Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sud Ouest

| Sud Ouest |
| --- |
| Kazetenn bemdeziek |
| Krouet | 1944 |
| Mareadegezh | Pemdeziek |
| Doare | Kazetenn rannvroel |
| Yezh | galleg |
| Bro orin |  Bro-C'hall |
| Sez | Bourdel |
| Lec'hienn | sudouest.fr |
|  |
| Pennskridaozer | Flore Galaud |
| Skignañ | 204 993 skouerenn (2022) |
| Takad skignañ |  Akitania-Nevez |

**Sud Ouest** zo ur gazetenn bemdeziek c'hallek krouet e 1944 ha staliet e Bourdel. Ur gazetenn rannvroel c'hall eo, an eil hini gwerzhet ar muiañ e Frañs goude Ouest-France. 10 embannadur lec'hel a zo e 7 departamant eus rannvro Akitania-Nevez : (Charente, Charente-Maritime, Dordogne, Gironde, Landes, Lot-et-Garonne ha Pyrénées-Atlantiques).

## Liammoù diavaez

* (fr) Lec'hienn ofisiel Sud Ouest.

## Notennoù ha daveennoù
# Saint-Mandé (Val-de-Marne)

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.

Ti-kêr Saint-Mandé.
**Saint-Mandé** zo ur gumun e-kreiz Val-de-Marne, e Bro-C'hall. E norzh koad Vincennes emañ. 21.071 annezad a oa e 2023. Ar gêr he doa ar c'horvoder keitat dre annezad uhelañ en departamant e 2012.

## Tud

* Alexandra David-Néel (1868-1969), kanerez, ergerzhourez
* Alice Guy (1873-1968), filmaozourez, aktourez
* Jord Cochevelou (1889-1974), luder ha soner
* Martine Carol (1920-1967), aktourez
* Frédéric Diefenthal (ganet e 1968), aktour
* Augustin Frison-Roche (ganet e 1987), livour

## Daveennoù
# Irrawaddy

Diazad an Irrawady
An **Irrawaddy** zo ur stêr, 2 170 km hed dezhi, e Birmania (Myanmar).

Stêr vrasañ ar vro eo. Redek a ra eus an norzh d'ar su hag en em deurel e Mor Andaman dre un delta bras.
En em astenn a ra he diazad war 404 200 km², da lavaret eo ul lodenn vras eus Birmania.
# Lenn Nyos

Lenn Nyos
**Lenn Nyos**, pe *Lenn Lwi*, zo ul lenn eus Kameroun e Proviñs ar Gwalarn. Ul lenn zon eo, ouzh tor ur menez-tan ha n’eo ket oberiant ken, nepell diouzh Menez Oku, ur menez-tan all hag an eil menez uhelañ er vro goude Menez Kameroun.

Mont a ra karregadoù volkanek d’ober ur stankell naturel a zalc’h an dour el lenn. E krater ar menez-tan emañ al lenn. E goueled an dour ez eus gaz (CO2) hag a zeu er-maez eus ar magma. Peurvuiañ e chom an dioksidenn garbon-se e strad an dour. Met d’an 21 a viz Eost 1986 e oa bet dislonket en un taol, pa oa bet reier o kouezhañ el lenn. Neuze e oa bet mesket an dour ha deuet e oa an dioksidenn garbon er-maez eus an dour. Meur a gant den a oa bet lazhet gant ar goumoulennad gaz tro-war-dro. Ar wech kentañ eo e vefe bet mouget un niver ken bras-se a dud gant un anadenn fizikel naturel. 4000 den a rankas kuitaat o zi er vro tro-dro.

## Notennoù

## Liamm diavaez
# Laeroñsi

Paul-Charles Chocarne-Moreau, *The Cunning Thief*, 1931
Ul **laeroñsi** eo kas da benn an ober a laerezh. Meur a dra a c'haller laerezh: arc'hant, bravigoù, ha madoù a bep seurt dre vras.

## Lennegezh

* Oliver Twist zo ur paotrig a zesk laerezh, e romant Charles Dickens

## Pennadoù kar

* laerezh dre freuz
* laer
# Zambia

|  |
| --- |
| Republic of Zambia |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Banniel | Skoed-ardamez |

 |
| Ger-stur : "Unity, Liberty, Justice" |
| Kan broadel: *Stand and Sing of Zambia, Proud and Free* (Lumbanyeni Zambia) |
| Lec'hiadur Zambia |
| Kêr-benn (ha kêr vrasañ) | Lusaka
 15°25′S 28°17′R |
| Yezh(où) ofisiel | saozneg |
| **Gouarnamant** | Republik |
|  - Prezidant | Hakainde Hichilema |
| Dizalc'h | diouzh ar Rouantelezh Unanet  |
|  - Deiziad | 24 a viz Here 1964  |
| Gorread |
|  - Hollad | 752 614 km² (39vet) |
|  - Dour (%) | 1 |
| Poblañs |
|  - istimadur Gouere 2005 | 11 668 000 () |
|  - Stankter | 16/km² (191vet) |
| Moneiz | kwacha Zambia (`ZMK`) |
| Gwerzhid-eur | (UTC+ 2) |
|  - Hañv (Eur hañv) | (UTC+ 2) |
| Kod kenrouedad | .zm |
| Kod pellgomz | +260 |

**Zambia** zo ur vro e su kevandir Afrika, ha dezhi harzoù gant Republik Demokratel Kongo en norzh, Tanzania er biz, Malawi ha Mozambik er reter, Zimbabwe, Botswana ha Namibia er su, hag Angola er c'hornôg. Dont a ra an anv eus hini ar stêr Zambeze a dreuz ar vro. Lusaka eo ar gêr-benn.
Dizalc'h eo Zambia abaoe 1964.

Pinvidik eo ar c'hondon ha kouevr a vez kavet stank er vro.

## Istor

En amzer an drevadennreien saoz, e dibenn an XIXvet kantved, e oa rannet etre Rodezia ar gwalarn ha Rodezia ar biz. E 1911 e voent unanet o-div gant ar British South Africa Company, d'ober Rodezia an Norzh.

Stêr e Zambia, war ar maez.

Stadoù Afrika
Aljeria • Angola • Aod an Olifant • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Djibouti • Egipt • Eritrea • Eswatini • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Ginea • Ginea-Bissau • Ginea ar C'heheder • Kab Glas • Kameroun • Kenya • Komorez • Republik Kongo • Republik Demokratel Kongo • Republik Kreizafrikan • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maouritania • Maroko • Mozambik • Maoris • Namibia • Niger • Nigeria • Ouganda • Rwanda • São Tomé ha Príncipe • Senegal • Sechelez • Sierra Leone • Somalia • Soudan • Soudan ar Su • Suafrika • Tanzania • Tchad • Togo • Tunizia • Zambia • Zimbabwe

**Tiriadoù dalc'het** Ceuta • Inizi Kanariez • Madeira • Melilla • Mayotte • Reünion • Saint Helena • Inizi Tchagos

**Broioù ha n'int ket anzavet gant an holl** Azawad • Sahara ar C'hornôg • Somaliland
# Abad

Un **abad** (diwar ar ger latin *abbas*, deuet eus ar ger henc'hresianek αββα, deuet eus ger arameek abbā, "tad" ) zo ur manac'h kristen dilennet gant menec'h un abati evit e ren.

E Bro-C'hall eo deuet abaoe an XVIIIvet kantved ar boaz da envel « *Monsieur l'abbé* » pe « *l'abbé Untel* » beleien ar parrezioù. Ral eo, e brezhoneg, klevout « an aotrou 'n abad Peanv » ; peurvuiañ e kleved « an aotrou Peanv, person Karaez » pe « an aotrou Penefi, kure e Sant-Nouga ».

Sellit ouzh ar ger Abad er
wikeriadur, ar geriadur frank.