenn krog-ha-krog ouzh an dagerien.

Gant kalz a servijoù polis ha milourel er bed e vez implijet an hentenn-mañ : gant an FBI, an DEA hag ar Marine Corps er Stadoù-Unanet ; gant ar GIGN, ar RAID hag al Légion Étrangère e Bro-C'hall ; pe gant an SAS er Rouantelezh-Unanet.

Krouet e oa bet gant Imi Lichtenfeld er bloavezhioù 1930 e Tchekoslovakia. Diwar deknikoù emgann-straed eo bet savet, war-lerc’h argadennoù faskour a-enep Yuzevion. Boks, judo, ju-jitsu ha gouren zo mesket en hentenn-mañ.

Tri doare gouren zo : unan implijet gant an arme, unan gant an nerzhioù urzh hag unan digor d’an holl.

Imi Lichtenfeld a oa bet ganet e Budapest e 1910. Gant e dad, un archer brudet, e oa bet awenet. Gounezet en doa kalz a gevezadegoù sport (gouren, boks hag embregerezh-korf). Bodañ a reas meur a c'hourenour evit difenn ar Yuzevion er bloavezhioù 1930 hag e-pad an Eil Brezel-bed.

Diazezet eo teknikoù ar c'hrav-maga war ar buander hag an eeunded, evit bezañ prest ar buanañ posupl ha gant ar muiañ a ziogel.

## Aozadurioù pennañ

Abaoe marv Imi Lichtenfeld, ez eus bet krouet meur a gevread en Europa hag er bed a-bezh.

Richard Douieb e 2018
E 1997 eo bet krouet Kevread europat krav-maga gant Richard Douieb. Staliet eo ar c'hevread e Bro-C'hall, gant ar pal respont d'ur goulenn brasoc'h-brasañ e Bro-C'hall hag er peurrest eus Europa, hag ivez evit stummañ ar gelennerien a-zoare.

## Notennoù ha daveoù
# Meurvor Habask

Meurvor Habask

meurvor| Rann eus | meurvor ar bed, Douar  |
| Stad | talvoud ebet  |
| E tiriad | Dourioù etrebroadel  |
| Lec'hiadur | Douar  |
| Daveennoù douaroniel | 0°0′0″N 160°0′0″W  |
| Kenurzhiennoù al lec'h pellañ er reter | 55°57′0″S 67°15′0″W  |
| Kenurzhiennoù al lec'h pellañ en norzh | 58°12′59″N 169°0′0″W  |
| Kenurzhiennoù al lec'h pellañ er su | 60°0′0″S 125°0′0″W  |
| Kenurzhiennoù al lec'h pellañ er c'hornôg | 0°53′30″S 128°41′35″E  |
| Lowest point | Challenger Deep  |
| A zo stok ouzh | Meurvor Indez  |
| Tikedenn Stack Exchange |   |

  Eus Wikidata
Ar Meurvor Habask (kartenn saoznek)
Ar **Meurvor Habask** (Latin *Mare Pacificum*, un anv roet gant an ergerzher portugalat Fernan Magalhaes) eo an tolzennad dour brasañ er bed. Stumm ur c'helc'h en deus ar meurvor-se dre vras. Goleiñ a ra un drederenn eus gorread ar Voul-zouar gant e 179,7 milion km². Eus an Norzh betek ar Su ez eus war-dro 15.500 km eus Mor Bering e takad an Arktika betek Mor Ross en Antarktika.

Lod eus an douaroniourien a lavar ez eus ur meurvor trobolel, anvet Meurvor ar Su en-dro da Antarktika ha ne vefe ket ul lodenn eus ar meurvorioù all.
Ledander hirañ ar Meurvor Habask a vez kavet war-dro 5° N ledred, e-lec'h ma tizh 19 800 km eus strizh-mor Malaka en Indonezia betek aod Kolombia. E foz Mariana emañ al lec'h gant an donder brasañ er bed, da lavaret eo 10 911 m.

War-dro 25 000 enezenn zo bet kontet er Meurvor Habask (muioc'h eget e-barzh an holl vorioù all asambles) hag an darn vuiañ anezho er Su d'ar c'heheder.

War marzhoù ar C'hornôg e kaver morioù bihan enklozet etre enezegoù bras : Mor Sulawesi, Mor Koural, Mor Sina ar Reter, Mor Japan, Mor Sina ar Su, Mor Sulu, Mor Tasman hag ar Mor Melen. Strizh-mor Malaka a zo un harz etre ar Meurvor Habask ha Meurvor Indez koulz ha Tremen Drake ha strizh-mor Magalhaes a zo dorioù d'ar Meurvor atlantel.

## Porzhioù

* Acapulco (Mec'hiko)
* Anchorage (Stadoù-Unanet)
* Auckland (Zeland Nevez)
* Brisbane (Aostralia)
* Buenaventura (Kolombia)
* Callao (Perou)
* Guayaquil (Ecuador)
* Hong Kong (Hong Kong (Sina))
* Honolulu (Stadoù-Unanet)
* Kobe (Japan)
* Long Beach (Stadoù-Unanet)
* Los Angeles (Stadoù-Unanet)
* Kêr-Banama (Panama)
* Pearl Harbor, (Hawaii)
* Portland (Oregon) (Stadoù-Unanet)
* Prince Rupert (Kanada)
* San Diego (Stadoù-Unanet)
* San Francisco (Stadoù-Unanet)
* Sapporo (Japan)
* Seattle (Stadoù-Unanet)
* Shanghai (Sina)
* Sydney (Aostralia)
* Taipei (Republik Sina(Taiwan))
* Vancouver (Kanada)
* Victoria (Kanada)
* Vladivostok (Rusia)
* Yokohama (Japan)

## Liammoù diavaez

* EPIC Pacific Ocean Data Collection Viewable on-line collection of observational data
* NOAA In-situ Ocean Data Viewer Plot and download ocean observations
* Map South Pacific
* NOAA Ocean Surface Current Analyses - Realtime (OSCAR) Near-realtime Pacific Ocean Surface Currents derived from satellite altimeter and scatterometer data
* NOAA PMEL Argo profiling floats Realtime Pacific Ocean data
* NOAA TAO El Nino data Realtime Pacific Ocean El NIno buoy data
* South Pacific Organizer
# Azia ar gevred

Azia ar Gevred er bed
Broioù Azia ar Gevred
**Azia ar Gevred**, pe **Gevredazia** ([ge'vre:da'zi:a]), eo ar rannved a zo e gevred Azia, da lavarout eo er reter da Indez hag er su da Sina.

## Istor

N'eo ket gwall gozh an anv-mañ. Dont a ra war wel e 1943 pa oa krouet ar *South East Asia Command* pe *SEAC*, e-pad an Eil Brezel Bed da gemer e karg holl an oberatadennoù renet gant armeoù ar gevredidi er c'hornad-se, o reiñ ur stumm fetis da gomandamant unvan an armeoù amerikan, aostralian, breizhveuriat hag izelvroat dindan ur jeneral breizhveuriat. Pal ar gevredidi a oa kemer en-dro an Indez izelvroat (hiziv en Indonezia) ha Malaysia saoz.

## Douaroniezh

Lakaat a reer ar broioù-mañ e-barzh:

* Brunei;
* Kambodja;
* Indonezia;
* Laos;
* Malaysia;
* Myanmar (Birmania);
* Filipinez;
* Singapour;
* Thailand;
* Timor ar Reter;
* Viêt Nam.

## Relijionoù

## Pennadoù kar

* Kevredigezh Broadoù Gevred Azia (ASEAN)

## Notennoù