# Island

*Evit implijoù all, gwelet Island (disheñvelout).*

---

**Lýðveldið Ísland**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Banniel Island) | (Ardamezioù Island) |
| *Ger-stur broadel: hini ebet* |
|  |

 |
| **Yezh ofisiel** | Islandeg |
| **Kêr-benn** | Reykjavík |
| **Prezidant** | Halla Tómasdóttir |
| **Kentañ Ministr** | Kristrún Frostadóttir |
| **Gorread** -En holl -% dour |  103 125 km² 2,70% |
| **Poblañs**  -Hollad -Stankter ar boblañs |  399 189 (01.2024) 3,7/km² |
| **Dizalc’h (diouzh Danmark)** -Emveli -Republik |  1 Kerzu 1918 17 Mezheven 1944 |
| **Moneiz** | kurunenn Island (króna) (ISK) |
| **Kan broadel** | *Lofsöngur* |
| **Kod war ar Genrouedad** | .is |
| **Kod pellgomz** | +354 |

**Island** (islandeg: *Ísland*) zo ur stad eus Europa hag un enezenn pell a-walc’h diouzh ar c’hevandir-se eo ivez, etre Greunland, Bro-Skos ha Norvegia. Reykjavík eo kêr-benn ar vro.

E brezhoneg e ra lod gant *Enez ar Skorn*, un anv heñvel a-walc'h ouzh an hini kembraek, *Gwlad yr Iâ*.

## Istor

*Pennad dre ar munud: s.o. Istor Island*
Eus Norvegia e teuas Lec'hlenniz da ober o annez en Island, adalek an IXvet kantved. Degas a rejont ganto sklaved eus Bro-Skos hag Iwerzhon. En Island e voe savet ar Parlamant koshañ a anavezer er bed, an *Althing*, er bloavezh 930.

Ur wech trevadennet gant Vikinged e chomas dizalc’h a-walc’h Island e-pad 300 vloaz. Met goude-se e voe staget ouzh Norvegia hag ouzh Danmark pa voe unanet an eil bro ouzh eben. Pa voe disrannet Norvegia diouzh Danmark e 1814 e chomas stag Island ouzh ar rouantelezh danat tra ma oa staget Norvegia ouzh Sveden. Tamm-ha-tamm e teuas da vezañ emren a-walc’h diouzh Danmark avat hag e 1918 e teuas da vezañ ur vro dizalc’h, en ur chom stag ouzh ar rouantelezh. Roue Danmark a gendalc’he da vezañ roue war Island. E-pad an Eil brezel bed e voe troc’het al liammoù gant Danmark a oa bet aloubet gant an Alamaned. E 1944 e voe savet ur republik.

## Politikerezh

En *Althing* ez eus 63 a izili, dilennet bep pevar bloaz. Gant ar Prezidant e vez anvet ar C’hentañ Ministr ha gant hemañ e vez renet ar gouarnamant.

### Merc'hed

Vigdís Finnbogadóttir, pedervet prezidant ar vro, a oa kentañ maouez er bed o vezañ dilennet d'ar garg-se eus 1980 betek 1996.
Jóhanna Sigurðardóttir a oa bet kentañ ministr etre miz C'hwevrer 2009 ha miz Mae 2013.

## Kêrioù

* Akranes
* Akureyri
* Hafnarfjörður
* Húsavík
* Ísafjörður
* Keflavík
* Kópavogur
* Neskaupstaður
* Ólafsfjörður
* Reykjavík
* Sauðárkrókur
* Seyðisfjörður
* Siglufjörður
* Vestmannaeyjar

## Douaroniezh

Kartenn Island
Emañ Island war ur gribenn, e-kreiz ar Meurvor Atlantel, ma vez fiñvadennoù dibaouez gant ar plakennoù tektonik. Gant se ez eus kalz menezioù-tan, an hini anavezetañ anvet Hekla. Hiziv an deiz e talc’h menezioù-tan da grouiñ (enez Surtsey, war aod ar c’hreisteiz, a voe krouet gant tarzhadenn ar 14 a viz Du 1963). War-dro 10% eus an enez zo goloet gant ar skorn. Brudet eo geyserioù Island dre ar bed a-bezh : tennet e vez implij eus an dour tomm zo dindan douar evit tommañ, marc’hadmat, ar savadurioù er vro.

A-hed an aod emañ an darn vrasañ eus ar c’hêrioù. Reykjavík, Keflavík (m’emañ aerborzh ar vro) hag Akureyri eo ar re vrasañ anezho.

## Armerzh

Pouezus-bras eo ar pesketa evit ar vro. Diwar-bouez an obererezh-se emañ ar braz eus gounidoù ar c’henwerzh gant an estrenvro (60%) hag un dregantad uhelik eus ar postoù labouro (8%) zo dalc’het gantañ. Estreget pesked e vez ezporzhiet ivez aluminiom.

Abaoe dibenn an ugentved kantved e klask ar gouarnamant lakaat armerzh ar vro da vezañ dizalc’hoc’h diouzh ar pesketa, en ur liesseurtaat an obererezhioù : gounezerezh (e tiez-gwer), stlennegezh… Dont a ra gennad an touristerezh da vezañ pouezus ivez.

## Sevenadur

Ur yezh skandinavek eo an islandeg, ha chomet eo an islandeg modern tost a-walc’h d’an henyezh, an norseg. Ha lorc'h zo en dud gant o hêrezh viking. Brudet eo Island evit ar sagaoù zo bet savet eno ha lakaet dre skrid er Grennamzer.

Eus Island e teu ar ganerez Björk hag ar skrivagner Halldór Laxness, a oa aet gantañ Priz Nobel al lennegezh e 1955.

## Sportoù

Pouezus-kenañ ez eo plas ar sport e buhez Islandiz ha daoust da zoareoù hin start a-walc'h e ra berzh an atleterezh, ar basketball, ar golf, an neuñverezh, ar vell-dorn, ar vell-droad, ar volley-ball hag ar glíma eno.

Evit ar wech kentañ en e istor e kemeras perzh skipailh mell-droad ar vro e Kampionad mell-droad Europa 2016 dalc'het e Frañs ; tizhout a reas ar c'hardgourfennoù ma voe trec'het 5-2 gant skipailh Frañs d'an 3 a viz Gouere.

Dont a ras a-benn d'en em berzheganñ ivez a-benn prantad diwezhañ Kib vell-droad ar bed 2018 e Rusia.

## Liammoù diavaez

* Picture gallery from www.islandsmyndir.is
* Iceland.org
*

## Daveoù ha notennoù