Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Oberiadur-brezel Forager

Oberiadur-brezel Forager

kampagn brezel| Rann eus | Pacific Ocean Theater of World War II  |
| Lec'h | Mikronezia  |
| Deiziad kregiñ | Mezheven 1944  |
| Deiziad echuiñ | Du 1944  |

  Eus Wikidata
Kentañ wagenn LVT o vont war-zu aodoù Peleliu
An **Oberiadur-brezel Forager** (saozneg: *Operation Forager*), anvet ivez Kampagn an enezeier Mariana ha Palau (saozneg: *Mariana and Palau Islands campaign*) a oa bet un argadenn gant nerzhioù lu Stadoù-Unanet Amerika a-enep nerzhioù lu Impalaeriezh Japan en enezeier Mariana ha Palau er Meurvor Habask. Stourmet e oa bet etre miz Even ha miz Du 1944 e-pad Brezel ar Meurvor Habask. An argadenn stadunanat, renet gant Chester Nimitz, a oa bet un heuliad da Gampagn an enezeier Gilbert ha Marshall. Ar pal a oa riñsañ ar bazennoù Japaniz e-kreiz ar Meurvor Habask, harpañ aloubadeg Filipinez, ha reiñ an tu da gaout bazennoù evit ar c'hirri-nij bombezañ evit tagañ inizi Japan.

Impalaeriezh Japan he devoa kollet 67 000 soudard hag ar Stadoù-Unanet 8125 lazhet pe steuziet.
# Talbenn Aziatek-Meurvor Habask

**Talbenn Aziatek-Meurvor Habask** (saozneg: *Asiatic-Pacific Theater*) a vez graet eus lec'h an holl oberiadurioù-brezel gant nerzhioù lu stadunanat e-kerzh an Eil Brezel-bed en Azia hag er Meurvor Habask etre 1941 ha 1945.

Eus kreiz 1942 betek fin ar brezel e 1945 e oa bet div dachenn stadunanat : ar Pacific Ocean Areas (POA), rannet etre kreiz ar Meurvor Habask, Norzh ar Meurvor Habask ha Su ar Meurvor Habask. E penn an traoù e oa an Amiral Chester W. Nimitz, Penn uhel takadoù ar Meurvor Habask. Ar South West Pacific Area (SWPA) a oa renet gant ar Jeneral troadegiezh Douglas MacArthur, Komandant penn uhelañ Kevredet Gevred ar Meurvor habask. E 1945, Stadoù-Unanet Amerika a oa bet oc'h ouzhpennañ an United States Strategic Air Forces in the Pacific (USSTAF), renet gant ar jeneral Carl A. Spaatz.

Dre ma laboure an holl asambles en un doare kenglotaus etre an United States Army ha Morlu ar Stadoù-Unanet a-fed hent ar brezel, Talbenn ar Meurvor habask ne oa ket renet gant ur penn nemetken evel ma oa bet Dwight D. Eisenhower evit an Talbenn europat. Ne oa ket neuze eus un aozadur o ren pep tra met meur a re rannet etre an SWPA, POA, ha nerzhioù lu all gant takadoù brezel disheñvel, evel Talbenn Sina-Birmania-India.
# Oberiadur Korventenn (Polonia)

Oberiadur Korventenn

oberiadur brezel| Rann eus | Eil Brezel-bed  |
| Lec'h | Eil Republik Polonia  |
| Deiziad | 4 Genver 1944  |
| Perzhiad | lu diabarzh  |

  Eus Wikidata
**Oberiadur Korventenn** pe **Oberiadur Burza** (poloneg : akcja „Burza”) a oa bet un heuliad emsavadegoù e-kerzh an Eil Brezel-bed a-enep an nerzhioù dalc'herezh Alaman gant an Arme Diabarzh (*Armia Krajowa*, berraet en *AK*), nerzh galloudusañ ar Rezistañs polonat.

Pal an Oberiadur Korventenn e oa kemer dre an nerzh kêrioù ha tiriadoù dalc'het gant an Alamanted e-pad ma oant o prientiñ an difennerezh a-enep al Lu Ruz hag a oa o vont war-raok. Ar Stad polonat kuzh en doa spi e c'hellje kemer ar galloud a-raok ma erruje Soviediz.

Pal ar gouarnamant polonat en harlu e Londrez e oa adsevel harzoù Polonia gant URSS eus 1939, en ur nac'hañ al Linenn Curzon evel harzoù. Hervez Jan Ciechanowski,

> "Ar c'habined polonet [en harlu] a grede ma vije nac'het al Linenn Curzon e oant o tifenn an identelezh vroadel hag ar gwir da gaout ur vro bolonat. Mennet e oant da adsevel an eskemmoù etre Rusia ha Polonia hervez an diazoù a-raok 1939."
>
>

## Notennoù ha daveennoù
# Brezel ar Meurvor Habask

Ouzhpenn ur **Brezel ar Meurvor Habask** a zo bet:

* Etre 1864 ha 1866: Brezel etre Spagn hag an emglev suamerikan savet gant Perou, Chile, Ecuador ha Bolivia. Gwelet Brezel spagnat-ha-suamerikan.
* Eus 1879 da 1883: Brezel etre Chile hag an emglev etre Bolivia ha Perou. Gwelout Brezel ar Meurvor Habask (1879-1883).
* Eus 1937 da 1945 : Brezel etre Japan ha Tailand a-enep Sina hag ar Gevredidi. Gwelout Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945).
# Preden-Nevez

*Gant ar ger* Breizh-Nevez *e tegouezher amañ. Evit sterioù all ar ger, gwelit Breizh-Nevez (disheñvelout).*

---

Kartenn dopografek Preden-Nevez
**Preden-Nevez** pe **Breizh-Nevez** (ent-ofisiel: *New Britain* pe *Niu Briten*) eo enezenn vrasañ Enezeg Bismarck e Papoua Ginea-Nevez, er reter d'ar vro. Anvet eo diwar anv Breizh-Veur. Pa oa e dalc'h an Alamaned (etre 1884 ha 1914) e oa anvet *Neupommern* (*Pomerania-Nevez*).

36 520 km² eo he gorread (tostik kement ha Taiwan) hag ur 500 000 bennak a dud a zo o chom enni.

## Douaroniezh

## Proviñsoù

Rannet eo Enez Breizh Nevez etre div broviñs:

* Breizh-Nevez ar C'hornôg
* Breizh-Nevez ar Reter

## Istor

### 1700-1914

D'ar 27 a viz C'hwevrer 1700 e tegouezhas ar Saoz William Dampier hag envel a reas an enezenn *Nova Britannia*, da lavarout eo "Breizh-Veur Nevez" (gwelet ar pennad: Britannia).

E miz Du 1884 e voe embannet gant Alamagn e oa o trevadenniñ an enezeg, ha diwar neuze e voe anvet an enez Neupommern, pe "Pomerania Nevez" e framm Ginea-Nevez Alaman.

Adalek deroù a Brezel Bed kentañ, d'an 11 a viz Gwenholon 1914, e voe aloubet an enez gant armeoù Aostralia, hag a oa en Impalaeriezh Breizh-Veur, ha neuze e voe adanvet ar vro, hag a zo anavezet abaoe evel Breizh-Nevez.

## Notennoù

## Pennadoù kar

* Britannia
* Preden
# Emgann Milne Bay

emgann Milne Bay

emgann| Rann eus | kampagn Guinea Nevez  |
| Stad | Papoua Ginea-Nevez  |
| Lec'h | Milne Bay  |
| Daveennoù douaroniel | 10°19′12″S 150°28′48″E  |
| Deiziad kregiñ | 25 Eost 1942  |
| Deiziad echuiñ | 7 Gwengolo 1942  |
| Perzhiad | Stadoù-Unanet  |
| Order of battle | Battle of Milne Bay order of battle  |

  Eus Wikidata
Plan Emgann Milne Bay etre ar 25 a viz Eost hag ar 7 a viz Gengolo 1942.
**Emgann Milne Bay**, **Battle of Milne Bay** anavezet ivez evel **Operation RE** pe **emgann Rabi** (ラビの戦い) evit Japaniz, a voe un emgann e-pad an Eil Brezel-bed war dachenn Brezel ar Meurvor Habask. Padet e oa etre ar 25 a viz Eost hag ar 7 a viz Gwengolo 1942 hag ennañ e oa enebet Douarlu Stadoù-Unanet Amerika ha lu Aostralia, hag ar vegenn eus Morlu Impalaeriezh Japan anvet Kaigun Tokubetsu Rikusentai. Un trec'h e voe evit ar Gevredidi.

Tank japanat Type 95 Ha-Go distrujet.
Nerzhioù Japan, harpet gant daou dank skañv, a dagas daou aerborzh lec'hiet e Bae Milne e Reter Ginea Nevez. Dre titouroù fall ar spierezh, ar japaniz ne oant ket kelaouet e oa kreñv ar gwarnizon aostralian, soñjal a rae dezho ne oa difennet an aerborzhioù nemet gant teir c'hompagnunezh (war-dro 280 soudard).

Dilestret e voe ganto da gentañ penn ur batailhon (800 soudard) d'ar 25 a viz Eost 1942. Ar Gevredidi, dre ar spierezh Ultra, a ouie e vefe eus an dilestradeg hag an nerzhioù o tont. Dre-se e oa bet brasaet ar gwarnizon ha prientet difennoù kreñv.

En desped da vezañ taget kreñv war al lec'h dilestrañ, pa oa erruet an nerzh bihan, e voe taget gant kirri-nij brezel kevredet. Ul lodenn eus an nerzh-kas japanat a oa bet distrujet a-raok dilestrañ a-dreñv lec'hioù difenn al lu aostralian.

Ar japaniz a gendalc'has an dagadenn memestra en ur redek buan er janglenn ha mont war-zu an aerborzhioù evel rakwelet. Stourmoù taer a voe etre int ha bezenoù Aostralia, ar re-se o vezañ kentañ linenn difenn ar Gevredidi. Bountet e voe warno ha rediet e voent da gilañ, met kaset e voe un harp dic'hortoz a-enep ar Japaniz, ar Second Australian Imperial Force savet gant soudarded arbennikaet mat. Gant sikour an harp-se ha mestroni an oabl ar Gevredidi a dale ouzh an tagadennoù lies.

Argadenn gant ar Kaigun Tokubetsu Rikusentai e Ginea Nevez e 1942.
O vezañ beuzet gant un niver uheloc'h a difennerien, hep harp ha gant kolloù kalz brasoc'h evit raksoñjet, morlu impalaeriezh Japan a voe rediet da skampañ kuit. Un nebeud soudarded eus Japan a gendalc'has ar stourm betek ar 7 a viz Gwengolo 1942.
# Terzhienn-domm

Terzhienn-domm

infectious disease, Doare ar c'hleñved| Iskevrennad eus | primary bacterial infectious disease, anthroponotic disease, kleñved, pandemic and epidemic-prone diseases  |
| Abeg pennañ | Salmonella enterica  |
| Dibarder mezegel | infectious diseases  |
| Possible treatment | Antibiotik, detoxification, diet, blood transfusion, surgical operation  |
| Has natural reservoir | den  |
| ICD-9-CM | 002.0  |
| ICPC 2 ID | D70  |

  Eus Wikidata
An **derzhienn-domm**, **terzhienn-alter** a reer eus ur c'hleñved degaset gant bakteri ar *Salmonella enterica serovar typhi* a daper pa lonker boued pe evajoù, dour peurgetket, saotret gant kaoc'h.

## Anv

Meur a anv zo e brezhoneg d'ar c'hleñved-se : *kleñved tomm* ; *terzhienn-alter* ; *terzhienn-alter* & *terzhienn-domm* ; *tifoid* & *terzhienn difoid* ; *tifoid* & *terzhienn difoidel*.

## Levrlennadur

* (en) Longe, Jacqueline L. : *Gale's Encyclopedia of Medicine*. Farmington Hills (Michigan) : Gale Group, 2001 (ISBN 978-0-7876-5494-8)

## Liammoù diavaez

* (en) *What you need to know about typhoid*. Kavet : 05 Mae 24.

## Notennoù
# Sturmgeschütz III

Sturmgeschütz III

familh karbedoù stourm| Iskevrennad eus | Sturmgeschütz, Kanol arsailh  |
| Anv er yezh orin | Sturmgeschütz III  |
| Brezel | Eil Brezel-bed  |
| Stad | Trede Reich  |
| Heuliet gant | Sturmgeschütz / STuG IV  |
| Bro orin | Trede Reich  |
| Saver | Daimler-Benz AG, Alkett, MIAG  |
| Keflusket gant | V engine  |
| Treset gant | Daimler-Benz AG  |
| Lakaet er servij | 1940  |
| Tennet eus ar servij | 1945  |

  Eus Wikidata
Stug III adsavet o tibunañ e 2016
Ar **Sturmgeschütz III**, berraet e **StuG III**, a oa ur c'hanol argadiñ alaman hag a oa an eil karbed stourm produet ar muiañ e-pad an Eil Brezel-bed goude an SdKfz 251. Savet e oa bet war ziazez an tank Panzer III, kemmet e oa bet an douribell gant ur voest hobregonet gant ur c'hanol galloudusoc'h. Normalamant e oa bet soñjet evit bezañ ur c'hanol argadiñ da reiñ harp d'an droadegiezh war an talbenn, met ar StuG III a oa bet kemmet kalz a-hed an amzer. Evel ar Jagdpanzer diwezhatoc'h e voe implijet kalz muioc'h evel un distrujer tankoù.

## Skeudennoù

* StuG war Talbenn ar Reter e 1941.
* StuG e Latvia e-pad an Oberiadur-brezel Baltek.
* Emgann Stalingrad: Troadegiezh kuzhet a-dreñv ur StuG o vont-tre kreizh ar gêr.
* Ur StuG III distrujet en Normandi dre un darzhadenn eus an obuzennoù e 1944.
* StuG III, Ausf. G, Gwengolo 1944
* StuG III Ausf. G eus lu Finland
* Sturmhaubitze 42
* StuG alaman e Finland
# Oberiadur-brezel Baltek

Oberiadur-brezel Baltek

emgann| Rann eus | Talbenn ar Reter  |
| Stad | Estonia, Latvia, Lituania  |
| Lec'h | Broioù balt  |
| Deiziad | 9 Gouere 1941  |

  Eus Wikidata
An **Oberiadur-brezel Baltek**, pe **Oberiadur difenn e Lituania ha Latvia**, a vez graet eus un hollad oberiadurioù stourmet etre an Arme Ruz hag ar Wehrmacht etre an 22 a viz Even hag an 9 a viz Gouhere 1941 e Lituania, Latvia hag Estonia.

Sturmgeschütz III e Latvia e-pad an Oberiadur-brezel Baltek.
## Disoc'h

En desped d'un difennerezh kalonek, an nerzhioù soviedel a voe trec'het ha rediet da gilañ. An oberiadur-brezel a voe heuliet gant an Oberiadur-difenn strategel eus Leningrad (10 a viz Gouhere - 30 a viz Gwengolo 1941), hag a voe unan evit klask sevel un talbenn difenn stabil war al linenn Narva–Novgorod.
# Istor milourel

istor milourel

diskiblezh akademek, penndanvez studi, skourr an istor| Iskevrennad eus | istor, arvez eus an Istor  |
| Danvez studi | brezel  |
| Dezverket dre | cultural history of the military  |
| Pleustret gant | istorour milourel  |
| Classification of Instructional Programs code | 54.0108  |
| Tikedenn Stack Exchange |   |

  Eus Wikidata
**Istor milourel** a vez graet eus studi ar brezelioù e-kerzh istor an denelezh, hag o levezon war ar c'hevredigezhioù, ar sevenadurezhioù hag an ekonomiezhoù. Ouzhpenn-se e vez studiet ar c'hemmoù a c'hoarvez er politikerezh hag en darempredoù etrebroadel.

An istorourien a vicher a studi an darvoudoù milourel o deus bet ul levezon vras war ar c'hevredigezhioù o deus kemeret perzh er brezel. Studiañ a reont ivez an heuliadoù degaset gant ar brezelioù. An istorourien amatourien a zo dedennetoc'h gant ar munudoù tro-dro d'an emgannoù, an dafar implijet, doareoù bevañ an drevourien pe ar soudarded hag an unwiskoù da skouer.

Ar sujedoù pennañ studiet en istor milourel eo abegoù ar brezel, e ziazezoù sokial ha sevenadurel, doktrin ar brezel a bep tu, an dafariñ, ar pennoù brezel ha galloud, ar strategiezhoù hag ar c'hadoniezhoù implijet, ha penaos o deus kemmet gant an amzer. Diouzh un tu all, teorienn ar brezel reizh a studi arvez divezel ar brezel, hag evit lakaat harz d'an distrujoù degaset gant ar brezel, e studi penaos sevel un doktrin milourel evit kaout ur vuhezegezh vrezel.
# Toula (Rusia)

Toula

kêr pe kêriadenn, kêr vras| Anv er yezh orin | Тула  |
| Anvet diwar | Tulitsa  |
| Stad | Rusia  |
| Kêr-benn eus | Municipal Formation of the City of Tula, Oblast Toula  |
| E tiriad | Municipal Formation of the City of Tula  |
| Gwerzhid-eur | UTC+03:00  |
| Daveennoù douaroniel | 54°12′0″N 37°37′0″E  |
| Penn an aotrouniezh | Olga Slyusareva, Q130376400, Q124752140  |
| Isrannoù | Central District, Q4380526, Q4187204, Privokzalny City District, Q4426472  |
| Gevellet gant | Albany, Kutaisi, Kaluga, Banská Bystrica, Mogilev  |
| Prizioù resevet | Hero City of the Soviet Union  |
| Kod-post | 300000–300999  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Banniel (deskrivadur) | flag of Tula  |
| Köppen climate classification | continental climate  |
| Ekonomiezh an danvez | economy of Tula  |
| Time of earliest written record | 1146  |
| Kod pellgomz an takad | 4872  |
| Category for honorary citizens of entity | Q7981629  |
| Category for the view of the item | Category:Views of Tula  |
| Rummad evit ar c'hartennoù | Category:Maps of Tula  |

  Eus Wikidata
**Toula** (ruseg : *Ту́ла*) zo ur gêr e lodenn europat Rusia, er c'hreisteiz da Voskov, war ribl ar stêr Oupa. Da 465 000 a dud e save ar boblañs e 2024.

## Tud dibar

* Aleksandr Kotov, mestrc'hoarier ha skrivagner echedoù, bet ganet e Toula.

## Ekonomiezh

E 1712 e voe lakaet sevel un arsanailh er gêr gant an tsar Pêr Iañ. A-bouez e voe al labouradeg e istor milourel ar vro, ha produet he deus armoù hiniennel evit armeoù Rusia hag URSS ingal dibaoe.
# Emgann Corregidor

*Arabat eo droukveskañ gant Emgann Corregidor (1945).*
Emgann Corregidor

emgann| Rann eus | Brezel ar Meurvor Habask  |
| Stad | Filipinez  |
| Lec'h | Corregidor  |
| Daveennoù douaroniel | 14°40′0″N 120°25′1″E  |
| Deiziad | 1942  |
| Deiziad kregiñ | 29 Kerzu 1941  |
| Deiziad echuiñ | 6 Mae 1942  |

  Eus Wikidata
**Emgann Corregidor** (tagalog : *Labanan ng Corregidor*, saozneg : *Battle of Corregidor*, filipineg : *Labanan sa Corregidor*) a voe stourmet etre ar 5 hag ar 6 a viz Mae 1942 war Enez Corregidor e Bae Manila e Filipinez.

Ul lodenn e oa eus Kampagn Lu Impalaeriezh Japan e-kerzh aloubadeg Filipinez e-kerzh an Eil Brezel-bed. Kouezhadenn Bataan d'an 9 a viz Ebrel 1942, he doa riñset an enebadur milourel stadunanat aozet a dale ouzh nerzhioù Lu Impalaeriezh Japan a oa o aloubiñ Luzon, e norzh Filipinez.
# Haruna (morreder)

Haruna (morreder)

morreder emgann, battleship| Doare lestr | Kongō-class battlecruiser  |
| Anv | Haruna  |
| Anv er yezh orin | 榛名  |
| Anv e kana | はるな  |
| Brezel | Eil Brezel-bed, Brezel-bed kentañ  |
| Anvet diwar | Mount Haruna  |
| Oberataer | Morlu Impalaeriezh Japan  |
| Saver | Kawasaki Heavy Industries Ship & Offshore Structure Company  |
| Lec'h produiñ | Kobe  |
| Stad pavilhon | Impalaeriezh Japan  |

  Eus Wikidata
An Haruna e 1934 goude an eil adsavadenn.
**Haruna** (榛名) a oa ur morreder emgann eus Morlu Impalaeriezh Japan a stourmas e-kerzh ar C'hentañ hag an Eil Brezel-bed. Tres ar vag a oa bet savet gant an ijinour saoz George Thurston hag an anv a oa deuet a-ziwar ar Menez Haruna. Ar pevare lestr e oa bet savet er c'hlasad morrederien Kongō, e-touez ar bigi brezel galloudusañ bet savet en ur morlu. Moret e voe an Haruna e 1912 e porzh Kawasaki e Kobe, ha lakaet e oa er servij e 1915 er memes devezh hag ar C'hirishima, ur vag gevell. Haruna a oa bet oc'h evezhiañ arvorioù Sina e-kerzh ar C'hentañ Brezel-bed. E-pad ur c'hourdonadeg kanoliañ e 1920, e oa bet un darzhadenn ha tarzhet ur pezh-kanol, ha labezet tri all. Seizh den a oa marvet.

E 1945, an Haruna a oa bet kaset da vazenn morlu Kure. Eno e voe distrujet e-kerzh ur vombezadeg gant kirri-nij an Task Force 38 d'an 28 a viz Gouhere 1945.
# Emgann Caporetto

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.

| Emgann Caporetto |
| --- |
|  |
| Tamm eus Kentañ Brezel-bed Talbenn italian |
| Emgann Caporetto *Emgann Caporetto, kartenn kiladenn al lu italian* |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Maread | 24 a viz Here - 19 a viz Du 1917 |
| Lec'h | Kobarid Slovenia |
| Disoc'h | trec'h peurglok Alamagn - Aostria-Hungaria |

 |
| Niver a emgannerien |
|  874 000 |   350 000 |
| Kolloù |
| 305 000 den kollet: 10 000 lazhet
30 000 gloazet
265 000 prizoniet | 70 000 marvet, gloazet. |

Soudarded italian war dec'h,
o treuziñ ar stêr dTagliamento.
**Emgann Caporetto** pe **Emgann Kobarid** zo un emgann hag a c'hoarvezas e Kobarid (Slovenia a-vremañ), en hanternoz da Rouantelezh Italia, e-kerzh ar Brezel-bed kentañ.

An emgann-se, bet kroget d'ar 24 a viz Here, a badas betek an 19 a viz Du 1917, gant al lu italian enebet ouzh reoù Aostria-Hungaria hag an Impalaeriezh alaman.

Graet e vez *Emgann Karfreit* anezhañ ivez, pe *daouzekvet Emgann an Isonzo* diwar anv ar stêr Isonzo, lec'hiet nepell diouzh an tachennoù-emgann.

Pilet e voe kriz an Italianed gant o enebourien renet gant ar jeneral alaman Otto von Below. Danevellet eo kiladeg vantrus an arme italian er romant *A Farewell to Arms* (1929) gant ar skrivagner stadunanat Ernest Hemingway. Implijet e oa bet kadoniezhoù Oskar von Hutier a-fed Sturmtruppen (unvezioù argadiñ) harpet gant implij ar gazoù brezel, ar pezh a lakaas an Eil lu italian da freuzañ.

An Alamaned hag Aostria-Hungaria o devoa kollet 70 000 soudard, gloazet ha lazhet. An Italianed o devoa kollet 305 000 soudard.
# Boeing B-52 Stratofortress

Boeing B-52 Stratofortress

familh kirri-nij| Iskevrennad eus | land-based strategic jet bomber, aircraft with 8 jet engines  |
| Implij | strategic bombing  |
| Anv er yezh orin | Boeing B-52 Stratofortress  |
| Moranv | BUFF  |
| Diorroer | Boeing  |
| Bro orin | Stadoù-Unanet  |
| Oberataer | United States Air Force, NASA  |
| Saver | Boeing  |
| First flight | 15 Ebrel 1952  |
| Keflusket gant | JT3D  |
| Wing configuration | high wing  |
| Military designation | B-52, 464-67  |
| Lakaet er servij | 1955  |
| Category for the interior of the item | Category:Interior of Boeing B-52 Stratofortress  |

  Eus Wikidata

Ar **Boeing B-52 Stratofortress** a zo un nijerez vombeziñ amerikan savet gant ar c'hevredad Boeing abaoe 1952.

## Liammoù diavaez

* Ar B-52 war lec'hienn an USAF
# Toull-bac'h Poulo Condor

**Galeoù Poulo Condor**, anvet ivez **Galeoù Côn Đảo** (vietnameg : *Nhà tù Côn Đảo*) zo un toull-bac'h war enezenn Poulo Condor (Côn Son) e su Viêt Nam e proviñs Bà Rịa–Vũng Tàu.

## Istor

Orin an anv *Poulo Condor* eo ar malayeg *Pu Lao Kundur*, a dalv kement hag "Enezenn ar C'houlourdrennoù".

An toull-bac'h a oa bet savet hag implijet gant ar galloud annamat a-raok an trevadenniñ gall. Adimplijet eo bet gant ar C'hallaoued adalek 1862 kerkent goude sinadur skrid-emglev Saigon ; kendalc'het eo bet an implij gant Stad Viêt Nam betek 1975. Lod eus ar brizonidi a oa toullbac'het e "kaouedoù tigred", hag echuet sezizet o divhar, goude bezañ bet bloavezhioù hep gallout sevel ha bale.

### Galeoù gall

Kalz izili brudet eus ar Việt Minh a voe toullbac'het eno. Broadelourien Viêt Nam brudet a veze kaset di.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Phạm Văn Đồng | Lê Đức Thọ |
|

---

An daou stourmer a voe bac'het e Poulo Condor adalek 1929 betek 1936 |

### Skeudennoù

*
*
* Enkerzh "kaouedoù an tigred"
*
*
# Krign-bev ar skevent

krign-bev ar skevent

Doare ar c'hleñved| Iskevrennad eus | respiratory system cancer, lung disease, lung neoplasm, kleñved  |
| Efed | marv  |
| Studiet gant | pulmonology  |
| Dibarder mezegel | onkologiezh, pulmonology  |
| Medical examination | radiography, tomografiez jedet, bronchoscopy, biopsy  |
| Anatomical location | human lung  |
| Risk factor | butuniñ  |
| ICD-9-CM | 162.3, 162.5, 162.8, 162.4  |
| ICPC 2 ID | R84  |
| Wikimedia import URL |   |

  Eus Wikidata
**Krign-bev ar skevent** zo ur c'hleñved hirbad hag a zeu diwar paotadur direizh ar c'helloùigoù er skevent. Alies e teu ar c'hleñved-se dre butuniñ pe analañ danvezioù kimiek tagus. Ar c'helligoù taget a c'hell dont da vezañ niverusoc'h-niverusañ hep bezañ merzhet, betek krouiñ torzhelloù. Hep louzaouadur, an torzhelloù en em led er skevent, o labezañ ar reizhiad analañ. Gellout a ra an torzhelloù skevent treiñ da metastazoù, ha betek en em ledañ e lodennoù all eus ar c'horf.

Pa 'z eo nevez krign-bev ar skevent n'eus ket azoniad ebet ha ne c'hell bezañ gwelet nemet dre ar skeudennaouiñ mezegel. Pa gendalc'h ar c'hrign-bev da vont war-raok, darn eus an dud tapet gantañ a grog da gaout azoniadoù ha n'int ket liammet sklaer ouzh ar c'hrign-bev se, reoù liammet dre-vras gant diaesterioù analañ ez int evel: poursal, berr-analañ, pe poan vruched.

Krign-bev ar skevent eo ar c'hrign-bev a gaver ar muiañ hag a varver diwarnañ ar muiañ dre ar bed, gant 2,2 milion a dudd klañv e 2020 ha gant 1,8 milion a dud marvet. An doare krign-bev-se zo ral e-touez an dud oadet dindan 40 vloaz; keidenn oad kavadenn ar c'hleñved zo 70 vloaz. Keidenn ar marv zo 72. Ar feur kement hag an disoc'hoù zo disheñvel hervez al lec'hioù er bed, liammet int dreist-holl ouzh feur implij ar butun gant ar poblañsoù. A-raok ledanadur ar butuniñ en XXvet kantved, e oa ral evel kleñved. Er bloavezhioù 1950 ha 1960, e oa bet prouennoù anat e oa liammet krign-bev ar skevent ouzh implij ar butun, kement-mañ a oa bet o tegas kemennadennoù gant aozadurioù ar yec'hed hag ar gouarnamantoù evit klask dic'hoantañ an dud da vutuniñ.

## Notennoù ha daveennoù
# Radio Free Europe

Radio Free Europe

savlec'h skingomz, news agency, mediaoù, state media| Rann eus | propaganda in the United States  |
| Deiziad krouiñ | 1949  |
| Arvez | foreign relations of the United States  |
| Diellaouet gant | Blinken Open Society Archives  |
| Oberennoù zo en dastumad | Polish Section of the Radio Free Europe  |
| Diazezer | Gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika  |
| Pennrener | Jamie Fly  |
| Stad | Stadoù-Unanet, Republik Tchek  |
| Ideologiezh politikel | enep-komunouriezh  |
| Perc'hennet gant | U.S. Agency for Global Media  |
| Sez sokial | Praha  |
| Erlec'hiañ a ra | Radio Free Europe, Radio Liberty  |
| Lec'h embann | Praha  |
| Yezh implijet | saozneg  |
| Darvoud-alc'hwez | Russian foreign agent law  |
| Prizioù resevet | Four Freedoms Award – Freedom of Speech  |
| Present in work | Roxanne  |
| Oberataer | RFE/RL, Inc., odštěpný závod  |
| Lec'hienn ofisiel |   |
| Work available at URL |   |
| URL gwazh |   |

  Eus Wikidata
RFE RL Logo e Praha
**Radio Free Europe**/**Radio Liberty** berraet e **RFE** pe **RL** zo ur skingomz stadunanat a gas keleier ha dielfennadurioù diwar-benn kreiz ha reter Europa, kreiz Azia hag ar Reter Nesañ "where the free flow of information is either banned by government authorities or not fully developed" (brezhoneg: "Lec'h ma vez difennet ar gwir da embann e soñjoù gant ar gouanrmantoù pe ma vez krennet"). Arc'hantaouet eo an aozadur gant gouarnamant SUA.

E-pad ar Brezel Yen, Radio Free Europe (RFE) a veze skignet war-zu ar broioù suj d'ar galloud soviedel ha Radio Liberty (RL) war-zu an URSS end-eeun. RFE a oa bet krouet evel un ostilh propaganda enep-komunour er bloavezh 1949 gant an National Committee for a Free Europe. RL a oa bet krouet daou vloaz war-lerc'h ; an daou aozadur a voe kendeuzet e 1976. Ar gouarnamantoù komunour a glaske alies kas spierien komunour evit mont e-barzh pennlec'h an RFE. Alies e veze troc'het ar skinoù radio en URSS dre obererezhioù lies spierien ar KGB. RFE/RL a oa arc'hantouet evit ul lod gant ar CIA (Central Intelligence Agency) betek 1972.

Tachenn skignañ ar radio er bloavezh 2009