# Hayao Miyazaki

|  |
| --- |
| *Hayao Miyazaki* |
|  |
| **Anv ganedigezh** : | 宮崎駿 Miyazaki Hayao |
| **Lec'h ganedigezh** : | Tokyo,  Japan |
| **Broadelezh** : | Japanat |
| **Micher(ioù)** : | Filmaozer Treser |
| **Filmoù a-bouez** : | *Kaze no Tani no Naushika* *Tenkū no Shiro Rapyuta* *Tonari no Totoro* *Mononoke Hime* *Sen to Chihiro no Kamikakushi* *Hauru no Ugoku Shiro* *Gake no ue no Ponyo* |
| *Liammoù diavaez* |
| * [ghibli.jp Lec'hienn ofisiel]
* Pajenn an "Internet Movie Database"
 |
| kemmañ  |

**Hayao Miyazaki** (宮崎 駿) zo ur mangaka, ur filmaozer tresadennoù-bev japanat ha kenkrouer Studio Ghibli. Ganet eo d'ar 5 a viz Genver 1941 e Tokyo, e Japan.

Tost dianavezet er c'hornôg war-bouez an dud sot gant ar manga betek embannadur etrevroadel *Mononoke Hime* e 1999, e filmoù o deus hiziv an deiz ur berzh bras e pep lec'h er bed ha dreist-holl e Japan e-lec'h m'o deus e filmoù graet rekordoù.

E filmoù a vez alies savet diwar ar memes temoù pennañ : an darempred etre an denelezh hag an natur, an ekologiezh hag an deknologiezh, hag an diaester da chom Peoc'helour en ur bed ma vez brezel. Tudennoù pennañ e filmoù a vez peurvuiañ merc'hed yaouank pe kreñv ha dizalc'h, hag an dud "drouk" o deus perzhioù n'int ket gortozet en tresadennoù bev boas, hag a lak da soñjal er c'h/kami eus ar relijion shintoek.

E oberennoù a vez peurvuiañ graet evit ar vugale hag an dud gour, war-bouez Mononoke Hime hag a zo feulsoc'h eget ar re all. E Japan ez eo lakaet ken barrek ha Osamu Tezuka, hag er c'hornôg e vez alies keñveriet gant Walt Disney.

Resev a ra enoroù ar gazetenn *Time* e 2006 ar pezh a lak anezhañ evel unan eus ar personelezhioù asiat gant ar muiañ a levezon.

## Buhezskrid

### Bugaleaj ha yaouankiz

Ganet d'ar 5 a viz Genver 1941 e Tokyo (e karter Akebono e arondisamant Bunkyo), eilvet en ur familh pevar paotr, (Arata (ganet e miz Gouere 1939), Yutaka (ganet e miz Genver 1944), ha Shirō), e bugaleaj a zo merket gant ur Japan distrujet gant an eil brezel bed. Oberennoù Miyazaki a vo awenet-tre gant an darvoud-se.

E zad, Katsuji Miyazaki, a zo neuze rener Miyazaki Airplane, un embregerezh sevel kirri-nij a oa d'e vreur (eontr Hayao) hag a produe gouarnoù ar Zero (Karr-nij japanat). Kavet e vez ur bern a daveoù d'ar c'hirri-nij pe d'an oabl dre vras e oberennoù Miyazaki, awenet gant endro labour e zad..

Mamm Hayao a zo bet tapet gant ar torzhellegezh melkeineg, chom a ra d'an hospital, a-raok distro en ti e-pad nav bloaz. Hayao a oa tost dezhi, ar pezh a zo diskouezet er film *Tonari no Totoro*. Shirō Miyazaki, breur yaouer Hayao a laro ez eo diazezet tudenn Dora e-barzh *Tenkū no Shiro Rapyuta* war hini o mamm, evit ar pezh a denn diouzh ar bersonnelezh..

Terc'hout a ra kuit ar familh Miyazaki ar brezel o tilojañ e 1944 ha 1945 (O vont da skouer da prefeti Tochigi, e Utsunomiya ha Kanuma, e norzh Tokyo). Labouradeg Miyazaki Airplane a oa e Kanuma. Hayao a anavezo teir skol disheñvel e c'hwec'h bloaz : etre 1947 ha 1949 ez eo enskrivet en ur skol kentañ derez eus Utsunomiya, e 1950 e ra e studioù e skol Omiya e karter Suginami Tokyo, dre m'eo staliet ar familh e gêr-benn, eus 1951 da 1955 e Skol Eifuku. Tremen a ra e bloavezhioù lisead e Skol Omiya (1956 ha 1957) hag el lise Toyotama (1958).

E-pad e bloavezh lise diwezhañ e tizolo ar c'hentañ tresadenn-bev japanat e livioù, *Hakuja den* eus an animatour Yabushita Taiji eus ar studio Toei, awenet gant ur gontadenn a vro Sina. Evit Hayao e vo ur cheñchamant bras en e vuhez ; laret a ra bezañ e karantez gant an harozez, Pai-nyan, ha bezaén bet leñvet an nozvezh a-bezh. Plijout a rae kalz dezhañ oberennoù Osamu Tezuka ha pleustriñ a ra war an tresañ, oc'h ober tresadennoù kirri-nij er penn-kentañ, evit ober ar memestra ha Tezuka, met merzout a ra ne c'hell ket tresañ an tudennoù. Un devezh, merzout a ra ne rae nemet kopiañ stil Tezuka, deviñ a ra neuze holl ar mangaioù treset gantañ ; laret en deus bezañ kavet e oa diaes-tre krouiñ e stil dezhañ. E 1962, kregiñ a ra gant studioù ekonomiezh e Gakushuin ha skrivañ a ra un dezenn war an industriezh japanat. Ar memes bloavezh, mont a ra en ur strollad enklaskoù e Gakushuin war al lennegezh evit ar bugale.

### Penn-kentañ e labour e studio Toei

Kregiñ a ra Miyazaki da labourat e miz Ebrel 1963 evel esaouener er studio Toei. Anavezet eo gant e labour war *Garibā no Uchū Ryokō* (1965) ; dre m'en deus ket kavet fin ar film dedennus e kinnig unan all, a zo asantet ha enbarzhiet er film. Goude ur gourdonadeg tri miz, labourat a ra war ar film *Wan wan chushingura*, ha war kentañ heulienn skinwel ar studio, *Ôkami Shônen Ken*, kevezer *Tetsuwan Atomu* eus Osamu Tezuka. Resev a ra ur gopr a 19500 yen (e randi e karter Nerima a goust dezhañ 6000 yen).

Pa grog e 1964 kudennoù sindikat er studio, kemer a ra Miyazaki penn ar manifesterien ha dont a ra da vezañ sekretour pennañ sindikad al labourerien. Isao Takahata a zo neuze besprezidant ar sindikat. D'ar c'houlz-se e kej gant Akemi Ota, hag a zo animatourez er studio ivez. Dimeziñ a rint e miz Here 1965 ; ar c'houplad yaouank a ziloj neuze da Higashi-Murama.

E 1965 e vo ivez kroget gant ur genlabour etre Hayao ha Takahata gant ur raktres, *Hassuru Panchi*. Pa grogo Takahata da labourat war ar film *Taiyo no oji : Horusu no daiboken*, Miyazaki, oadet a 22 vloaz, a ginnig kemer perzh er raktres., hag a kemer evel e chañs diwezhañ labourat war filmoù hir ha paouez gant an heuliennoù skinwel. Takahata, Miyazaki ha Yasuo Otsuka en em engouestl da echuiñ ar raktres, ne vern ar pezh a c'hoarvezfe. Ar film, embannet d'an 21 a viz Gouere 1968, a vo ur c'hwitadenn kenwerzhel.

Ar memes bloavezh, Miyazaki a labour gant e wreg war stumm japanat ar c'hazh e heuzoù : *Nagagutsu o haita neko* gant ar perzh animatour pennañ. E 1969, ober a ra war-dro lodennoù ar film *Sora tobu yūreisen*, ur film hir, atav gant e wreg..

Ar c'houplad a roio ar vuhez da daou mab : Gorō Miyazaki, a vo, eñ ivez, filmaozer, o labourat a-wechoù evit studio e zad, e Genver 1967 hag un eil, Keisuke, arzour graet gantañ engravadurioù ha tudennigoù e koad, en o zouez e vez gwelet er film *Mimi wo sumaseba* e miz Ebrel 1969. Dilojañ a ra ar familh e Tokorozawa er prefeti Saitama e 1970. Kuitaat a raio e wreg he labour evit ober war-dro ar baotred.

Er memes tro, Miyazaki a labour war heuliennoù skinwel : *Mahotsukai Sally*, *Himitsu no Akko-chan'* ha kregiñ a ra d'ober mangaioù. *Sabaku no Tami* a vo embannet etre miz Gwengolo 1969 ah miz Meurzh 1970 e *Shōnen Shojo Shinbun* dindan an anv-pluenn Akitsu Saburo.

Kemer a ra perzh e 1970-71 da luskad ur film savet gant Okeda Horoshi, *Dobutsu takarajima*, savet diwar ar romant Treasure Island anavezet mat skrivet gant Stevenson e-lerc'h ma vez gwelet un dudenn ouzhpennet diwar c'hoant Miyazaki : Cathy, ur plac'h yaouank gant blev ruz gwisket e glas, hag a vo gwelet meur a-wech e stummoù disheñvel.

### Goude Toei/A-raok Ghibli

E 1971, mont a ra kuit Miyazaki eus ar studio Toei ha mont a ra gant Isao Takahata ha Yoichi Kotabe er studioioù A-Pro.

Mont a ra gant Yutaka Fujiota (prezidant Tokyo Movie) e Sveden evit klask kaout ar gwirioù a-benn sevel ur film evit *Pippi Långstrump* (*Nagakutsushita no Pippi*), dre m'o doa dija savet storyboardoù evito, hag evit eskemm gant skrivagnerez al levr, Astrid Lindgren.
Ne deuont ket a-benn da gaout ar gwirioù ha nullet eo ar raktres.. Ar veaj-mañ a vo an hini kentañ e-maez Japan, ha gweledva Skandinavia a vo implijet en e filmoù, e-barzh *Majo no takkyūbin* da skouer, lec'h m'eo diazezet neuz Koriko war Stockholm.

Gweladenniñ a ra ivez kalzig a lec'hioù e Tokyo o klask ur savadur nevez evit ar studio.

An triad Miyazaki, Takahata, Otabe a aozo meur a lodennoù evit an heulienn japanat *Rupan sansei* hag ar film berr *Panda Kopanda*. E 1973, an heulienn *Panda Kopanda, amefuri sakasu no maki* a zeuio maez hag adkavet e vez dija e dremm ar panda, tresoù Tototro.

E miz Even 1973, an triad a za kuit eus A-Pro evit Zuiyo Pictures, ur stusio ezel eus Nippon Animation. Labourat a reont e-pad pemp bloaz war ar *World Masterpiece Theater* (世界名作劇場 *Sekai meisaku gekijō*, pe *Meisaku* hepken), heulienn japanat awenet gant romantoù europa, hag evit al lodenn brasañ treuzkaset e Bro-C'hall.

E 1978, Miyazaki en deus kroget d'ober war-dro al lodenn aozañ. Sevel a ra neuze un heulienn 26 lodenn a 26 munutenn pep hini anvet *Mirai shōnen Conan* (Conan, mab an dazont). An heulienn-se diazezet war ar romant evit ar vugale *The Incredible Tide* gant Alexander Key, a gomz eus temoù tost d'ar re a vo e-barzh *Naushika* (bed post-apokaliptek, kudennoù ekologel) pe *Laputa* ha kinnig a ra ar c'hentañ mekanikoù nij krouet gant Miyazaki.

Ar memes bloavezh, ur reporter yaouank - Toshio Suzuki - lakaet da labourat en ur gazetenn nevez, *Animage*, a galv Takahata evit komz dezhañ eus *Taiyo no oji : Horusu no daiboken*, dre ma oa e soñj skrivañ ur pennad war-c'horre evit e rubrikenn. Takahata a gomzo dezhañ e-pad un eur, hep menegiñ *Taiyo no oji*, dre ma gomz eus ar raktresoù nevez savet. Reiñ a ra ar pellgomz da Miyazaki, a gomz dezhañ eus *Taiyo no oji* hag a goulenn c'hwezek pajenn e *Animage*. Suzuki ne menego hini ebet eus an daou en e bennad, met na zisoñjo ket anezho. Diwezhatoc'h e vo produktour e penn ar Studio Ghibli ha mignon gant Miyazaki.

E 1979 ez a er Tōkyō Movie Shinsha. Ar memes bloavezh, embann a ra e c'hentañ film aozet gantañ : *Rupan sansei: Kariosutoro no shiro*. Deuet eo ar film-se da vezañ ur c'hlasel ha merkout a ra ul lodenn pouezhus e red-micher Miyazaki. Suzuki ha Miyazaki a gej evit ar wech kentañ. Miyazaki a ra evel ma ne vefe ket amañ ha nac'h a ra zoken bezañ kemeret e foto gantañ. Daoust d'an darvoud-se, Suzuki a gendalc'ho da skrivañ war labour Miyazaki e-barzh *Animage*.

Ar bloavezh goude, Miyazaki a labour evit Telecom Animation Film ha kemer ar ra perzh kelenner an animatourien nevez. D'ar memes c'houlz e aoz al lodennoù 145 ha 155 evit an heulienn *Rupan sansei* hag implij a ra Telecom, anv an embregerezh, evel anv-pluenn.

### Berzh *Nausicaä* ha bloavezhioù Ghibli

E 1982, aozañ a ra c'hwec'h pennad kentañ evit an heulienn *Sherlock Holmes* (hag a vo skignet e 1984–85) e kenproduadur gant ar skinwel italianeg Rai. An heulienn-se a gont troioù-kaer Sherlock Holmes gant loened antropomorfek.

D'ar mare-se eo e raio anaoudegezh da vad gant Suzuki, o komz dezhañ eus e soñjoù raktresoù evit an dazont. Kinnig a ra hemañ sikour anezhaén o kregiñ gant *Kaze no Tani no Naushika*. Narch'et e vez dezhañ gant ur bern produerien, a c'houlenne d'ar c'houlz-se mangaioù pe sonerezh a-raok asantién ur raktres. Ne ziskalon ket Suzuki, h alakaat a ra e *Animage* *Naushika* e stumm manga. Ar manga a raio berzh ha dilennet eo manga karetañ lennerien *Animage* ar bloaz goude. Embann a ra ivez Miyazaki *Shuna no tabi*, ur manga tost a-walc'h ouzh *Mononoke Hime*.

E 1983, ar raktres ober ur film gant lodennoù kentañ *Naushika* a zo lañset. Dre ma z'eus dale gant ar produadur, embannet e vez un destennig e *Animage* evit klask war-lerc'h animatourien all. Hideaki Anno (hag a zo anavezztoc'h evit e labour war *Neon Genesis Evangelion*), a responto d'ar galv ha kemeret e vo diouzhtu evit labourat war lodenn pouezhusañ ar film dre m'eo Miyazaki bammet gant talvoudegezh e labour. E miz Du 1984 e teu maez ar film er salioù Japanat. Bez e vo lostoù hir dirak sinemaioù ar vro..

A-drugarez da berzh ar film *Naushika* e savo Miyazaki e 1985 ar studio Ghibli (diazezet e karter Sunigami, e Tokyo), gant Isao Takahata. Er batimant e oent abaoe miz Ebrel 1984. Berzh ar film ha savidigezh ar studio a gemer plas en ul lodenn diaes eus buhez Miyazaki dre m'eo marvet e vamm ur bloaz a-raok embannadur ar film, e miz Gouere 1983, d'an oad a 71 bloaz.

Kemer a ra Miyazaki an diviz d'ober dresit-holl tresadennoù-bev hir, pdaoust ma vez kavet dreist-holl e Japan heuliennoù hag OAVoù. Produiñ a ra neuze tresadennoù-bev gant ur frekañs izeloc'h, met gant un dalvoudegezh brasoc'h. Kentañ raktres ar studio a zo ar film *Tenkū no shiro Rapyuta* a vo embannet e miz Eost 1986.

Adsavadur e ment gwirion eus ti Sasuki ha Mei e-barzh *Tonari no Totoro*
Anavezet e vo muioc'h c'hoazh gant embannadur e 1988 eus *Tonari no Totoro*. Ar film a raio berzh e Japan ha lodenn vrasañ ar Japaniz a anavez hiziv an deiz tudenn Totoro, a zo deuet da vezañ arouez ar studi Ghibli. Ar ganaouenn digoradur, kanet gant Azumi Inoue, a zo ivez ur ganaouenn desket alies gant ar bugale Japanad er skol-vamm. Hogen, pa gomz Toshio Suzuki eus ar raktres da produerien Tokuma evit ar wech kentañ e 1986, nac'het e vo diouzhtu. Ar memes-tra eo bet pa voe klasket un eil wech, o strollañ Totoro (aozet gant Miyazaki) gant *Hotaru no Haka* (gant Takahata). Al labour war an daou film a grog pa roio sikour embanner Hotaru no Haka d'ar studio. Labourat a raio ar studio war an daou film d'ar memes tro. Kement-se a vo daou vloavezh diaes evit Miyazaki hag e skipailh, a ranke plijout da daou ti-embann d'ar memes tro (*Totoro* o vezañ ivez diazezet war ul levr, evit ar vugale) hag ober gant daou skipailh animatourien.

Un nebeut goude embannadur ar filmoù-se, Miyazaki a azez dirak un ti-gar un devezh pad evit sellet eus fiñv brozhoù ar merc'hed o tremen. Ar pezh en deus gwelet a vo diskouezhet en e film *Majo no takkyūbin*, dre m'he deus an harozez ur vrozh du sorserez. Berzh a raio ar film. Diazezet war levr Eiko Kadono, en em gavout a raio e kentañ plas ar box-office Japanad er bloavezh 1989, o rastelañ 2 170 milion yen hag o desach 2 604 619 den.

Suzuki, mignon bras da Miyazaki ha Takahata, a labour evit ar studio goude *Majo no takkyūbin* ha dont a ra da vezañ produour adalek ar film da c'houde, *Omohide Poro Poro*.

Bevañ a ra ar studio amzerioù diaes e-pas produadur *Majo no takkyūbin*. Daoust da se, boujedenn ar film a oa an doubl eus hini *Totoro*, kalite ar skeudennoù a oa gwelloc'h, an animatourien a c'houneze nebeutoc'h e-keñver al labour graet. Paeet e oent d'ar pezh, dre skeudennoù pe tresadennoù, o c'hounez war-dro kant mil yen dre miz. Evit chom hep ma varfe ar studio, Miyazaki ha Suzuki o deus divizet enbarzhiañ o labourerien dre vac'had er studio, evit gellout stummañ animatourien all. Miyazaki a soñj en ur steuñvig simpl evit ar studio : krouiñ un en-dro labour dereat evit stummañ hag henchañ an animatourien yaouank. (Lodenn vrasañ an animatourien a zo etre 18 ha 25 bloaz).

E 1992 e embanno ar studio ar film *Kurenai no Buta*(anavezet ivez evel *Porco Rosso*), a gont istor ur goprsoudard italian bet treuzfurmet e pemoc'h, blenier dournijerez er mor Adria er bloavezhioù 1920. Ar film-se a zo disheñvel eus filmoù boas Miyazaki, dreist-holl dre ma vez kavet un haroz gour hag un istor lec'hiet en ul lec'h gwirion.

E memes devezh ha embannadur *Porco Rosso* ez eo igoret burevioù nevez ar Studio Ghibli e banlev kornog Rokyo.

E 1994 ez eo embannet *Pompoko*, eus Takahata, a ra berzh a-drugarez d'an harozed hanter-rakoun, hanter-broc'h.

### Emglev gant Disney ha berzh etrevroadel

E 1996 e vez sinet un emglev etre Walt Disney Company hag ar Studio Ghibli, hag a stummo ar strollad Disney-Tokuma, karget da dasparzhañ filmoù Ghibli (e diavaez an DVDoù) er bed, o kontaén ar Japan, met ket peurest Azia.
D'ar c'houlz-se, Miyazaki en doa diaesterioù da choaz etre daou raktres, ha lâret en deus da Suzuki en doa c'hoant ober an daou er memes koulz. Ar raktresoù a oa *Boro ar viskoulennig*, istor beaj ur viskoulenn betek ar wezenn e-kichen, ha *Mononoke Hime*. Suzuki a gendrec'h anezhañ d'ober *Mononoke* a-raok
, dre ma z'eo diaesoc'h ober filmoù birvidik tremenet un oad. Miyazaki en doa neuze 54 bloaz. Marteze e oa e chañs ziwezhañ aozañ ur film evel *Mononoke*. Miyazaki a heuil kinnig e mignon hag embann a ra *Mononoke Hime* e 1997.

Ar film a zo diskleriet evel film diwezhañ Miyazaki gant ar c'hazetennoù goude un emvod kelaouiñ lec'h m'en deus lâret Miyazaki "D'am soñj ez eo ar film diwezhañ a rin en doare-mañ". Plijout a ra da Miyazaki bezañ aze evit holl pazennoù krouadur e filmoù hag o wiriañ pep tresadenn, un dre un, ar pezh en deus graet evit pep film. *Mononoke* a lako anezhañ da vezañ skuizh e-pad daou vloaz. E oad ne aotree ket anezhañ da kemer kement a perzh en e raktresoù. Lâret en deus e teue da vezañ gwen e zaoulagad ha gorrek e zaouarn ; ne gred ket e c'halfe ober pep tra evel a-raok. Ar c'hazetennoù a ra hep fin e frazenn ha diskleriañ a reont leve Miyazaki.(en) *The future -- Is Miyazaki retiring?* Nausicaa.net</ref>.

Ar film a zo kemeret evel ur bennoberenn ha berzh Miyazaki a gresk fonnus kement el live broadel hag etrevroadel. Dasparzhet eo e meur a vroioù, Bro-C'hall en e zouezh (e 2000) gant Miramax (Disney) a c'houlenno da Hayao troc'hañ ar film evit an embannadur etrevroadel. Nac'h a raio Miyazaki. Ur berzh vras a lako ar film kentañ er box-office japanat, o tipaseal *E.T. the extra-terrestrial* gwelet muioc'h eget trizek million gwech (dipaset e vo goude gant *Titanic*).

Miyazaki a za kuit eus ar studio Ghibli d'ar 14 a viz Genver 1998 evit sevel ur framm nevez : *Butaya* (*Ti ar pemoc'h*, e-kichen ar studio Ghibli. Adalek ar mare-se, Miyazaki en deus diskleriet e "leve" e fin pep hini eus e filmoù, met hep dont a-benn : dirak ar goulonder stalie goude marv Yoshifumi Kondō, ar 16 a viz Genver 1999, Miyazaki a zeu en-dro er studio Ghibli evel *shochō* (ar pezh a dalv tamm-pe-damm "penn ar servij").

Goude ur hir mare a vakaénsoù e gej gant merc'hed ur mignon ; unan anezho a aweno anezhañ evit e film *Sen to Chihiro no Kamikakushi*. E 2001, Miyazaki a echu aozadur ar film ha diskleriañ a ra, e-pad un emvod kelaouiñ, ez eo e film diwezhañ. Ar film-se a vo berzh brasañ e bro Japan (o vont dreist da Titanic) gant 23 milion a dont e-barzh, hag a vo ivez gwelet mat er bed a-bezh o c'hounezout ur bern prizhioù (en o-zouez an Arzh Aour e Berlin, ar wech-kentañ evit un dresadenn-vev, hag Oscar an dresadenn-vev wellañ e 2002).

Ar memes bloavezh e vo igoret ar mirdi Ghibli e karter Mitaka e kornog Tokyo.

E 2003 ez eo embannet *Neko no ongaeshi*, a vo produet gant Hiroyuki Morita, ha fin 2004, *Hauru no Ugoku Shiro* embannet e Japan. Kont a ra istor ur plac'h yaouank treuzfurmet e maouez kozh. Awenet eo bet Hayao gant ur romant Diana Wynne Jones anvet *Howl's Moving Castle*.

Gounez a raio ul leon aour evit e red-micher a filmaozour e Mostra Venizia e 2005. E-pad un emvod kelaouiñ, diskleriañ a ra : "N'on ket bet gwall entanet er penn-kentañ dre ma seblante bezañ ur priz evit ar re gozh. Met lâret eo bet din ez eo bet roet ar peiz-maén da tud a oa atav oberiant, evel Eastwood, neuze 'm eus asantet anezhañ. C'hoant am eus krouiñ filmoù a ro awen d'ar vugale."

E 2008 e embann ar film *Gake no ue no Ponyo*, a kont troioù-kaer ur paotrig pemp bloaz hag ur priñsez pesk ruz c'hoant ganti bezañ un den. Ar film-mañ a merk ur kemm pouezhus a neuz grafek dre ma 'z eo graet an tresadennoù e pastel hag ar CGI n'eo ket bet implijet. Toshio Suzuki en deus lâret ez vez « 70 % da 80 % eus ar film a dremen er mor ». Deuet eo ar film er-maez e miz Gouere 2008 e Japan ha skignet e-pad ar Mostra di Venezia 2008 evit an arvesterien european.

## Filmadurezh

### Esaouenner

* 1963 : *Wan wan chûshingura* gant Hiroshi Okawa
* 1963 : *Okami shonen Ken* gant Tetsuo Hara

### Animatour

* 1965 : *Garibā no uchū ryokō* (ガリバーの宇宙旅行}}
* 1968 : *Taiyo no oji: Horusu no daiboken* (太陽の王子ホルスの大冒険) gant Isao Takahata, kemer a ra perzh en design (evel an holl animatourien pennañ er raktres-mañ)
* 1969 : *Nagagutsu o haita neko* (長靴をはいた猫) gant Kimio Yabuki
* 1969 : *Sora tobu yūreisen* (空飛ぶゆうれい船)
* 1971 : *Dobutsu takarajima* (どうぶつ宝島) gant Hiroshi Ikeda
* 1972 : *Panda kopanda* (パンダコパンダ)
* 1973 : *Panda kopanda, amefuri sakasu no maki* (パンダコパンダ 雨ふりサーカスの巻)

### Filmaozer

* 1978 : *Mirai shōnen Conan* (未来少年コナン) - stirad skinwel
* 1979 : *Rupan sansei: Kariosutoro no shiro* (ルパン三世カリオストロの城)
* 1984 : *Sherlock Holmes 6 tamm kentañ.*
* 1984 : *Kaze no tani no Naushika* (風の谷のナウシカ)
* 1986 : *Tenku no shiro Rapyuta* (天空の城ラピュタ)
* 1988 : *Tonari no Totoro* (となりのトトロ)
* 1989 : *Majo no takkyūbin* (魔女の宅急便)
* 1992 : *Kurenai no buta* (紅の豚)
* 1995 : *On Yua Māku* (オン・ユア・マーク) (video-klip)
* 1997 : *Mononoke Hime* (もののけ姫)
* 2001 : *Sen to Chihiro no Kamikakushi* (千と千尋の神隠し)
* 2004 : *Hauru no ugoku shiro* (ハウルの動く城)
* 2008 : *Gake no ue no Ponyo* (崖の上のポニョ)
* 2013 : *Kaze Tachinu*(風立ちぬ)

### Gourseller

* 1984 : *Sherlock Holmes*

### Produer

* 1994 : *Heisei tanuki gassen pompoko* (平成狸合戦ぽんぽこ) gant Isao Takahata
* 2002 : *neko no ongaeshi* (猫の恩返し) gant Hiroyuki Morita

### Senarier

* 1979 : *Rupan sansei: Kariosutoro no shiro*
* 1984 : *Kaze no tani no Naushika*
* 1986 : *Tenku no shiro Rapyuta*
* 1988 : *Tonari no Totoro*
* 1989 : *Hauru no ugoku shiro*
* 1992 : *Kurenai no buta*
* 1995 : *Mimi wo sumaseba* (耳をすませば) gant Yoshifumi Kondō
* 1997 : *Mononoke Hime*
* 2001 : *Sen to Chihiro no Kamikakushi*
* 2004 : *Hauru no ugoku shiro*
* 2008 : *Gake no ue no Ponyo*

## Loreadeg

* 4 Priz Mainichi *Noburō Ōfuji* :
	+ 1979 evit *Rupan sansei: Kariosutoro no Shiro*
	+ 1984 evit *Kaze no tani no Naushika*
	+ 1986 evit *Tenku no shiro Rapyuta*
	+ 1988 evit *Tonari no Totoro*
* 5 Priz meur an dresadenn-vev Mainichi :
	+ 1989 evit *Majo no takkyūbin*
	+ 1992 evit *Kurenai no buta*
	+ 1994 evit *Pompoko* (soñj ha produadur nemetken)
	+ 1997 evit *Mononoke Hime*
	+ 2001 evit *Sen to Chihiro no Kamikakushi*
* Diuzad ofisiel ar film estren gwellañ e Oskar ar sinema :
	+ 1998 evit *Mononoke Hime*
* 1 Kristal ar film hir er Festival etrevroadel an tresadennoù-bev e Annecy :
	+ 1993 evit *Kurenai no buta*
* 1 Arzh aour ar film gwellañ e Festival Berlin :
	+ 2002 evit *Sen to Chihiro no Kamikakushi*
* Oskar ar sinema (tresadenn-vev wellañ) :
	+ 2003 evit *Sen to Chihiro no Kamikakushi*
* Anvet e César ar sinema er c'hategorienn film estren gwellañ :
	+ 2003 evit *Sen to Chihiro no Kamikakushi*
* 1 BAFTA er rann film gwellañ e yezh nann-saoz :
	+ 2004 evit *Sen to Chihiro no Kamikakushi*
* 1 Inkpot Award :
	+ 2009 evit Hayao Miyazaki

## Levrioù

* 1969-1970 : *Sabaku no tami* (砂漠の民) (manga)
* *Shuna no tabi* (シュナの旅) (levr skeudennaouet)
* 1982-1992 : *Kaze no tani no Naushika* (風の谷のナウシカ) (manga)
* *Miyazaki Hayao no zassō nōto* (雑想ノート), embannet e saozneg gant an titl *The Notebook of Various Images*
* *The Age of the Flying Boat* (飛行艇時代), diazez ar film *Kurenai no buta*
* 1999 : *Doromamire no tora*, kont a ra ar manga troioù-kaer al letanant Otto Carius, ar blenier tankoù alaman hag e Tigr e-pad brezeliadenn Estonia a-enep an arme soviedel.
* 2006 : *A Trip to Tynemouth* (embannet e Japan ; diazezet war ar gontadennoù evit ar re yaouank gant Robert Westall, en deus kresket e Bro-Saoz e-pad an Eil brezel bed).

## Daveoù

## Liammoù diavaez

* Lec'hienn ofisiel Studio Ghibli
* Internet Movie Database
* Ditouroù diwar-benn Miyazaki e Nausicaa.net
* Miyazaki e lec'hienn Japan Zone
* Atersadenn er gazetenn saoznek *The Guardian*
* Atersadenn graet e miz Eost 1997
* Miyazaki e lec'hienn Anime News Network

 **日本と日本文化のポータル — Porched Japan ha sevenadur Japan** • Adkavit ar pennadoù a denn da Japan ha d'he sevenadur — 日本とその文化についてのページを見つける