# Treuzlizherennadur ar gresianeg

Amañ e kaver un nebeud reizhiadoù bet ijinet hag implijet evit treuzlizherennañ ar gresianeg oc'h implijout lizherennoù al lizherenneg latin. Kinnig a reer ivez da heul ur reizhiad evit treuzlizherennañ ha brezhonekaat anvioù pe gerioù gresianek.

ISO 843: reizhiad etrebroadel evit romanekaat ar gresianeg.

N'eo ket aes goût betek pelec'h mont pa vezer o vrezhonekaat un anv gresianek diazezet pe war an treuzlizherennadur rik pe war an treuzskrivadur. Luzietoc'h c'hoazh e teu da vezañ pa vez kaoz eus anvioù gante ur stumm pe meur a stumm hengounel e brezhoneg.

Skwerioù:

**Gresianeg**:
1. Γεώργιος Χατζανέστης
2. Ντανιελα Ελευθεράκη
3.a-vremañ: Αθήνα (henc'hresianeg: Ἀθῆναι; Athenai)
4. Ελληνική Δημοκρατία
5. Ευαγγέλιο
6. Ελευθερία
**Treuzlizherennadur**:
1. Geōrgios Khatzanestes
2. Ntaniela Eleutherake
3. Athína; LFE /a'θina/ (Athenai)
4. Ellēnikē Dhēmokratia
5. Euaggelio
6. eleutheria
**Treuzskrivadur**:
1. Yoryios Khatzanestis
2. Danyela Eleftheraki
3. Athina pe Atina (Athenai)
4. Elliniki Dimokratia
5. Evangelio
6. eleftheria
**Damvrezhonekadur**:
1. Giorgios C'hatzanestis
2. Daniela Eleftheraki
3. Atina (diwar ar gresianeg a-vremañ) pe Atena (diwar an henc'hresianeg)
4. (troidigezh) Republik Hellenek
5. - (gwrizienn *evangel-* ?)
elefteria (anv)
**Brezhonekadur leun**:
1. Yoryios C'hatzanestis
2. Daniela Elefteraki
3. Aten (diwar an henc'hresianeg)
4. (troidigezh) Republik Gres
5. (troidigezh) aviel
6. (troidigezh) frankiz

| Gresianeg | Hengounel | Skiantel | ISO 843 | ABU | Brezhonekadur |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Henc'hresianeg | Gresianeg a-vremañ |
| α | [a] [aː] *a* | *a* | [a] *a* | *a* | *a* |
| β | [b] *b* | *b* | [v] *v* | *v* | *b* (hen) *v* (bremañ) |
| γ | [g] *g* | *g* | ʝ dirak [e̞] hag [i];
[ɣ] a-hendall *y*, *g*1 || *g* || *g* (hen); *g*,*y* (bremañ) |
| δ | [d] *d* | *d* | [ð] *dh*, d2 | *d* | *d* (hen); *dh* pe *d* (bremañ) |
| ε | [e] *e* | *e* | [e̞] *e* | *e* | *e* |
| ζ | [zd] war-lerc'h [zː] *z* | z, zd | [z] *z* | *z* | *z* |
| η | [ɛː] *e* | ē | [i] *i* | *ē* | *e* (hen); *i* (bremañ) |
| θ | [tʰ] *th* | *th* | [θ] *th* | *th* | *th* (hen); *t* pe *th* (bremañ) |
| ι | [i] [iː] *i* | *i* | [i], [j] *i* | *i* | *i* |
| κ | [k] *c* | *k* | [c] dirak [e̞] hag [i];
[k] a-hendall *k* || *k* || *k* |
| λ | [l] *l* | *l* | [l] *l* | *l* | *l* |
| μ | [m] *m* | *m* | [m] *m* | *m* | *m* |
| ν | [n] *n* | *n* | [n] *n* | *n* | *n* |
| ξ | [ks] *x* | *x* | [ks] *x* | *x* | *x* (hen); *ks* (bremañ) |
| ο | [o] *o* | *o* | [o̞] *o* | *o* | *o* |
| π | [p] *p* | *p* | [p] *p* | *p* | *p* |
| ρ | [r], [r̥] *r, rh*3 | *r* | [ɾ] *r* | r | *r* |
| σ ς | [s] *s* | *s* | [s] *s*3 | *s* | *s* |
| τ | [t] *t* | *t* | [t] *t* | t | *t* |
| υ | [u] [uː], war-lerc'h [y] [yː] *y* | *u* | [i] *i* | *y* | *u* (hen); *i* (bremañ) |
| φ | [pʰ] *ph* | *ph* | [f] *f* | *f* | *ph* (hen); *f* (bremañ) |
| χ | [kʰ] *ch* | *ch* | [ç] dirak [e̞] hag [i];
[x] a-hendall *kh* || *ch* || *kh* (hen); *c'h* (bremañ) |
| ψ | [ps] *ps* | *ps* | [ps] *ps* | *ps* | *ps* |
| ω | [ɔː] *o* | ō | [o̞] *o* | *ō* | *o* |
| Digrammoù vogalennek |
| αι | [aɪ] *ae*, *e* | *ai* | [e̞] *e* | - | *ai* (hen); *e* (bremañ) |
| αυ | [aʊ] *au* | *au* | *av* | - | *au* (hen); *av*5, *af*6 (bremañ) |
| ει | [eɪ] *i* | *ei* | [i] *i* | - | *ei* (hen); *i* (bremañ) |
| ευ | [eʊ] *eu* | *eu* | *ev* | - | *eu* (hen); *ev*5, *ef*6 (bremañ) |
| ηυ | [ɛːʊ] *eu* | ēu | *iv* | - | *hy*, *hu* (hen); *iv*5, *if*6 (bremañ) |
| οι | [oɪ] *oe*, *e* | *oi* | [i] *i* | - | *oi* (hen); *i* (bremañ) |
| ου | [oʊ], [oː]*u* | *ou* | [u] *u* | - | *ou* pe *oy* (hen); *ou* (bremañ) |
| υι | [yɪ] *ui* | *ui* | [i] *i* | - | *yi* |
| Digrammoù kensonennek |
| γγ | [ŋg] *ng* | *ng* | [ŋg] el live yezh uhel (palatalizet > [ŋɟ] dirak [e̞] hag [i]), met alies distaget [g] (palatalizet > [ɟ] dirak [e̞] hag [i]); distaget e vez [ŋɣ] a-wechoù ivez (palatalizet > [ŋʝ] dirak [e̞]) | - | *ng* |
| γξ | [ŋks] *nx* | *nx* | *nx* | - | *gx* |
| γκ | [ŋk] *nc* | *nk* | [g] e penn-kentañ ur ger (palatalizet > [ɟ] dirak [e̞] hag [i]);
[ŋg] a-hendall (palatalizet > [ŋɟ] dirak [e̞] hag [i]),
met alies distaget [g] (palatalizet > [ɟ] dirak [e̞] || - ||*nk* (hen); *g*7, *ng*8 (bremañ) |
| γχ | [ŋx] *nch* | *nch* | [ŋç] dirak [e̞] hag [i];
[ŋx] a-hendall *nkh* || - || *nc'h* |
| μπ | [mp] mp | mp | [b]; [mp] *b*7, *mp*8 | - | mp (hen); *b*7, *mp*8 (bremañ) |
| ντ | [nt] *nt* | *nt* | [d], [nd] *d*7, *nd*8 | - | *nt* (hen); *d*7, *nd*8 (bremañ) |
| Sinoù diakritek |
|  ̔ | h9 | h9 | dre c'hwezhañ |
|  ̓ | hini ebet | hini ebet | kompez |
|  ͅ | i? | i? | iota isskrivet10 |
| Lizherennoù dizimplijet |
| ϝ fau | w brezhonekadur: *w* |
| ϛ stigma | st brezhonekadur: *st* |
| ͱ heta | h brezhonekadur: *h* |
| ϻ san | s, ś brezhonekadur: *$* |
| ϸ sho | sh [ʃ] brezhonekadur: *ch* |
| ϙ qoppa | q ([kʷ]) brezhonekadur: *kw* |
| ͳ sampi | [ss], [ks] brezhonekadur: *s* |

Notennoù:

1. dirak αι, ε, ει, η, ι, οι, υ, υι.
2. etre ν ha ρ.
3. a-wechoù kvellet etre vogalennoù (d.s. Lari*ss*a).
4. dirak β, γ, δ, ζ, λ, μ, ν, ρ ha vogalennoù.
5. dirak θ, κ, ξ, π, σ, τ, φ, χ, ψ hag e diwezh ur ger.
6. e penn-kentañ ur ger.
7. e-kreiz ur ger.
8. war ur vogalenn: *h* dirak ur vogalenn; war ρ: *rh*.
9. dindan vogalennoù hir.
10. nemet pa vez un trema (**¨** ) war an eil vogalenn

### Taolennoù kodoù Unicode

#### Gresianeg ha kopteg

|   | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 0370 |   |   |   |   | ʹ | ͵ |   |   |   |   | ͺ |   |   |   | ; |   |
| 0380 |   |   |   |   | ΄ | ΅ | Ά | • | Έ | Ή | Ί |   | Ό |   | Ύ | Ώ |
| 0390 | ΐ | Α | Β | Γ | Δ | Ε | Ζ | Η | Θ | Ι | Κ | Λ | Μ | Ν | Ξ | Ο |
| 03A0 | Π | Ρ |   | Σ | Τ | Υ | Φ | Χ | Ψ | Ω | Ϊ | Ϋ | ά | έ | ή | ί |
| 03B0 | ΰ | α | β | γ | δ | ε | ζ | η | θ | ι | κ | λ | μ | ν | ξ | ο |
| 03C0 | π | ρ | ς | σ | τ | υ | φ | χ | ψ | ω | ϊ | ϋ | ό | ύ | ώ |   |
| 03D0 | ϐ | ϑ | ϒ | ϓ | ϔ | ϕ | ϖ | ϗ | Ϙ | ϙ | Ϛ | ϛ | Ϝ | ϝ | Ϟ | ϟ |
| 03E0 | Ϡ | ϡ | *(lizherennoù kopteg amañ)* |
| 03F0 | ϰ | ϱ | ϲ | ϳ | ϴ | ϵ | ϶ | Ϸ | ϸ | Ϲ | Ϻ | ϻ | ϼ | Ͻ | Ͼ | Ͽ |

#### Lizherennoù gresianek ouzhpennn (lizherennoù listonek raksavet)

|   | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1F00 | ἀ | ἁ | ἂ | ἃ | ἄ | ἅ | ἆ | ἇ | Ἀ | Ἁ | Ἂ | Ἃ | Ἄ | Ἅ | Ἆ | Ἇ |
| 1F10 | ἐ | ἑ | ἒ | ἓ | ἔ | ἕ |   |   | Ἐ | Ἑ | Ἒ | Ἓ | Ἔ | Ἕ |   |   |
| 1F20 | ἠ | ἡ | ἢ | ἣ | ἤ | ἥ | ἦ | ἧ | Ἠ | Ἡ | Ἢ | Ἣ | Ἤ | Ἥ | Ἦ | Ἧ |
| 1F30 | ἰ | ἱ | ἲ | ἳ | ἴ | ἵ | ἶ | ἷ | Ἰ | Ἱ | Ἲ | Ἳ | Ἴ | Ἵ | Ἶ | Ἷ |
| 1F40 | ὀ | ὁ | ὂ | ὃ | ὄ | ὅ |   |   | Ὀ | Ὁ | Ὂ | Ὃ | Ὄ | Ὅ |   |   |
| 1F50 | ὐ | ὑ | ὒ | ὓ | ὔ | ὕ | ὖ | ὗ |   | Ὑ |   | Ὓ |   | Ὕ |   | Ὗ |
| 1F60 | ὠ | ὡ | ὢ | ὣ | ὤ | ὥ | ὦ | ὧ | Ὠ | Ὡ | Ὢ | Ὣ | Ὤ | Ὥ | Ὦ | Ὧ |
| 1F70 | ὰ | ά | ὲ | έ | ὴ | ή | ὶ | ί | ὸ | ό | ὺ | ύ | ὼ | ώ |   |   |
| 1F80 | ᾀ | ᾁ | ᾂ | ᾃ | ᾄ | ᾅ | ᾆ | ᾇ | ᾈ | ᾉ | ᾊ | ᾋ | ᾌ | ᾍ | ᾎ | ᾏ |
| 1F90 | ᾐ | ᾑ | ᾒ | ᾓ | ᾔ | ᾕ | ᾖ | ᾗ | ᾘ | ᾙ | ᾚ | ᾛ | ᾜ | ᾝ | ᾞ | ᾟ |
| 1FA0 | ᾠ | ᾡ | ᾢ | ᾣ | ᾤ | ᾥ | ᾦ | ᾧ | ᾨ | ᾩ | ᾪ | ᾫ | ᾬ | ᾭ | ᾮ | ᾯ |
| 1FB0 | ᾰ | ᾱ | ᾲ | ᾳ | ᾴ |   | ᾶ | ᾷ | Ᾰ | Ᾱ | Ὰ | Ά | ᾼ | ᾽ | ι | ᾿ |
| 1FC0 | ῀ | ῁ | ῂ | ῃ | ῄ |   | ῆ | ῇ | Ὲ | Έ | Ὴ | Ή | ῌ | ῍ | ῎ | ῏ |
| 1FD0 | ῐ | ῑ | ῒ | ΐ |   |   | ῖ | ῗ | Ῐ | Ῑ | Ὶ | Ί |   | ῝ | ῞ | ῟ |
| 1FE0 | ῠ | ῡ | ῢ | ΰ | ῤ | ῥ | ῦ | ῧ | Ῠ | Ῡ | Ὺ | Ύ | Ῥ | ῭ | ΅ | ` |
| 1FF0 |   |   | ῲ | ῳ | ῴ |   | ῶ | ῷ | Ὸ | Ό | Ὼ | Ώ | ῼ | ´ | ῾ |   |

## Gwelit ivez

* Gresianeg
* Lizherenneg ar gresianeg
* Treuzlizherennadur
* Treuzskrivadur
* Romanekadur

## Liammoù diavaez

* (en) Lech'ienn gant meur a daolenn e stumm pdf evit treuzlizherennañ ha romanekaat doareoù-skrivañ nann-latinek
* (en) Kevrenn-labour ABU war ar reizhiadoù romanekaat.
* (en) *Omniglot*