# Iwerzhon

*Ur pennad Republik Iwerzhon zo ivez.*

| Iwerzhon |
| --- |
|  Skeudenn tapet dre satellit |
| Anv(ioù) all
 | *Irlandr*, *Irland*, *Eren* |
| Anv iwerzhonek
 | Éire
 |
| Anv e skoteg Ulster
 | Airlann
 |
| Anv saoznek
 | Ireland
 |
| Anv latin
 | *Hibernia* |
|  Geografiezh |
| Enezeg
 | Inizi Breizh-Veur
 |
| Lec'hiadur
 | Meurvor Atlantel
 |
| Daveennoù lec'hiañ
 | 53° 30′ N, 7° 24′ K
 |
| Gorread
 | 84 420 km²
 |
| Aodoù
 | 3 700 km
 |
| Lein uhelañ
 | Corrán Tuathail (1 041 m)
 |
| Geologiezh
 | Enez kevandirel
 |
|  Melestradurezh |
| Stad
 |  Iwerzhon,  Rouantelezh-Unanet
 |
|  Poblañs |
| Annezidi
 | Iwerzhonad(ez)
 |
| Poblañs
 | 7 185 600 (2023) |
| Stankted
 | 85,11 ann./km²
 |
| Kêrioù brasañ
 | Dulenn (1,458,154 ann.), Belfast (671,559 ann.)
 |
|  Titouroù all |
| Dizoloadenn
 | Ragistor
 |
| Gwerzhid-eur
 | UTC±00:00
 |
| Sent-paeron
 | Sant Padrig, Santez Berc'hed, Sant Koulm
 |
| kemmañ  |

**Iwerzhon** (iwerzhoneg: *Éire* [ˈeːɾʲə] (selaou); saozneg: *Ireland* /ˈaɪərlənd/ (selaou); skoteg Ulster: *Airlann* [ˈɑːrlən]) eo trede enezenn vrasañ Europa. War ribl ar Meurvor Atlantel emañ. Republik Iwerzhon, zo enni pemp c'hwec'hvedenn eus ar gorread an enezenn a bez. Er Biz emañ Norzhiwerzhon, dindan gouarnamant Rouantelezh Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon.

Sevel a ra Poblañs an enezenn a-bezh da ouzhpenn 7 milion a dud : 5,3 milion e Republik Iwerzhon (1,9 milion e tolpad-kêr Dulenn) hag 1,9 milion e Norzhiwerzhon (0,8 milion e tolpad-kêr Belfast).

## Douaroniezh

Gwelet a reer elfennoù zo eus torosennadur Iwerzhon war ar gartenn-mañ. (Sellet ivez ouzh un doare brasoc'h gant muioc'h a ditouroù).
Ur blaenenn a gaver e kreiz Iwerzhon gant aridennadoù bihan a venezioù tro-war-dro, ha gronnet gant ar mor. Ar gern uhelañ, ar C'harrauntuohill (*Corrán Tuathail*), a sav betek 1041 m. Ar stêr Shannon, an hini hirañ (259 km), a red dre greiz ar blaenenn hag he zraoñienn a droc'h ar vro en div lodenn. Gant un hin gleb ha klouar e kresk ur struj glas (pradoù, geunioù ha lanneier peurvuiañ) douret mat gant ar glaveier stank a-walc'h. Abalamour da se e vez graet eus Iwerzhon an *Enezenn c'hlas* pe an *Enezenn glaz-emrodenn*. 84 079 km² eo gorread an enez.

Rannet eo Iwerzhon e peder froviñs istorel: Connachta, Laighin, Mumhan hag Ulaid. En iwerzhoneg e reer anv eus ar *Cúige* ( = pempvet). Gwechall e oa ur pempvet *Cúige* anvet Mí, homañ a endalc'he kontelezhioù Meath, Westmeath ha Longford. Pelloc'h e voe divizet krouiñ 32 kontelezh evit melestradur ar vro. C'hwec'h kontelezh en Ulaid a zo chomet dindan beli ar Rouantelezh-Unanet, cheñchet an anv da *Norzhiwerzhon* pa voe rannet Iwerzhon e 1922. E Republik Iwerzhon e toujer da harzoù kozh ar c'hontelezhioù, nemet e Tipperary ha Dulenn hag a zo bet isrannet. Evit ar votadegoù, ar pastelloù-bro a vez savet diwar kontelezhioù (Countys) rannet pe deuzet gant ma vo doujet d'o harzoù dre-vras evel m'eo bet termenet gant ar Vonreizh. War an 32 kontelezh e c'heller spurmantiñ ez eo stank-tre an identelezh troet war-zu ar sportoù hag ar sevenadur lec'hel.

Lodenn vrasañ an douaroù a c'heller gounid zo lec'hiet e kontelezhioù ar c'hornôg. Eno emañ ivez ar menezioù brasañ ha kaerañ a ya kalzig a douristed da welet, evit arvestiñ ouzh gweledvaoù kenedus hag ar mor glas diharz.

Emañ Iwerzhon e kornôg Europa.
## Istor

*Pennad dre ar munud : Istor Iwerzhon*.
## Tud

* Skrivagnerien:
* Oscar Wild (troet e brezhoneg)
* Samuel Beckett
* Ken Bruen
* Eric Cross
* Seamus Deane
* Seamus Heaney
* Nuala O Faolain
* William Butler Yeats

## Notennoù ha daveoù

Keltia
 Asturies • Bro-Skos • Breizh • Enez-Vanav • Galiza • Iwerzhon • Kembre • Kernev-Veur

Gwelout ivez :** Ar Gelted • Ogham • Yezhoù keltiek • Rouantelezhioù brezhon • Enez Vreizh • Galia*