# Jezuz Nazaret

Jezuz-Krist

human biblical figure, den| Reizh pe jener | paotr  |
| Bro ar geodedouriezh | Herodian Kingdom of Judea  |
| Anv e yezh-vamm an den | ישו  |
| Anv-bihan | Yeshua  |
| Anv-familh | talvoud ebet  |
| Titl noblañs | King of Poland  |
| Deiziad ganedigezh | 5 BCE  |
| Birthday | talvoud dianav  |
| Lec'h ganedigezh | Betlehem  |
| Deiziad ar marv | 7 Ebrel 30 CE, 3 Ebrel 33 CE  |
| Lec'h ar marv | Menez Kalvar  |
| Doare mervel | kastiz ar marv  |
| Abeg ar marv | crucifixion  |
| Tad | Doue an Tad, talvoud ebet  |
| Mamm | Mari  |
| Breur pe c'hoar | talvoud dianav  |
| Pried | talvoud ebet  |
| Kompagnun(ez) | talvoud dianav  |
| Bugel | talvoud ebet  |
| Familh | Tiegezh santel, Davidic line  |
| Incarnation of | God the Son, Logos  |
| Yezh vamm | Galilean dialect  |
| Yezhoù komzet pe skrivet | Galilean dialect, Biblical Hebrew, Koine Greek, arameeg  |
| Kondaonet evit | sedition, blasphemy  |
| Kondaonadur | kastiz ar marv  |
| Tachenn labour | carpentry, Christian ministry  |
| Implijer | talvoud dianav  |
| Karg | profed  |
| Bet war ar studi e | talvoud dianav, talvoud ebet  |
| Lec'h annez | Nazaret, Kafarnaom, Galilea  |
| Lec'h labour | Galilea, Jeruzalem  |
| Lifestyle | asceticism, turning the other cheek, Golden Rule, Via, Veritas, Vita, Son of God  |
| Strollad etnek | Yuzevien  |
| Relijion pe kredenn | yuzevegezh  |
| Gouel | Nedeleg, Pask, Feasts of the Lord Jesus Christ  |
| Azeulet gant | kristeniezh  |
| Liv ar blev | talvoud dianav, blev du  |
| Liv an daoulagad | talvoud dianav, gell  |
| Kleñved | wound, wound, wound  |
| Komzoù diwezhañ | אבא, סלח להם, כי לא ידעו מה הם עשים, אמן אמר אני לך כי היום תהיה עמדי בגן עדן  |
| Had as last meal | bara, gwin, gwinegr  |
| Oberenn heverk | miracles of Jesus, prayers of Jesus, parabolenn  |
| Luskad | apocalypticism  |
| Ezel eus | Trinded kristen  |
| Bet erlec'hiet gant | Simon of Cyrene  |
| Tachenn | parable  |
| Levezonet gant | Yann ar Badezour  |
| Diskouez a ra | Christ  |
| Studiet gant | Christology  |
| Hashtag | christ  |
| Dezverket dre | sinless  |
| Istor | historicity of Jesus  |
| Narrative role | tudenn-bennañ  |
| Dedennet gant | kingship of God, charity, karantez, Feiz  |
| Diskouezadur eus | dying-and-rising deity  |
| Source of income | charity  |
| Manner of inhumane treatment | Skourjezañ  |
| Elfenn tabutet gant | dizoueegezh  |
| Ne vez ket kavet e | Pauly–Wissowa  |
| Enebet ouzh | Antichrist  |

  Eus Wikidata
*O tougen ar groaz*, El Greco, bloavezhioù 1580

|  |
| --- |
| Tamm eus heuliad a bennadoù a-zivout ar **Gristeniezh** |
|  |
| **Istor ar Gristeniezh**
Kronologiezh ar Gristeniezh
An ebestel
Ar Senedoù-Iliz
An Disivoud Meur
Brezelioù ar Groaz
An Adreizhadur
 |
| **An Dreinded**
Doue an Tad
Doue ar Mab . Doue ar Spered Santel  |
| **Ar Bibl**
Testamant Kozh
Testamant Nevez . Ar pevar aviel  |
| **Doueoniezh kristen**
Kouezhadenn an Den · Gras Doue
Salud · Didamalladur
Azeul kristen
Ilizoniezh · Esc'hatologiezh |
| **Iliz KentañKristeniezh ar C'hornôg**
Iliz katolik roman
Protestantiezh . Iliz Bro-Saoz
**Kristeniezh ar Reter**
Iliz Ortodoks ar Reter Ilizoù ar Reter . Iliz Asirian ar Reter
Anvadurioù kristen
Emsavioù kristen  |

**Jezuz-Krist**, pe **Jezuz a Nazaret** diwar anv ar gêr ma veve, a zo un den istorel. Gwir Zen ha gwir Zoue ez eo evit ar Gristenion. Evel doue ez eo eil person An Dreinded, anvet ivez *Doue ar Mab* ganto ivez. Ar bersoned all a zo Doue an Tad ha Doue ar Spered Santel. Graet e vez ivez "*An Aotrou*" hag "*Hon Salver*" eus Jezuz-Krist gant ar Gristenion.

Jezuz Nazaret a oa ur Yuzev eus Galilea, ganet moarvat etre 7 kent J.-K. ha 5 kent J.-K., a zeuas da vezañ tost da Yann-Vadezour a-raok loc'hañ, gant un nebeud diskibled, un esped berr prezegerezh a badas etre bloaz ha daou vloaz hanter,
e Galilea dreist-holl, o pareañ hag o stoliañ an dud. Lakaat a ra gred hag trelaterezh da sevel ha sachañ a ra warnañ disfiz hag enebiezh ar pennadurezhioù relijiel ha politikel, a-raok bezañ arestet, kondaonet ha kroazstaget war-dro 30 e Jeruzalem e-pad gouel yuzev Pask, dindan ar prefed Pontius Pilatus.

Embann a ra e ziskibled ez eo dasorc'het goude e varv. Anavout a reont anezhañ evel ar Mesiaz pe Jezuz-Krist ha kelenn a reont e istor hag e gelennadurezh, ar pezh a laka ar gristeniezh da ziwan. Evit ar Gristenien, Jezuz-Krist a zo mab Doue, ar Mesiaz kaset d'an dud evit o daspren. En islam e vez graet *Îsâ* eus Jezuz ha unan eus ar brofeded veur eo.

Levezonet eo bet sevenadurezhioù disheñvel e-doug an istor gant e gelennadurezh, kaset gant an Ilizoù kristen, ha displegadennoù disheñvel en deus lakaet da sevel. Awenet en deus kalz oberennoù doueoniezh, lennegezh hag arz. Kemeret eo bet mare e c'hanedigezh dre genemglev evel orin an deiziadurioù juluan — abaoe ar VI kantved — ha gregorian. Skiantourien ha teologourien zo a soñj ez eo bet ganet ar C'hrist pevar pe c'hwec'h vloaz a-raok avat.
Deuet e ar Sul da vezañ an devezh diskuizh sizhuniek da lidañ deiz e zasorc'hidigezh, ha degemeret en tu all d'ar sevenadurezhioù kristen. Ar pouez en deus bet zo bras-kenañ e-keñver ar berr amzer ma oa bet o prezegiñ hag an nebeud a roudoù istorel a chom diwar e benn.

## Mammennoù istor Jezuz

Anavezet eo ul lodenn eus buhez Jezuz gant ar Pevar Aviel dreist-holl, a gont dre beder gwech e vuhez diwar zorn pevar skrivagner.
Anavezet eo ivez un tammig dre ur skivagner yuzev, ha keodedour roman, Flavius Josephus, a gomz diwar e benn e rannbennadoù zo eus e oberenn. Diskred o deus tud 'zo war ar mammennoù-se rak n'int ket dielloù skiantel er ster ma roomp d'an anv-se hiziv an deiz. Donaet ez eus bet kenañ studi buhez istorel Jezuz abaoe kantvedoù ha kantvedoù gant nouspet enklaskerien diwar ar mammennoù-se. Dreist-holl abaoe daou gantved ez eo bet diorreet ar studi-se, ha tostaet ouzh mammennoù all war an holl dachennoù (tudoniezh, yuzeviezh, arkeologiezh hag all hag all)

## Jezuz evit ar gristenien

Evit ar Gristenien n'eo ket bet faltaziet gwirvoud istorel Jezuz-Krist hag ar pezh zo kontet er Bibl. Sur int eta ez eus bet un den o vevañ en Israel dindan an anv *Jezuz an Nazaredad*, hag a zo diazezer ar relijion gristen.

Hervez ar relijion gristen ez eo Jezuz ar C'hrist, da lavarout eo an hini olevet, dibabet :

* gwir Doue ha gwir den, doue en em c'hraet den ;
* "Salver" an dud hag "Aotroù" war un dro ;
* Deuet e oa da zisplegañ an Testamant Kozh ha da sevel ul lezenn nevez en e lec'h, lezenn ar Garantez, rak "Karantez eo Doue" (1 Yn 4,8);
* eil ferson an Dreinded ez eo, al "Logos", "Verb Doue";
* mab da Vari ha Jozef e dad mager, hag ar vicher kalvez en deus graet gantañ betek e dregont vloaz ;
* tri bloaz he deus padet "e vuhez foran" o kelenn e esbestel hag an dud hag oc'h ober sinoù ha burzhudoù ;
* bevet en deus betek e 33 bloaz p'eo bet harzet d'ar Yaou Gambr-lid, bourreviet, barnet d'ar marv, kroazstaget ha marvet ouzh ar groaz-se da Wener ar Groaz e nebeut amzer (un nebeud eurvezhioù) ;
* dasorc'het eo d'ar Sul (an trede deiz) evel m'en doa lavaret ;
* en em ziskouezet eo d'e Ebestel e-pad 40 devezh goude e zasorc'h evit o c'helenn c'hoazh ;
* savet eo d'an Neñvoù dirak e An Ebestel d'ar Yaou-Bask ;
* emañ azezet en tu dehou da Zoue an Tad ;
* ac'hano e teuio da varn ar re vev hag ar re vev, ha ne vo fin ebet d'E rouantelezh.

## Pennadoù kar

* Bibl
* INRI

## Notennoù