Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mongolia

|  |
| --- |
| ''Монгол улс* *Mongol uls''Mongolia** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Banniel | Skoed-ardamez |

 |
| Kan broadel: *Bügd Nairamdakh Mongol* |
| Lec'hiadur Mongolia |
| Kêr-benn | Oulaanbaatar |
| Yezh(où) ofisiel | mongoleg |
| **Gouarnamant** | Republik |
|  - Prezidant | Ukhnaagiin Khürelsükh |
|  - Kentañ ministr | Gombojavyn Zandanshatar |
| Gorread |
|  - Hollad | 1 564 116 km² |
|  - Dour (%) | 0,6 |
| Poblañs |
|  - istimadur 2006 | 2 994 100 () |
|  - Stankter | 1,7/km² |
| Moneiz | tögrög (`MNT`) |
| Gwerzhid-eur | (UTC) |
| Kod kenrouedad | .mn |
| Kod pellgomz | +976 |

**Mongolia** zo ur vro eus Azia, en hanternoz da Republik Pobl Sina hag er c’hreisteiz da Rusia. N'eus ket harzoù eeun etre Mongolia ha Kazakstan met ne gaver nemet 36.76 kilometrad etrezo. Oulaanbaatar eo kêr-benn ar vro, ha bodañ a ra an hanter eus ar boblañs.

Tost da 30% eus ar boblañs a zo kantread, sevenadur ar c'hezeg a zo bev mat c'hoazh. Darn eus an dud a zo boudaiz anezho.

## Istor

E 1206 e voe diazezet an Impalaeriezh Vongol gant Tchingiz C'han.

Er XVIvet kantved e voe gounezet ar vro ouzh feiz an voudaegezh tibetan. Staget e voe ar vro ouzh Sina gant an tierniezh Qing.

Dizalc'hiezh ar vro a voe disklêriet e 1911 ha goude un dispac'h e voe dizalc'h ar vro diouzh Sina da vat e 1921. Met dont a reas da vezañ ur stad amheuliat eus an Unvaniezh Soviedel e 1924 pa voe krouet Republik Poblel Mongolia.

E 1989 e voe un dispac'h enep-komunour hag e deroù ar bloavezhioù 1990 e yeas Mongolia da gaout ur vonreizh nevez e 1992, ur sistem liesstrolladek hag un ekonomiezh varc'had.

## Skeudennoù

*
*
*

## Liammoù diavaez

* (mongoleg) Lec'hienn ofisiel gouarnamant Mongolia
* (fr) *Études mongoles et sibériennes, centrasiatiques et tibétaines* (EMSCAT), kelaouenn skiantel (digor d'an holl).

Stadoù Azia
 **Stadoù Azia**
Afghanistan • Arabia Saoudat • Armenia2 • Azerbaidjan1 • Bahrein • Bangladesh • Bhoutan • Brunei • Egipt3 • Emirelezhioù Arab Unanet • Filipinez • India • Indonezia5 • Iran • Iraq • Israel • Japan • Jordania • Jorjia1 • Kambodja • Kazac'hstan1 • Kiprenez2 • Kirgizstan • Korea an Norzh • Korea ar Su • Koweit • Laos • Liban • Malaysia • Maldivez • Mongolia • Myanmar • Nepal • Oman • Ouzbekistan • Pakistan • Qatar • Rusia1 • Republik Pobl Sina • Republik Sina (Taiwan) • Singapour • Siria • Sri Lanka • Tadjikistan • Thailand • Timor ar Reter4 • Turkia1 • Turkmenistan • Viêt Nam • Yemen

**Stadoù ha n'int ket anavezet :** Nagorno-Karabac'h2

**Tiriadoù gant ur statud dibar :** Hong Kong • Makao • Palestina

1. En Europa evit un darn. 2. En Azia e-keñver douaroniezh met a vez sellet outi evel un tamm eus Europa evit abegoù istorel ha sevenadurel.
3. En Afrika evit ar braz. 4. Lakaet a-wechoù en Okeania. 5. En Okeania evit un darn.
# 25 Meurzh

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| ← **Meurzh** → |
| 1añ | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |   |   |   |

 |
|  |

## Darvoudoù

* 1306 : Robert the Bruce a zeu da vezañ roue Bro-Skos.
* 1655 : gant Christiaan Huygens eo dizoloet Titan, an hini vrasañ eus loarennoù Sadorn.
* 1821 : deroù ar brezel evit dizalc’hiezh Gres pa tiskleir Gresianed ez int dizalc’h diouzh an Impalaeriezh Otoman.
* 1918 : savet eo Republik Pobl Belarus.
* 1924 : e Gres ez embanner ar republik.
* 1957 : krouet eo Kumuniezh Armerzhel Europa gant Alamagn ar C’hornôg, Frañs, Italia, Belgia, an Izelvroioù ha Luksembourg.
* 2006 : e Bièvres eo aet da Anaon Serge Antoine, bet treset kartenn rannvroioù Bro-C'hall gantañ e 1958.
* 2012 : lid-envel Kounlec'h torridigezh ar sklaverezh e Naoned.
* 2016 : dalc'het ur sonadeg digoust e La Habana (kêr-benn Kuba) gant ar strollad rock saoz The Rolling Stones.

## Ganedigezhioù

* 1767 : Joachim Murat, marichal da vare an Impalaeriezh C'hall Kentañ.
* 1846 : Michael Davitt (Mícheál Mac Dáibhéid), politikour iwerzhonat, saver al Land League.
* 1863 : William Robert Ogilvie-Grant, evnoniour skosat.
* 1881 : Béla Bartók, sonaozour eus Hungaria.
* 1885 : Firmin Tristan, maer Groe, kuzulier Kanton Groe ha kannad ar Mor-Bihan e Kambr an deputeed, e Groe.
* 1890 : Jean Guéhenno, kazetenner ha skrivagner gallek e Felger.
* 1921 : Simone Signoret, aktourez c'hall.
* 1942 : Aretha Franklin, kanerez ha sonerez stadunanat.
* 1962 : Daniel Contin, mestrc'hoarier echedoù italian-arc'hantinat, c'hoarier echedoù a-vicher.

## Marvioù

* 1005 : Kenneth II a Skos (en emgann).
* 1734 : Toussaint François Rallier du Baty, maer Roazhon e-pad 39 bloaz.
* 1738 : Turlough O'Carolan, pe *Toirdhealbhach Ó Cearbhalláin*, sonaozour ha telennour iwerzhonat.
* 1801 : Novalis, barzh alaman.
* 1865 : Feliks Jarocki, amprevanoniour hag evnoniour polonat.
* 1914 : Frederic Mistral, barzh ha geriadurour gall okitanek, tapet Priz Nobel al Lennegezh gantañ e 1904.
* 1918 : Claude Debussy, sonaozer gall.
* 1929 : Robert Ridgway, evnoniour stadunanat, hag eñ barrek war ar rummataouriezh.
* 1980 : Roland Barthes, prederour ha skrivagner gall.
* 1981 : Edward Lasker, mestrc'hoarier echedoù stadunanat.
* 2020 : Donatien Laurent, etnologour breizhat.
* 2020 : Yann-Cheun Veillard, mirdiour breizhat.
* 2021 : Bertrand Tavernier, filmaozer gall.

## Lidoù

* Gres : Devezh ar vro.
* Gouel ar C'heloù Mat, pe Gouel Maria Meurzh, er relijion gatolik.

## Notennoù ha daveennoù
# Wiki

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.

Alies e vez implijet *Wiki* hepken e-lec'h Wikipedia.

Met e gwirionez, ur **wiki** a zo ur sistem merañ an endalc'h evit sevel lec'hiennoù gant pajennoù Web a c'hell bezañ krouet ha cheñchet gant an implijerien aotreet. Implijet e vez ar wikioù evit aesaat ar c'henskridaozañ. Ijinet eo bet ar wiki gant Ward Cunningham e 1995 evit ul lec'hienn war ar programiñ a voe anvet gantañ ar *Wikiwikiweb*. Dont a ra eus an hawaieg *wiki wiki*, dezhañ ar ster "buan" pe "laosk". E kreiz ar bloavezioù 2000 e teuas ar wikioù da vezañ emsavoc'h-emsavañ ken e vezont staget ouzh e meizad ar Web 2.0.

Hag eñ savet e 2001 eo deuet an holloueziadur Wikipedia ar wiki ma ya ar muiañ a dud da sellet outañ.

Panell-heñchañ Wiki Wiki e Aerborzh etrebroadel Honolulu
## Mont en-dro teknikel

Ar perzh dibar a c'heller kavout er wikioù pa seller ouzh ar sistemoù merañ an endalc'h all eo e c'hell an holl implijerien aotreet kaout ar memes gwirioù. Bez' e c'heller kemmañ traouigoù, ar (poentadur da skouer), koulz ha pajennoù a-bezh hep na vefe direizhet mont en-dro al lec'hienn evit kelo-se.

N'eus nemet ditouroù merañ ar merdeiñ bodet er patrom staget ouzh ar bajenn n'hallont ket bezañ cheñchet.

## Liammoù diavaez

* (br) ha (en) Lec'hienn MediaWiki