Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Maracas

Maracas a c'hiz kozh
Ar **maracas** (ger spagnolek lies) a zo ur benveg-seniñ eus Amerika Latin, anezhe div voull gleuz e penn un troadig d'o derc'hel e pep a zorn ha d'o hejañ. Graet e vezont gant koad, pe lêr peurvuiañ, met e mezell (pe plastik) ivez bremañ zoken.

E-barzh e vez lakaet tammoù gwer pe greun, riz ivez a-wechoù, d'ober trouz.
Implijet e vezont e Venezuela, e Kuba, e Puerto Rico da skouer.

## Pijao

 Maraca Pijao
Un doare maraca zo anvet *maraca pijao*, peogwir e teu eus ar bobl Pijao e Colombia. Un tamm brank kleuz eo, lakaet greun enni, ha stouvet en daou benn, hag a vez hejet gant ar soner.

## Gwelout ivez

* ar fleüter kuban Orlando Valle, lesanvet *Orlando "Maraca" Valle*.

## Kolombia

Maracas a vez da son cumbia.

## Venezuela

## Yezh

### Chile

Ouzhpenn eus ar benveg, eo eus ar gisti e vez lavaret maracas.

### Uruguay

En Uruguay e vez graet an anv maracas eus ar binvioù-seniñ hag eus ar baotretaerien.

## Liamm diavaez

* Maracas eus Venezuela
* YouTube: Hector Lavoe o son gant ar maracas
# Skol

*Evit implijoù all, gwelet Skol (disheñvelout).*

---

skol

ambiguous Wikidata item, perzh douaroniel| Iskevrennad eus | ensavadur deskadurezh, aozadur deskadurezh  |
| SRGB color hex triplet | 8B4513  |
| Dezverket dre | doare ensavadur deskadurezh, educational stage, educational accreditation  |
| Arvesterien pal | Krennard, bugel  |
| A implij | school building, school facility  |
| Skouer an elfenn | Franklin School, Pomona College  |
| Rummad tost | Category:Songs about school  |
| Arouezenn Unicode | 🏫  |
| Category for the view from the item | Category:Views from school buildings  |

  Eus Wikidata
Albert Anker (1896)
Ar **skol**, pe *ti-skol*, zo un ti ma vez graet skol, ma vez skoliet ha kenteliet, pe kelennet ar vugale.
*Ober skol* zo kement ha deskiñ, kenteliañ, kelenn. Skol a vez graet d'ar vugale, ha d'an dud vras a-wechoù.
*Ar skolioù* a vez lavaret a-wechoù pa gomzer eus an deskadurezh a vez roet en holl skolioù ur vro, eus ar c'henaozadur.

E Breizh e anvezer meur a framm skol :

* ar skolioù-stad, dindan Ministrerezh an Deskadurezh c'hall
* ar *skolioù katolik*, dindan an eskibien
* skolioù Diwan

Skolioù all zo c'hoazh, evel :

* ar *skolioù labour-douar*, dindan Ministrerezh al labour-Douar gall
* ar *skolioù-sonerezh*, dindan ar c'humunioù
* ar *skolioù-meur*

## Skol-vamm

* Ar **skol-vamm** eo ar skol ma tegemerer bugale (merc'hed ha paotred) etre daou ha c'hwec'h vloaz met n'eo ket ret mont dezhi.

## Kentañ derez

* Ar skol etre ar skol-vamm hag ar skolaj, etre ar CP hag ar CM2. Derez kentañ ar skolioù rediet eo.

## Skolaj

* Ensavadur kelenn eil derez etre ar c'hwec'hvet hag an trede klas.

## Lise

* Ensavadur kelenn eil derez ivez a zo e bal klokaat hag astenn ar stummadur roet en ur skolaj e sell eus arnodenn ar vachelouriezh.

## Skol-veur

* Ensavadur kelenn uhel, rannet e kevrennoù, a zo goude an eil derez.
# Manga

**Manga** a zo ur ger a gaver e meur a yezh, hag e lec'hanvadurezh meur a vro.

## Traoù

* *manga* zo ur ger japanek a vez graet eus bannoù-treset

* *manga* zo ur ger tamilek, hag anezhañ e teu ar ger brezhonek mangez;

## Lec'hanvadurezh

* Manga, Burkina Faso
* Manga, Republik Kreizafrika
* Manga, Minas Gerais, e Brazil

hag ivez

* La Manga, e Spagn

## Tud

* Mangas Coloradas (1793?-1863), penn Apache.

## Gwelout ivez

* Mango
# Śiva

| Śiva |
| --- |
|  |
| Un delwenn a ziskouez **Śiva** o veveriañ azezet e *padmāsana*. |
| Familh | Gwreg:Sati
Parvati
Bugale: Ganesh
Kartikeya
Ayyappa
Ashokasundari
Manasa |
| Simboloù | Jata-mukuta (torkad-blev)
Ur groc'henn tigr
Un tamboulin (damaru)
Tridant (trishula)
An trede lagad
An naer (kobra)
Bouc'hall
Antilopenn |
| kemmañ  |

**Śiva** (Devanāgarī : शिव) — a vez skrivet *Shiva* pe *Chiva* a-wezhioù, « ar madoberour, a zoug chañs » — zo un doue a-bouez en Hindouegezh, an distrujer e-touez re an Trimūrti.

## Adkemer er sevenadur

#### C'hoarioù video

* Delwennoù Shiva a adkaver er c'hoari Tomb Raider III : Adventures of Lara Croft. E-kerzh tamm kentañ ar c'hoari Lara a vez o veajiñ dre India hag a ya etrezek un templ gouestlet da Shiva. Ret eo da Lara Croft stourm a-enep delwennoù armet gant 6 sabrenn pep hini ha dindan stummoù gwregel.
* Shiva a zo lakaet war-wel evel ur doue benel er c'hoari Tomb Raider : Underworld, dindan stumm un delwenn ramzel e bro Thailand o reiñ an hent da beurest istor ar c'hoari.
* Er c'hoari Shin Megami Tensei : Shiva a zo ur boss kreñv galvet gant an TMG Building a Shinjuku, dre hanterenn ar "Yantra of Destruction". Shiva a erru gant Nandi, Parvati ha Ganesh.
* Adkavet e vez Shiva en heuliad c'hoarioù Mortal Kombat.
* E Far Cry 4,ez eo ret herzel ouzh delwenn Shiva da vezañ pilet dre un darzhadenn.

## Pennadoù kar

* Parvati
* Ganesh

## Notennoù ha daveennoù
# Jainegezh

Arouez ar jainegezh.
Ar **jainegezh** zo ur relijion savet en Indez er VIvet kantved kent JK gant Jina — pe gant Mahavira hervez an hengoun — da bal dezhi kas an dud d'an *nirvana*.

Savet eo bet gant ur c'hempredad da Vouda, ha klask a ra lakaat mab-den da vont er-maez eus kelc'h an adenkorfadurioù.

Diazezet eo war an doujañs hag an difeulster e-keñver kement boud bev a zo, ha lavaret a ra ez eo an askez an doare gwellañ da dizhout ar pal.

War-dro 6 milion a dud a heuilh an deskadurezh-se ; en India emañ ar pep brasañ anezho.
# Neolitik

|  |
| --- |
| **Oadvezhioù ragistorel** |
| **Holosen** |   La Tène |   | Kentistor |
|   Hallstatt |
| **Oadvezh an houarn** |
|   Diwezh Oadvezh an arem |   |
|   Krennoadvezh an arem |
|   Henoadvezh an arem |
| **Oadvezh an arem** |
|     Kalkoliteg |   |   |
|   Nevezoadvezh ar maen | Ragistor |
| Krennoadvezh ar maen / Epipal. |
| **Pleistosen** |     Henoadvezh diwezhañ ar maen |   |
|     Henoadvezh krenn ar maen |
|     Henoadvezh koshañ ar maen |
|   Henoadvezh ar maen |
| **Oadvezh ar maen** |

**Neolitik** pe **Nevezoadvezh ar Maen** a vez graet eus mare diwezhañ ar Ragistor, a-raok penn-kentañ rik an Istor, a grog gant an Henamzer, pe Oadvezh an Arem.

Diaes eo lakaat harzoù resis d'ar prantad-mañ. Peurvuiañ e vez lavaret ez echu etre ar bloaz 8000 a-raok Jezuz-Krist hag ar bloaz 3000 a-raok Jezuz-Krist.

Ne vern al lec'hioù ar c'hemmoù a oa bet bliv ha don, setu perak e vez lod istorourien o komz eus ur « reveulzi neolitik ». Emled an neolitik a zo bet unan pazenn ha pazenn, gant deiziadoù disheñvel hervez al lec'hioù.

E Breizh e kaver skouerioù a-bouez-bras diwar-benn Nevezoadvezh ar Maen, rak paot eo an dilerc'hioù bet lezet gant tud ar mare-se :

* peulvanoù pe mein-hir, e Karnag da skouer ;
* taolioù-maen pe liac'hvenoù ;
* karnioù, evel hini Barnenez, e Plouezoc'h, tost da Vontroulez, a c'hell bezañ bet savet war-dro 5000 a-raok J.K.

D'ar poent ma krogas an dud da zilezel ar c'hutuilh, ar pesketa hag ar chase evit labourat an douar eo ez eas buan ar c'hemmoù da-heul e dibenn Oadvezh ar Maen.

Nebeut goude kavadenn al labour-douar eo e voe ijinet an doareoù kentañ da skrivañ. Neuze ez echu da vat amzervezh Nevezoadvezh ar Maen, ha hini ar Ragistor da-heul. Neze eo e krog amzervezh ar Hensevenadurezhioù ha pergen re an Henamzer, tro-dro d'ar Mor Kreizdouarel, war-dro 3000 a-raok Jezuz-Krist.

## Daveoù ha notennoù
# Arc'hant (metal)

*Evit implijoù all, gwelet Arc'hant (disheñvelout).*

---

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Argant |  |

 |
| Palladiom – **Argant** – Kadmiom |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Cu **Ag** Au |
Taolenn beriodek |

---

 |
| **Niver atomek** | 47 |
| **Rummad kimiek** | Metaloù ardreuzat |
| **Strollad** | 11 |
| **Trovezh** | 5 |
| **Aozadur elektronek** | [Kr] 4d10 5s1 |
| **Niver oksidadur** | -1, +1 |
| **Tredanleiegezh** | 1,93 |
| **Skin atomek** | 160 - 165 |
| **Tolz atomek** | 107,8682 ± 0,0002 |
|

---

---

 |
|  Ur bailhurenn argant

---

 |
|  |

An **arc'hant**, pe **argant**, a zo un elfenn gimiek hag ur metal. **47** eo e niver atomek hag **Ag** e arouez.

## Notennoù

| Kimiezh | Elfennoù kimiek |
| --- |
|

Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anv •
Taolenn beriodek
Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok
 |
| Dmitriy Mendeleyev • Ernest Rutherford |
# Sant Kristof

*Ur pennad Kristof zo ivez.*
Sant Kristof, hervez Claude Bassot, 1607
**Kristof** (henc'hresianeg Χριστόφορος / Kristoforos, "an hini a zoug ar C'hrist"), pe **Kristof Likia**, a zo ur sant kristen a vije bet merzheriet dindan an impalaer roman Decius (ren 249–251) pe dindan Maximinus II Daia (ren 308–313).

Dizemglev zo etre ar gristenien diwar-benn e orin, ma kred lod e oa ur sant mojennel anezhañ. Kemmesket e vefe e anv ha hini sant Menas (pe *Minas, Mina, Mena, Mennas*) (285 – war-dro 309), soudard roman ha merzher eus lezioù ar stêr Nil, en Egipt.

## Ar vojenn

## Yezhoù all

* *Christoffr, Cristor*, e kembraeg.

## Rimadelloù kembraek

E kembraeg ez eus meur a rimadell diwar e benn :

      **Sain Cristor** sy 'n y croesty
A droes ei fraich dros Huw fry,
Dwylaw Bawl yn dal ei ben
Drwy donnau, Pedr a Dwynwen.
Sant Kristoc'h a zo er c'hroesti
...
Daou zorn Paol o terc'hel e benn
dre an tonnoù, Pêr ha Dwynwen.
Eus *Moliant i Huw Lewys ap Llywelyn o Brysaeddfed pan fu bron â boddi*, gant Guto'r Glyn (war-dro 1412 – war-dro 1493).

Bepred gant Guto'r Glyn, ar gerioù-mañ:

**Sain Cristoffr** a fu’n offrwm
Yn dwyn Crist megis dyn crwm.
An daou stumm (*Christoffr, Cristor*) a veze implijet eta er Grennamzer.

## Sant penn-ki

Hervez an eskob alaman Walter Speyer e oa ur ramz penn-ki, hag a harzhe hag a zebre kig an dud. Ha Kristof un deiz d'en em gavout gant ar Mabig Jezuz

* Ar sant gant ur penn ki, damheñvel ouzh doueed Egipt
* Ikonenn
* Skeudenn rus, XVIIIvet kantved
* Skeudenn rus, XIXvet kantved

## Skeudennoù

* En iliz-veur Köln, 1470
* Gant Hieronymus Bosch, 1490-1505 (Rotterdam, Museum Boijmans Van Beuningen)
* Koadengravadur, 1423
* En iliz Rövershagen

## Lec'hioù

* San Cristoforo, en Italia
# Abraham Govaerts

Gwerc'hez gant he bugel
**Abraham Govaerts**, bet badezet d'an 30 a viz Eost 1589 en Antwerpen hag aet da Anaon er memes kêr d'an 9 a viz Gwengolo 1626, a oa ul livour flamank, brudet en abeg d'ar gweledvaoù a voe livet gantañ.

Gant Jan Brueghel gozh eo e teskas e vicher. E 1607 e voe degemeret e kour Antwerpen, eno e voe dean, hag e-touez e skolidi e voe Frans Snyders. Pa varvas **Govaerts** e laoskas war e lerc'h meur a oberenn diechu hag a voe klokaet gant A. II Francken, Frans Francken (II), Jasper van der Lanen ha Hans III Jordaens. E oberennoù deiziet a savas etre 1612 ha 1626.
Er penn-kentañ e voe levezonet gant oberennoù Gillis van Coninxloo. Goude-se e savas oberennoù heñvel ouzh re Jan Brueghel gozh, koulz a-fet dodennoù hag a-fet doare da livañ.
# Sevelouriezh

Ar **sevelouriezh** a zo ul luskad arzoù bet diwanet e Rusia e penn-kentañ an XXvet kantved, asambles gant luskad an dreistelouriezh. Ur manifesto a voe embannet e 1922, *Sevelourien* e ditl.
Krouer ar sevelouriezh eo Vladimir Tatlin. El luskad-se e kaver ivez Naum Gabo, Anton Pevsner, Kasimir Malevitch, Vladimir Choukhov, Alexandre Rodtchenko, ha Lazar Markovich Lissitzky.

## Pennaennoù al luskad

Hervez reolennoù ar sevelouriezh ez eo an egor diazezet war ar ventoniezh (goude damkan ar C’hubo dazontour), hag ar reolennoù-se a dalvez evit a sell ouzh ar c’hizellañ, an design hag ar savouriezh. Neuze e teu da vezañ ar marc’h-koad da livañ da vezañ didalvez, hag eo koulz lavaret marv an arz. Rak ar fed krouiñ a ranker kavout er produiñ. Unan eus pennaennoù ar sevelouriezh a oa braventez ar Mekanik, traoù bed ar greanterezh, hag an tremen eus an aozañ d’ar sevel.
Al luskad sevelouriezh en deus levezonet kelennadurezh ha damkanoù savouriezh ar Bauhaus (1919-1933) ha luskad an arz sinetek. Oberenn vrudetañ hag arouezusañ ar sevelouriezh eo ar Raktres evit ur Monumant da enoriñ an Trede Etrevroadel, gant Vladimir Tatlin.

## Arzourien sevelour

* Ella Bergmann-Michel - (1896-1971)
* Norman Carlberg, kizeller (1928 - )
* Carlos Catasse - (1944-)
* Theo Constanté - (1934-)
* Avgust Černigoj - (1898-1985)
* Burgoyne A. Diller - (1906 - 1965)
* Sergei Eisenstein- filmaozour (1898-1948)
* John Ernest - (1922-1994)
* Naum Gabo - (1890-1977)
* Moisei Ginzburg, savour (1892-1946)
* Don Gummer - kizeller (1946-)
* Erwin Hauer - (1926- )
* Gustav Klutsis - (1895-1938)
* El Lissitzky - (1890-1941)
* Ivan Leonidov - savour (1902-1959)
* Peter Lowe - (1938-)
* Louis Lozowick - (1892-1973)
* Berthold Lubetkin - savour (1901-1990)
* Estuardo Maldonado - (1930-)
* Kenneth Martin - (1905-1984)
* Vsevolod Meyerhold - rener c'hoariva(1874-1940)
* Vladimir Mayakovsky - barzh, livour, designer ha skrivagner pezhioù-c'hoari (1893-1930)
* Konstantin Melnikov - (1890-1974)
* Vadim Meller - savour(1884-1962)
* John McHale - (1922-1978)
* László Moholy-Nagy - (1895-1946)
* Josef Müller-Brockmann - designer (1914-1996)
* Tomoyoshi Murayama - (1901-1977)
* Victor Pasmore - (1908-1998)
* Antoine Pevsner - (1886-1962)
* Lyubov Popova - (1889-1924)
* Aleksandr Rodchenko - (1891-1956)
* Oskar Schlemmer - (1888-1943)
* Manuel Rendón Seminario - (1894-1982)
* Vladimir Shukhov - savour (1853-1939)
* Georgii and Vladimir Stenberg - designerien skritelloù ha kizellerien (1900-1933, 1899-1982)
* Varvara Stepanova - (1894-1958)
* Enrique Tábara - (1930)
* Vladimir Tatlin - (1885-1953)
* Joaquin Torres Garcia - (1874-1949)
* Vasiliy Yermilov - (1894-1967)
* Dziga Vertov - filmaozour(1896-1954)
* Alexander Vesnin - savour, livour ha designer (1883-1957)
* Aníbal Villacís - (1927)
* Oswaldo Viteri - (1931)
* Alojz Klimo - (1922-2000)

## Brezhonekaet

* Gant Ofis ar Brezhoneg eo bet troet gant savadurelouriezh, ha savadurelour evit a sell ouzh an arzourien. Konstruktivegezh a zo bet kinniget ivez, diwar kinnigoù Roparz Hemon a-zivout ar gerioù etrevroadel.
# Sigismund III Vasa

Sigismund Vasa, roue Pologn ha Roue Sveden, poltredet gant Rubens.
Sigismund Vasa, roue Pologn ha Roue Sveden, poltredet gant Rubens.
 Katarzyna Jagiellonka, pe Katarina Jagellonica‎, mamm Sigismund III Vasa
**Sigismund III Vasa** (e svedeg), pe *Zygmunt III Waza* e poloneg, pe *Zigmantas Vaza* e lituaneg (1566–1632), a oa ur priñs svedat dilennet da roue Pologn ha dug-meur Lituania e 1587.

## E vuhez

Ganet e oa d'an 20 a viz Mezheven 1566 e kastell Gripsholm, e Sveden, ha mervel a reas e Varsovia d'an 19 a viz Ebrel 1632.
Mab e oa da Yann III, roue Sveden, ha d'e bried kentañ Katarina Jagellonica‎, priñsez eus Pologn.

### Pologn

Dilennet e voe da roue Pologn ha da Zug-Meur Lituania, lakaet e penn Republik an Div Vroad eta, en 1587. Chom a reas e penn an div vro betek 1632.

### Roue Sveden (1592- 1599)

Pa varvas e dad, e 1592, e teuas da vezañ roue Sveden war un dro. Met ne oa ket prest ar vro brotestant da c'houzañv ur roue katolik, ha brezel-diabarzh a voe. E 1599 e voe ret dezhañ tec'hel eus Sveden, ha leuskel ar gurunenn gant e eontr Karl, a voe anvet da roue.

* *Gwelout ar pennad Brezel a-enep Sigismund.*

## Dimezioù

Div wech e timezas, da ziv c'hoar

* Anna Aostria (1573-1598)
* Konstanza Aostria

## Bugale

Pemp bugel gant Anna Aostria (1573-1598), met Vladislaus hepken ne varvas ket en bugel:

1. Anna Maria (23 a viz Mae 1593 – 9 a viz C'hwevrer 1600)
2. Catherine (19 a viz Ebrel 1594 – 16 a viz Mae 1594)
3. Vladislaus (9 a viz Mezheven 1595 – 20 a viz Mae 1648), (roue etre 1632 ha 1648 gant an anv Władysław IV Waza Polonia)
4. Catherine (27 a viz Gwengolo 1596 – 2 a viz Mezheven 1597)
5. Christopher (10 a viz C'hwevrer 1598 – 10 a viz C'hwevrer 1598)

Bugale en doe gant Konstanza Aostria.

1. *Jan Kazimierz* (1607-1608), marvet da ur bloaz,
2. Jan II Kazimierz (1609-1672), panował w latach 1648-1668,
3. Jan Albert Waza (1612-1634),
4. Karol Ferdynand (1613-1655),
5. Aleksander Karol Waza (1614-1634),
6. *Anna Konstancja* (1616-1616), marvet en bugelig,
7. Anna Katarzyna Konstancja (1619-1651).
# Kib rugbi ar bed

Arouez-trec'h kib ar bed
**Kib rugbi ar bed** zo ur gevezadeg etrebroadel rugbi a vez kaset en-dro bep 4 bloaz. Ar genstrivadeg-se, krouet e 1987 zo digor d'an holl gevredadoù anavezet gant Burev etrebroadel ar rugbi (*International Rugby Board* pe IRB). Dalc'het e oa an hini kentañ e 1987 e Zeland-Nevez hag en Aostralia, ha trec'h e voe skipailh Zeland-Nevez.

Peder broad hepken o deus gounezet ar gib-se. Skipailh Aostralia, hini Afrika ar Su ha Zeland-Nevez o deus gounezet an aliesañ gant pep a zaou drec'h. Emañ an titl e dalc'h skipailh Zeland-Nevez ivez. Bro-Saoz he deus gounezet 1 wech.

Anvet eo arouez-trec'h ar gevezadeg *William Webb Ellis Trophy*, en enor da William Webb Ellis a vez lakaet peurliesañ ijinadenn ar rugbi war e gont, e 1823. E gwirionez ez eo koshoc'h orin ar sport-se.

Ar vro a aoz Kib ar bed a vez choazet gant an IRB. Dalc'het eo bet kevezadeg 2011 e Zeland-Nevez eus an 9 a viz Gwengolo betek ar 23 a viz Here. Choazet eo bet Bro-Saoz da zegemer an hini war-lerc'h, e 2015, ha Bro-Japan da zegemer hini 2019.

## An tournamantoù

* Kib rugbi ar bed 1987 en Aostralia ha Zeland-Nevez. Aet ar maout gant Zeland-Nevez.
* Kib rugbi ar bed 1991 e Bro-Saoz. Aet ar maout gant Aostralia.
* Kib rugbi ar bed 1995 e Suafrika. Aet ar maout gant Suafrika.
* Kib rugbi ar bed 1999 e Kembre. Aet ar maout gant Aostralia.
* Kib rugbi ar bed 2003 en Aostralia. Aet ar maout gant Bro-Saoz.
* Kib rugbi ar bed 2007 er Frañs. Aet ar maout gant Suafrika.
* Kib rugbi ar bed 2011 e Zeland-Nevez. Aet ar maout gant Zeland-Nevez.
* Kib rugbi ar bed 2015 e Bro-Saoz. Aet ar maout gant Zeland-Nevez.
* Kib rugbi ar bed 2019 e Japan.
* Kib rugbi ar bed 2023 er Frañs.

## Levrioù ha filmoù

* Denis Lalanne, *Le fabuleux roman de la coupe du monde de rugby*, Calmann-Lévy, 1987, 109 p. (ISBN 2702116213)
* Roger Brunel, Jean-Claude Morchoisne, Michel Rodrigue, *Le rugby en coupe (du monde)*, Presses de la Cité, 1999
* Jean-Pierre Bodis, *Le rugby : de l'esprit de clocher à la coupe du monde*, Privat, 1999
* Nick Farr-Jones, *Story of the Rugby World Cup*, Australian Post Corporation, 2003
* Gerald Davis et John Eales, *History of the Rugby World Cup*, Faber and Faber Ltd., 2003
* *Coupe du monde de rugby : anthologie*, éditeur : Sony music vidéo, 2004 (3 DVD)

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Kib ar bed

## Notennoù
# Euboia

Sede pelec'h emañ Euboia
Kumunioù Euboia
**Euboia** (*Εὔϐοια / Eúboia*, en henc'hresianeg; *Εύβοια / Évvia* e gresianeg a-vremañ, ha *Negroponte* en italianeg) eo brasañ enezenn Mor Egea hag eil brasañ enezenn Gres. Dirak Attika ha Beotia emañ, en tu all d'ur vrec'h-vor anvet Euripos.

180 km hed zo dezhi ha 4 167 km². 218 032 a dud a oa enni o chom e 2005. Mont a ra d'ober nomos Euboia, ha bez' ez eo ur rann eus periferia Kreiz-Gres.
# Logroño

*"Plaza del Mercado"* (plasenn ar Marc'had) e Logroño
**Logroño** zo ur gêr eus Spagn, kêr-benn proviñs ha kumuniezh La Rioja.

Emañ war lez ar stêr Ebro (42° 28' N, 2° 27' K) ha 386 m a-us live ar mor. E Genver 2015 e oa 151 344 a dud o chom e Logroño, war ur gorread 79,6 km².

Darempredet e vez Logroño gant kalzik touristed rak war Hent Sant Jakez emañ.

Pouezus eo gounidegezh ar gwini ha kenwerzh ar gwin e La Rioja ha pouezus eo ivez, da-heul, evit Logroño, kêr-benn ekonomikel ar vro.

## Kêrioù gevellet

Gevellet eo Logroño gant ar c'hêrioù-mañ :

|  |  |
| --- | --- |
| * Dunfermline (Bro-Skos) abaoe 1989
* Darmstadt (Alamagn) abaoe 2002
* Libourne (Bro-C'hall) abaoe 1979
* Dacs (Bro-C'hall) abaoe 1960
 | * El Haggounia (Sahara ar C'hornôg) abaoe 1991
* Rancagua (Chile) abaoe 1992
* La Rioja (Arc'hantina) abaoe 1992
* Brescia (Italia) abaoe 2005
 |

Liammoù he deus ivez gant :

* Wilhelmshaven (Alamagn) abaoe 1990
* Vichy (Bro-C'hall) abaoe 1990
# Locri

Locri

kumun italian| Anv ofisiel | Locri  |
| Anv er yezh orin | Locri  |
| Anv annezidi | locresi  |
| Stad | Italia  |
| E tiriad | Meurgêr Reggio Calabria  |
| Daveennoù douaroniel | 38°14′0″N 16°16′0″E  |
| Kenurzhiennoù al lec'h pellañ er reter | 38°15′4″N 16°16′56″E  |
| Kenurzhiennoù al lec'h pellañ en norzh | 38°16′6″N 16°15′7″E  |
| Kenurzhiennoù al lec'h pellañ er su | 38°12′19″N 16°14′20″E  |
| Kenurzhiennoù al lec'h pellañ er c'hornôg | 38°14′36″N 16°11′52″E  |
| A zo stok ouzh | Antonimina, Portigliola, Siderno, Gerace  |
| Kod-post | 89044  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Sant paeron | Katell Aleksandria  |
| Seismic classification | 1  |
| Kod pellgomz an takad | 0964  |
| Kod plakenn varilh | RC  |

  Eus Wikidata
**Locri** zo ur gumun italian e meurgêr Reggio Calabria e Calabria.
# Syria (proviñs roman)

**Syria** en Impalaeriezh roman.
Un tamm mozaik roman kavet en Antioc'heia.
**Syria** a oa unan eus proviñsoù an Impalaeriezh roman. En em astenn a rae mui-pe-vui el lec'h m'emañ stadoù modern Siria ha Liban bremañ. Aloubet e oa bet gant ar Romaned, renet gant Pompeius, e 64 kent JK. Goude e voe tro Palestina. ‎
Chom a reas dindan beli Roma ha goude-se hini Bizantion e-pad meur a gantved. E 637 e voe aloubet gant ar Vuzulmaned deuet eus ar c'hreisteiz.

## Gwelet ivez

* Istor Siria
* Julia Domna, pried an impalaer roman Septimius Severus.

Proviñsoù roman
Achaea  ·  Aegyptus  ·  Africa  ·  Alpes Cottiae  ·  Alpes Maritimae  ·  Alpes Poenninae  ·  Arabia Petraea  ·  Armenia Inferior  ·  Asia  ·  Assyria  ·  Bithynia  ·  Britannia  ·  Cappadocia  ·  Cilicia  ·  Commagene  ·  Corsica et Sardinia  ·  Creta  ·  Cyrenaica  ·  Cyprus  ·  Dacia  ·  Dalmatia  ·  Epirus  ·  Galatia  ·  Gallia Aquitania  ·  Gallia Belgica  ·  Gallia Lugdunensis  ·  Gallia Narbonensis  ·  Germania Inferior  ·  Germania Superior  ·  Hispania Baetica  ·  Hispania Baleares  ·  Hispania Lusitania  ·  Hispania Tarraconensis  ·  Italia  ·  Iudaea  ·  Lycaonia  ·  Lycia  ·  Macedonia  ·  Mauretania Caesariensis  ·  Mauretania Tingitana  · Moesia  ·  Noricum  ·  Numidia  ·  Osroene  ·  Pannonia  ·  Pamphylia  ·  Pisidia  ·  Pontus  ·  Raetia  ·  Sicilia  ·  Sophene  ·  Syria  ·  Thracia
# Abostol

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| An daouzek abostol |

|  |
| --- |
| Tamm eus heuliad a bennadoù a-zivout ar **Gristeniezh** |
|  |
| **Istor ar Gristeniezh**
Kronologiezh ar Gristeniezh
An ebestel
Ar Senedoù-Iliz
An Disivoud Meur
Brezelioù ar Groaz
An Adreizhadur
 |
| **An Dreinded**
Doue an Tad
Doue ar Mab . Doue ar Spered Santel  |
| **Ar Bibl**
Testamant Kozh
Testamant Nevez . Ar pevar aviel  |
| **Doueoniezh kristen**
Kouezhadenn an Den · Gras Doue
Salud · Didamalladur
Azeul kristen
Ilizoniezh · Esc'hatologiezh |
| **Iliz KentañKristeniezh ar C'hornôg**
Iliz katolik roman
Protestantiezh . Iliz Bro-Saoz
**Kristeniezh ar Reter**
Iliz Ortodoks ar Reter Ilizoù ar Reter . Iliz Asirian ar Reter
Anvadurioù kristen
Emsavioù kristen  |

 |

Er Gristeniezh ez eo an daouzek **abostol** (liester : *ebestel*) (eus an henc'hresianeg απόστολος, *apostolos* "kannad", "misioner") daouzek den a voe dibabet gant Jezuz-Krist a-douez e ziskibled da brezeg an aviel d'an dud en-dro dezho, d'ar Yuzevien da gentañ ha d'an dud all goude, war-lerc'h marv ar C'hrist.

En Aviel Mazhev (III, 13-19) e kaver roll an ebestel a zivizas mont da-heul Jezuz-Krist ha bezañ testoù eus e gelennadurezh goude e varv.

## An daouzek abostol

* Andrev, breur Pêr
* Bertelame
* Fulup
* Jakez, mab Zebede, anvet Jakez an Henañ,
* Jakez, mab Alfe, anvet Jakez ar Yaouer, kenderv da Jezuz
* Matiaz
* Mazhe, ar publikan
* Natanael, roet e anv gant Yann an Avielour ha kontet da vezañ Bertelame
* Pêr a oa anvet Simon da gentañ. Lesanvet e oa bet "Kefaz" gant Jezuz.
* Simon ar C'hananead pe Simon ar Zelot
* Tomaz an Diskredik, anvet ivez Didim (Gevell)
* Yann, mab Zebede
* Yud, anvet ivez Tadde
* Judaz Iskariot.

Hervez Mazhe e roas Jezuz-Krist an anv arameek *Boanerges* ("Mibien ar C'hurun") da Jakez mab Zebede ha d'e vreur Yann.

Gant an impalaer roman Kustentin Iañ e voe urzhiet e vije kaset archedoù an daouzek abostol da Gergustentin. Lakaet e voent e-kreiz Iliz an Ebestel-Santel, ma c'houlennas Kustentin bezañ beziet e 337.

Sellit ouzh ar ger Abostol er
wikeriadur, ar geriadur frank.