Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Provañs

| Provañs |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Banniel | Skoed |

---

 |
|  |
| - ██ Kontelezh Provañs e Rannvro Provence-Alpes-Côte d'Azur
 |

**Provañs** (*Provença*, [pʀuˈvɛⁿsɔ], en okitaneg) zo ur rannvro istorel ha sevenadurel e reter Okitania.

Ur rouantelezh eo bet en IXvet kantved, ha goude-se ur gontelezh hag a voe staget e 1481 ouzh Bro-C'hall.

Klotañ a ra hiziv, mui pe vui, gant ul lodenn eus ar rannvro velestradurel Provence-Alpes-Côte d'Azur, e gevred ar Stad c'hall. En em astenn a ra eus korn-bro Nimes betek ar stêr Var a zisparti Provañs ha Kontelezh kozh Nisa. Met da vareoù zo e oa bro Nisa e kontelezh Provañs (betek 1388 da skouer).

Arle e oa kêr-benn Provañs etre 911 ha 1180, ha goude-se Ais de Provença etre 1180 ha 1789. Hogen Marselha eo kêr-benn ar rannvro velestradurel Provence-Alpes-Côte d'Azur bremañ.

## Istor

* Dugelezh Provañs
* Kontelezh Provañs
* Provence-Alpes-Côte d'Azur,

## Ardamezouriezh

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Peuliet etre aour ha gul a nav fezh.* — Heñvel ouzh skoed Katalonia. |
|  | *En glazur e flourdilizenn en aour, heuliet ouzh kab gant un drailhenn en gul.* |

## Levrlennadur

* Chevallier R. ː *Provincia. Villes et monuments de la province romaine de narbonnaise*, Le Belles Lettres Paris 1982 (ISBN 978-2-251-33308-3)
* Février Paul-Albert & Barral i Atet Xavier ː *Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VII. Province ecclésiastique de Narbonne (Narbonensis Prima)*, De Boccard, Paris 1989 (ISBN 978-2-7018-0051-6)
# Emgann Gergovia

Kompezenn Gergovia.
**Emgann Gergovia** a oa c'hoarvezet er bloaz 52 kent JK etre an armeoù roman renet gant ar prokoñsul Jul Kezar hag ar C'halianed renet gant Verkingetorix, e-kerzh Brezel Galia. Mont a reas an trec'h gant ar C'halianed. Krediñ a reer dre vras e oa c'hoarvezet an emgann e Merdogne (ur gêriadenn adanvet "Gergovie" gant Napoleon III), lec'hiet war un uhelenn blaen e kumun La Roche-Blanche, nepell diouzh Clarmont-Ferrand, e Bro-Arvern.

## Pennad kar

* Brezel Galia
# Kloer

kloer

teir urzh ar gevredigezh, strollad sokial, strollad tud, klas sokial, Teir urzh ar gevredigezh, strollad relijiel| Iskevrennad eus | teir urzh ar gevredigezh, micher  |
| Enebet ouzh | laity  |

  Eus Wikidata
**Kloer** a vez graet eus an dud a relijion. O roll ha kefridioù a zo disheñvel hervez hengounioù o relijion, met an aliesañ e reont war-dro prientiñ ha seveniñ al lidoù ha deskiñ an doktrinoù hag an doareoù liammet gant o relijion. Ul lod gerioù a zo deveret eus kloer evel kloareg (Paotr yaouank war e studi beleg), kloer-venec'h.

Er gristeniezh, anvioù resis ha roll ar gloer a zo disheñvel hervez ar skourr relijiel ha kalz anvioù furmel pe get a zo liammet gant ar rummatadur, evel diagoned, henañ, beleien, eskibien, kardinaled, prezegerien, pastored,ministred, hag ar bibien.

En Islam, ur penn relijiel a vez anvet an aliesañ un imam, kalif, kadi, moufti, cheikh, moullah, muezzin, pe oulema.

En hengoun yuzev, ur penn relijiel a vez anvet an aliesañ ur rabin (kelenner) pe hazzan (kaner).
# Kentañ brezel Indez-Sina

Kentañ brezel Indez-Sina

brezel| Rann eus | Indochina Wars, Brezel Yen  |
| Stad | Indez-Sina c'hall  |
| Lec'h | Indez-Sina c'hall  |
| Deiziad kregiñ | 19 Kerzu 1946  |
| Deiziad echuiñ | 1 Eost 1954  |
| Rummad tost | Category:First Indochina War fiction  |

  Eus Wikidata

Kentañ brezel Indez-Sina 1946-1954
**Kentañ brezel Indez-Sina** a voe ur brezel etre Bro-C'hall ha Republik Demokratel Viêt Nam, bet embannet d'an 2 a viz Gwengolo 1945 gant broadelourien gomunour ar Việt Minh, en Indez-Sina c'hall. Kregiñ a reas e 1946 hag echuiñ a reas e 1954.

Disoc'h ar brezel a voe divod ar c'hevredad, lorc'h ar broioù nevez krouet eus an Impalaeriezh trevadennel c'hall ha rannadur an tiriad vietnamian, ar 17vet ledredenn Norzh a rae al linenn disparti etre an daou lu: nerzhioù an RDV en Norzh, an nerzhioù gall er Su. 500 000 a dud a oa bet lazhet.

Miz Eost 1945: ar Việt Minh, talbenn dizalc'hour vietnamian renet gant ar gomunourion, a denn gounid eus dalc'hidigezh Indez-Sina gant ar Japaniz pemp miz en a-raok (kennaroud brezel ar Meurvor Habask), a gemeras ar galloud en drevadenn c'hall. Gouarnamant da c'hortoz ar Republik C'hall a gasas prim ur c'horfad soudarded ergerzhad evit adkemer an tiriad kollet. Buan a-walc'h e drenkas an darvoudoù goude miz Du 1946 betek degouezhout d'ur brezel etre nerzhioù Republik Demokratel Viêt Nam hag ar C'hallaoued.

## Red an darvoudoù

* 1946

Ar Việt Minh e 1945, Võ Nguyên Giáp gant ar vrec'h kleiz savet e-pad un adwel
* + 23 a viz Du 1946: Bombezadeg Hải Phòng
	+ 19 a viz Kerzu 1946 - 18 a viz C'hwevrer 1947 : Emgann Hanoï (1946)
* 1947
	+ 7 a viz Here 1947- 15 a viz Du 1947 : Oberiadur Brezel Lea
* 1948
	+ 25 a viz Gouhere 1948: Emgann Phu Tong Hoa
* 1950
	+ 18 a viz Gwengolo 1950 : Kouezhadenn Dông Khê
	+ 1añ a viz Here 1950 - 13 a viz Here 1950: Emgann an RC 4
	+ 23 a viz Gwengolo 1950 - 4 a viz Here 1950 : Emgann Sin Ma Kay

Poltred strollad harzlammerien Arme Vroadel Vietnam.
* 1954
	+ 13 a viz Meurzh 1954 - 7 a viz Mae 1954 : Emgann Điện Biên Phủ
# Gérald Darmanin

Gérald Darmanin

den| Reizh pe jener | paotr  |
| Bro ar geodedouriezh | Frañs  |
| Anv e yezh-vamm an den | Gérald Darmanin  |
| Anv ganedigezh | Gérald Moussa Jean Darmanin  |
| Anv-bihan | Gérald, Moussa, Jean  |
| Anv-familh | Darmanin  |
| Deiziad ganedigezh | 11 Here 1982  |
| Lec'h ganedigezh | Valenciennes  |
| Tad | Gérard Darmanin  |
| Kar | Rocco Darmanin  |
| Yezh vamm | galleg  |
| Yezhoù komzet pe skrivet | galleg  |
| Micher | politiker, cadre, corporate administrative and commercial executive, cadres de la fonction publique  |
| Bet war ar studi e | Sciences Po Lille  |
| Lec'h labour | Pariz  |
| Strollad politikel | Unvaniezh evit ul Luskad Poblel, Les Républicains, Renaissance  |
| Bet war ar renk da vezañ dilennet | first round of the 2024 French legislative elections, second round of the 2024 French legislative elections, first round of the 2022 French legislative election  |
| Relijion pe kredenn | Katoligiezh  |
| Prizioù resevet | prix de la Carpette anglaise  |

  Eus Wikidata
Poltred ofisiel Gérald Darmanin e 2017
**Gérald Moussa Darmanin**, ganet d'an 11 a viz Here 1982 e Valenciennes (Norzh), zo ur politikour gall. Ministr an diabarzh eo e gouarnamant Élisabeth Borne.

Mab eo da Gérard Darmanin ha da Annie Ouakid.

Divorset ha divugel eo.
# Strollad poblek europat

Ar **Strollad poblek europat** (EPP) zo an hini brasañ eus ar strolladoù politikel europat treuzbroadel. Savet e oa bet e 1976. Kavout a reer ennañ strolladoù mirour pe demokrat-kristen eus Europa. En EPP ez eus 71 strollad ezel eus 38 bro, 9 rener gouarnamant eus Unvaniezh Europa ha 6 eus diavaez an unvaniezh, 9 c'homiser eus Unvaniezh Europa (ar prezidant en o zouez), hag ar strollad brasañ e Parlamant Europa gant 277 ezel.
# Bachelouriezh

Diplomar vachelouriezh
Ar **vachelouriezh** (galleg : *baccalauréat*, eus al latin *bacca laurea*, "hugenn lore") zo un arnodenn ofisiel e reizhiad desevadurel Bro-C'hall a dremener e dibenn ar studi er skol eil derez, d'an oad a 18 vloaz peurliesañ, goude echuet bloaziadoù al lise "Bachelouriezh" a reer ivez eus an diplom a vez deroet d'an dud o deus graet berzh en arnodenn ; bachelourien ha bachelourezed a reer anezho da neuze.

Un derez studi skol-veur eo ar vachelouriezh ivez ; goude tapet an diplom e c'hall an dud kregiñ gant o studi e bloavezh kentañ ur skol-veur.

## Levrlennadur

* Kostioù, Jeremi. *Stourm evit ar vachelouriezh en euskareg penn-da-benn*. In : *Bremañ*,niv. 391, miz Mae 2014.

## Notennoù
# Hin gerreizh

Kartenn hervez rummatadur hinel Köppen o tiskouez an hin hervez an temperadurioù e 1991–2020
Kartenn gant takadoù an hin gerreizh (diskouezet e gwer)
An takadoù douaroniezh dre ar bed. An takadoù klouar, gant ar ster douaroniezhel hervez al ledred, a zo er su pe norzh eus an takad istrovanel (norzh pe su eus al linennoù en orañjez, da 35 ledred norzh ep su) eus ar c'helc'hioù polel.
**Hin gerreizh** a vez implijet e douaroniezh hag hinouriezh hag a vez kavet e lodennoù ledred kreiz (a-vras 23.5° betek 66.5° N/S eus ar C'heheder), hag a zo etre an trovan ha rannvroioù polel an Douar. En takadoù-se e vez temperadurioù ha koulzoù-amzer disheñveloc'h evit na vez kavet el lodennoù gant un hin trovanel, lec'h ma 'z eo kalz izeloc'h an diforc'hioù-se; alies an difoc'h na vo nemet unan liammet gant ar glav.

## Notennoù ha daveennoù
# Goulenn hollek

**Goulenn hollek** a reer en armerzh eus hollad ar goulennoù evit madoù ha servijoù e marc'had ur Stad nemetken, er gennad publik pe brevez, gant ar vevezerien hag an embregerezhioù.

## Termenadur

Ar goulenn hollek a zo sammad an dispignoù gouarnamantel, an ezporzhiadennoù,, postadurioù an embregerezhioù ha bevezadur an tiegezhioù.

Displeget e vez modenone ar PDG gant argemm ar goulenn hollek, da lavaret eo ma tigresk ar postadurioù e tigresko ar PDG ha *vice-versa* da skouer.

Kemmadur unan eus arventennoù ar goulenn hollek (dispignoù gouarnamantel, postadurioù, ezporzhiadennoù ha bevezadur dibenn) a grouo stroñsoù war ar goulenn, un darvoud hag a gemm ar goulenn ; gallout a ra bezañ pozitivel (muioc'h a goulenn) pe negativel (nebeutoc'h a c'houlenn)). Ar stroñsoù war ar goulenn a lakaio PDG ar Stad da gemm-digemm.

Ar pep pouezusañ da zeskiñ :

> Goulenn hollek = Bevezadur + Postadurioù + Dispignoù gouarnamantel + Ezporzhiadennoù
>
>
# Jean-François Millet

**Jean-François Millet** (1814-1875) zo ul livour gall.

## Livadurioù

* *Portrait de la veuve Roumy* (1842)
* *L'Homme à la pipe* pe *Portrait d'Armand Ono* (e-tro 1843)
* *Portrait de Pauline Ono en déshabillé* (1843-44)
* *Femme nue couchée* (1844-45)
* *A l'abri de l'orage* (e-tro 1846)
* *La Baigneuse* (e-tro 1846-1848)
* *Le Rocher du Castel Vendon* (1848)
* *La Fournée* (1854)
* *Bergère assise sur un rocher* (1856)
* *Femme avec un râteau*
(e-tro 1856-57)
* *L'Angélus* (e-tro 1857-1859)
* *La Charité* (1859)

* *La Becquée* (e-tro 1860)
* *L'Homme à la houe* (e-tro 1860-1862)
* *Les Planteurs de pommes de terre* (e-tro 1861)
* *Bergère avec son troupeau* (1863 pe 1864)
* *Le Semeur* (1865)
* *Le Printemps* (1868-1873
* *L'appel des vaches*
(e-tro 1872)
* *Meules - Automne* (e-tro 1872)
# Boris Vian

Boris Vian

den| Reizh pe jener | paotr  |
| Bro ar geodedouriezh | Frañs  |
| Anv e yezh-vamm an den | Boris Vian  |
| Anv ganedigezh | Boris Endriu Vian  |
| Anv-bihan | Boris, Paul  |
| Anv-familh | Vian  |
| Deiziad ganedigezh | 10 Meurzh 1920  |
| Lec'h ganedigezh | Ville-d'Avray  |
| Deiziad ar marv | 23 Mezheven 1959  |
| Lec'h ar marv | 7vet arondisamant eus Pariz  |
| Doare mervel | abeg naturel  |
| Abeg ar marv | myocardial infarction  |
| Lec'h douaridigezh | Q83375976  |
| Breur pe c'hoar | Alain Vian  |
| Pried | Michelle Vian, Ursula Kübler  |
| Kompagnun(ez) | Hildegard Knef  |
| Bugel | Patrick Vian, Carole Vian  |
| Yezh vamm | galleg  |
| Yezhoù komzet pe skrivet | galleg  |
| Implijer | Association Française de Normalisation, Philips Records  |
| Bet war ar studi e | Lycée Condorcet, Lycée Hoche, École Centrale Paris  |
| Kleñved | rheumatic fever, Terzhienn-domm, pulmonary edema, aortic valve insufficiency  |
| Benveg sonerezh | trompilh, mouezh  |
| Pladennrolladur | Boris Vian discography  |
| Anvet diwar | Boris Godunov  |
| Luskad | Zazou  |
| Ezel eus | Hot Club de France, College of 'Pataphysics  |
| Tachenn | jazz  |
| Levezonet gant | Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Louis-Ferdinand Céline  |
| Darvoud-alc'hwez | Eured, Torr-dimeziñ  |
| Prizioù resevet | Ordre de la Grande Gidouille, Q3473988  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Dileuriad ar gwirioù a aozer | Société des auteurs, compositeurs et éditeurs de musique  |
| Statud e wirioù aozer | Oberennoù dezhe gwirioù aozer  |
| Documentation files at | SAPA Foundation, Swiss Archive of the Performing Arts  |

  Eus Wikidata

**Boris Vian** a oa ur barzh, skrivagner ha soner gall ganet d'an 10 a viz Meurzh 1920 e Ville-d'Avray (Seine-et-Oise) ha marvet d'an 23 a viz Even 1959 e Pariz. Goude studioù evit bezañ ijinour e stagas gant ur vuhez arzel liesseurt ha pinvidik.

## Sonerezh

Soner trompilh e oa e kluboù Saint-Germain-des-Prés. Savet en deus meur a ganaouenn evel *Le déserteur*, *La java des bombes atomiques* pe *La Complainte du progrès*.

## Levrioù

Dindan al lesanv **Vernon Sullivan** e skrivas 3 romant (*J'irai cracher sur vos tombes*, *Les morts ont tous la même peau*, *Et on tuera tous les affreux*) hag a zreveze ar romantoù du amerikan. Romantoù all (*L'écume des jours*, *L'arrache cœur*...) ha pezhioù-c'hoari a skrivas dindan e wir anv a ziskouez splann e ijin barzhel.

## Liammoù diavaez
# Sophie Adenot

Sophie Adenot

den| Reizh pe jener | plac'h  |
| Bro ar geodedouriezh | Frañs  |
| Anv e yezh-vamm an den | Sophie Adenot  |
| Anv ganedigezh | Sophie Marie Laurence Adenot  |
| Anv-bihan | Sophie  |
| Anv-familh | Adenot  |
| Deiziad ganedigezh | 5 Gouere 1982  |
| Lec'h ganedigezh | Cosne-Cours-sur-Loire  |
| Mamm | Isabelle Adenot  |
| Breur pe c'hoar | Richard Adenot  |
| Yezhoù komzet pe skrivet | galleg, saozneg  |
| Implijer | Airbus Helicopters, Direction générale de l'Armement, Ajañs European an Egor  |
| Diplom skol-veur | postgraduate certificate, Master of Science  |
| Grad milourel | lieutenant-colonel, colonel  |
| Skour lu | Armée de l'air  |
| Unvez milourel | Escadron de transport, d'entraînement et de calibrage, Escadron d'Hélicoptères 1/67 Pyrénées  |
| Member of the crew of | SpaceX Crew-12, Expedition 74  |
| Ezel eus | 2022 European Space Agency Astronaut group  |
| Prizioù resevet | marc’heg an ordre national du Mérite, Q3332329, Young Leader of the French American Foundation  |

  Eus Wikidata
**Sophie Marie Laurence Adenot**, ganet d'ar 5 a viz Ebrel 1982, zo un ijinourez, blenierez biñsaskellioù hag egoraerez c'hall. Ar renk a goronal he deus en Aerlu gall ha bez eo bet ar vaouez kentañ eus Bro-C'hall o vezañ bet nijerez biñsaskellioù arnodiñ e 2018. Choazet eo bet evit bezañ ezl eus Korf europat an astraerien e strollad 2022. Ar c'hentañ gwech ma voe o veajiñ en egor a oa bet e 2026, er SpaceX Crew-12, lec'h ma oa bet o vont evit tizhout an Egorlec'h etrebroadel evit ur gefridi hir.

## Levrioù

* (en) Artificial gravity: Changing the intensity of coriolis cross-coupled stimulus with head-angl e, 2004, embannadur MIT, 137 pajenn, memor master, renet gant =Laurence R. Young
# Hauts-de-France

| Hauts-de-France |
| --- |
|  |
|  Melestradurezh |
| Riez |  Frañs |
| Pennlec'h (prefeti) | Lille
 |
| Prezidant(ez) ar c'huzul-rannvro Amzer gefridi
 | Xavier Bertrand 2015-2021
 |
| Prefed(ez)
 | Michel Lalande
 |
| Kod INSEE
 | 32
 |
| Lec'hienn web
 |
 |
|  Poblañsouriezh |
| Poblañs | 5 997 734 ann. (2020) |
| Stankter | 189 ann./km² |
|  Douaroniezh |
| Kenurzhiennoù |  /  |
| Gorread | 31 806 km² |
|  Adrannoù |
| Departamantoù
 | Norzh, Pas-de-Calais, Somme, Oise, Aisne
 |
| Niver arondisamantoù | 26 |
| Niver kantonioù | 145 |
| Niver etrekumuniezhioù |  |
| Niver kumunioù | 3 789 |
| kemmañ  |

**Hauts-de-France** (Krec'hioù-Frañs e brezhoneg) zo unan eus rannvroioù melestradurel Bro-C'hall, e hanternoz ar vro.

Kemeret he deus lec'h div rannvro all a oa diagent — Nord-Pas-de-Calais ha Pikardi — d'ar 1añ a viz Genver 2016, da-heul ar c'hempenn a zo bet graet d'ar rannvroioù gant ar gouarnamant gall e 2015 *"Nord-Pas-de-Calais-Picardie"* zo un anv da c'hortoz evit ar rannvro nevez, savet diwar strollañ anvioù ar rannvroioù a oa diagent, en urzh al lizherenneg. Un anv a vo dibabet da vat gant ar c'huzul-rannvro nevez, a-benn ar 1añ a viz Gouere 2016, hag a ranko bezañ degemeret gant ar C'huzul Stad a-raok ar 1añ a viz Here 2016..

Lille eo kêr-benn velestradurel ar rannvro.

## Notennoù