Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Takad kêrel

takad kêrel

| Iskevrennad eus | lec'h poblet  |
| Dezverket dre | kêrelezh  |
| Enebet ouzh | takad war ar maez  |

  Eus Wikidata
Un **takad kêrel** pe kêr a vez graet eus un dachenn annez denel gant ur stankted ar boblañs uhel ha danframmoù pe un endro savadurioù. An takadoù kêrel a zo deuet gant ar c'hêriekadur, hag ar skiantourien a rummata anezho evel kêrioù, tolpad-kêrioù ha bannlevioù. Er c'hersavouriezh, an droienn "takad kêrel" a vez implijet en un doare enebet d'ar maezioù lec'h ma vez kêriadennoù ha pennkêrioù. E tachenn ar sokiologiezh kêrel pe denoniezh kêrel, eo implijet alies an droienn evel enebet ouzh an en-dro naturel.

Diorroadur ar c'hentañ takadoù kêrel e-kerzh an dispac'h kêrel eus ar IVe milved kt JK en doa roet ganedigezh sevenadurezhioù denel ha goude-se d'ar gêraozouriezh, gant oberezhioù denel evel korvoerezh an danvezioù krai o tegas levezon mab-den war an endro.

## Notennoù ha daveennoù
# Portugaleg

| Portugaleg (*português*)

---

 |
| --- |
| Perzhioù |
| Komzet e : | Portugal, Brazil, Angola, Timor Lorosae, Ginea-Bissau, Macau, Mozambik, São Tomé ha Príncipe, Kab Glas, ha meur a vro all |
| Komzet gant : | 218 000 000 |
| Renkadur : | 6 |
| Familh-yezh : | Yezhoù Indezeuropek
* Yezhoù italek
	+ Yezhoù romanek
		- Yezhoù iberek-romanek
			* **Portugaleg**
 |
| Statud ofisiel |
| Yezh ofisiel e : | Portugal, Unaniezh Europa, Brazil, Angola, Timor Lorosae, Ginea-Bissau, Macau, Mozambik, São Tomé ha Príncipe, Kab Glas, Macao |
| Akademiezh : | Instituto Internacional de Língua Portuguesa |
|  |
| Kodoù ar yezh |
| ISO 639-1 | pt |
| ISO 639-2 | por |
| ISO 639-3 |  |
| Kod SIL | POR |
| Sellit ivez ouzh ar pennad Yezh. |

Ur yezh romanek eo ar **portugaleg** ganet diwar distagadur poblek al latin e gwalarn al ledenez iberek da heul donedigezh ar Romaned adal an IIIe kantved kt JK. Levezonet e voe gant ar pobloù germanek etre ar Vvet hag an VIIIvet kantved goude JK.

Gant an XIvet kantved ha penn kentañ ar *Reconquista*, emled ar gristenien diwar-goust ar vuzulmaned, e teuas ar galizeg-portugaleg da vezañ ur yezh lennegel e norzh Portugal hag e Galiza.

A-feur m’en em ledas ar gristenien betek ar Su e voe levezonet ar yezh gant an arabeg ivez.

Daoust d’ar yezh semitek-se bezañ laosket roudoù stank e portugaleg, n’int ket ken niverus hag ar re testeniekaet e spagnoleg. Preizhet e voe Faro (kêr eus rannvro Algarve, e Su Portugal) gant Portugaliz 243 bloaz a-raok Granada gant ar Spagnoled. Tamm-ha-tamm e krogas ar portugaleg d’en em ziforc’hañ diouzh ar galizeg.

Pellaat a reas c’hoazh gant dizalc’hidigezh Portugal e 1185, argasadenn an Arabed ha drouziwezh ar Gastilhaned tra ma chome Galiza dindan gallout Rouantelezh Kastilha.

Etre ar XIVvet kantved hag ar XVIvet kantved dreist-holl e voe savet impalaeriezh Portugal en Afrika, Amerika hag en Azia. Mont a reas Bartolomeu Dias, Vasco da Gama, Pedro Álvares Cabral, Fernão de Magalhães (Magellan)... war morioù ar bed. Dont a reas ar portugaleg da vezañ ur genyezh betek Japan.

Takad ar portugaleg dre ar bed hiziv
A-drugarez da yezherien Brazil dreist-holl eo deuet ar portugaleg da vezañ an 3de yezh europek muiañ komzet goude ar saozneg hag ar spagnoleg hag an 8vet er bed a-bezh, gant ouzhpenn 200 milion a yezherien hiziv an deiz. Yezh ofisiel 8 stad eo : Angola, Brazil, Kab Glas, Ginea-Bissau, Mozambik, Portugal, São Tomé ha Príncipe ha Timor Lorosae.

Mont a reont d’ober ar *Comunidade dos Países de Língua Portuguesa* (Kumuniezh ar broioù portugalek) a zo he fal skignañ ar portugaleg ha broudañ an dud d’e zeskiñ. Pinvidik eo al lennegezh portugalek ha niverus eo ar skrivagnerien, e Portugal hag e Brazil dreist-holl.

## Gwelet ivez

* Portugal
* Brazil
* Galizeg

## Liammoù diavaez

* *Ethnologue*
* *Instituto Camões*
* Geriadurioù portugaleg
* Kentelioù portugaleg
# São Paulo (stad)

**Stad São Paulo**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Banniel Stad São Paulo | Ardamezioù São Paulo |

 |
|  |
| Lec'h ar stad e Brazil |
| **Bro** |  Brazil |
| **Kêr-benn** | São Paulo |
| **Kêr vrasañ** | São Paulo |
| **Rannvro** | Sudeste |
| **Gorread** | 248 808,8 km² |
| **Poblañs**   - Hollad   - Stankter |  41 252 160 (2010) 166,32 ann./km² |
| **MDD** (2007) | 0,833 – uhel |
| **Gwerzhid-eur** | UTC-3 |
| **Kod ISO 3166-2:BR** | BR-SP |

**Stad São Paulo** (*Estado de São Paulo* e portugaleg) zo unan eus ar 27 unanenn gevreadel a zo e Brazil. E gevred ar vro emañ hag en-dro dezhi emañ stadoù Minas Gerais en norzh, Rio de Janeiro er biz, Paraná er su, Mato Grosso do Sul er c'hornôg, hag ar Meurvor Atlantel er gevred. Kêr São Paulo eo he c'hêr-benn, hag ar stad pobletañ ha pinvidikañ eus Brazil a zo anezhi.

## Gwelet ivez

* Listenn kumunioù São Paulo

## Liammoù diavaez

* (pt) Lec'hienn ofisiel gouarnamant stad São Paulo