# Pont

* *Gwelout Pont (disheñvelout), Pont (lec'hanvadurezh), Pontoù Breizh*.

Ur pont-prenn en Alpoù nes da Vallorcine.
Ar **pontoù** a zo savadurioù graet evit mont dreist un harz, en tu all d'ur ganienn, d'un draoñienn, d'un hent, d'un hent-houarn, d'un dourredenn, d'ul ledennad dour pe d'ur skoilh bennak all. Al leur-bont a c'hell bezañ lakaet uhel pe uheloc'h evit lezel listri da dremen dindani.

Ret eo sevel pontoù abalamour d'an dud ha d'ar marc'hadourezhioù da vont gant un hent kompez ha berroc'h. A-hend-all e vije diaes pe dic'hallus an tremen peurvuiañ.

Dre astenn-ster e vez graet *pont* eus an traoù a denn d'ur pont en un doare bennak, a ra un ere bennak etre daou all. *Pont* a vez graet ivez eus ar gorre plat a c'heller kavout er bagoù pontet. En elektronek ez eo ur mekanik etre daou amredad. Pa vez re strizh ar pont ha ne c'hell ket dougen kirri ponner e vez anvet ur *bontenn* a-wechoù. Ur pontig etre daou savadur a c'hell bezañ ur bontenn ivez.

## Istor

Ar *pont roman* e Sertã, e Portugal savet en amzer tierniezh ar Fuluped (1580-1640).
Pont Arkadiko en Gres (XIIIvet kantved kent JK), zo kontet da vezañ ar pont bolzek koshañ er bed
Ar Ponte Vecchio e Firenze (Italia) a zo unan eus brudetañ pontoù ar bed.
Pont Juscelino Kubitschek en Brasília, e Brazil.
War a seblant eo bet savet ar pontoù kentañ gant prenn pe plankennoù pe gant mein lakaet war ar ribloù war-eeun pe douget gant treustoù kroaz-digroaz. Ur bontenn a zo ur pont simpl graet gant ur plankenn pe un treust.

Implijet eo bet ar gwaregoù gant ar Romaned evit sevel pontoù ha dourbontoù hag e c'heller gwelet meur a hini c'hoazh. Implijet o deus ar Romaned ar pri-raz evit kempouezañ kemmoù an nerzhioù a gouezh war ar mein naturel.

Ar pontoù-kerdin, ur seurt pont a-ispilh simpl a oa savet gant an Inkaed e menezioù an Andoù e Suamerika, just a-raok ma voent trevadennet gant Europiz er XVvet kantved.

En XVIIIvet kantved e tegasas Hans Ulrich, Johannes Grubenmann ha reoù all teknikoù nevez evit ar pontoù prenn.

A-drugarez d'an Dispac'h greantel en XIXvet kantved e voe posupl implij ar potin evit sevel pontoù ledanoc'h, met ne oa ket gant an houarn ar perzhioù mekanik mat evit dougen pouezioù bras-tre. Pa voe posupl implij an dir ha produiñ anezhañ e-leizh e voe savet pontoù divent diwar ijinadennoù Gustave Eiffel.

Er memes mare e veze implijet funioù dir evit sevel pontoù-a-ispilh hag en XXvet kantved eo bet ijinet ma vije solutoc'h ar betoñs gant funioù silet enno (betoñs raokforset).

## Gerdarzh

Eus al latin "*pontem*" eo deuet war-eeun ar ger brezhonek "*pont*" hep tremen dre hanterouriezh ar galleg, rak e kembraeg e reer gant "*pont*" ivez hag e kerneveg gant "*pons*". Amprestet eo bet ar ger a-raok ma vije bet disrannet an teir yezh predenek.

## Rummadoù ar pontoù

Kavet e vez 4 seurt pontoù d'an aliesañ :

* pontoù-treust
* pontoù cantilever
* pontoù-gwareg
* pontoù a-ispilh.

Ouzhpenn-se e c'hell leurenn ur pont bezañ lakaet uheloc'h pe gwintet (pont-gwint) pe war dreiñ (pont-tro), an holl pontoù gorre-gouzi.

## Er yezh

Ouzhpenn-se e komzer eus pontoù evel ar re-mañ:

* pont-kanol
* pont-orjal
* pont-red

## Lec'hanvioù e Breizh hag e broioù all

* Gwelout pont (lec'hanvadurezh) .

## Pontoù hefiñv o vont en-dro

*
*
* Pont hebleg
* Sav-diskenn

*
* pont-tro
*
* Pont-ispilh

* Pont-gwint
*
*
*

## Liammoù diavaez

* (fr) '**Structurae / Ponts et viaducs'**. Kavet : 05/02/2024.