Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Aktour mouezh

aktour mouezh

takad kenwerzhel, industriezh, tachenn studi| Iskevrennad eus | obererezh, acting  |
| Rann eus | Chobiz, tresadennoù-bev  |
| Pleustret gant | voice actor  |

  Eus Wikidata
**Mouezhiañ** a vez graet eus al labour ma vez roet mouezhioù da dudennoù hag a weler e tresadennoù-bev, e filmoù, stiradoù, faltaziadennoù radio, c'hoarioù video ha kement zo.
Ar filmoù savet e yezhoù estren a c'haller reiñ dezho ivez "mouezhioù" en ur yezh all ; advouezhiañ a vez graet eus al labour-se.

An dud hag a ra ar vicher-se a vez graet **aktour mouezh** anezho. Skouerioù tachennoù lec'h ma vez implijet aktourien mouezh zo er sinema bevaat, kement tudenn a vez klevet met ket gwelet ouzh ar skramm, avouezhiañ un oberenn (film, tresadenn-vev, abadenn skinwel, c'hoarioù video, diellfilmoù, bruderezhioù, aodiolevrioù...

## Notennoù
# Gouel Valantin

kartenn-bost saoz, e 1876.
E SUA war-dro 1889.
Lidañ *Valentine's Day* e 1909.
E SUA, e 1928
 Gwezenn kinklet da geñver *Valentine's Day* en San Diego, e Kalifornia.

Roz
**Gouel Valantin** (*Valentine's Day* e saozneg), zo ur gouel brudet er broioù saoznek hag a vez lidet enne d'ar 14 a viz C'hwevrer, hag e broioù all ivez abaoe an XXvet kantved. En deiz-se e tle an amourouzien diskouez o c'harantez gant profoù hag oberoù. Ar c'hiz a vez da gas ur *valentine*, ur gartenn-bost, dizanv a-wechoù, da zisklêriañ e garantez.

## Istor

Kentañ meneg eus *Gouel Valantin* gant liv ar garantez warnañ a gaver e skridoù Geoffrey Chaucer er XIVvet kantved, ha diwezhatoc'h e barzhonegoù Othon de Grandson.

Er XVvet kantved e skrive ar barzh gall Charlez Orleañs d'e wreg, hag eñ prizoniad e Bro-Saoz, goude emgann Azincourt, e 1415 :

*Je suis desja d'amour tanné*
*Ma tres doulce Valentinée...*
E 1477 e skrive Margery Brewes er *Paston Letters*, d'he danvez-pried John Paston "my right well-beloved Valentine".

E *Hamlet* (1600–1601) eo meneget Valentine's Day gant Ophelia :

*To-morrow is Saint Valentine's day,*
*All in the morning betime,*
*And I a maid at your window,*
*To be your Valentine.*
*Then up he rose, and donn'd his clothes,*
*And dupp'd the chamber-door;*
*Let in the maid, that out a maid*
*Never departed more.* (Hamlet, William Shakespeare|*Hamlet*, Act IV, Scene 5.
### XXvet kantved

Brudet eo Drouklazhadeg Sant Valantin, pe *Saint Valentine's Day Massacre* e saozneg, a c'hoarvezas e Chicago e 1929.

## Kanaouenn

* Er ganaouenn *When I'm Sixty-Four"* e klever *Will you still be sending me a Valentine*.

Ur *Valentine* a vez graet e saozneg eus ur gartenn-bost kaset en deiz-se d'an hini a garer.

## Gwelet ivez

* Gouel Dwynwen

## Notennoù
# Narasimha

Enkorfadur Vichnou evel "den-leon".
**Narasimha**, an den leon (Nara = den, simha = leon), (skrivet ivez *Narasingh*, *Narasinga*) (नरसिंह en Devanagari) zo unan eus enkorfadurioù Vichnou e mojennoù an Hindoued.
Anadiñ a ra er Satya Yuga.
# Aladdin (film, 1992)

Aladdin a zo ur film tresadennoù-bev hir saoznek, sevenet gant an daou filmaozer stadunanat Ron Clements (1953-) ha John Musker (1953-).

Diazezet e voe ar senario diwar ar gontadenn *Lamp Aladdin* a gaver e-barzh an dastumadenn kontadennoù pers *Ar mil nozvezh hag unan*.

Produet gant Walt Disney Feature Animation e voe skignet gant Walt Disney Pictures, evit ar wech kentañ, d'an 11 a viz Du 1992 e Los Angeles (Stadoù-Unanet Amerika). Kentañ film bevaat ha tregont ar Studioioù Disney e oa, war-lerc'h *Beauty and the Beast* (e miz Gwengolo 1991) hag a-raok *The Lion King* (e miz Mae 1994).

## Liamm diavaez

* (en) Tañvadenn ofisiel ar film.

## Notennoù ha daveennoù
# Kuala Lumpur

Skeudennaoueg eus Kuala Lumpur (a-du gant an orolaj eus tu kleiz krec'h): Tourioù Gevell Petronas; Straed Petaling; kember; monumant broadel; moskeenn vroadel; dremmweliad; e-kreiz: KL Tower.

**Kuala Lumpur** eo kêr-benn Malaysia. 1,4 milion a dud o chom enni e 2010 met pa gonter “Kuala Lumpur Vras” ez eo un tolpad kêr gant 7,2 milion a dud. N’emañ e-barzh stad ebet eus Malaysia met e-barzh un enklozadur e stad Selangor, anvet Tiriad Kevreadel Kuala Lumpur. Unan eus kêrioù pouezusañ ar bed ez eo e-keñver an armerzh.
# Amazon Game Studios

Amazon Game Studios

rann| Tachenn obererezhioù | video game industry  |
| Deiziad krouiñ | 7 Eost 2012  |
| Perc'hennet gant | Amazon (embregerezh)  |
| Aozadur mamm | Amazon (embregerezh)  |
| Isaozadur | Double Helix Games, Relentless Studios  |
| Sez sokial | Seattle  |
| Lec'hienn ofisiel |   |

  Eus Wikidata
Logo Amazon Game Studios
**Amazon Games** (ent ofisiel **Amazon Game Studios** betek 2020) zo ur studio seveniñ c'hoarioù video stadunanat. Ur skourr eo d'an embregerezh gwerzhañ enlinenn Amazon gant ar pal mont etrezek bed ar c'hoarioù video.

## C'hoarioù

| Bloavezh | Titl | Sevener(ien) | Savenn(où) |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 | *Airport Mania: First Flight* | Reflexive Entertainment South Wind Games | Amazon Appstore |
| 2011 | *Airport Mania 2: Wild Trips* |
| 2012 | *Air Patriots* | Reflexive Entertainment |
| *Simplz: Zoo* |
| *Lucky's Escape* |
| *Living Classics* | Amazon Game Studios | Facebook |
| 2014 | *To-Fu Fury* | Amazon Appstore, iOS App Store |
| *Tales From Deep Space* | Amazon Appstore |
| *Sev Zero* | Amazon Appstore, Google Play, iOS App Store |
| 2015 | *Lost Within* | Amazon Appstore, iOS App Store |
| *Til Morning's Light* | Amazon Game Studios WayForward | Amazon Appstore |
| 2018 | *Dragon's Lair* | Amazon Game Studios Seattle | Twitch Extension |
| 2019 | *The Grand Tour Game* | Amazon Game Studios Seattle | PlayStation 4, Xbox One |
| 2021 | *New World* | Amazon Game Studios Orange County Cloud 9 Games |  |
| Nullet | Nova | Amazon Game Studios |  |
| Nullet | Intensity |  |
| Nullet | *Breakaway* | Amazon Game Studios Orange County Cloud 9 Games |  |
| Nullet | *Crucible* | Cloud 9 Games | Windows |
| Nullet | *Lord of the Rings MMO* | Cloud 9 Games |  |

## Notennoù ha daveennoù
# Lur sterling

Arouez al lur sterling
Al **lur sterling** (saozneg: *pound sterling*), (arouez: £; kod ISO: GBP), anvet alies **lur saoz** e brezhoneg (dre fazi, pa n'eo nemet unan anezho), eo unanenn voneiz ar Rouantelezh-Unanet, dalc'hidigezhioù ar gurunenn, evel Enez-Vanav ha Jerzenez, hag un nebeud tiriegezhioù tramor. Unan eus ar 4 moneiz pennañ eus ar bed eo.

Rannet eo al lur sterling e 100 *penny* (liester: *pence*).

## Gerdarzh

* 1 lur saoz (1 *pound*) = 453,6 gramm
* 1 *sterling* = 1 *penny* en arc'hant

Moarvat diwar ar c'hrennsaoneg *sterre*, "steredenn'" (*c.* 1300 ; *star* er saozneg a-vremañ), peogwir e veze stered war lod pezhioù moneiz norman ; er bloavezhioù 1560 e voe ledanaet ster ar ger *sterling* da "moneiz ken mat hag ar *sterling*" hag adalek *c.* 1600 e talvezas kement ha "moneiz ar Saozon".
* 1 £ = 453,6 gramm *pence* arc'hant.

## Meur a lur sterling

### Bro-Saoz ha Bro-Gembre

Graet e vez gant al **lur saoz** e Bro-Saoz ha Bro-Gembre, embannet gant Bank Bro-Saoz. N'o deus ur mon dezvel nemet eno.

### Bro-Skos

E Bro-Skos e vez graet gant al "lur skos", embannet gant 3 bank, gant aotreegezh Bank Bro-Saoz. N'o deus mon dezvel ebet avat: lurioù sterling evel ar reoù all ez int.

### Norzhiwerzhon

4 bank a embann bilhedoù evit Norzhiwerzhon, evel e Bro-Skos n'o deus mon dezvel ebet.

## Liammoù diavaez

* (en) (de) Lur sterling
* (en) (de) Lur sterling (Bro-Skos)
* (en) (de) Lur sterling (Norzhiwerzhon)

## Notennoù
# Idaho

**State of Idaho**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| Lesanv : *Gem State* |
| Sturienn : *Esto perpetua* |
|  |
| Lec'hiadur e Stadoù-Unanet Amerika

---

 |
| **Kêr-benn** | Boise |
| **Kêr vrasañ** | Boise |
| **Gouarnour** | C. L. "Butch" Otter (R) |
| **Senedourien** | Jim Risch (R) Mike Crapo (R) |
| **Yezh(où) ofisiel** | Hini ebet |
| **Gorread** | 216,632 km² (14vet) |
|  • **Douar** | 214,499 km² |
|  • **Dour** | 2,133 km² (0.98%) |
| **Poblañs** (bloaz 2000) |
|  • **Poblañs** | 1,293,953 (39vet) |
|  • **Stankter** | 6.04 /km² (44e) |
|  • **Korvoder dre diegezh** | {{{MedianHouseholdIncome}}}; ({{{IncomeRank}}}) |
| **Degemeret en Unaniezh** |
|  • **Deiziad** | 3 a viz Gouere, 1890 |
|  • **Urzh** | 43e |
| **Gwerzhid-eur** | Pacific: UTC-8/-7 |
| **Ledred** | 42° N da 49° |
| **Hedred** | 111° K da 117° K |
| **Hirder** | 491 km |
| **Ledander** | 771 km |
| **Uhelder** |  |
|  • **Lec'h Uhelañ** | Borah Peak |
|  • **Uhelañ** | 3,859 m |
|  • **Krenn** | 1,524 m |
|  • **Izelañ** | 216 m |
| **Berradurioù** |
|  • **USPS** (post) | ID |
|  • **ISO 3166-2** | US-ID |
| **Kenrouedad** | www.idaho.gov/ |

**Idaho** (Distagadur IPA: /aɪ.də.hoʊ/) a zo ur Stad eus gwalarn ar Stadoù-Unanet. Boise eo ar gêr-benn hag ar gêr vrasañ. Ur stad eus ar Menezioù Roc'hellek eo.

## Kêrioù Idaho

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 1 | **Boise** | 205,671 |
| 2 | Nampa | 81,557 |
| 3 | Meridian | 75,092 |
| 4 | Idaho Falls | 59,813 |

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel

Ur gwel eus Idaho.

|  |  |
| --- | --- |
| Rannadurioù Stadoù-Unanet Amerika |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Stadoù:** | Alabama • Alaska • Arizona • Arkansas • Colorado • Connecticut • Delaware • Florida • Georgia • Hawaii • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Kalifornia • Kansas • Kentucky • Louisiana • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Mississippi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • New Hampshire • New Jersey • New Mexico • New York • North Carolina • North Dakota • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pennsylvania • Rhode Island • South Carolina • South Dakota • Tennessee • Texas • Utah • Vermont • Virginia • Washington • West Virginia • Wisconsin • Wyoming |
| **Distrig kevreadel:** | Distrig Columbia |
| **Tiriadoù hag Inizi:** | Guam • Inizi Gwerc'h ar Stadoù-Unanet • Inizi Mariana an Norzh • Puerto Rico • Samoa Amerikan |
| **Inizi bihan:** | Enez Baker • Enez Howland • Enez Jarvis • Atoll Johnston • Karreg Kingman • Atoll Midway • Enez Navassa • Atoll Palmyra • Enez Wake |

 |
# Fayetteville (North Carolina)

Fayetteville

kêr vras, county seat, city in North Carolina| Rann eus | North Carolina Coastal Plain  |
| Deiziad krouiñ | 1762  |
| Anv ofisiel | Fayetteville  |
| Anvet diwar | Gilbert du Motier de La Fayette  |
| Stad | Stadoù-Unanet  |
| Kêr-benn eus | Cumberland County  |
| E tiriad | Cumberland County  |
| Gwerzhid-eur | Eastern Time Zone  |
| Located in the statistical territorial entity | Fayetteville metropolitan area  |
| Territory overlaps | Fayetteville urban area  |
| Daveennoù douaroniel | 35°4′0″N 78°55′3″W  |
| Post dalc'het gant penn ar gouarnamant | Mayor of Fayetteville, North Carolina  |
| Penn an aotrouniezh | Mitch Colvin  |
| Gevellet gant | Saint-Avold  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Istor | timeline of Fayetteville, North Carolina  |
| Kod pellgomz an takad | 910  |

  Eus Wikidata
**Fayetteville** zo ur gêr lec'hiet e gevred stad North Carolina e Stadoù-Unanet Amerika. Bez' e oa 203 945 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Fayetteville en ur mod ofisiel e 1762.

## Skeudennoù

*
*
*
*
*

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
# Parez

Melezour-dorn an doueez roman Gwener, hag he c'hrob, a vez kemeret da aroueziañ reizh ar parezed.
Ur **barez**, pa gomzer eus bevoniezh, eo an hini a zozv ar vioù, hag a zegemer reizh ha had ar par da speriañ ar vioù.

Ar vioù, pe vielloù, eo ar gametoù bras en engehentañ. Ar re vihan eo ar spergelligoù, aozet gant ar par.
Ur barez n'hall ket engehentañ hep gametoù ar par, nemet e-barzh an engehentañ dre emrannañ. Un nebeud bevedoù a c'hall engehentañ dre speriañ pe hep speriañ kenkoulz all.

## Gerioù kar dre o ster

* Jener
* Reizh
# Balum

|

| Balumed |
| --- |

 |
| --- | --- |
|  **Balumed**
1. Balum reizh Greunland
2. Skoazog
3. Balum reizh du
4. C'hwezher bras
5. Narwal
6. Balum glas
7. Balum askellek
8. Belouga
 |
| Rummatadur filogenetek |
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : | Chordata  |
| Kevrennad : | Mammalia |
| Urzhad : | Cetacea |
| D'ar vevoniezh  e tenn ar pennad-mañ. |

Ar **balumed** zo bronneged en urzhiad ar morviled. En o zouez emañ loen brasañ ar bed : ar balum glas.

## Spesadoù

E-touez ar spesadoù balumed emañ :

* balum reizh Greunland, *Balaena mysticetus*
* ar balum begek, *Balaenoptera acutorostrata*
* balum an hanternoz, *Balaenoptera borealis*
* ar balum glas, *Balaenoptera musculus*
* ar balum boutin, *Balaenoptera physalus*
* ar balum korr, *Caperea marginata*
* ar balum gris, *Eschrichtius robustus*
* ar balum reizh du, *Eubalaena glacialis*
* ar balum askellek, *Megaptera novaeangliae*

...

Sellit ouzh ar ger balum er
wikeriadur, ar geriadur frank.
# Bos taurus

|

|
Saout Brizh du Breizh |
| --- |

 |
| --- | --- |
|  |
| Rummatadur filogenetek |
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : |  Chordata |
| Kevrennad : |  Mammalia |
| Urzhad : |  Artiodactyla |
| Isurzhad : |  Ruminantia |
| Kerentiad : |  Bovidae |
| Iskerentiad : |  Bovinae |
| Genad : |  *Bos* |
| Anv skiantel |
|  *Bos taurus*   Linnaeus, 1758 |
| D'ar vevoniezh  e tenn ar pennad-mañ. |

Bos taurus a zo anv skiantel ur spesad bronneg daskirier doñv eus Europa hag Azia o tont eus ar gourejen hag a zo e-touez ar chatal pennañ savet gant an den. Loened bras int (etre 100 ha 150 cm uhelder evit ar re c'hour hag etre 600 ha 1000 kg).

Hervez renkadurioù nevesañ al loened e c'heller kavout daou isspesad : Saout doñv Europa, Bos taurus taurus pe *Bos primigenius taurus* hag ar zebu eus Afrika hag Azia Bos taurus indicus pe *Bos primigenius f. taurus.* Hervez skiantourien zo e c'hellfe bezañ ar spesad aet da get, ar gourejen renket e-touez an hevelep spesad Bos taurus primigenius.

Doñvet eo bet *Bos taurus* tro-dro 10 000 bloaz 'zo e broioù kreiz ar sav-heol a-raok bezañ ledanet e magerezh er bed a-bezh. Savet e veze evit kaout labour, kig ha laezh. Al lêr, ar c'herniel hag ar c'haoc'h a veze hag a vez implijet c'hoazh an deiz a-hiziv.

Pouezus eo bet hag e chom pouezus ar bioù evit an dud. Meur a relijion ha sevenadur a laosk ur plas bras dezho. An arzoù hag ar bruderezh a implij o skeudenn alies ivez.
# Sikkim

Pelec'h emañ Sikkim en India
Banniel rouantelezh kozh Sikkim
**Sikkim** (सिक्किम e nepaleg) zo ur stad vihan eus Unaniezh India, er menezioù Himalaya. En-dro da Sikkim emañ Nepal er c'hornôg, Tibet en hanternoz ha Bhoutan er gevred. Er c'hreisteiz da Sikkim emañ stad Kornôg Bengal (India).

E 2005 e oa 594 056 a annezidi. Bez' eo Sikkim ar stad distankañ he foblañs e-touez holl stadoù India hag ar stad vihanañ eo ivez. Gangtok eo ar gêr-benn hag ar gêr vrasañ.

## Istor

Betek 1975 e oa Sikkim ur rouantelezh dizalc'h diouzh India ha kevreet ganti en un doare laosk. Er bloavezh-se e oa deuet da vezañ an eil stad warn-ugent eus Unaniezh India, goude ur referendom e-mesk an dud.

## Douaroniezh

Ouzh tor an Himalaya emañ Sikkim ha gant se ez eo diseurt-kenañ ar vro, eus janglennoù trovanel ar c'hreisteiz betek menezioù uhel an hanternoz. Kangchenjunga, trede menez uhelañ ar bed, zo e Sikkim.

## Yezhoù ha poblañs

Unnek yezh ofisiel a zo e Sikkim. En tu-hont d'an nepali, zo yezh ofisiel ar stad hag ar yezh eskemm, emañ ar bhutia, al lepcha, al limbu, an newari, ar rai, ar gurung, ar mangar, ar sherpa, an tamang hag ar sunwar. Desket e vez saozneg er skolioù ha graet e vez gantañ er skridoù stad ivez.

An hindouegezh hag ar voudaegezh (Vajrayana) eo ar relijionoù pennañ e-touez an dud.

## Notennoù

| Banniel India, degemeret d'an 22 Gouere 1947. | **Stadoù ha tiriadoù India** |
| --- | --- |
| **Stadoù** | Andhra Pradesh • Arunachal Pradesh • Asam • Bihar • Chhattisgarh • Goa • Gujarat • Haryana • Himachal Pradesh • Jharkhand • Karnataka • Kerala • Kornôg Bengal • Madhya Pradesh • Maharashtra • Manipur • Meghalaya • Mizoram • Nagaland • Orisa • Panjab • Rajasthan • Sikkim • Tamil Nadu • Telangana • Tripura • Uttarakhand • Uttar Pradesh |
| **Tiriadoù an Unaniezh** | Inizi Andaman ha Nikobar • Chandigarh • Dadra ha Nagar Haveli ha Daman ha Diu • Delhi • Jammu ha Kachmir • Ladakh • Lakshadweep • Puducherry |
# John Major

John Major

den| Reizh pe jener | paotr  |
| Bro ar geodedouriezh | Rouantelezh-Unanet  |
| Anv e yezh-vamm an den | John Major  |
| Anv-bihan | John  |
| Anv-familh | Major  |
| Deiziad ganedigezh | 29 Meurzh 1943  |
| Lec'h ganedigezh | Londrez  |
| Tad | Tom Major-Ball  |
| Mamm | Gwendolyn Minny Coates  |
| Breur pe c'hoar | Terry Major-Ball  |
| Pried | Norma Major  |
| Bugel | Elizabeth Major, James Major  |
| Yezh vamm | saozneg  |
| Yezhoù komzet pe skrivet | saozneg  |
| Micher | politiker, bank manager, autobiographer, banker  |
| Tachenn labour | Politikerezh  |
| Bet war ar studi e | Rutlish School  |
| Honorific prefix | The Right Honourable  |
| Lec'h annez | Great Stukeley  |
| Lec'h labour | Londrez  |
| Strollad politikel | Strollad Mirour  |
| Bet war ar renk da vezañ dilennet | 1992 United Kingdom general election, 1983 United Kingdom general election, 1987 United Kingdom general election, 1997 United Kingdom general election, 1979 United Kingdom general election  |
| Relijion pe kredenn | Iliz Bro-Saoz, Iliz anglikan  |
| Ezel eus | Urzh ar C'harigell  |
| Prizioù resevet | Knight of the Garter, British Sports Book Awards, Grand Cordon of the Order of the Rising Sun, Order of the Companions of Honour  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Deskrivet en URL |   |
| Deskrivet dre | John Major; Norma Major  |

  Eus Wikidata
John Major, e 1995
**John Major** (ganet d'an 29 a viz Meurzh 1943) a voe Kentañ Ministr ar Rouantelezh-Unanet etre an 28 a viz Du 1990 hag an 2 a viz Mae 1997.

Trec'h e voe, e penn ar Strollad Mirour, e dilennadeg kannaded 1992, a-enep Neil Kinnock ha Strollad al Labour. Koll a reas avat, en dilennadeg war-lerc'h, e 1997. Dilennet e oa bet John Major da gannad e Huntingdon.

A-raok bezañ Kentañ Ministr e oa bet Ministr an Diavaez etre miz Gouere 1989 ha miz Here 1989, ha Ministr an Arc'hant etre miz Here 1989 ha miz Du 1990.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| En e raok: **Margaret Thatcher** | **Kentañ Ministr ar Rouantelezh Unanet  Du 1990–**
Mae 1997 | War e lerc'h: **Tony Blair** |
# Ger-malizenn

Ur **ger-malizenn** zo ur ger goveliet dre gejañ daou c'her all evit krouiñ ur ger nevez, ha reiñ ur ster nevez dezhañ.

Un arliv fentus a vez gant lod gerioù-malizennoù, met n'eo ket ur reolenn.

## Skouerioù

Alamaneg
* *Demokratura* = *Demokratie* + *Diktatur*
* *Denglisch* = *Deutsch* + *English*; *Denglisch* a reer eus ur frazenn stummet hervez yezhadur an alamaneg ha gerioù saoznek enni : *Der Flug wurde gecancelt* ("nullet e voe an nijadenn").

Brezhoneg
* Kleweled = kleved + gweled
* Poellgomz = poell + pellgomz = *smartphone*.
* Postel = post (lizheroù) + elektronek.

Galleg
* *Courriel* = *courrier* + *électronique*.
* *Franglais* = *français* + *anglais*.
* *Ligre* = *lion* + *tigre*
* *Modem* = *modulateur* + *démodulateur*
* *Tigron* = *tigre* + *lion*

Saozneg
* *Bollywood* = *Bombay* + *Hollywood*.
* *Brunch* = *breakfast* + *lunch*
* *Chunnel* = *(The) Channel* ("Mor Breizh") + "*tunnel* = an tunel dindan Mor Breizh.
* *Germish* = *German* + *English* (= *Denglisch* en alamaneg).
* *Infomercial* = *information* + *commercial*.
* *Motel* = *motor* + *hotel*.
* *Oxbridge* = *Oxford (University)* + *Cambridge(University)*.
* *Reaganomics* = *Reagan +* economics*.*
* *Slithy* = *slimy* ("gludek") + *lithe* ("ouesk").

Anvioù ofisiel
* Eurazia = Europa + Azia.
* Tanzania = Tanganyika + Zanzibar.
* Wuhan (Sina) zo ur gêr nevez savet dre vodañ Wuchang, Hankou ha Hanyang.

Anvioù all
* Pokémon, ger japaneg savet diwar ar saozneg *pocket* + *monster*.

## Notennoù
# Jharkhand

Stad Jharkhand en India
**Jharkhand** (झारखंड en hindieg, ঝাড়খণ্ড e banglaeg) zo unan eus stadoù India, e reter ar vro. Savet e oa bet e miz Du 2000, gant un tamm eus stad Bihar. Emañ Jharkhand etre ar stadoù-mañ : Bihar en hanternoz, Uttar Pradesh ha Chhattisgarh er c'hornôg, Orisa er c'hreisteiz, ha Kornôg Bengal er reter. Poblet eo gant 26 909 428 a dud (2001), ha gant se ez eo an 13vet stad vrasañ en India e-keñver poblañs. An 28vet stad vrasañ eo a-fed gorread. An hindieg eo ar yezh ofisiel.

Ranchi eo ar gêr-benn, ha Jamshedpur eo ar gêr vrasañ er stad. "Bro ar c'hoadoù" e vefe ster an anv *Jharkhand*.

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel stad Jharkhand

| Banniel India, degemeret d'an 22 Gouere 1947. | **Stadoù ha tiriadoù India** |
| --- | --- |
| **Stadoù** | Andhra Pradesh • Arunachal Pradesh • Asam • Bihar • Chhattisgarh • Goa • Gujarat • Haryana • Himachal Pradesh • Jharkhand • Karnataka • Kerala • Kornôg Bengal • Madhya Pradesh • Maharashtra • Manipur • Meghalaya • Mizoram • Nagaland • Orisa • Panjab • Rajasthan • Sikkim • Tamil Nadu • Telangana • Tripura • Uttarakhand • Uttar Pradesh |
| **Tiriadoù an Unaniezh** | Inizi Andaman ha Nikobar • Chandigarh • Dadra ha Nagar Haveli ha Daman ha Diu • Delhi • Jammu ha Kachmir • Ladakh • Lakshadweep • Puducherry |
# Polis

*Evit implijoù all, gwelet Polis (disheñvelout).*

---

Poliserien c'hall e 1900
Poliserien saoz da vare ur match mell-droad, e 2006
Karr polis, e Kembre
Ur c'homiserdi en Istanbul
Karr polis, e Sveden
Ar **polis**, pe ar **gêrreizh**, zo un aozadur a-berzh Stad, karget da lakaat an urzh da ren er gevredigezh ha da lakaat an dud da zoujañ d‘al lezennoù.

Gallout a ra izili ar polis ober gant an nerzh evit se.

Peurvuiañ e lakaer kemm etre ar polis hag an aozadurioù a zo karget da zifenn ar Stad a-enep tagadennoù eus an estrenvro hag a anver armeoù. E broioù a zo koulskoude n’eo ket splann ar c'hemm, pa gaver en aozadurioù a zo karget da lakaat an urzh da ren er gevredigezh tud a seller outo evel soudarded : Archeriezh vroadel e Bro-C'hall pe *Guardia Civil* e Spagn.

Meur a dra a gaver en obererezh ar polis, met tennañ a ra an darn vrasañ anezho da virout an urzh er gevredigezh. E kevredigezhioù a zo, en amzer dremenet dreist-holl, e oa kefridi ar polis mirout digemm aozadur ar gevredigezh (ar renkadoù) ha difenn ar berc'henniezh prevez, da lavaret eo e tifenne interestoù ar re binvidikañ.

Gerioù heñvel ouzh ar ger brezhonek *polis* a vez implijet en ur bern yezhoù hag ur bern broioù evit seurt aozadurioù. Met gerioù all a gaver ivez, evel *kêrreizh* e Breizh, *milisiya* e Rusia (betek 2011, anvet *politsiya* bremañ) pe *Garda Siochána* en Iwerzhon.

## Aozadurioù etrebroadel

Interpol a zo un aozadur kenober polis etrebroadel hag a skign d'ar broioù ezel an urzhioù herzel etrebroadel roet gant ar pennadurezhioù barnerezhel broadel.

En Unaniezh Europa eo Europol an aozadur kenober etre polisoù an Stadoù.
# Sic

**Sic** zo ur ger latin hag a dalv "evel-se". Anezhañ e vefe deuet, hervez yezhourien zo, ar gerioù spagnolek ha gallek si.

## Penaos e reer gantañ

Tri doare a c'haller gwelout en e implij:

* Peurvuiañ e vez implijet etre krommelloù evit menegiñ komzoù pe skridoù unan bennak, da lavarout eo e c'herioù resis en-eeun a zo meneget, ha n'eus bet lakaet kemm ebet enne.

* Talvout a ra kement-se alies da ziskouez n'eus ket da reizhañ tra er frazenn meneget, ha pa vije kavet si pe fazi enni, peogwir eo ur meneg resis ha feal a venner ober, hag er skrid orin eo edo ar si pe ar fazi, ha n'eo ket gant an hini en meneg.

* A-wechoù e vez implijet a-benn-kaer da sachañ evezh war ar si pe ar fazi zo er skrid meneget, kement ha diskouez pegen gwan e kaver arguzennoù un den.

## E lavaroù latin

Met kavet e vez ar ger e troiennoù latin, brudet ivez, ma talvez kement hag *evel-se*, ha netra ken. Sed amañ un nebeudig skouerioù :

* Er fablenn *Vacca et capella, ovis et leo*, gant Phaedrus:
	+ *Sic est locutus partibus factis leo... Sic totam praedam sola improbitas abstulit.*. Gwelout: []
* Er bommoù:
	+ Sic et simpliciter
	+ Sic transit gloria mundi
	+ Sic semper tyrannis
	+ sic vita est
* Sic et Non, un oberenn gant ar prederour breizhat Pierre Abélard

## Gwelout ivez

* **SiC** formulenn gimiek, evit karbur silikiom.
* Sic, kêriadenn e Roumania, e Transilvania.

## Pennad kar

* Listennad lavaredoù latin

## Liammoù diavaez

* (pt)  ar c'helenner brazilian Cláudio Moreno (gwelet d'ar 14 a viz Eost 2010 )