Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Paul

**Paul** zo un anv-bihan gallek ha saoznek.

## Orin

Diwar an anv latin Paulus.

## Yezhoù all

* Paulus e latin
* Paol e brezhoneg

## Adstummoù

* Pol
* Paule anv-bihan gallek roet d'ar merc'hed
	+ Marie-Paule anv-bihan gallek kevrennek roet d'ar merc'hed
* Jean-Paul anv-bihan gallek kevrennek roet d'ar baotred

## Tud

### Alamagn

* Paul Klee, livour

### Breizh

Paul Féval.
* Paul Féval, romantour gallek
* Paul Ladmirault, sonaozour
* Paul Le Flem, sonaozour
* Paul Le Guen, melldroader etrebroadel ha gourdoner
* Paul Molac, politikour

### Bro-C'hall

* Paul Aussaresses, jeneral, brudet da vezañ ezporzhiet doareoù boureviañ Bro-C'hall e meur a vro
* Paul Barril (g. e 1946), ofiser an Archeriezh vroadel hag en deus kemeret perzh e meur a afer e Bro-C'hall pe en estrenvro
* Paul Cézanne (1839-1906), livour
* Paul Dukas, sonaozour
* Paul Gauguin (1848-1903), livour
* Paul Grimault (1905-1994), den a sinema
* Paul Ricœur, prederour
* Paul Sérusier, livour
* Paul Touvier, kargiad, kentañ Gall da vezañ kondaonet da dorfedoù a-enep Mab-Den
* Paul Valéry, barzh
* Paul Verlaine, barzh

### Bro-Saoz

* Paul McCartney, kaner ha soner

### Izelvroioù

* Paul Verhoeven, filmaozer

### Kanada

* Paul Peel (1860-1892), livour

### Rwanda

* Paul Kagame (g. e 1957), prezidant ar vro

### Stadoù-Unanet

* Paul Anka, kaner
* Paul Newman, aktour
* Paul Simon, kaner-sonaozer

### Lennegezh

* Paul et Virginie, romant gallek
* La Femme de Paul, danevell c'hallek gant Guy de Maupassant en 1881.

#### Tud el lennegezh

* *Paul Atreides*, er romant Dune, gant Frank Herbert.

## Lec'hanvioù

* *Paul*, anv saoznek Pawl, e Kernev-Veur
* Paul (Idaho), SUA
* Paul (Kab Glas)

## Pennadoù kar

* Saint-Paul
* Paul Martin, anv meur a zen
# Hänsel ha Gretel

skeudenn savet gant Arthur Rackham e 1909
**Hänsel und Gretel**, pe **Hänsel ha Gretel** (pe *Yannig ha Godig*) zo ur gontadenn gant ar vreudeur Grimm embannet e 1812.

## Brezhoneg

Un doare brezhonek d'ar gontadenn, *An ti bara-mel*, zo bet embannet e 1963, en dastumad Levrioù ar vugale, e ti Al Liamm, savet ar skrid gant Per Denez.
# Eric Clapton

**Krogit e-barzh !**
Un danvez pennad eo ar pennad-mañ ha labour zo d'ober c'hoazh a-raok e beurechuiñ.
Gallout a rit skoazellañ Wikipedia dre glokaat anezhañ.

**Eric Clapton** o seniñ e Barcelona (1974).
**Eric Patrick Clapton** zo ur gitarour, sonaozour ha kaner blues ha rock, bet ganet d'an 30 a viz Meurzh 1945 e Ripley (Surrey, Bro-Saoz). Gwelet e vez evel unan eus ar c'hitarourien wellañ a-viskoazh gant meur a vedia.

Er bloavezhioù 1960 e voe ezel eus meur a strollad, en o zouez The Yardbirds, John Mayall & the Bluesbreakers pe Cream. Brud a dapas gant kanaouennoù evel *Layla*, *Tears in Heaven*, pe *I Shot the Sheriff*, adtapet diwar kanaouenn Bob Marley.

## Levrlennadur

* (en) Eric Clapton, *Clapton: The Autobiography*, Broadway Books, 2007, ISBN 978-0-7679-2536-5.

## Liammoù diavaez

* (en) Lec'hienn ofisiel
* Sonadeg er Budokan (Tokyo, 2001)

## Daveennoù
# Cognomen

Cognōměn ([kɔŋˈnoːmɛn], *cognomina* el liester) a raed e latin eus trede lesanv (*tria nomina*) ur c'heodedad eo lesanv en Henroma, goude ar c'hentanv hag an anv-tiegezh (*gentilice*).

Diazezet e oa al lesanv war ar c'horf hag an nammoù : *Caecus* (dall), *Calvus* (moal), *Claudud* (kamm), *Flaccus* (flak e skouarn), *Nero* (du), *Sabinus* (ar Sabin), *Strabo* (luch), *Varus* (gargil), *Verrucosus* (gwenaennek), a-douez reoù all.

Un taol-kaer en armeoù a roe un anv enorus : *Capitolinus* (diwar *Capitolium*), *Coriolanus* (diwar *Corioli*, ur gêr e Latium), *Torquatus* (diwar *torquātus*, "a zoug un dro-c'houzoug"). Anvioù goapaus a oa ivez : *Brutus* (beulke), *Caudex* (skod, penn-peul), *Crassus* (lous), *Paullus* (skribiton), *Balbus* (gak) hag all.

Ar merc'hed a c'halle kaout ul lesanv goude o anv-tiegezh : *Fausta*, *Maior*, *Secunda*, *Tertia*, sda skouer.

## Gwelout ivez

* Roll cognomina Henroma

## Notennoù
# Sac'hadig te

Tri sac'hadig te disheñvel
Ur sac'hadig te goude bet o c'hlec'hiañ en dour tomm.
Ur **sac'hadig te** zo ur sac'hig graet e paper, leun a vruzun delioù te, da silañ an te, hag a vez lakaet da c'hlec'hiañ en dour tomm-skaot, en un tas pe en ur pod, d'ober te da evañ.

Tud zo a gav gwelloc'h ober te en un doare natureloc'h ha skeiñ dour berv war an te lakaet en ur pod-te.
# Morreder brezel

Morreder brezel

doare lestr| Iskevrennad eus | lestr brezel  |

  Eus Wikidata
USS Port Royal (CG-73), ur morreder gant fuc'helloù klasad Ticonderoga, lañsed e 1992.
Ar morreder rusian *Aurora*
Ur **morreder brezel**, pe **lestr-bale**, zo ur seurt lestr brezel. Implijet eo bet ar ger-se e-pad meur a gantved, ha sterioù disheñvel en deus bet hervez ar mare. Da vare ar merdeerezh dre lien e klote an anv a vorreder gant ur seurt kefridioù – sklêrijennañ, argadiñ pe gwareziñ listri kenwerzh – kemeret e karg gant ar fourgadennoù pe ar skloupoù. Hiziv-an-deiz ar morreder brezel eo ar vag galloudusañ en ur flodad brezel dres goude an dougerien kirri-nij hag ar bigi argadoù dilestrañ. Alies e vez rolloù disheñvel gant ar morrederien evel reoù klask ha distruj, ambrougañ meurvorel pe talañ.

Adalek kreiz an XIXvet e teuas ar ger morreder da vezañ un anv klas listri implijet evit hevelep kefridioù, daoust ma oa morrederioù a bep seurt ment, eus ar morrederioù bihan d'ar morrederioù hobregonet a oa ken bras (daoust ma ne oant ket ken galloudus) hag al listri hobregonet.

E deroù an XXvet kantved e oa bihanoc'h ar morrederioù evit al listri hobregonet met brasoc'h evit al listri-distruj. E 1922, skrid-emglev vor Washington a lakaas ur vevenn da vent ar morrederioù pounner a oa termenet ennañ evel listri brezel eus muioc'h evit 10 000 tonenn dilec'hiadur gant kanolioù na oa ket muioc'h evit 203 mm treuzkiz dezhe. Talvezout a reas an termenadur-se betek diwezh an Eil Brezel-bed.

E diwezh an XXvet kantved ez eas al listri hobregonet diwar c'hiz dre ma ne oant ket graet ken diouzh ar brezel war vor evel ma veze renet, ar pezh a reas eus ar morrederioù ar re vrasañ hag ar re c'halloudusañ eus al listri brezel war ar morioù. Cheñchet en deus roll ar morrederioù diouzh ar bigi ha diouzh ar morluoù. Alies e oant karget eus an difenn a-enep tagadennoù o tont eus an aer, da dagañ ar bigi kenwerzh pe da vombezañ an aodoù. E-pad ar Brezel yen e savas an U.S. Navy morrederioù gant fuc'helloù pellurzhiet a oa o fal, da gentañ, pourchas difennoù a-enep tagadennoù o tont eus an aer, e-skoaz morlu an URSS a savas morrederioù gant fuc'helloù a-enep ar bigi a oa da c'houelediñ strolladoù dougerien kirri-nij an OTAN.

Hiziv an deiz, teir broad hepken a implij morrederioù, ar Stadoù-Unanet, Rusia, hag Italia. Hiziv-an-deiz eo ar misiloù a vez armamant diazez ar bigi-se. Bez ez eus ivez ar morreder douger kirri-nij rusian Amiral Kuznetsov hag ar Giuseppe Garibaldi. Ar BAP Almirante Grau a oa ar morreder diwezhañ er servij e morlu Perou betek 2017. Daoust ma teu ar c'hemm etre ar morrederioù hag al listri-distruj da vezañ tanv-kenañ. Ar patromoù listri-distruj nevez (ar c'hlasadoù Zumwalt pe Arleigh Burke da skouer) a vez alies brasoc'h ha galloudusoc'h evit ar c'hlasoù morrederioù a vez implijet en o raok.
# Rouantelezh Qi

Bro-Sina e-pad marevezh ar *Rouantelezhioù Brezelour*
Rouantelezh Qi (齊; pinyin: Qí) a oa ur stad galloudus e-pad marevezhioù Nevezamzer ha Diskar-amzer hag ar Rouantelezhioù Brezelour. E gêrbenn a oa Linzi hag a zo hiziv un darn eus Zibo, e proviñs Shandong.

E 1046 kt J-K e voe krouet, un tammig goude diazezidigezh an dierniezh zhou. Gant an dierniezh Jiang e voe renet betek 384 kt J-K. Kaset kuit eus ar galloud gant an Tian neuze. Daoust d'e vent bihan e teuas a-benn da faezhañ stadoù brasoc'h evel Chou ha Qin meur a wech. E 288 kt J-Z e voe embannet he roue Min Impalaer ar Reter.

Aloubet e voe Qi gant Qin e 221 kt J-Z.

## Rouaned Qi

### Tierniezh Jiang (姜)

Siell Stad Qi e-tro 220 kt J-Z)
* Jiang Shang, Duk Tai Qi
* Lüji, Duk Ding Qi
* Duk Yi Qi
* Cimu, Duk Gui Qi
* Duk Ai Qi
* Jing, Duk Hu Qi
* Shan, Duk Xian Qi
* Shou, Duk Wu Qi
* Wuji, Duk Li Qi
* Chi, Duk Wen Qi
* Shuo, Duk Cheng Qi
* Shu, Duk Zhuang Qi
* Lufu, Duk Xi Qi
* Zhu'er, Duk Xiang Qi
* Xiaobai, Duke Huan Qi
* Zhao, Duk Xiao Qi
* Pan, Duk Zhao Qi
* Shangren, Duke Yi Qi
* Yuan, Duk Hui Qi
* Wuye, Duk Qin Qi
* Huan, Duk Ling of Qi
* Guang, Duk Zhuang Qi
* Chujiu, Duk Jing Qi
* Tu, Yan Ruzi
* Yangsheng, Duk Dao Qi
* Ren, Duke Jian Qi
* Ao, Duke Ping Qi
* Ji, Duke Xuan Qi
* Dai, Duke Kang Qi

### Tierniezh Tian（田)

[[QiZhuan.jpg|thumb|Siell Stad Qi (220 kt J-Z)]]

#### Sujet d'ar Jiang

* Tian Wan, Jing Zhong Tian
* Tian Zhi
* Tian Min
* Xuwu,Eilkont Wen Tian
* Wuyu, Eilkont Huan Tian
* Kai, Eilkont Wu Tian
* Qi, Eilkont Xi Tian
* Chang, Eilkont Chang Tian
* Pan, Eilkont Xiang Tian
* Bai, Eilkont Zhuang Tian
* Eilkont Dao Tian
* He, Duk Tai Tian, anavezet evel Duk Qi gant Roue Zhou

#### Erlec'hiet Tierniezh Jiang

* He, Duk Tai Tian
* Wu, Duk Huan Qi
* Yinqi, Roue Wei Qi
* Pijiang, Roue Xuan Qi
* Di, Roue Min Qi, "Impalaer ar Reter"
* Fazhang, Roue Xiang Qi
* Jian, Roue Qi

|  |  |
| --- | --- |
|  | **中文世界門戶 Porched ar bed sinaat** — 找到關於中國的頁面 Adkavit ar pennadoù a denn d'ar bed sinaat. |
# Rashtrakuta

|  |
| --- |
| **ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ / राष्ट्रकूट Rashtrakuta Manyakheta** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **753 – 982** |  |

 |
| Location of Rashtrakuta |
| **Kêr-benn** | *Dianav* |
| **Yezh(où)** | Kannadeg |
| **Gouarnamant** | Monarkiezh |
| **Istor** |  |
|  - Krouet | 753 |
|  - Aet da get | 982 |

An **Dierniezh Rashtrakuta** (Sañskriteg: राष्ट्रकूट *rāṣṭrakūṭa*, Kannadeg ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ) a oa un dierniezh indezat hag a rene un darn vras eus su, kornôg ha norzh India a-vremañ etre an VIIIvet kantved hag an Xvet kantved
# Lost In Translation

Lost In Translation a zo ur film japanat ha stadunanat, sevenet gant ar filmaozourez stadunanat Sofia Coppola, hag a oa deuet er-maez e 2003.

Gounezet en deus meur a briz.

## An danvez

Daou zen digavandenn, Bob Harris ha Charlotte, a ra anaoudegezh en ur palaz e Tokyo hag a gemer berr-amzer asambles. Bob, un aktour bet brudet o koshaat, a zo o c’hoari en ur bomm bruderezh evit ur whisky. E bried hag e vugale a zo chomet en SUA. Gwaz Charlotte a zo luc’hskeudenner ha re zalc’het evit ober war-dro e wreg yaouank.

## Roll ar gomedianed pennañ

* Bill Murray : Bob Harris
* Scarlett Johansson : Charlotte
# Thimphu

Thimphu gwelet eus ar c'hreisteiz
**Thimphu** (e skritur tibetek: ཐིམ་ཕུག་, Dzongkha: ཐིམ་ཕུ་) eo kêr vrasañ Bhoutan ha kêrbenn ar vro abaoe 1952 e plas Punakha.

E Thimphu emañ stad Changlimithang savet e 1974 lec'h ma oa bet un emgann e 1885 ma yeas ar maout gant Ugyen Wangchuck, roue kentañ ar vro unanet.
# Pont Akashi Kaikyō

Pont Akashi Kaikyō
**Pont Akashi Kaikyō** (明石海峡大橋 **Akashi Kaikyō Ō-hashi** e japaneg) zo ur pont uhel a ra al liamm etre kêr Kobe e tu Honshu hag Iwaya war enezenn Awaji. Tremen a ra dre Akashi Kaikyō evel lodenn eus an hent-bras Honshu-Shikoku. Echuet e oa bet ar savadur e 1998, deuet e oa da vezañ ar pont uhel brashañ er bed gant 1991 metrad. Unan eus doareoù liammañ pennañ eo d'ar steuñv liammañ dre pontoù Honshū ha Shikoku a grouas tri hent adal riblennoù mor ar vro.

## Istor

A-raok ma vefe savet ar pont, ne c'halled treuziñ strizh-mor Akashi nemet gant bigi dezougen tud. Ul lec'h dañjerus e oa abalamour ma vez korventennoù alies. E 1955 div vag a oa aet d'ar strad e-pad ur gorventenn, 168 a dud a oa aet da Anaon. Ar boblañs a oa bet strafuilhet ar pezh a vountas war ar gouarnamant japanat da sevel ur steuñv evit talañ ouzh kudenn an dezougen el lec'h-se. Soñjet e oa a-benn ar fin sevel ur pont a-us d'ar strizh-mor. Steuñv kentañ ar gouarnamant a oa bet sevel ur pont gant un hent-bras hag un hent-houarn, met pa voe kroget ar savadur e miz ebrel 1988, e voe lakaet un harz ha dalc'het an hent-kirri nemetken. Ar savadur a weler hiziv-an-deiz ne oa bet kroget da sevel nemet e Mae 1988 gant implij ur c'hant a embregerezhioù. Ar pont a zo bet digoret d'an otoioù d'ar 5 a viz Ebrel 1998 e-pad ul lid, ma oa bet gwelet ar priñs Naruhito hag e wreg ar briñsez Masako gant maodiern ar sevel Tsutomu Kawara e penn an abadenn.

Bag Flevodijk, gwallzarvoud 2010 stoket gant pont Akashi-Kaikyo. AL lec'h a chom dañjerus evit ar bigi.
# Zink

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Zink |  |

 |
| Kouevr – **Zink** – Galliom |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Zn** Cd | taolenn beriodek, Zink
Taolenn beriodek |

 |
|

---

 |
| **Niver atomek** | 30 |
| **Rummad kimiek** | Metal ardreuzat *pe* Metal paour |
| **Strollad** | 12 |
| **Trovezh** | 4 |
| **Aozadur elektronek** | [Ar] 3d10 4s2 |
| **Niver oksidadur** | +2 |
| **Tredanleiegezh** | 1,65 |
| **Skin atomek** | 135 |
| **Tolz atomek** | 65,409 |
|

---

---

 |
|  1 cm3 eo ment an diñs **nikel**

---

 |
|  |

Ar **zink** zo un elfenn gimiek hag ur metal ardreuzat. **Zn** eo e arouez, **30** e niver atomek ha 65,409 e vas atomek.

| Kimiezh | Elfennoù kimiek |
| --- |
|

Rolloù hervez an arouez ~ hervez an anv •
Taolenn beriodek
Taolennoù an izotopoù rannet ~ klok
 |
| Dmitriy Mendeleyev • Ernest Rutherford |
# Sebelinez

|

|  Sebelinez |
| --- |

 |
| --- | --- |
|
 Kudenn ebet (LR/lc) |
| Rummatadur filogenetek |
| Riezad : | Animalia |
| Skourrad : |  Chordata |
| Kevrennad : |  Mammalia |
| Urzhad : |  Carnivora |
| Kerentiad : |  Mustelidae |
| Iskerentiad : |  Mustelinae |
| Genad : |  *Martes* |
| Anv skiantel |
| *Martes zibellina*  Linnaeus, 1758 |
| D'ar vevoniezh  e tenn ar pennad-mañ. |

Ar **sebelinez**, pe **zibelin**, (*Martes zibellina*) a zo ur c'higdebrer bihan, kar d'ar mart, hag a vev e hanternoz Azia eus menezioù Oural betek Mongolia ha Japan.

Gwechall e kaved anezhi e kornôg Rusia, e Skandinavia hag e Polonia ivez. Brudet eo evit he c'hreoñ a vez implijet evit ober kalz doareoù dilhad evel, da skouer, ar shtreimel. Meur a liv e c'hell bezañ he blevenn met an hini a brizier ar muiañ eo an hini du, a zo ''sabel'' en ardamezouriezh.

Preizherien-deiz eo ar sebelinezed. Gant o c'hwesha hag o c'hleved ez eont da hemolc'hiñ anevaled bihan. En natur e vezont gouez a-walc'h met posupl eo o doñvaat m'o c'hemerer yaouank. Da c'hoarius ha kurius ez eont neuze.

Er c'hontrol d'ar marted arall eo ar sebelinezed loened-douar dreist-holl. Hemolc'hiñ a reont tamiaed, gwiñvered, logod, evned bihan, ha pesked. Debriñ a c'hellont hugennoù ivez pa vez ral ar boued. Pa vez fall an amzer e viront boued en o douarenn.

## Liammoù diavaez

* Ar sebelinez war Animal Diversity Web
# Puerto Rico

Men emañ Puerto Rico
**Puerto Rico** (ent-ofisiel: **Kenglad Puerto Rico**, saozneg: *Commonwealth of Puerto Rico*, pe **Stad dieub kevredet Puerto Rico**, spagnoleg: *Estado Libre Asociado de Puerto Rico*) zo un enezeg en Antilhez Brasañ, er Mor Karib, er reter d'ar Republik Dominikan, hag ur stad emren hag a zo stag ouzh Stadoù-Unanet Amerika. En hanternoz emañ ar Meurvor Atlantel, er c'hreisteiz ar Mor Karib.

Ouzhpenn enez Puerto-Rico ez eus inizi all kalz bihanoc'h, en o zouez Vieques, Culebra hag Isla Mona.

Spagnoleg eo yezh ar boblañs hag ar yezh vroadel, ha saozneg ha spagnoleg ar yezhoù ofisiel. San Juan eo ar gêr-benn. Poent zo bet e tegouezhe eno divroidi eus Korsika.

Breud a vez alies war statud an enezeg. Hervez ur referendom dalc'het e 2012, e oa 44% eus an dud evit dont da vezañ ur stad eus ar Stadoù-Unanet, 28% evit dont da vezañ ur stad kevredet pe ur stad dizalc'h, ha 26% evit ar c'henglad (statud a-vremañ).

## An anv

Gant Kristof Kolomb e voe anvet Enez *San Juan Bautista*, en enor da *Sant Yann ar Badezour*, hag ar porzh a voe anvet Ciudad de Puerto Rico. A-benn ar fin eo aet anv **Puerto Rico** war an enez, ha hini San Juan war ar porzh a zeuas da vout kêr-benn an enez.

*Puerto Rico* eo an anv ofisiel spagnolek, met ivez e saozneg abaoe 2002, ha *Porto Rico*, a zo chomet e galleg, n'eo ket mui an anv saoznek boas.
Un anv all zo implijet gant tud an enez : Boriquén, eus Borikén, an anv e taino, yezh henbobl an enez, hag a dalv kement ha *douar an aotrou kadarn*.

## Istor

### Korventenn Maria