# Sapfo

Maouez gant tablezennoù koar hag ur goustilh, lesanvet *Sapfo*
Pompei, *c.* 50
Delwenn da Sapfo, ma lenner *Sappho Eresia,*
Diwar un delwenn hellazat eus ar Vvet kantved kent JK
Sapfo hag Alkea Mitilene
Lawrence Alma-Tadema (1881)
*Sapfo*
Gustav Klimt (1888-1890)
**Sappho**, **Sapfo** pe **Safo** (henc'hresianeg attek: Σαπφώ [sapːʰɔː], henc'hresianeg eoliek: Ψάπφω [psapːʰɔː]) a oa ur varzhez hag a veve e Mytilene, kêr-benn Lesbos, er VIIvet kantved kent JK. E Lesbos, e Mitilene pe en Eresos e oa bet ganet, etre –630 ha –612, ha marvet war-dro –570.

He barzhonegoù a veze meulet en Henamzer n'int ket deuet betek ennomp, nemet unan en he hed, ha tammouigoù eus re all. He brud avat zo brasoc'h evit biskoazh.

## He buhez

Krediñ a reer e oa merc'h da Skamander ha Kleis, hag he doa tri breur. Dimezet e oa. Atav e chomas en enez Lesbos, war -bouez ur pennad harlu e Sikilia, da dec'hel rak un dañjer dianav, war-dro -604, ha distreiñ a eure e -581.

Savet he devoa ur bagad merc'hed gouestlet da gehelidigezh Afrodite, ma veze mesket barzhoniezh ha sonerezh. Hir e voe he buhez.

## Menegoù el lennegezh

### E saozneg

* Lord Byron a ra anv anezhi e poz XXXIX *Childe Harold's Pilgrimage* :

*And onward viewed the mount, not yet forgot,*
*The lover's refuge and the Lesbian's grave.*
*Dark Sappho! could not verse immortal save*
*That breast imbued with such immortal fire?*

### E galleg

* Charles Baudelaire a ra kemend-all e *Les Fleurs du mal*.
* Renée Vivien he deus troet unan eus he barzhonegoù en he doare :

*L'homme fortuné qu'enivre ta présence*
*Me semble l'égal des dieux, car il entend*
*Ruisseler ton rire et rêver ton silence,*
*Et moi, sanglotant,*
*Je frissonne toute et ma langue est brisée :*
*Subtile, une flamme a traversé ma chair*
*Et ma sueur coule ainsi que la rosée*
*Âpre de la mer ;*
*Un bourdonnement remplit de bruits d'orage*
*Mes oreilles, car je sombre sous l'effort,*
*Plus pâle que l'herbe, et je vois ton visage*
*À travers la mort...*
— Renée Vivien, *Sapho*.
## Levrlennadur

* (en) BARNARD Mary, *Sappho: A New Translation*, University of California Press, 1999 (ISBN 978-0-5202-2312-7)
* (en) BARNSTONE Willis, *Sappho and the Greek Lyric Poets*, Pantheon, 1988 (ISBN 978-0-8052-0831-3)
* (en) BLISS Carmen (1907), *Sappho: 100 Lyrics* Lenn en-linenn
* (en) CAMPBELL D. A., *Greek Lyric  : Sappho – Alcaeus*, Loeb Classical Library, 1989 (ISBN 978-0-6749-9157-6)
* (en) CARSON Anne, *If Not, Winter: Fragments of Sappho*, Virago Press, 2003 (ISBN 978-1-8440-8081-6)
* (en) DUBOIS Page, *Sappho Is Burning*, University of Chicago Press, 1995 (ISBN 978-0-2261-6755-8)
* (en) LOBEL E. & PAGE Denys L., *Poetarum Lesbiorum fragmenta*, Oxford University Press, 1955 (ISBN 978-0-1981-4137-2)
* (en) RAYOR Diane, *Sappho's Lyre: Archaic Lyric and Women Poets of Ancient Greece*, University of California Press, 1992 (ISBN 978-0-5200-7336-4)
* (en) WILLIAMSON MArgaret, *Sappho's Immortal Daughters*, Harvard University Press, 1995 (ISBN 978-0-6747-8912-8)

## Liammoù diavaez

* (en) *Aoidoi*
* (en) *Elpenor Anthology: Sappho*
* (en) *The Poems of Sappho* Troidigezh gant Edwin Marion Cox (1925)
* (en) *Sappho and the World of Lesbian Poetry* Prezegenn gant ar c'helenner William Harris
* (en) *The sound of Sappho?* Enrolladenn MP3eus 5 arroud e gresianeg

## Notennoù ha daveennoù